ZÄ°HÄ°NSEL ENGELLÄ° ÇOCUKLARDA BEDEN EĞİTÄ°MÄ°
  Zihinsel engelli çocukların eÄŸitimi ile ilgili çaba ve deneyimlere dikkat edildiÄŸinde bir soru akla gelebilir. "Zihinsel engelli çocuk da normal geliÅŸim gösteren çocuklar gibi kendini bilme ve anlama ihtiyacında mıdır?"
  Büyüme geliÅŸmenin sınırları hala bilinmediÄŸinden toplumun da bu konudaki önyargıları önemsenmediÄŸinde hiçbir ÅŸeyin olanaksız olmadığı söylenebilir. Bu konuda olumlu düÅŸünmeye devam edecek olursak zihinsel engelli çocukların, normal çocuklardan farklı olmaktan çok onlara benzediÄŸini düÅŸünebiliriz.
  Bu düÅŸüncelere dayanarak zihinsel engelli çocuÄŸa bireysel potansiyelini geliÅŸtirmesi ve böylece kendini tanıtması ve anlaması anlamlı deneyimler kazanmasını saÄŸlayacak eÄŸitsel yardımlar yapılabileceÄŸini söyleyebiliriz.
  Zihinsel engelli çocuklarla çalışırken önce bireysel deÄŸer duygusunun geliÅŸtirilmesi gerekir. Çocuk "Bana ihtiyaç var, ben isteniyorum, ben seviliyorum" ÅŸeklinde düÅŸünmelidir. Bu duygunun etkili bir ÅŸekilde geliÅŸtirilmesi çocuk ile eÄŸitici arasında önemli duygusal ve tepkisel iliÅŸkinin doÄŸmasına neden olur. Bu olumlu düÅŸünce ve yaklaşım ile çocuÄŸun hareket deneyimleri ile bireysel potansiyeli ortaya çıkarılabilir.
  Amaçlı ve anlamlı biçimde düzenlenen hareket eÄŸitimi programları çocuÄŸun duygusal, toplumsal ve psikosomatik yönlerini etkiler. Hareket kavramı, spor, oyun, dans, alıştırma ve keÅŸfedici hareketleri kapsar. Kısacası tüm insan hareketleri bu anlamdadır. Hareketler yolu ile elde edilen bu deneyimler kendi baÅŸlarına bir amaç deÄŸil büyüme ve geliÅŸmede sürekli ve etkili temel bir araç olarak düÅŸünülmelidir.
  Zihinsel engelli çocuklarda büyüme ve geliÅŸmeyi etkileyen önemli eÄŸitsel yardımlardan biri de hareket deneyimlerinin kazandırıldığı beden eÄŸitimi programlarıdır. Bu programların uygulanmasında pek çok güçlükler ile karşılaşılabilir.
Uygun bir salonun bulunmayışı, yetersiz aletler, bu konuda yetiÅŸmiÅŸ bir öÄŸretmenin bulunamayışı gibi nedenler ile bu tip etkinliklere etkin katılım saÄŸlanamayabilir. Tüm güçlüklere raÄŸmen çocukların genel geliÅŸimine büyük katkılarına inandığımız beden eÄŸitimi
programlarının mutlaka uygulanması gerekmektedir.
  Bu programlar sırasında çocuk, program, eÄŸitici konularında sürekli deÄŸerlendirmeler yapılarak, etkili programların ve tekniklerin ortaya çıkarılması mümkündür. ÖÄŸretmenler çocuk ile sıcak iliÅŸki kurup onlara güven verecek ÅŸekilde tepkilerini ayarlamalı, çalışmalar sırasında çocukların kendi vücut parçalarını tanımalarına yardımcı olmalıdırlar. Ayrıca çocuklarda bireysel farklılıklar göz önünde bulundurularak, hareketler basitten zora, oyun düzeninden kurallı hareketlere doÄŸru düzenlenmelidir.
  ÖÄŸretmen hareketler sırasında çok iyi model olmalıdır. Kısa komutlar vererek ve sinyal araçlarından yararlanarak hareketin baÅŸlangıç ve bitiÅŸ noktalarını belirtmelidir. Hareket öÄŸretimi sırasında öÄŸretmen, çocuÄŸun emniyetini saÄŸlamalı, fiziksel olarak yakın olmalı, çocuÄŸu cesaretlendirmeli ve hareketin sonunda çocuÄŸu ödüllendirmelidir.
    Bir beden eÄŸitimi programında üç aÅŸamadan geçilir.
  1. Harekete sürükleyici etkinlikler: Çalışmalara genellikle harekete sürükleyici etkinlikler ile baÅŸlanır. Yürüme, koÅŸma, sıçrama gibi zindelik verici hoÅŸa giden aktiviteler yapılır. Uygun vücut tutuluÅŸu ve doÄŸru hareket yeteneÄŸi kazanılan bu hareketler, mümkün olduÄŸu kadar çeÅŸitli olmalıdır. Aynı zamanda çalışmanın bu aÅŸamasında neÅŸeli bir atmosfer ve canlılık olmalıdır. Bu aÅŸamayı takiben iÅŸlevsel egzersizler yaptırılmalıdır.
  2. Ä°ÅŸlevsel egzersizler: Ä°ÅŸlevsel egzersizler eklemleri hareketlendirme, kasları güçlendirme için yapılan hareketlerdir. ÖÄŸretmen hareketlerin amaca ulaÅŸması için kontrollü olmalı ve hareketlerin canlı bir biçimde yapılmasını saÄŸlamalıdır. Hareketler sırasında eller, kollar, omuzlar, bel, kalça, bacaklar, ayak bilekleri ve ayaklar çalıştırılmalıdır.
  Hareketlerde eklemleri çalıştırmanın yanı sıra esnekliÄŸe de yer verilmesi gerekir. Hareketler taklidi yaptırılabilir. Ayrıca çeÅŸitli küçük aletler de kullanılabilir.
  Hareket dizileri program boyunca basitten, zora doÄŸru seçilir. Hareket dizileri farklı vücut parçalarına ait olabilir. Çocuklar bir diziyi iyice öÄŸrendikten sonra diÄŸer bir diziye geçilebilir.
  3. Grup etkinlikleri: Grup etkinlikleri çalışmanın en önemli aÅŸamasıdır. Çocukların yaÅŸ düzeyleri, geliÅŸimsel özellikleri göz önüne alınarak, geliÅŸimi destekleyen ve oldukça fazla beceriyi içeren çalışmalar planlanabilir. Bu bölümde yaÅŸ ve geliÅŸimsel düzeye uygun olarak beden eÄŸitiminin herhangi bir dalı ile ilgili uygulamalar yaptırılabilir.
  Yeteneklerine ve geliÅŸimsel özelliklerine göre çocuklar gruplara ayrılır. Yeteneklerde farklılık bile olsa öÄŸretmen alt ve üst düzeylerde hareket yaptırabilir. Çalışmalar sırasında geliÅŸmiÅŸ çocuklar diÄŸerlerine yardımcı olabilirler. Böylece çocuklara iÅŸbirliÄŸi yapmaları için fırsat tanınır.
  Ayrıca, öÄŸretmen hareketler sırasında çocuklara baÅŸarılı olduklarını sık sık hissettirmelidir. Genel olarak grup etkinliklerinin avantajları ÅŸunlardır. Hareketlerde çeÅŸitlilik vardır. Sınırlı araçlardan en iyi ÅŸekilde yararlanılır, çocuklara daha çok alıştırma olanağı verilir. Çalışmalarda grup ne kadar küçük olursa çalışma da o ölçüde baÅŸarılı olur.