937 yılından beri araÅŸtırılmaktadır. Bu sendrom hakkında hemen hemen her ÅŸey bilinmektedir. ANNE BABALAR NE YAPMALI? Çocuklarına, bir uzman doktor tarafından “Dikkat EksikliÄŸi Sendromu” teÅŸhisi konulan anne babalar, çocuklarında aÅŸağıdaki davranışları gözlemlerler: Birden parlayan öfke, sürekli olarak otoriteye karşı savaÅŸ, “hayır” cevabını kabullenmemek, kuralları ve yapılması gereken davranışları hatırlamamak, arkadaÅŸ edinmekte zorluk çekmek. AraÅŸtırmalar, çocukların %5inin (erkek çocuklar kız çocuklardan fazla) bu özelliklerin bazılarını ya da tümünü sergilediÄŸini ortaya koymuÅŸtur. Ä°yi haber, bu çocukların aynı zamanda da çok özel yetenekleri olan çok özel çocuklar olduÄŸudur. Yaratıcı ve tartışmaya açıktırlar ve olaÄŸanüstü geliÅŸmiÅŸ bir kiÅŸisel adalet duyguları vardır. Onların dikkatleri “eksik” deÄŸil “deÄŸiÅŸiktir” Zeka kapasitelerinde eksiklik olmadığı ise çok açıktır. Bu olumlu yönler onlara yetiÅŸkin hayatlarında çok yardımcı olacaktır ama önce kazasız belasız çocukluk dönemlerini yaÅŸamaları gerekmektedir. Fazla Uyarı, Dikkat EksikliÄŸi Olan Çocukların, Sorunlar YaÅŸamalarına Neden Olur Dikkat EksikliÄŸi Sendromu olan çocuklar, isteyerek böyle davranmazlar. DoÄŸal olarak bütün çocuklar anne babalarına karşı gelirler ama onların böyle davranmasında baÅŸka etmenler rol oynar.

Dikkat EksikliÄŸi Sendromu olan çocuklar, uyarılara çok açık olmalarının yarattığı stres dolayısıyla istenmeyen davranışlarda bulunurlar. Dikkat EksikliÄŸi Sendromu olan çocuklar biyokimyasal olarak duyularını, duygularını ve akıllarını, mu biliyor? Cevap:Hayır, doÄŸru bilmiyor. Dikkat EksikliÄŸi Sendromunun akıllı ya da geri zekalı olmakla hiçbir alakası yoktur. Anne Babalarımızın da Dikkat EksikliÄŸi Sendromu olabilir. ÖÄŸretmenimizin de; okul müdürümüzün de; doktorumuzun da. Bir itfaiyecinin, polisin, postacının, pilotun ya da astronotun da Dikkat EksikliÄŸi Sendromu olması mümkündür. Herkesin Dikkat EksikliÄŸi Sendromu olabilir. Soru: Ritalin alan bir arkadaşım var, ondan hiç hoÅŸlanmıyorum. Ritalin alırsam ona mı benzeyeceÄŸim? Cevap: Hayır. Ritalin senin kiÅŸiliÄŸini deÄŸiÅŸtirmeyecektir. Nasıl ki aspirin yuttuÄŸunda her aspirin yutana benzemiyorsan. Hatta bir keresinde hoÅŸlanmadığın arkadaşınla aynı anda aspirin yutmuÅŸ olabileceÄŸine bahse bile girerim. Nasıl aspirin yuttuÄŸunda ona benzemediysen ÅŸimdi Ritalin yuttuÄŸunda da ona benzemezsin. Soru: Ä°lacın bana ne faydası var? Cevap: Ä°laç, etkisini gösterdiÄŸinde sana dikkatini daha iyi toplayabilmen için yardımcı olacaktır. Okulda ya da evde böylece daha dikkatli olabilecek ve daha kolaylıkla okuyabileceksin.

 Ödevlerini daha kolay yapabileceksin. KardeÅŸlerinle daha iyi anlaÅŸabileceksin. Hatırlamak istediÄŸin ÅŸeyleri daha kolaylıkla hatırlayabileceksin. Soru: Ä°laç kötü ÅŸeyler yapar mı? Cevap: Bazen, ama kötü ÅŸeyler o kadar da kötü deÄŸildir; ilacı almayı kestiÄŸinde hemen geçerler. Bazen ilaç iÅŸtahını kapatır, onun için iyi yemek yemeye dikkat etmelisin. Kimi zaman uyumanı da engeller onun için ilacını yatma vaktine yakın almamaya dikkat etmelisin. ÇoÄŸunlukla ilaç kötülük yerine sana çokça iyilik yapacaktır. Soru: Ä°laç almak benim deli olduÄŸum anlamına mı gelir? Cevap: Kesinlikle hayır. Başı aÄŸrıdığında aspirin yutan insanlar ne kadar deliyse, dikkatini toplamaya yardımcı olacak ilacı aldığın için sen de o kadar delisin! yani deÄŸilsin. Soru: Arkadaşım ilaç alarak zayıflık gösterdiÄŸimi, “erkek adamın”, ilaca gerek duymayacağını söylüyor, söyledikleri doÄŸru mu? Cevap: Hayır, doÄŸru deÄŸil. Eminim arkadaşın hasta olmamak için aşı oluyordur, bu onun zayıflık gösterdiÄŸi anlamına mı gelir? Tabii ki hayır. ÖrneÄŸin; arkadaşın, daha iyi görmek için gözlük taktığında bu zayıflık mı olur yoksa akıllılık mı? Ä°ÅŸte Dikkat EksikliÄŸi Sendromu için ilaç almak daha iyi görmek için gözlük takmaktan ya da daha kuvvetli olmak için vitamin almaktan farklı deÄŸildir. Soru: Ä°laç almaya daha ne kadar devam edeceÄŸim? Cevap: Bunu bilemiyoruz. Büyük bir olasılıkla doktorun, yılda bir ya da iki kez ilacı almanı durdurarak hala ihtiyacın olup olmadığını kontrol edecektir. Çocukların bazen yıllarca, bazen de aylarca ilaç almaları gerekebilir.

 Soru: Dün, bende Dikkat EksikliÄŸi Sendromu olduÄŸunu öÄŸrendim, bunu erkek kardeÅŸimden nasıl saklayabilirim? Cevap: Sır saklamak çok zor bir iÅŸtir. EÄŸer bunu gerçekten bir sır olarak saklamak istiyorsan, anne babanın yardımı ile baÅŸarabilirsin ama bunun çok zor olacağını da aklından çıkarmamalısın.Neden anne ve babanla konuÅŸup onların bu durumu kardeÅŸine uygun bir dille anlatmalarını istemiyorsun? Eminim anne baban, kardeÅŸinin seninle alay etmesini ya da sana aptal demesini önleyecek bir ÅŸekilde ona durumu açıklayabilirler.KardeÅŸin konuyu bilirse senin hayatın kolaylaÅŸacaktır, ister inan ister inanma belki sana yardımı bile dokunacaktır. Soru: Dikkat EksikliÄŸi Sendromu olan insanların garip insanlar olduÄŸunu duydum. Cevap: Duydukların doÄŸru deÄŸil. Bence “garip” sözcüÄŸünü kullanırken çok dikkatli olmak lazım. Tanıdığım bir sürü iyi insan sadece baÅŸkalarından farklı davrandıkları için “garip” diye adlandırılıyorlar. Böyle adlandırılmak ise onların kalbini kırıyor. Hiç kimse böyle çağırılmaktan hoÅŸlanmaz, baÅŸkalarının kalbini kırmak iyi bir haslet deÄŸildir. Soru: Dikkat EksikliÄŸi Sendromunuz varsa baÅŸkalarından daha süratli düÅŸündüÄŸünüz doÄŸru mudur? Cevap: Bazen, ama bazen de tam tersi olur. Uzun vadede yavaÅŸ düÅŸünmekle hızlı düÅŸünmek kendi kendini dengeleyecektir. Kimi zaman, Dikkat EksikliÄŸi Sendromu olan çocuklar o kadar hızlı düÅŸünürler ki; kendi düÅŸünce hızlarına kendileri yetiÅŸemezler. Çok hızlı geçen bir trenin kompartımanlarını tek tek göremediÄŸimiz gibi. Soru: Ä°lacımı bazen almak istemiyorum. Bu mümkün mü? Cevap: Ä°lacı arada sırada almak yerine her gün aynı zamanda almak daha yararlıdır.

 Ä°lacını her zaman almak istemiyorsan bu konuyu anne babanla ya da doktorunla konuÅŸmalısın. Belki de ilaç hakkında cevaplandırılmasını istediÄŸin sorular vardır ve bu konuda sana yardımcı olabilecek kiÅŸiler onlardır. Doktorun dozajı yada ilaç zamanını ayarlayabilir. Soru: Aldığım ilaç beni daha akıllı mı yapacak? Cevap:Hayır. Ama dersini daha dikkatli dinlemene ve ödevlerini daha düzgün yapmana yardımcı olacağı için notların daha iyi olacaktır. Ä°laç seni daha akıllı yapmayacaktır sadece olan aklını daha iyi kullanmana yardımcı olacaktır. KARDEÅžLER ; zavallı ÅŸeyler KardeÅŸlerin, özel ilgi gerektiren çocuklara verilen ekstra zamanı kıskanmaları az görülen bir ÅŸey deÄŸildir. Ayrıca hiperaktif bir kardeÅŸ büyük bir olasılıkla diÄŸer kardeÅŸin eve gelen arkadaÅŸlarına, oynamak istediÄŸi oyunlara ya da sevdiÄŸi eÅŸyalara da rahat vermeyecektir. Dikkat EksikliÄŸi ile Hiperaktivite Sendromu olan çocuklar çevrelerindeki insanların sabırlarını en son noktaya kadar zorlarlar. Duygusal olarak bağımlıdırlar ve yalnız kalmaktan nefret ederler. Bilgisayar ya da nintendo gibi oyunlarla kendilerini oyalamadıkları süre içinde ailenin ilgisinin odak noktası olmayı hedeflerler. Sosyal iliÅŸkilerinin yetersizliÄŸi ve az arkadaÅŸ sahibi olmaları sürekli olarak anne baba tarafından oyalanmak isteÄŸi doÄŸurur. Doyumsuz olmak eÄŸiliminde oldukları içinde “yeter” kavramı tanımazlar. Dikkat EksikliÄŸi sendromu olan çocuÄŸunuza ayırdığınız zamana en başından bir sınır koyabilirseniz, örneÄŸin; “saat beÅŸ olduÄŸunda sana ayırdığım özel zaman bitecek ve o zaman kardeÅŸinin özel zamanı baÅŸlayacak” derseniz, diÄŸer çocuÄŸunuza haksızlık yapmamış olursunuz.çevredeki uyarılar yoÄŸunlaÅŸtığı zaman kontrol edemezler. Gördükleri, kokladıkları, duydukları, hissettikleri ve düÅŸündükleri onları had safhada uyarmaktadır. Bazı çocuklar aynı ÅŸeyleri “baskı” karşısında duyar ve bu da hiperaktif davranışlara ya da konuÅŸma zorluÄŸuna yol açar. Bu kadar uyarının içinde çocuk, dikkatini toplayacağı konuyu seçemez. Onda, herkesin istediÄŸi algılama gücünden ne yazık ki çok fazla vardır. Böylece, öÄŸrenim hayatı zorluklarla dolu, öÄŸrenmenin verdiÄŸi tatmin hissinden yoksun bir hal alır.

Ve tabii bolca da stres. Ä°çine düÅŸtüÄŸü stresi yatıştırmak için umutsuzca çırpınan çocuk hiperaktif davranışlar sergilemeye baÅŸlar ya da baÅŸkalarını kendisine tepki göstermeleri için kışkırtmaya çalışır. Tehlikeli riskler almaya, ateÅŸ, bıçak ve kendisine yasaklanan her ÅŸeyle oynamaya baÅŸlar. Sanki yaÅŸadığı uyarılardan bir baÅŸarı payı çıkarmaya çalışmaktadır. Bir diÄŸer grup çocuk da yaÅŸadığı stresten bunalarak depresyona, hayalciliÄŸe kapılır ya da rahatsız edildiÄŸinde korkunç öfkelenir. Zorlukla bulduÄŸu kim olduÄŸu düÅŸüncesine öyle sıkıca sarılmıştır ki rahatsız edilmek ona neredeyse acı verir. Kendini fazladan uyarılara karşı korumaya çalışmaktadır. ÇocuÄŸunuza ve kendinize yardımcı olabilmenin ilk adımı, çocuÄŸunuzun nasıl bir tatmin duygusu aradığını keÅŸfetmektir. Bunu en iyi ÅŸekilde yapmanın yolu ise onun davranışlarını izleyerek bir defter tutmaktır. Ancak sizden yardım isterse ona yardım edin. Amacınız, çocuÄŸunuzu kendinize bağımlı kılmak deÄŸil sizden bağımsız olarak doÄŸru kararlar alabilmesini öÄŸretmektir. BENÄ°M NEYÄ°M VAR? Bu bölümdeki soruların tümü 4 ile 10 yaÅŸ arasındaki çocukların merak ettikleri konulara yöneliktir. Cevaplar, çocuklara bir yetiÅŸkin tarafından okunabileceÄŸi gibi; yalnız baÅŸlarına da okuyabilecekleri gibi düzenlenmiÅŸtir. Soru: Dikkat EksikliÄŸi Sendromu nedir? Cevap: Dikkat EksikliÄŸi Sendromu, bazılarımızın hayatı yeterince net göremediÄŸi için gözlük takmaya gereksinim duyması gibidir. Dikkat EksikliÄŸi Sendromu, olan bir çocuk dikkatini tek bir konuya toplamakta zorlanır, tıpkı senin gibi. Sürekli hareket etmek istediÄŸin için anlatılanı dinlemekte zorlanırsın. Gözlük takanların gözlüÄŸe kimi zaman sinir olmaları gibi Dikkat EksikliÄŸi Sendromu olmak da seni sinir edebilir. Oysa bu sendromun hiçbir korkunç yanı yoktur; yani Dikkat EksikliÄŸi Sendromun olması senin aptal olduÄŸunu falan göstermez. Hiçte bile. Nasıl bir sürü akıllı çocuk gözlük takıyorsa, bir sürü akıllı çocuÄŸun da Dikkat EksikliÄŸi Sendromu vardır. Soru: Dikkat EksikliÄŸi Sendromu olmak demek aptal olmak demek midir? Cevap: Kesinlikle hayır. Dikkat EksikliÄŸi Sendromu olan pek çok akıllı insan vardır. Elektrik ampulünün mucidi Thomas Edison bunlardan yalnızca birisidir. Soru: Arkadaşım, “EÄŸer Dikkat EksikliÄŸi Sendromun varsa, demek ki sen geri zekalısın.” dedi. DoÄŸru