hd porno porno hd porno porno

Category: Zihinsel Engelliler

bursa escort bayan


her zaman yeniliklere ve farkliliklara genis bir yer vardir Kendimi asla tek bir yere bagli hissetmem hayatimi hicbir zaman kisitlamam ve kurallarim yoktur kendimi her yerde her anlamda ozgur ve sinirsiz hissetmek isterim partnerimin
zihninizi butun
bayan escort mugla
bayan escort elazig
eskisehir escortlar
escort bursa ilan
tekirdag escort bayan

Escort bayanlar seni bekliyor

Zihinsel ├ľz├╝r ve s─▒n─▒fland─▒r─▒lmas─▒

Z─░H─░NSEL ├ľZ├ťR ( MENTAL RETARDASYON)

Zeka, zihinsel bir├žok yetene─čin uyumlu ├žal─▒┼čmas─▒ sonucu ortaya ├ž─▒kan bir yetenekler bile┼čimidir. Bu yetenekler alg─▒lama, bellek, d├╝┼č├╝nme, ├Â─črenme, mant─▒k y├╝r├╝tme gibi yeteneklerdir ve bunlar─▒n birbiriyle uyumlu ve ili┼čkili ├žal─▒┼čmas─▒ sonucu zihinsel fonksiyonlar y├╝r├╝t├╝lmektedir. Zihinsel ├Âz├╝r, ki┼činin ya┼čad─▒─č─▒ toplum i├žerisinde sorunlarla ba┼ča ├ž─▒kma yetene─čini etkileyen, zihinsel bir k─▒s─▒tlama ya da s─▒n─▒rlanmad─▒r. Bir ├žocuk ya da yeti┼čkine zihinsel ├Âz├╝rl├╝ tan─▒s─▒ konulabilmesi i├žin ortalaman─▒n alt─▒ndaki zeka i┼člevi ile birlikte ileti┼čimde, ├Âz bak─▒mda, evdeki ya┼čamda, toplumsal becerilerde, toplumsal yararl─▒l─▒kta, kendini y├Ânlendirmede, sa─čl─▒─č─▒ korumada, akademik becerilerde ve ├žal─▒┼čma alanlar─▒nda iki veya daha fazla bozuklu─čun bir arada olmas─▒ ve bu durumun 18 ya┼č─▒ndan ├Ânce ba┼člamas─▒ ├Âng├Âr├╝l├╝r. Zihinsel ├Âz├╝r, ├╝lkemizde yayg─▒n olarak kar┼č─▒la┼č─▒lan ├Âz├╝r gruplar─▒ndan birisidir. ├çocu─čunuzun zihinsel ├Âz├╝rl├╝ olmas─▒na neden olan ├že┼čitli etmenler vard─▒r. Bunlar d├Ârt grupta incelenebilir:

A. Do─čum ├Âncesi ÔÇó Gebeli─čin ├Âzellikle ilk ├╝├ž ay─▒nda uzun s├╝ren y├╝ksek ate┼č,

ÔÇó Gebelik d├Âneminde ge├žirilen ├že┼čitli hastal─▒klar, ÔÇó Gebelikte doktor denetimi d─▒┼č─▒nda ila├ž kullan─▒m─▒,

ÔÇó Alkol, sigara ve benzeri madde kullan─▒m─▒, ÔÇó Annenin kans─▒zl─▒─č─▒, ÔÇó Annenin ge├žirdi─či baz─▒ kronik hastal─▒klar (hipotroidi vb ),

ÔÇó Yetersiz ve dengesiz beslenme, ÔÇó Gebelik s─▒ras─▒nda ge├žirilen kazalar.

B. Do─čum s─▒ras─▒ ÔÇó Do─čum s─▒ras─▒nda ├žocu─čun oksijensiz kalmas─▒ (anoksi), ÔÇó Zor ve uzun s├╝ren do─čum, ÔÇó Do─čum s─▒ras─▒nda beyin zedelenmesi, ÔÇó Erken do─čum, ÔÇó D├╝┼č├╝k do─čum a─č─▒rl─▒kl─▒ bebek.

C. Do─čum sonras─▒ ÔÇó Yeterli miktarda anne s├╝t├╝ almamas─▒, ÔÇó ├çevre kirlili─čine maruz kalmas─▒, ÔÇó Uyaran eksikli─či, ÔÇó Demir eksikli─či, ÔÇó Merkezi sinir sisteminin enfeksiyon hastal─▒klar─▒ (menenjit gibi), ÔÇó Metabolik hastal─▒klar (fenilketon├╝ri, hipotroidi vs), ÔÇó Ge├žirilen kazalar sonucu beyin zedelenmesi.

D. Genetik nedenler ÔÇó Akraba evlilikleri (ailede zihinsel ├Âz├╝rl├╝l├╝k nedeni olan genlerin varl─▒─č─▒nda hastal─▒k ortaya ├ž─▒kar),

ÔÇó Kromozom hastal─▒klar─▒ (Down Sendromu gibi).

2-Z─░H─░NSEL ├ľZR├ťN TE┼×H─░S─░

ÔÇó T─▒bbi a├ž─▒dan de─čerlendirmeler yap─▒l─▒r; ki┼činin beyninin ├Â─črenme, problem ├ž├Âzme ve IQ veya entelekt├╝el fonksiyonlar─▒n─▒ yerine getirme yetene─či genellikle IQ testleri ile ├Âl├ž├╝l├╝r. Ortalama puan 100 d├╝r. 70-75’in alt─▒nda puan alanlarda zihinsel ├Âz├╝r vard─▒r.

ÔÇó E─čitimsel a├ž─▒dan de─čerlendirmeler yap─▒l─▒r; ki┼činin ba─č─▒ms─▒z olarak ya┼čamak i├žin ihtiya├ž duyulan becerileri yerine getirip getiremedi─či(adaptif davran─▒┼člar veya adaptif fonksiyonlar) incelenir. Bu becerilere ├Ârnek verirsek, giyinme, kendi kendine yemek yeme gibi g├╝nl├╝k ya┼čam aktiviteleri, anlama ve cevap verme gibi ileti┼čim becerileri, aile ├╝yeleri, yeti┼čkinler ve ya┼č─▒tlar─▒ ile sosyal becerileri de─čerlendirilir.Zihinsel ├Âz├╝rl├╝ bir ├žocu─čun kesin tan─▒s─▒ ve ├Âz├╝r durumunun de─čerlendirilmesi bir├žok bilim dal─▒n─▒n (multidisipliner) incelemesiyle yap─▒l─▒r. Zihinsel geli┼čme gerili─či ├žocu─čun ya┼č─▒tlar─▒na g├Âre alg─▒lama, problem ├ž├Âzme, bellek, soyut d├╝┼č├╝nme yetene─či, neden sonu├ž ba─člant─▒s─▒ kurabilme, ger├že─či de─čerlendirme, yarg─▒lama, anlama ve anlatabilme, ├Â─črenme gibi bili┼čsel yeteneklerinde eksiklik, yetmezlik ya da bozukluk olmas─▒ ile belirlenir. Zihinsel ├Âz├╝rl├╝l├╝─č├╝n bir├žok belirtisi vard─▒r. Ba┼čl─▒calar─▒ ┼čunlard─▒r:

ÔÇó Oturmay─▒, emeklemeyi ve y├╝r├╝meyi di─čer ├žocuklardan daha ge├ž ├Â─črenebilirler. ÔÇó Konu┼čulan dili anlamada g├╝├žl├╝k ya┼čayabilirler. ÔÇó Konu┼čmay─▒ daha ge├ž ├Â─črenebilirler. S─▒n─▒rl─▒ s├Âzc├╝k da─čarc─▒klar─▒ ile dikkati ├žekerler . ÔÇó Sesleri do─čru olarak ├ž─▒karabilme (artik├╝lasyon) ile ses bozukluklar─▒ ve kekemelik g├Âr├╝lme s─▒kl─▒─č─▒ normal geli┼čim g├Âsteren ├žocuklara g├Âre daha fazlad─▒r.

ÔÇó Hat─▒rlamada zorlanabilirler. ÔÇó Anlamada g├╝├žl├╝kleri olabilir. ÔÇó Sosyal kurallar─▒ anlamada g├╝├žl├╝k ├žekebilirler. ÔÇó Problem ├ž├Âzmede zorlanabilirler. ÔÇó Mant─▒kl─▒ d├╝┼č├╝nmede zorlanabilirler. ÔÇó Dikkat s├╝releri k─▒sa olabilir. ÔÇó Okuma-yazma, matematik gibi akademik becerilerde g├╝├žl├╝kler g├Âr├╝lebilir. ÔÇó Kendi ba┼člar─▒na karar verme ve uygulamada zorlan─▒rlar. ÔÇó Yeti┼čkin taraf─▒ndan y├Ânlendirilmeye gereksinim duyarlar. Yeterli destek verildi─činde, zihinsel ├Âz├╝rl├╝ ├žocuklar─▒n ├žo─ču ├Â─črenebilir, geli┼čebilir ve b├╝y├╝yebilir. Zihinsel ├Âz├╝rl├╝ ├žocuklar toplumdaki di─čer ├žocuklardan farkl─▒d─▒r. Bu farkl─▒l─▒─č─▒n zihinsel bir ├Âz├╝r oldu─čunu s├Âylemek i├žin, ├že┼čitli testler kullan─▒l─▒r. Bu testler ile bireyin/├žocu─čun d├╝┼č├╝nme, ├Â─črenme ve sorun ├ž├Âzme ile ilgili yetenekleri ├Âl├ž├╝l├╝r.

Zeka ├ľzr├╝n├╝n S─▒n─▒fland─▒r─▒lmas─▒ A- Hafif d├╝zeyde zihinsel geli┼čme gerili─či : IQ d├╝zeyi 50-55 ile yakla┼č─▒k 70 aras─▒. B- Orta d├╝zeyde zihinsel geli┼čme gerili─či : IQ d├╝zeyi 35-40 ile yakla┼č─▒k 50-55 aras─▒. C- A─č─▒r d├╝zeyde zihinsel geli┼čme gerili─či : IQ d├╝zeyi 20-25 ile yakla┼č─▒k 35-40 aras─▒. D- ─░leri derecede a─č─▒r zihinsel geli┼čme gerili─či : IQ d├╝zeyi 20-25’in alt─▒nda. Yukar─▒da verilen s─▒n─▒fland─▒rmalar tek ba┼č─▒na ├žocuklar─▒n de─čerlendirilmesinde yeterli de─čildir .

A. Hafif d├╝zeyde zihinsel geli┼čme gerili─či: Hafif d├╝zeyde zihinsel ├Âz├╝rl├╝ olan bireyler, ÔÇťe─čitilebilirÔÇŁ olarak nitelendirilen grubu i┼čaret eder. Hafif d├╝zeyde zihinsel ├Âz├╝rl├╝ olan ├žocuklar, toplumsal ve konu┼čma yeteneklerini okul ├Âncesi y─▒llarda 0-5 ya┼č aras─▒nda kazan─▒rlar. Duyusal ve motor alanlardaki bozukluklar─▒ ├žok azd─▒r ve ├žo─čunlukla daha ileri ya┼člara kadar zihinsel ├Âz├╝rl├╝ olmayan ├žocuklardan ay─▒rt edilemezler. Bu ├žocuklar, on ya┼č─▒n sonuna do─čru, alt─▒nc─▒ s─▒n─▒f d├╝zeyinde okul becerileri kazanabilirler. Eri┼čkin ya┼člarda, ancak kendi ba┼č─▒na ya┼čayabilmeye yeten toplumsal ve mesleki yetenekler kazan─▒rlar. Ancak, al─▒┼č─▒lm─▒┼č─▒n d─▒┼č─▒nda toplumsal ve ekonomik s─▒k─▒nt─▒larla kar┼č─▒ kar┼č─▒ya kald─▒klar─▒nda rehberli─če gereksinim duyarlar. Hafif d├╝zeyde zihinsel ├Âz├╝rl├╝ olan bireyler, uygun destekle ├žo─čunlukla kendi ba┼člar─▒na ya da bir yeti┼čkinin denetimiyle toplum i├žinde ba─č─▒ms─▒z olarak ya┼čamlar─▒n─▒ s├╝rd├╝rebilirler. Hafif d├╝zeyde zihinsel ├Âz├╝rde hareket, bedeni kullanmaya ili┼čkin (motor) problemler az g├Âr├╝l├╝r ya da yoktur. ─░leti┼čim, ├Âz bak─▒m, ev ya┼čam─▒, sosyal etkile┼čim, toplum i├žinde ya┼čayabilme, kendini y├Ânlendirme, sa─čl─▒k ve emniyeti g├Âzetebilme, akademik/okula ili┼čkin beceriler, bo┼č vakitlerini de─čerlendirme, i┼č becerileri gibi ├Âzellikler ya┼č─▒tlar─▒na ├žok yak─▒n de─čerlerde g├Âzlenir.

B. Orta d├╝zeyde zihinsel geli┼čme gerili─či Orta d├╝zeyde ├Âz├╝rl├╝ olan bireyler, ÔÇť├Â─čretilebilirÔÇŁ olarak s─▒n─▒fland─▒r─▒lan gruba e┼čde─čerdir. Orta d├╝zeyde zihinsel ├Âz├╝rl├╝ olan ├žocuklar, konu┼čma becerilerinin ├žo─čunu erken ├žocukluk y─▒llar─▒nda kazan─▒rlar. Mesleki e─čitimden faydalan─▒r ve belirli bir denetimle ki┼čisel bak─▒mlar─▒n─▒ yapabilirler. Ayn─▒ zamanda toplumsal ve i┼č ve u─čra┼č─▒ alanlar─▒ndaki e─čitimden de yararlan─▒rlar. ├ľrne─čin duyu-alg─▒-motor b├╝t├╝nle┼čtirme ve bili┼čsel geli┼čim i├žin aktivite e─čitimi, i┼č ve u─čra┼č─▒ yakla┼č─▒m─▒ olarak uygulan─▒r. Ancak akademik olarak ilkokul ikinci s─▒n─▒f d├╝zeyinden ileri gitmekte zorlan─▒rlar. Ergenlik d├Âneminde, toplumsal kurallar─▒ ├Â─črenmedeki zorluklar─▒, ya┼č─▒tlar─▒ ile ili┼čkilerini bozabilir. Eri┼čkinlikte, ├žo─čunlu─ču beceri istemeyen i┼člerde ya da uygun destekle yar─▒ beceri isteyen i┼člerde ├žal─▒┼čabilirler. Yeterli destek ile toplumsal hayata uyum sa─člarlar.

C. A─č─▒r d├╝zeyde zihinsel geli┼čme gerili─či A─č─▒r d├╝zeyde zihinsel ├Âz├╝rl├╝ olan bireyler, erken ├žocukluk y─▒llar─▒nda konu┼čma becerilerini ya ├žok az kazan─▒rlar ya da hi├ž kazanamazlar. Okul d├Ânemi boyunca konu┼čmay─▒ ├Â─črenebilirler ve ancak temel (├Âzbak─▒m) ihtiya├žlar konusunda e─čitilebilirler. Sadece okul ├Âncesi e─čitim d├╝zeyinde (gerekli i┼čaret ve harfleri tan─▒ma gibi) bir e─čitim alabilirler. Eri┼čkinliklerinde yak─▒n bir denetimle basit i┼čleri yapabilirler. Zihinsel ├Âzre e┼člik eden ba┼čka bir sorun nedeni ile ├Âzel bir bak─▒ma gereksinimleri yoksa, aile i├žinde ya da k├╝├ž├╝k gruplardan olu┼čturulmu┼č grup evlerinde toplum hayat─▒na uyum sa─člayabilirler

D. ─░leri derecede a─č─▒r zihinsel geli┼čme gerili─či ├ço─čunda zihinsel ├Âzre neden olan ├Âzel bir n├Ârolojik sorun vard─▒r. Erken ├žocukluk y─▒llar─▒nda duyu-motor i┼člevlerinde uyar─▒ eksikli─či nedeniyle ├Ânemli gerilikler vard─▒r. Devaml─▒ yard─▒ma ve bak─▒ma ihtiya├ž duyarlar. E─čer uygun bir ┼čekilde e─čitilebilirlerse motor geli┼čmeleri, kendine bak─▒m ve konu┼čma becerileri geli┼čtirilebilir. ├çok yak─▒n denetim ve koruma alt─▒nda basit i┼čleri yapabilirler. Zihinsel ├Âz├╝r, erken ├žocukluk d├Âneminde ve okul ├Âncesi ya┼člarda geli┼čim gerili─či ile kendini g├Âsterir. Bu ├žocuklar─▒n ├žo─ču geli┼čim alanlar─▒nda (bili┼čsel, motor, ├Âzbak─▒m, dil, sosyal-duygusal) yava┼č bir geli┼čme g├Âsterir ve kronolojik takvim ya┼č─▒na g├Âre geri kal─▒rlar. Bu nedenle a─č─▒r d├╝zeyde zihinsel ├Âz├╝rl├╝ bireyler genellikle erken ├žocukluk d├Âneminde tan─▒n─▒r. Ancak hafif d├╝zeyde zihinsel ├Âz├╝rl├╝ olan ├žocuklarda tan─▒ okul ├ža─č─▒na kadar gecikebilir. Zihinsel ├Âz├╝rl├╝ bir ├žocukta, ├Â─črenmede g├╝├žl├╝kler vard─▒r.

Bu ├žocuklar─▒n sosyal becerilerinin geli┼čmesi (di─čer ki┼čilerle ileti┼čim kurma, arkada┼č olma) ve kendilerini idare etmeleri uzun zaman al─▒r ve sab─▒r gerektirir. Bu ├žocuklar─▒n da sevgi ve ┼čefkate gereksinimleri vard─▒r. Buna kar┼č─▒n bazen anla┼č─▒lamayabilirler ve istenmedik davran─▒┼člarla kar┼č─▒la┼čabilirler. ├ľ─črenmek, okula gitmek, e─členmek isterler. Ancak, deste─če gereksinimleri vard─▒r, bu da onlar─▒ anlayabilecek uygun davran─▒┼člar g├Âsterebilecek e─čitim ortamlar─▒nda olabilir. Gerekli e─čitim ve destek ald─▒klar─▒nda, bir├žok zihinsel ├Âz├╝rl├╝ olan ├žocuk, i┼č sahibi olabilir ve ba─č─▒ms─▒z ya┼čayabilirler. Erken tan─▒, beraberinde erken e─čitim ve rehabilitasyonu m├╝mk├╝n k─▒lar. Ancak, baz─▒ durumlarda ├žocu─čun mevcut sorunlar─▒n─▒n ve mevcut kapasitesinin ortaya konmas─▒ zaman gerektirir. Bu zaman s├╝recinde, ├žocu─čun geli┼čiminin de─čerlendirilmesi ├Ânemlidir

Okul ├Âncesi ya┼člarda geli┼čim gerili─čine dikkat ├žeken ve en ├žok kar┼č─▒la┼č─▒lan belirtiler ┼ču ┼čekilde ├Âzetlenebilir: ─░lk aylarda : Emme g├╝├žl├╝─č├╝, Hareket azl─▒─č─▒, ├çevresel uyar─▒lara i┼čitsel veya g├Ârsel tepkilerin zay─▒f olmas─▒ veya olmamas─▒. 6 aydan sonra : Oturma, emekleme, y├╝r├╝mede gecikmeler. 2-3 ya┼č─▒nda : Dil geli┼čiminde gecikme ve davran─▒┼č bozuklu─ču. 4-6 ya┼č─▒nda : ├ľ─črenme g├╝├žl├╝─č├╝, dikkat eksikli─či ve hiperaktivite.
3- Z─░H─░NSEL ├ľZ├ťRL├ť B─░REYLERE SAH─░P A─░LELERE GENET─░K DANI┼×MA

Genetik hastal─▒klar ├žok ├že┼čitlidir ve b├╝y├╝k b├Âl├╝m├╝nde zihinsel ├Âz├╝rl├╝l├╝k g├Âzlenir. Bu nedenle ├žocu─čunuzda, akrabalar─▒n─▒zda a─č─▒r seyreden zihinsel ├Âz├╝rl├╝l├╝k varsa; geli┼čimi ve davran─▒┼člar─▒ di─čer ya┼č─▒tlar─▒na g├Âre farkl─▒ ise (├ľrne─čin ├╝niversiteler b├╝nyesinde bulunan) bir genetik merkezine ba┼čvurman─▒z gerekir. Genetik merkezine ba┼čvurman─▒z gereken durumlar;

ÔÇó Ailenizde ve yak─▒n akrabalar─▒n─▒z aras─▒nda nedeni bilinmeyen zihinsel ├Âz├╝rl├╝ bireyler var ise, ÔÇó ├ľnceki ├žocuklar─▒n─▒zda Down Sendromu gibi kromozom bozukluklar─▒ nedeniyle olu┼čan hastal─▒klar var ise, ÔÇó ├çok say─▒da (2 ve daha fazla) d├╝┼č├╝k yapt─▒ysan─▒z,

ÔÇó T├╝m gebelikleriniz d├╝┼č├╝k ya da ├Âl├╝ do─čumla sonu├žlan─▒yorsa, ÔÇó Nedeni belirlenemeyen b├╝y├╝me d├╝zensizli─či var ise, ÔÇó Nedeni belirlenemeyen cinsel organ, g├Â─č├╝s geli┼čim bozukluklar─▒ var ise, ÔÇó Gebe olma ya┼č─▒n─▒z 35 ve daha ├╝st├╝ ise,

ÔÇó Anne ya da babada bilinen bir kromozom ya da gen d├╝zensizli─či var ise, ÔÇó Ailenizde zihinsel ve geli┼čim ├Âz├╝rl├╝ bireyler var ve siz akraba evlili─či yapm─▒┼č iseniz, ÔÇó Gebeli─činiz s─▒ras─▒nda anne karn─▒ndaki bebe─čin ultrason ile de─čerlendirilmesinde bir problem ile kar┼č─▒la┼č─▒lm─▒┼č ise. E─čer yukar─▒daki maddelerden en az biri sizde bulunuyorsa bir genetik merkezine ba┼čvurun. Gebelik d├Âneminde anne karn─▒ndaki bebe─či (fetus) ├ževreleyen zar ya da s─▒v─▒dan ultrason e┼čli─činde al─▒nan bir miktar par├ža/s─▒v─▒da genetik testler yap─▒l─▒r ve do─čacak olan bebe─činizin test edilen hastal─▒─ča sahip olup olmad─▒─č─▒ s├Âylenir. E─čer bebe─činiz hasta do─čacak ise nelerle kar┼č─▒la┼čaca─č─▒n─▒z genetik uzmanlar─▒nca size anlat─▒l─▒r ve yard─▒mc─▒ olunur. Do─čum sonras─▒nda yap─▒lan genetik analizlerde, kolunuzdan al─▒nacak ufak bir miktar kan ile genetik testler yap─▒l─▒r ve sizlere ilgili hastal─▒k hakk─▒nda bilgi verilir.

Anne-baba adaylar─▒, akraba evlili─či yapmam─▒┼č olsalar bile, zihinsel ├Âz├╝rl├╝l├╝─če yol a├žan risklerin olup olmad─▒─č─▒n─▒ ara┼čt─▒rmal─▒ ve ilgili testleri yapt─▒rmay─▒ ihmal etmemelidirler. ├ç├╝nk├╝ testlerle ortaya konacak olan durumlarda erken tan─▒ ve tedavi ile bir├žok zihinsel ├Âz├╝rl├╝l├╝k ├Ânlenebilir. Bu testlerin bir k─▒sm─▒ annenin gebeli─či d├Âneminde yap─▒l─▒r. Sa─čl─▒kl─▒ ├žocuklar ve sa─čl─▒kl─▒ bir toplum i├žin; ├╝niversiteler b├╝nyesindeki genetik dan─▒┼čmanl─▒k merkezleri/servisleri ile ili┼čki i├žerisinde olun.

4- ├çOCU─×UN ─░ZLENMES─░ Zihinsel ├Âz├╝rl├╝ ├žocuklar─▒n da yenido─čan bebekler gibi bir sa─čl─▒k kurulu┼čunda b├╝y├╝me ve geli┼čme, beslenme ve a┼č─▒lar─▒n─▒n d├╝zenlenmesi a├ž─▒s─▒ndan izlenmesi gerekir. Uygun beslenmemesi durumunda mevcut sorunlar─▒na beslenme bozukluklar─▒ da eklenebilir. Ayr─▒ca, beslenmenin de zihinsel geli┼čimle ili┼čkisi vard─▒r. Bebe─činizin yutma sorunlar─▒ varsa en yak─▒n sa─čl─▒k kurulu┼čuna ba┼čvurunuz. A┼č─▒lar, her ├žocu─čun enfeksiyon hastal─▒klar─▒ndan korunmas─▒ i├žin ├Ânemlidir. Ancak bak─▒m, beslenme sorunu olan ve enfeksiyonlara daha duyarl─▒ olan zihinsel ├Âz├╝rl├╝ ├žocuklarda daha da ├Ânemlidir. Bu nedenle, a┼č─▒lar─▒n─▒n zaman─▒nda yap─▒lmas─▒ gerekmektedir. Aksi durumda enfeksiyon ge├žirirlerse, mikroorganizmalar ve y├╝ksek ate┼č, zihinsel geli┼čimini olumsuz etkiler.

5- Z─░H─░NSEL ├ľZ├ťRL├ťLERDE G├ľR├ťLEB─░LECEK SA─×LIK PROBLEMLER─░

ÔÇó Zihinsel ├Âz├╝rl├╝ bebeklerin/├žocuklar─▒n oturmas─▒n─▒, d├Ânmesini ve y├╝r├╝mesini zorla┼čt─▒ran kas tonusundan (gerginli─činden) ileri gelen sorunlar olabilir. ÔÇó Beslenme, yutma, kusma, mide ve barsaklarda sorunlar─▒ olabilir.

ÔÇó G├Ârme ve /veya i┼čitme sorunlar─▒ olabilir (Do─ču┼čtan katarakt gibi).

ÔÇó Kemiklerinde ve eklemlerinde sorunlar olabilir. Di┼čleri ge├ž ├ž─▒kabilir. ÔÇó Kalpte ritim bozukluklar─▒ g├Âr├╝lebilir. Troid bozukluklar─▒ olabilir.

ÔÇó Solunum yollar─▒, kulak, akci─čer rahats─▒zl─▒klar─▒ so─čuk ve enfeksiyonlara kar┼č─▒ diren├žlerinin d├╝┼č├╝k olmas─▒ nedeniyle olu┼čabilir.

ÔÇó Havale ge├žirebilir. B├╝t├╝n bu bulgular─▒n bir ya da daha ├žo─čunun zihinsel yetersizli─če e┼člik etmesi, sorunu daha da a─č─▒rla┼čt─▒r─▒r, ba┼č etmeyi g├╝├žle┼čtirir. ├çocu─čun var olan sorunlar a├ž─▒s─▒ndan ilgili uzmanlar taraf─▒ndan muayene edilmesi ve gerekenlerin yap─▒lmas─▒ ihmal edilmemelidir. Ayr─▒ca, zihinsel ├Âzre e┼člik eden sa─čl─▒k sorunlar─▒na travmalar, zehirlenmeler gibi yeni sorunlar da eklenebilir. Yeni ├Âz├╝rl├╝l├╝k durumlar─▒ ortaya ├ž─▒kabilir. Bu nedenlerle ÔÇť├žok destekli, ├žok y├Ânl├╝, d├╝zenli, aral─▒ks─▒zÔÇŁ izleme zorunludur. Ancak, kaliteli bir izleme sonunda en ├╝st d├╝zeyde ba┼čar─▒ya ula┼čmak i├žin ├Âncelikle, tan─▒s─▒n─▒n do─čru konmas─▒, sorunun boyutlar─▒n─▒n iyi belirlenmesi ve uygun e─čitim programlar─▒ ile rehabilitasyon programlar─▒n─▒n uygulanmas─▒ gerekmektedir.

Zihinsel engeliler hakk─▒nda genel bilgiler

Zihinsel ├ľ─črenme Yetersizli─či Nedir?

Zihinsel ├Â─črenme yetersizli─či, zihinsel geli┼čim yetensizli─činden dolay─▒, bireyin e─čitim performans─▒n─▒n ve sosyal uyumunun olumsuz y├Ânde etkilenmesi durumudur.Zihinsel ├Â─črenme yetersizli─či olan ├žocuklar─▒n zihinsel i┼člevleri ve sosyal davran─▒┼člar─▒ ya┼č─▒tlar─▒na g├Âre geri ve yetersiz olur (ge├ž ve g├╝├ž ├Â─črenirler, s─▒n─▒f veya toplum i├žindeki kurallara uymakta zorlanabilirler). Sosyal davran─▒┼člar dedi─čimizde, ├žocu─čun ya┼č─▒na ve ya┼čad─▒─č─▒ ├ževreye uygun davran─▒┼člar g├Âstermesini ifade etmekteyiz. Bu davran─▒┼člar ├žocu─čun i├žinde bulundu─ču geli┼čimsel d├Âneme ve i├žinde ya┼čad─▒─č─▒ topluma ba─čl─▒ olarak de─či┼čmektedir.
Zihinsel ├Â─črenme yetersizli─či olan ├žocuklar problemlerinin a─č─▒rl─▒─č─▒na g├Âre hafif, orta ve a─č─▒r d├╝zeyde zihinsel ├Â─črenme yetersizli─či olmak ├╝zere gruplanabilir. Gruplama ├žocu─čun gereksinimlerinin belirlenmesi, bu gereksinimleri en iyi ve uygun ┼čekilde kar┼č─▒layacak e─čitim programlar─▒n─▒n haz─▒rlanmas─▒ ve ├žocuk i├žin en uygun e─čitim ortam─▒n─▒n bulunmas─▒ ama├žlar─▒yla yap─▒lmaktad─▒r.
A) Hafif D├╝zeyde ├ľ─črenme Yetersizli─či:
Bireyin, temel okuma-yazma ve sayma becerilerini kazanmas─▒nda ortaya ├ž─▒kan gecikme durumudur.
B)Orta D├╝zeyde Zihinsel ├ľ─črenme Yetersizli─či:

Bireyin, gecikmeli bir konu┼čma ve dil geli┼čimi, sosyal, duygusal veya davran─▒┼č problemleri ile temel okuma-yazma ve sayma becerilerini kazanmas─▒nda ortaya ├ž─▒kan gecikme durumudur.
C)A─č─▒r D├╝zeyde Zihinsel ├ľ─črenme Yetersizli─či:

Bireyin, ciddi bi├žimde konu┼čma ve dil geli┼čimi g├╝├žl├╝─č├╝, sosyal, duygusal veya davran─▒┼č problemleri ile temel ├Âz bak─▒m becerilerini ├Â─črenmesinde ortaya ├ž─▒kan gecikme durumunu ifade eder.

Hafif ve orta d├╝zeyde zihinsel ├Â─črenme yetersizli─či olan ├žocuklar─▒n bir ├žo─ču zihinsel ve fiziksel geli┼čimleri a├ž─▒s─▒ndan ya┼č─▒tlar─▒ndan ├Ânemli bir farkl─▒l─▒k g├Âstermedi─či i├žin genellikle okula ba┼člayana kadar bu ├žocuklardaki geli┼čim geriliklerinin pek ark─▒na var─▒lmaz. Okula ba┼člad─▒klar─▒nda, ├Âzellikle akademik ├žal─▒┼čmalarda kar┼č─▒la┼čt─▒klar─▒ g├╝├žl├╝kler sonucunda gerilikleri ortaya ├ž─▒kar.
A─č─▒r d├╝zeyde ├Â─črenme yetersizli─či olan ├žocuklar ise daha ├Ânce fark edilebilirler.
Erken tan─▒ ve erken e─čitim ile bu ├žocuklar─▒n bulunduklar─▒n noktadan ├žok daha ileri bir yere gelebildikleri, ba┼čar─▒l─▒ olabildikleri g├Âr├╝lebilmektedir.

Zihinsel ├ľ─črenme Yetersizli─činin nedenleri nelerdir?

Zihinsel ├Â─črenme yetersizli─činin nedenlerini bulmak ve belirlemek son derece g├╝├žt├╝r. Pek ├žok nedenden kaynaklan─▒yor olabilir. Bir gruplama yapacak olursak, zihinsel ├Â─črenme yetersizli─činin nedenlerini Kal─▒t─▒msal , Organik ve ├çevresel nedenler olarak ├╝├ž grupta toplayabiliz.
Kal─▒t─▒msal Nedenler: E─čer ailede kal─▒tsal bir rahats─▒zl─▒k veya hastal─▒k var ise bunlar hastal─▒kl─▒ genler yolu ile ├žocuklara ge├žmektedir. ├ľzellikle akraba evliliklerinde bu risk daha y├╝ksek olmaktad─▒r.
Mongolizm (down sendromu), Fenilketanuri, Hidrosefallik ve Mikrosefallik ├Ârnek olarak verilebilir
Organik Fakt├Ârler: Kal─▒tsal olmayan ancak do─čum ├Âncesi, do─čum s─▒ras─▒nda ve do─čum sonras─▒nda meydana gelebilecek fakt├Ârlerdir. Bu fakt├Ârler ┼č├Âyle s─▒ralanabilir:

* V├╝cut biyokimyas─▒ndaki ve metobolizmas─▒ndaki bozukluklar (annenin herhangi bir rahats─▒zl─▒─č─▒n─▒n olup olmad─▒─č─▒, mesela annenin ┼čeker hastal─▒─č─▒ olabilir)
* Annenin gebeli─či s─▒ras─▒nda ortaya ├ž─▒kan sorunlar:├Ârne─čin; al─▒nan ├že┼čitli ila├žlar, zararl─▒ maddeler alkol, sigara, uyu┼čturucu gibi. Ayr─▒ca hamilelik d├Âneminde; annenin ge├žirdi─či bula┼č─▒c─▒ hastal─▒klar, kazalar ve zehirlenmeler,r├Ântgen ├žektirme, kromozon bozukluklar─▒, beslenme yetersizlikleri, kan uyu┼čmazl─▒─č─▒ zihinsel geli┼čme gerili─čine yol a├žabilen en ├Ânemli nedenlerdir.
* Do─čum s─▒ras─▒nda bebe─čin oksijensiz kalmas─▒, zor do─čum nedeniyle kullan─▒lan baz─▒ ara├žlar─▒n (forseps, vakum vb.) bebe─če zarar vermesi, erken veya ge├ž do─čum gibi nedenlerde zihinsel ├Â─črenme yetersizli─čine yol a├žabilmektedir.Bu y├╝zden do─čumun ehliyetli ki┼čiler taraf─▒ndan yapt─▒r─▒lmas─▒ ├Ânem arzetmektedir.
* Do─čum sonras─▒nda ise ├žocu─čun ge├žirdi─či bula┼č─▒c─▒ ve ate┼čli hastal─▒klar (rubella, k─▒zam─▒k, menejit, su ├ži├že─či, ├žocuk felci, frengi vb.), kazalar (d├╝┼čme,├žarpma vb.), travmalar (kafaya al─▒nan darbeler), zehirlenmeler, ├žocu─čun beyin geli┼čimini etkileyecek yap─▒sal bozukluklar ve hormonal d├╝zensizlikler zihinsel geli┼čme gerili─čine yol a├žabilen en ├Ânemli nedenler aras─▒ndad─▒r.
Bu arada yeri gelmi┼čken ifade etmekte yarar var; bildi─čimiz gibi modern t─▒p sayesinde gebelikte anne karn─▒ndaki bebek ultrason y├Ântemiyle yak─▒ndan takip edilebiliyor, normal olmayan geli┼čim bozuklu─ču tespit edilebiliyor.Ayr─▒ca gebelikte ├╝├žl├╝ tarama testleri ve 11-14 testleriyle ├žocukta zihinsel bir geli┼čme gerili─či olup olmad─▒─č─▒ tespit edilebiliyor. Gerekti─činde amniosentez y├Ântemi ileri bir test olarak kullan─▒labiliyor. T├╝m bu y├Ântemler sonucunda normal d─▒┼č─▒ geli┼čim g├Âsteren bebekler tespit edilebiliyor ve gerekti─činde gebelik sonland─▒r─▒labiliyor.
Sosyo Ekonomik, Kültürel ve Çevresel Nedenler:
Yetersiz beslenme, ├ževresel uyar─▒c─▒lar─▒n yoklu─ču, sosyal ve ekonomik ┼čartlar─▒n uygun olmamas─▒ ├žocu─čun geli┼čimini olumsuz y├Ânde etkileyebilmekte ve zeka geriliklerine neden olabilmektedir. ├çocu─čun zihinsel becerileri yeterli ve ya┼č─▒tlar─▒na uygun olsa bile yetersiz beslenme, ev ortam─▒n─▒n uygun olmamas─▒, uyar─▒c─▒ eksikli─či, oynamas─▒ ve ├ževreyi ke┼čfetmesi i├žin ├žocu─ča gerekli f─▒rsatlar─▒n sa─članmamas─▒ gibi durumlar ├žocu─čun hafif derecede zihinsel ├Âz├╝rl├╝ olmas─▒na yol a├žabilir.
Bunlar─▒n ├Ân├╝ne ge├žmek i├žin yap─▒lmas─▒ gerekenler ise; yeterli olgunlu─ča eri┼čmeden evlenmemek, akraba evliliklerinin ├Ân├╝ne ge├žmek, do─čru zamanda ├žocuk sahibi olmak, haz─▒r olmadan ├žocuk sahibi olmamak ve hamilelik s─▒ras─▒nda mutlaka doktor kontrol├╝nde olmak, bebe─činizin a┼č─▒lar─▒ d├╝zenli yapt─▒rmak diye s─▒ralayabiliriz.

Zihinsel ├ľ─črenme Yetersizli─či Olan ├çocuklar─▒n ├ľzellikleri Nelerdir?

Zihinsel ├Â─črenme yetersizli─či olan ├žocuklar da normal ya┼č─▒tlar─▒ gibi temelde ayn─▒ psikolojik, fizyolojik, sosyal, duygusal gereksinimlere sahiptirler. Kendi aralar─▒nda da bireysel farkl─▒l─▒klar g├Âsterirler.
Zihinsel ├Âz├╝rl├╝ ├žocuklar─▒n en temel/belirgin ├Âzelli─či olarak geli┼čim h─▒zlar─▒n─▒n ya┼č─▒tlar─▒ndan yava┼č olmas─▒n─▒ s├Âyleyebiliriz. Bu gecikme geli┼čimin t├╝m alanlar─▒ i├žin ge├žerlidir. Bir bebe─čin zihinsel ├Âz├╝rl├╝ oldu─čunu s├Âyl├╝yorsak, bu bebe─čin yuvarlanma, emekleme, y├╝r├╝me ve konu┼čmaya ba┼člama gibi geli┼čim alanlar─▒nda ya┼č─▒tlar─▒n─▒ geriden takip etti─čini ifade ediyoruz demektir. Genel olarak bu ├žocuklar─▒n ├Âzelliklerini ┼č├Âyle s─▒ralayabiliriz.
* ├Â─črenmede yava┼čl─▒k,
* dikkat da─č─▒n─▒kl─▒─č─▒,
* konu┼čma bozuklu─ču ve gecikmi┼č konu┼čma,
* duyu-motor problemleri,
* g├╝nl├╝k ya┬║ama ili┬║kin becerilerde yetersizlik (hafif derecede zihinsel ├Âz├╝rl├╝lerde bu yetersizlik daha az d├╝zeydedir)
* sosyal becerilerde yetersizlik (hafif derecede zihinsel ├Âz├╝rl├╝lerde bu yetersizlik daha az d├╝zeydedir)
Bu ├Âzellikler genel olarak t├╝m zihinsel ├Âz├╝rl├╝ ├žocuklarda g├Âr├╝lmekte ancak bu becerilerdeki ba┼čar─▒s─▒,yeterlili─či zihinsel ├Âz├╝r├╝n derecesine g├Âre de─či┼čmektedir.├ľrne─čin hafif derecede zihinsel ├Âz├╝rl├╝ bir ├žocuk sosyal geli┼čimi ve g├╝nl├╝k ya┼čam becerilerinde yeterli bir ├žocuktur. Temel probleminin ├Â─črenme ve dikkat da─č─▒n─▒kl─▒─č─▒ ile ilgili oldu─ču kabul edilmektedir.Orta/a─č─▒r derecede zihinsel ├Âz├╝rl├╝ ├žocuk ise bu alanlar─▒n t├╝m├╝nde birden yetersizlik g├Âsteren, destek gereksinimi olan ├žocuktur.
├ľ─črenme ├ľzellikleri:
Bu ├žocuklar da pek ├žok beceriyi normal ya┼č─▒tlar─▒ gibi ├Â─črenirler. Ancak ├Â─črenmeleri daha yava┼č ve g├╝├ž olur. Zihinsel yetersizlikleri artt─▒k├ža ├Â─črenme yava┼člar ve zorla┼č─▒r. Bu ├žocuklar─▒n dikkatlerini bir konu ├╝zerinde toplamada ve bir i┼či sonuna kadar s├╝rd├╝rmede g├╝├žl├╝kleri vard─▒r.
Hafif derecede zihinsel yetersizli─či olan ├žocuklar ├Âz-bak─▒m becerilerini (yeme-i├žme, giyinip-soyunma, tuvalet, vb.) okuma-yazma, matematik gibi okul ile ilgili temel becerileri kazanabilirler. Uygun i┼č e─čitimi ald─▒klar─▒nda yeti┼čkinlik d├Âneminde uzmanl─▒k gerektirmeyen, basit i┼člerde ├žal─▒┼čabilir. En az destekle ya da deste─če gereksinim duymadan ya┼čamlar─▒n─▒ s├╝rd├╝rebilirler.
Orta/a─č─▒r derecede zihinsel yetersizli─či olan ├žocuklar ├Âz-bak─▒m becerilerini kazanabilirler. ├ço─čunlu─ču okuma-yazma ve aritmetik becerileri ancak, s─▒k kar┼č─▒la┼čt─▒klar─▒ baz─▒ s├Âzc├╝kleri, i┼čaretleri ve say─▒lar─▒ tan─▒yabilirler. Bu ├žocuklar ├žok basit baz─▒ i┼č becerilerini ├Â─črenebilir, ├Ârne─čin paketleme, etiket yap─▒┼čt─▒rma gibi mekanik i┼čleri yapabilirler. Ya┼čamlar─▒n─▒ s├╝rd├╝rmede daha ├žok yeti┼čkin deste─čine ihtiya├ž duyarlar. Zihinsel yetersizli─čin derecesinin artmas─▒yla ├žocuklar─▒n yeme-i├žme, giyinip, soyunma tuvalet gereksinimini giderme gibi temel becerileri kazanmada zorland─▒klar─▒ g├Âzlenir. Buna paralel olarak di─čer ki┼čilere ba─č─▒ml─▒l─▒klar─▒ artar.
Konu┼čma ├ľzellikleri:
Bu ├žocuklar─▒n dil ve konu┼čma geli┼čimleri normal ya┼č─▒tlar─▒n─▒nkine benzer a┼čamalar─▒ izler. Konu┼čmay─▒ normal ├žocuklar gibi ├Â─črenirler, ancak zihinsel yetersizli─če ba─čl─▒ olarak konu┼čmalar─▒ daha ge├ž geli┼čmekte ve daha fazla konu┼čma bozuklu─ču g├Âstermektedirler. Zihinsel yetersizlik artt─▒k├ža dil ve konu┼čma problemleride artmaktad─▒r.
Hafif derecede zihinsel yetersizli─či olan ├žocuklar normal ya┼č─▒tlar─▒na g├Âre daha ge├ž konu┼čmaya ba┼člarlar. S├Âzc├╝klerde baz─▒ sesleri atlama, baz─▒ sesleri ekleme veya sesleri yanl─▒┼č s├Âyleme gibi konu┼čma bozukluklar─▒ g├Âr├╝l├╝r. S─▒n─▒rl─▒ s├Âzc├╝k ve c├╝mlelerle de olsa ├ževresindekilerle konu┼čarak ileti┬║im kurabilirler.
Orta/a─č─▒r derecede zihinsel yetersizli─či olan ├žocuklar konu┼čma problemlerine ek olarak ├žok daha s─▒n─▒rl─▒ s├Âzc├╝k ve c├╝mlelerle duygu,d├╝┼č├╝nce ve isteklerini ifade edebilirler. Konu┼čman─▒n ├žok s─▒n─▒rl─▒ ya da hi├ž olmad─▒─č─▒ durumlarda isteklerini ifade etmek i├žin sesler yada i┼čaretler kullanabilirler.
Sosyal Duygusal ├ľzellikleri:

Zihinsel yetersizli─či olan ├žocuklar normal ya┼č─▒tlar─▒na g├Âre daha fazla sosyal ve duygusal problemler g├Âstermektedirler. Bu ├žocuklar─▒n zihinsel geli┼čimlerinin geri olmas─▒ nedeniyle sosyal becerilerindeki yetersizlikleri ve di─čer insanlar─▒n onlara y├Ânelik olumsuz tav─▒rlar─▒, bu duruma neden olan temel etkenlerdir.
Ya┼č─▒tlar─▒ndan kabul g├Ârd├╝klerinde hafif derecede zihinsel yetersizli─če sahip ├žocuklar onlarla bir arada olup, kolayca anla┼čabilirler. Yapabileceklerinden daha zor g├Ârevler vermek, onlar─▒n gereksiz yere ba┼čar─▒s─▒zl─▒k duygular─▒ ya┼čamalar─▒na neden olur. Di─čer taraftan yapabileceklerinden daha basit g├Ârevler vermek ise onlar─▒n kolayca s─▒k─▒lmalar─▒na yol a├žabilir. Bu ├žocuklar─▒n ba┼čar─▒l─▒ olduklar─▒ konularda, ├že┼čitli oyunlarda normal arkada┼člar─▒yla bir araya gelmeleri, yapamad─▒klar─▒ndan ├žok, yapabildiklerinin vurgulanmas─▒, ba┼čarabilecekleri i┼člerde onlara f─▒rsat verilmesi duygusal a├ž─▒dan kendilerine daha ├žok g├╝venmeleri y├Ân├╝nden ├Ânemlidir.
Orta/a─č─▒r derecede zihinsel yetersizli─či olanlar ise normal ya┼č─▒tlar─▒ndan gerek zihinsel, gerek fiziksel ve gerekse sosyal y├Ânden epeyce farkl─▒ olduklar─▒ndan, ya┼č─▒tlar─▒yla kayna┼čmalar─▒ daha g├╝├ž olmaktad─▒r. Di─čer geli┼čim ├Âzelliklerinde oldu─ču gibi sosyal beceriler de zihinsel yetersizli─čin derecesine ba─čl─▒ olarak de─či┼čecek, en alt grupta olan ├žocuklar─▒n bu becerileri de ├žok s─▒n─▒rl─▒ olacakt─▒r.
Fiziksel ├ľzellikleri
Zihinsel yetersizli─či olan ├žocuklar─▒n fiziksel g├Âr├╝n├╝mleri ve sa─čl─▒k durumlar─▒, ├Âz├╝r├╝n derecesine g├Âre de─či┼čmektedir. Hafif derecede zihinsel yetersizli─či olan ├žocuklar─▒n g├Âr├╝n├╝┼č ve motor becerileri genelde normal ya┼č─▒tlar─▒ndan farkl─▒ de─čildir.
Orta/a─č─▒r derecede zihinsel yetersizli─či olan ├žocuklarda is edurum biraz farkl─▒ olabilir. Down-Sendromlu ├žocuklarda ortak fiziksel ├Âzellikler mevcuttur. Kulak, ba┼č, g├Âz, parmak yap─▒s─▒ ve kaslar─▒n zay─▒fl─▒─č─▒ gibi ay─▒r─▒c─▒ ├Âzellikler bulunur. Bu gruptaki ├žocuklar─▒n ├žo─čunda koordinasyon, denge problemleri ve ince-el becerilerini gerektiren i┼čleri yapmada g├╝├žl├╝kleri vard─▒r. Yar─▒s─▒na yak─▒n─▒nda ise beyin hasar─▒ olmas─▒ndan ├Ât├╝r├╝ i┼čitme, g├Ârme ve fiziksel durumlar─▒nda bozukluk g├Âzlenebilir. Bu ├Âz├╝rlerin a─č─▒rl─▒k derecesine g├Âre fiziksel i┼člevlerini yerine getirmelerinde yap─▒lacak yard─▒m farkl─▒l─▒k g├Âsterir.

Zihinsel ├ľ─črenme Yetersizli─či Olan ├çocuklar ─░├žin Neler Yap─▒labilir?

:Aile bireyleri a├ž─▒s─▒ndan
-Her ┼čeyden ├Ânce ├žocu─čunuzu kabul edin,
-Anne baba olarak birbirinizi su├žlamay─▒n,su├žlu da aramay─▒n.
-├çocu─čunuzun geli┼čimi i├žin gerekli olan ilgi ve ┼čefkati ona s├╝rekli g├Âsterin.
-├çocu─čunuzu aileye verilmi┼č bir ceza olarak g├Ârmeyin, ├žocu─čunuzu su├žlamay─▒n.
-├çocu─čunuzdan utan├ž duymay─▒n.
-├çocu─čunuzun ki┼čisel temizli─čine ├Ânem verin.
-├çocu─čunuzu a┼č─▒r─▒ derecede korumay─▒n.Unutmay─▒n ki siz her zaman ├žocu─čunuzun yan─▒nda olamayabilirsiniz.
-├çocu─čunuza ac─▒yarak yakla┼čmay─▒n.
-├çocu─čunuzun kendine g├╝venmesini sa─člay─▒n.
-├çocu─čunuzun sosyal,duygusal,k├╝lt├╝rel gereksinimlerini kar┼č─▒lamas─▒n─▒ sa─člay─▒n.
-├çocu─čunuzdan onun kapasitesinin ├╝st├╝ndeki becerileri ger├žekle┼čtirmesini beklemeyin.
-├çocu─čunuzu ba┼čkalar─▒yla k─▒yaslamay─▒n.
-Sab─▒rl─▒ olmaya ├žal─▒┼č─▒n.
-Ba┼čar─▒l─▒ oldu─ču her konuda onu ├Âd├╝llendirin.(├çocu─čunuzu her zaman maddi ├Âd├╝llerle de─čil,s├Âzel ├Âd├╝llerde ├žocuklar i├žin ├žok de─čerlidir.)
-├çocu─čunuza ├Â─čretece─činiz her ┼čeyi tekrarlara dayand─▒rarak al─▒┼čkanl─▒k haline getirmeye ├žal─▒┼č─▒n.
-├ľ─čretece─činiz i┼č ya da konuyu par├ža par├ža tekrarlar ile ├Â─čretmeye ├žal─▒┼č─▒n.
-├ľ─črettiklerinizi s─▒k s─▒k tekrarlay─▒n.

Zihinsel ├ľ─črenme Yetersizli─či Olan ├çocuklar Neler Yap─▒labilir?

-├ľ─čretmen a├ž─▒s─▒ndan

-├çocu─ča ba┼čarabilece─či g├Ârevler verilmeli,
-Do─čru yan─▒tlayabilece─či sorular sorulmal─▒,
-Gerekti─činde g├Ârevi yerine getirmesine yard─▒m edilmeli(ipu├žlar─▒,soru tekrarlama)
-├çocuk ba┼čar─▒s─▒z oldu─ču noktada b─▒rak─▒lmamal─▒;yard─▒mlar ├žocuk ba┼čar─▒l─▒ olana dek s├╝rd├╝r├╝lmeli.
-├çocuk verdi─či yan─▒t─▒n do─čru olup olmad─▒─č─▒n─▒ bilmeli,
-Do─čru yan─▒tlar an─▒nda peki┼čtirilmeli,
-├çocu─čun yeterlilik d├╝zeyi belirlenmeli ve verilecek g├Ârevlerin onun d├╝zeyine uygun olmas─▒ sa─članmal─▒,
-├çocu─čun geli┼čiminde ini┼č ├ž─▒k─▒┼člar g├Âr├╝lebilir dolay─▒s─▒yla yeterlilik d├╝zeylerin s─▒k s─▒k de─čerlendirilmesi yararl─▒ olacakt─▒r.
-├ľ─čretilecek konu ya da k├╝├ž├╝k par├žalara b├Âl├╝nmeli,
-Kolaydan zora do─čru basamakland─▒r─▒r,
-├ľ─čretilen bilgiler belirli aral─▒klarla tekrar edilmeli
-├çocuklara bir kerede birden fazla kavram ├Â─čretmeme,
-├çocu─čun derse aktif kat─▒l─▒m─▒n─▒ sa─člama ├Â─črenme a├ž─▒s─▒ndan ├Ânemlidir.Bu y├Ândeki davran─▒┼člar─▒ cesaretlendirilmeli ve peki┼čtirilmelidir,
-├çocu─čun ├Â─črendi─či bir beceriyi farkl─▒ ortamlarda uygulamas─▒na f─▒rsat tan─▒nmal─▒d─▒r,
-├ľ─čretmen aileyle i┼čbirli─či i├žinde olmal─▒d─▒r,
-├ľ─čretmenin ├Â─črencilerin ge├žmi┼č ya┼čant─▒lar─▒ hakk─▒nda bilgi sahibi olmas─▒,
-├ľ─čretmen dersi i┼člerken ├žocu─čun birden fazla duyu organ─▒na hitabedecek ├Â─čretim y├Ântem ve materyali kullanmal─▒d─▒r,
-├ľ─čretmen ders i┼člerken sade ve anla┼č─▒l─▒r ifadelere yer vermelidir,
-├ľ─čretmen ├žocuklara somut ├Ârnekler vermelidir,

Z─░H─░NSEL ENGEL─░LER─░N E─×─░T─░M─░NDE KULLANILAN YARDIM T─░PLER─░

1-Fiziksel yard─▒m
├ľ─čretim esnas─▒nda ├Â─čretmenin ├Â─čretece─či beceriyi direkt ya da k─▒smi yard─▒mla m├╝dahale ederek yapmas─▒n─▒ sa─člamas─▒ durumudur.
├ľRN:Yaz─▒ yazma esnas─▒nda ├žocu─čun elini tutup yaz─▒lmas─▒ istenen harfi birlikte yazmak.
2-S├Âzel yard─▒m
├ľ─čretim esnas─▒nda ├žocu─ča konu┼čarak yapmas─▒ gereken beceriyle ilgili olarak y├Ânergelerin verilmesi durumudur.├çocu─čun anlayabilece─či d├╝zeyde c├╝mle kurmaya ├Âzen g├Âstermek gerekmektedir.
├ľRN:Elimi tut aya─č─▒n─▒n birini kald─▒r.
3-Model olma
├çocu─čun yapmakta zorlad─▒─č─▒ davran─▒┼č ya da beceriyi ├Â─čretmenin kendisinin yapmas─▒ ve ├Â─črencinin dikkatlice izlemesini sa─člamas─▒ durumudur.
├ľRN:Siz yava┼č yava┼č ├žocu─čun ├Ân├╝nde elektrik s├╝p├╝rgesini kullan─▒n .

Z─░H─░NSEL ENGELL─░LER─░N E─×─░T─░M─░NDE KULLANILAN PEK─░┼×T─░RE├ç T├ťRLER─░

Peki┼čtire├ž Belirleme Listesi
Yiyecek ├Âd├╝lleri Oyun ├Âd├╝lleri Sosyal ├Âd├╝l Etkinlik ├Âd├╝lleri
├çikolata Yakalamac─▒l─▒k ├ľpme M├╝zik dinleme
┼×eker Evcilik oyunu Sar─▒lma Kitap okuma
Bisk├╝vi Saklamba├ž oyunu S├Âzel ifadeler Resim yapma
Çiklet Futbol Dokunma Dans etme
Tatl─▒ Kulaktan kula─ča
Meyve
Kraker

Oyuncak ve ya okul malzemesi de ├Âd├╝l olarak verilebilir.
i
├ľzel e─čitime muhta├ž ├žocuklara e─čitim uygulama ve i┼č e─čitimi merkezinde,├Âzel e─čitim s─▒n─▒flar─▒na,bunlar sa─članamad─▒─č─▒ takdirde bulundu─ču s─▒n─▒f─▒nda kayna┼čt─▒rma yoluyla e─čitim verilmektedir.

Ayr─▒ca,devletin sa─člad─▒─č─▒ bu imkanlar d─▒┼č─▒nda ├Âzel rehabilitasyon merkezleri ve okullar─▒nda da e─čitim verilmektedir.

├ľzel e─čitime muhta├ž ├žocuklara e─čitim veren kurumlara ula┼čmak i├žin www.ozida.gov.tr. t─▒klay─▒n─▒zÔÇŽÔÇŽ

├ľzel e─čitime muhta├ž ├žocuklara y├Ânelik olan i┼č ve meslek alanlar─▒;
1-Muavinlik
2-├çicek├žilik
3-Marangoz ├ž─▒rakl─▒k
4-Bah├živanl─▒k
5-Kuaf├Âr yan─▒nda ├ž─▒rakl─▒k
6-Oto y─▒kamac─▒l─▒─č─▒
7-Gazete da─č─▒t─▒c─▒l─▒─č─▒

9-Terzi yan─▒nda ├ž─▒rakl─▒k
10-Simit├žilik
11-F─▒r─▒nda i┼č├žilik
12-Garsonluk
13-Seyyar sat─▒c─▒l─▒k
14-Metal i┼čcili─či ve bunun gibi rutin i┼člerde g├Ârev alabilirler.

Zihin Engelli Çocuk Ve Tuvalet Becerisi

Hafif D├╝zeyde Zihinsel Engelli ├ľ─črenciler ─░├žin ├ľ─čretmene ├ľneriler

Zihinsel engelliler ve ileti┼čim

├ľZG├ťL ├ľ─×RENME G├ť├çL├ť─×├ť

├ľZG├ťL ├ľ─×RENME G├ť├çL├ť─×├ť

├ľzg├╝l ├Â─črenme g├╝├žl├╝─č├╝ ├Â─črenmeyle ilgili bir sorun olarak alg─▒lanmakla ve tan─▒t─▒lmakla birlikte; g├Ârd├╝─č├╝m├╝z, duydu─čumuz ya da dokundu─čumuz, tan─▒maya ├žal─▒┼čt─▒─č─▒m─▒z ┼čeylerin alg─▒lanmas─▒yla ilgili ya da i┼členmesiyle ilgili bir sorun olarak ya┼čanmaktad─▒r. Beyindeki baz─▒ farkl─▒l─▒klar nedeniyle ├Â─črenme s├╝re├žlerinin bir ya da birka├ž─▒nda sapmalar olmas─▒ durumunda ortaya ├ž─▒kar. Her ├Âzg├╝l ├Â─črenme g├╝├žl├╝─č├╝ g├Âsteren ├žocuk birbirinden farkl─▒d─▒r.├ľzg├╝l ├Â─črenme g├╝├žl├╝─č├╝ zeka sorunu de─čildir. Tan─▒ konulmas─▒ i├žin duyusal organlarda organik bir bozuklu─čun olmamas─▒ gerekmektedir.

Ondokuzuncu y├╝zy─▒lda disleksi daha ├žok bilinen bir kavramd─▒. Disleksinin s├Âzl├╝k kar┼č─▒l─▒─č─▒ okuma g├╝├žl├╝─č├╝d├╝r. ├ľzg├╝l ├Â─črenme g├╝├žl├╝─č├╝ okuma\yazma\aritmetik g├╝├žl├╝─č├╝ olarak da ge├žebilir. S─▒kl─▒─č─▒ %1-%30 aras─▒nda de─či┼čir, erkeklerde daha s─▒k g├Âr├╝l├╝r. Nedenleri kesin olarak bilinmemektedir. Olas─▒ nedenlerinin genetik, kal─▒tsal etmenler , beyindeki yap─▒sal i┼člev farklar─▒ oldu─čundan bahsedilmektedir. ├ľzg├╝l ├Â─črenme g├╝├žl├╝─č├╝ olan ├žocuklar─▒n anne-babalar─▒nda da ├Âzg├╝l ├Â─črenme g├╝├žl├╝─č├╝ g├Âr├╝lmektedir. Beynin her iki yan─▒ndaki i┼čitsel alan, normal ki┼čilerde solda daha b├╝y├╝kt├╝r, disleksiklerde her ikisi de e┼čit ya da sa─čdaki daha b├╝y├╝kt├╝r. ├ľzg├╝l ├Â─črenme g├╝├žl├╝─č├╝ olanlarda ses-harf ; ili┼čkisinin bozuk oldu─ču s├Âylenmektedir. ├ľrne─čin; ki┼či ÔÇť;cÔÇŁ; sesini g├Ârmekte ama nas─▒l oldu─čunu hat─▒rlayamamaktad─▒r. Beyindeki dil ve g├Ârsel alg─▒ alanlar─▒nda daha az aktivasyonun oldu─ču s├Âylenmektedir.

├ľ─črenme; ├Â─črenilen materyali ak─▒lda tutmak, birbiriyle ili┼čkilendirmek ve yeri geldi─činde kullanmakt─▒r. ├ľ─črenme sorunlar─▒ 0-6 ya┼č grubunda da g├Âzlenebilir ama okula ba┼člay─▒nca anlamland─▒r─▒labilir. ├ľ─čretmenler bu ├žocuklar─▒n yeterli zekada olduklar─▒n─▒, ilgi alanlar─▒n─▒n da oldu─čunu ama ├Â─čreniyor g├Âr├╝nd├╝kleri ┼čeyleri ├Â─črenemediklerini ifade etmektedirler. ├ľzg├╝l ├Â─črenme g├╝├žl├╝─č├╝ olan ├žocuklar do─čru heceleme yapamamaktad─▒rlar. Fi┼čleri kopyalarken bile b-d-p harflerini ters yazmaktad─▒rlar. Aileler ├Âzg├╝l ├Â─črenme g├╝├žl├╝─č├╝ olan ├žocuklar─▒yla ilgili yak─▒nmalar─▒n─▒ ÔÇť;evde ├žal─▒┼čt─▒r─▒yoruz, tekrar ettiriyoruz, ├Â─čreniyor ama okulda ayn─▒ ┼čeyi yapam─▒yorÔÇŁ; ┼čeklinde ifade etmektedirler.

1917ÔÇÖ;de Hinsselwood ├Âzg├╝l ├Â─črenme g├╝├žl├╝─č├╝n├╝ ÔÇť;do─ču┼čtan kelime k├Ârl├╝─č├╝ÔÇŁ; olarak tan─▒mlanm─▒┼čt─▒r. Konjenital bir sorun oldu─čunu s├Âylemi┼č ve genetik ge├ži┼čli oldu─čunu tan─▒mlam─▒┼čt─▒r. Daha sonra 1941ÔÇÖ;de Strauss ve Warner, minimal beyin disfonksiyonu terimini kullanm─▒┼č ve yeterli entelekt├╝el d├╝zeye sahip olduklar─▒ halde, okuma g├╝├žl├╝─č├╝ nedeniyle okulda ba┼čar─▒l─▒ olamayan vakalara i┼čaret etmi┼čtir. Bug├╝nk├╝ tan─▒ma en yak─▒n ┼čekliyle ilk kez 1942ÔÇÖ;de Kirk taraf─▒ndan Learning Disabilty terimi kullan─▒lm─▒┼čt─▒r. Bu tan─▒mda ├Â─črenme bozuklu─ču serebral, duygusal ; ya da davran─▒┼čsal bozukluktan kaynaklanan dili kazanma, konu┼čma, okuma-yazma, aritmetik becerilerin bir ya da birden ├žo─čunun geli┼čiminde gecikme, bozukluk ya da geriliktir.

Bu durum zeka gerili─či, duyusal kusurlar ve k├╝lt├╝rel fakt├Ârlerden ba─č─▒ms─▒z olarak geli┼čmektedir. Bateman 1965ÔÇÖ;te ├Âzg├╝l ├Â─črenme g├╝├žl├╝─č├╝ olan ├žocuklar─▒, ÔÇť;├Â─črenme s├╝recindeki temel bozukluklara ba─čl─▒ olarak ortaya ├ž─▒kan ve zihinsel potansiyelinden beklenen ba┼čar─▒ ile o andaki okul ba┼čar─▒s─▒ aras─▒nda anlaml─▒ farkl─▒l─▒k bulunan ├žocuklarÔÇŁ; olarak tan─▒mlanm─▒┼č ve merkezi sinir sisteminin fonksiyon bozuklu─ču ├╝zerinde durmu┼čtur. ├ľzg├╝l ├Â─črenme g├╝├žl├╝─č├╝ genel bir terimdir.

Hammill, 1982-1989 y─▒llar─▒ aras─▒nda 28 temel kitab─▒ incelemi┼č ve ortak noktalar─▒ ├ž─▒karm─▒┼čt─▒r.

1 Ba┼čar─▒s─▒zl─▒k

2 Sinir sistemi fonksiyon bozukluklar─▒

3. Psikolojik s├╝re├žler

4. Ya┼č (her ya┼čta g├Âr├╝lebilir)

5. Konu┼čma dili sorunlar─▒

6. Akademik sorunlar

7. Kavramsal sorunlar

8. Di─čer sorunlar

9. ├çok boyutlu ├Âz├╝rDisleksi: Okuma sorunlar─▒ Disgrafi:

Yazma sorunlar─▒Diskalkuli: Matematik sorunlar─▒Daha sonralar─▒ bu sorunlar─▒ i├žeren bozukluk Learning Desorder olarak tan─▒mlanm─▒┼čt─▒r. DSM III-RÔÇÖ;da Akademik Beceri Bozuklu─ču ( g├Ârme, i┼čitme, n├Ârolojik bir hastal─▒─ča bapl─▒ olmamas─▒ gerekiyor) ad─▒yla yer alm─▒┼čt─▒r. ├ľzg├╝l ├Â─črenme g├╝├žl├╝─č├╝ bilginin kazan─▒lmas─▒ ve i┼členmesinde ortaya ├ž─▒kan bir sorundur.

Bilgi ─░┼člem Modeli (Information Processing): Silver 1989-19961. Girdi (Input): G├Âz, kulak, deri gibi periferik organlardan al─▒nan i┼členmemi┼č uyaranlard─▒r. Bu uyaranlar n├Âronlar kanal─▒yla beyne ula┼č─▒rlar ve girdilerin alg─▒lanmas─▒ beyinde ger├žekle┼čir. Fark─▒na varma ve alg─▒lama i├žin, uyaranlar─▒n beyindeki ilgili alanlara al─▒nmas─▒ s├╝recidir. ├ľzg├╝l ├Â─črenme g├╝├žl├╝─č├╝ olan ├žocuklarda bu uyaranlar─▒n alg─▒lanmas─▒nda bir sorun vard─▒r. Uyaranlar─▒n alg─▒lanmas─▒ derken g├Ârsel alg─▒ bozukluklar─▒ndan, i┼čitsel alg─▒ bozukluklar─▒ndan ve dokusal alg─▒ bozukluklar─▒ndan s├Âz edilmektedir.

G├Ârsel Alg─▒ Bozukluklar─▒: ┼×ekil-pozisyon alg─▒s─▒ndaki bozukluk , ┼čekil-zemin alg─▒s─▒ndaki bozukluk ya da uzakl─▒k-derinlik-boyut alg─▒s─▒ndaki bozukluktur.

┼×ekil-Pozisyon alg─▒s─▒ndaki bozukluk: ├ľzg├╝l ├Â─črenme g├╝├žl├╝─č├╝ olan ├žocuk g├Ârd├╝─č├╝ ┼čeyin ┼čekil ve pozisyonunu alg─▒lamada g├╝├žl├╝k ├žekebilmektedir. Harfleri ters ya da d├Ânm├╝┼č olarak alg─▒layabilmektedir. ├ľrne─čin; b-p, 3-5, 6-9, p-b gibi harf ve rakamlar─▒ ters ├ževirebilir. S├Âzc├╝kleri ters ├ževirebilir, ko├ž-├žok, ev-ve gibi. Bu g├╝├žl├╝kler ├žocuk okula ba┼člad─▒─č─▒nda fark edilir. Okul ├Âncesinde ┼čekil-pozisyon alg─▒lama olgunlu─ču hen├╝z yerle┼čmemi┼č olabilir. Okula ba┼člad─▒klar─▒nda o olgunlu─ča ula┼čm─▒┼č say─▒l─▒rlar. Birinci s─▒n─▒f acemilik d├Ânemidir. Ancak ikinci s─▒n─▒f─▒n birinci d├Âneminden itibaren bu sorunlar─▒n g├Âr├╝lmemesi gerekir.

┼×ekil-Zemin alg─▒s─▒ndaki bozukluk: Bu problem, bir b├╝t├╝n├╝n ├Ânemli olan bir par├žas─▒na odakla┼čmada zorluklara neden olur. Okuma, bu beceri ile ilgilidir. ├ç├╝nk├╝ okuma s├Âz dizilerine odakla┼čmay─▒, soldan sa─ča ve sat─▒r sat─▒r izlemeyi gerektirir. Bu alanda sorunu olan ├žocuklar okumada sat─▒r atlama, sat─▒r tekrarlama, s├Âzc├╝k atlama t├╝r├╝nden hatalar yaparlar.

Uzakl─▒k-derinlik-boyut alg─▒lamada bozukluk: ├çocuk derinli─či kestiremedi─či i├žin e┼čyalara ├žarpar, sandalyeden d├╝┼čer. A├ž─▒k alanda oynarken mekanda pozisyonlar─▒n─▒ alg─▒lamada, sa─č-sol ay─▒rt etmede g├╝├žl├╝k ├žeker. Top yakalamak, ip atlamak, yap-boz yerle┼čtirmek, ├žeki├ž kullanmak uzakl─▒k-derinlik-boyut alg─▒lamada sorun ya┼čayan ├žocuklar i├žin daha g├╝├ž i┼člerdir.

─░┼čitsel Alg─▒ Bozukluklar─▒: ;├ľzg├╝l ├Â─črenme g├╝├žl├╝─č├╝ olan ├žocuk duyulan sesleri yanl─▒┼č alg─▒layabilir. Benzer sesler aras─▒ndaki fark─▒ ay─▒rt etmeye ba─čl─▒ g├╝├žl├╝─č├╝ olan ├žocuklar, sesleri birbirine kar─▒┼čt─▒rabilirler. ├ľrne─čin; soba yerine sopa, kova yerine kafa, bavul yerine davul gibi.

─░┼čitsel Fig├╝r – Zemin ay─▒rt etme g├╝├žl├╝─č├╝: Ayn─▒ anda i┼čitilen farkl─▒ seslerden birine odaklanma g├╝├žl├╝─č├╝ olarak tarif edilen bu sorunda, ├žocuk farkl─▒ seslerin fig├╝r-zemin ay─▒r─▒m─▒n─▒ yapmakta g├╝├žl├╝k ├žekebilir. ├ľrne─čin; TV seyrederken kendisine seslenince bakmaz, i┼čitmiyormu┼č gibi g├Âr├╝n├╝rler. Yine TV seyrederken duyduklar─▒ kap─▒ ya da telefon sesinin bulunduklar─▒ mekandan m─▒ yoksa TVÔÇÖ;den mi geldi─čini ay─▒t edemezler. ─░┼čitsel alg─▒da kopukluk (auditory lag) oldu─čunda, ardarda s├Âylenen mesajlar─▒n bir k─▒sm─▒n─▒ ka├ž─▒rabilirler, alg─▒layamazlar. ├ľrne─čin; ├Âzg├╝l ├Â─črenme g├╝├žl├╝─č├╝ olan ├žocu─ča ÔÇť;odana git, arkada┼č─▒na telefon edip ├Âdevlerini al ve kitaplar─▒nla birlikte buraya gelÔÇŁ; denildi─činde bu mesaj─▒n bir k─▒sm─▒n─▒ duyar yerine getirir, di─čerlerini duymayabilir. Uzun komutlar verildi─činde bir k─▒sm─▒n─▒ yapamayabilir.

Dokunsal Alg─▒ Bozukluklar─▒: ; Dokunsal alg─▒ sorunu olan ├žocuklar g├Âzleri kapal─▒yken dokunma duyusu yard─▒m─▒yla nesneleri tan─▒mlayamaz. ├ľrne─čin; eline verilen oyunca─č─▒n ne oldu─čunu anlayamaz, avucuna yaz─▒lan say─▒ ve yaz─▒y─▒ tan─▒mlamakta g├╝├žl├╝k ├žeker. ;

2. B├╝t├╝nleme: Beyne giden bilgi kaydedilince anla┼č─▒lmas─▒ gerekir. Bunun i├žin 3 a┼čama tan─▒mlanmaktad─▒r. S─▒raya koyma, soyutlama ve organizasyon. Bu a┼čamalardan ge├žen bilgi b├╝t├╝nle┼čir. ├ľzg├╝l ├Â─črenme g├╝├žl├╝─č├╝ olan ├žocuklarda bu a┼čamalar─▒n birinde ya da t├╝m├╝nde sorunlar s├Âz konusudur. S─▒raya koyma bozuklu─ču olan ├žocuktan dinledi─či hikayeyi anlatmas─▒ istendi─činde ba┼č─▒n─▒ sonunu kar─▒┼čt─▒r─▒r. Cumadan sonraki g├╝n soruldu─čunda bilemez, Pazartesiden itibaren sayarak bulabilir. 3×9 soruldu─čunda s├Âyleyemez. Soyutlama sorunu, ├Âzg├╝l ├Â─črenme g├╝├žl├╝─č├╝ olan ├žocuklarda s─▒kl─▒kla g├Âzlenmez. ├ç├╝nk├╝ soyutlama temel zihinsel bir i┼člemdir. Bu alandaki sorunlar daha ├žok mental retardasyon (zeka gerili─či) ile karakterizedir. Organizasyon sorunu: Bu safha daha ├Ânce edinilen bilgilerle yeni kazan─▒lan bilgilerin ba─člant─▒lar─▒n─▒n olu┼čturularak gruplanmas─▒n─▒ ve organizasyonunu kapsar. ├ľdevlerin unutulmas─▒, zaman─▒n iyi kullan─▒lamamas─▒, defterin, odan─▒n, masan─▒n d├╝zensizlikleri organizasyon bozuklu─čuna i┼čaret etmektedir.

3. Bellek-Depolama: Gelen bilgi beyinde kaydedilir, anla┼č─▒l─▒r, yorumlan─▒r ve daha sonra kullan─▒lmak ├╝zere bellekte depolan─▒r. ├ľzg├╝l ├Â─črenme g├╝├žl├╝─č├╝nde daha ├žok k─▒sa s├╝reli bellek bozuklu─ču g├Âr├╝l├╝r. Uzun s├╝reli bellek bozuklu─ču daha ├žok mental retardasyonun karakteristi─čidir. K─▒sa s├╝reli i┼čitsel-g├Ârsel bellek bozukluklar─▒ genellikle birlikte ortaya ├ž─▒kar. ├ľrne─čin ├žok iyi ├žal─▒┼čt─▒─č─▒ halde okula gidince ba┼čar─▒s─▒z olmak, ├žarp─▒m tablosunu ├Â─črenememek bu alandaki g├╝├žl├╝kleri ifade eder. WISC-RÔÇÖ;da Genel Bilgi alt testinde ;s─▒n─▒f─▒na uygun sorular─▒ bilemeyebilir. ;

4. ├ç─▒kt─▒: ├ľ─črenilen bilgiler s├Âzc├╝klerle (dille) ya da kas faaliyetleri ile (yazma-├žizme, jest ve mimikler) ifade edilirler. ├ľzg├╝l ├Â─črenme g├╝├žl├╝─č├╝ olan ├žocuklar bu alanlarda g├╝├žl├╝k ya┼čarlar. Dil alan─▒nda; kendini ifadede kendili─činden konu┼čma ba┼člatmada, soru y├Âneltildi─činde uygun yan─▒t─▒ verebilmede g├╝├žl├╝kleri vard─▒r. ├ľzg├╝l ├Â─črenme g├╝├žl├╝─č├╝ olan ├žocuklarda anne babay─▒ ve ├Â─čretmeni ┼ča┼č─▒rtan ┼čey; soru soruldu─čunda bloke olan ├žocu─čun spontan konu┼čmaya ba┼člad─▒ktan sonra gayet ak─▒c─▒ bir ┼čekilde d├╝┼č├╝ncesini ifade edebilmesidir. Motor beceri alan─▒nda; b├╝y├╝k kas gruplar─▒n─▒n organize olarak ├žal─▒┼čamamas─▒na ba─čl─▒ olarak y├╝zme, bisiklete binme, atlama, topa vurma gibi kaba motor becerilerde sorun ya┼čarlar. Sakarl─▒k s─▒k rastlanan belirtilerdir. ─░nce motor beceri sorunlar─▒ da g├Âzlenir. D├╝─čme ilikleme, makas kullanma, ├žatal-ka┼č─▒k kullanma, kalem tutma, resim yapma becerilerinde zorlan─▒rlar. Yaz─▒ problemleri mevcuttur, ya h─▒zl─▒ ve bozuk yazarlar ya da ├žok yava┼č yazarlar.├ľzg├╝l ├Â─črenme g├╝├žl├╝─č├╝nde ses ve konu┼čma bozukluklar─▒yla ilgili g├Âr├╝┼č ve yakla┼č─▒mlar da getirmi┼čler.

Disleksiklerin 3 grupta incelenmesi gerekti─či s├Âylenmektedir.

1. Disfonetik Disleksi: ─░┼čitsel kavrama ve ay─▒rt etme becerileri zay─▒ft─▒r. Fonetik bozuklu─ču olan ├žocuklar bu grupta yer al─▒rlar. Dil ve s├Âzl├╝ ifade alan─▒nda g├╝├žl├╝k ├žekmektedirler. S├Âzc├╝klerin fonetik ayr─▒m─▒n─▒ yapamazlar. Fonolojik model disleksinin klinik g├Âr├╝n├╝m├╝ ve n├Ârologlar─▒n beynin fonksiyonu ve organizasyonu ile ilgili bulgular─▒yla tutarl─▒ g├Âr├╝nmektedir. Linguistler dil sistemini, her bir dilin belirli bir y├Ân├╝yle ilgili olan bile┼čenlerin a┼čamal─▒ olarak dizili┼či ┼čeklinde ifade etmektedirler. Bu dizili┼čin en alt basama─č─▒ dilin i├žerdi─či ay─▒rt edici ses par├žac─▒klar─▒ yani fonemlerdir. Kelimelerin tan─▒nmas─▒, anla┼č─▒lmas─▒ ve bellekte depolanmas─▒ ya da gramer a├ž─▒s─▒ndan incelenmesi i├žin beynin fonolojik mod├╝l├╝ taraf─▒ndan fonetik birimlere ayr─▒lmas─▒ gerekmektedir. Bu s├╝re├ž konu┼čma dilinde otomatik olarak ger├žekle┼čmektedir. LibermanÔÇÖ;a g├Âre konu┼čma do─čal, okuma bir bulu┼č oldu─čundan bilin├ž d├╝zeyinde ├Â─črenilmesi gerekir. Okumada birey g├Ârsel, simgesel yaz─▒y─▒ dille ilgili kavramlara ├ževirir, harfleri seslere d├Ân├╝┼čt├╝r├╝r. Ayr─▒ca bu seslerin yaz─▒da dizili┼čini de anlamas─▒ gerekir. Dizili┼či anlayamazsa sesleri farkl─▒ s─▒ralayabilir, heceleri kar─▒┼čt─▒rabilir. Okuma bozuklu─ču olan ├žocuklarda yaz─▒n─▒n anla┼č─▒lmas─▒n─▒ engeller.

2. Disidetik Disleksi: Bu tipteki ├žocuklar zihinde canland─▒rma yetenekleri bozuk oldu─ču i├žin harflerin, sembollerin g├Ârsel-mekansal analizini ve ayr─▒mla┼čt─▒rmay─▒ yapamazlar. Bu nedenle harflerin s─▒ras─▒n─▒ kar─▒┼čt─▒r─▒r, ters ├ževirir, g├╝nleri, aylar─▒ s─▒rayla s├Âylemede zorlan─▒rlar.

3. Karma Tip: Her iki gruptaki ├Âzellikleri ta┼č─▒rlar.Ba┼čka bir s─▒n─▒flama ise;

1. ─░┼čitsel-Konu┼čma (Dil) Grubu: S├Âzel alanda g├╝├žl├╝k ├žeken ├žocuklardan olu┼čur. Sorulara yan─▒t vermeleri, isimlendirmeleri, tan─▒mlamalar─▒ zorlukla yaparlar.

2. G├Ârsel-Uzamsal Grup: Bunlar daha ├žok g├Ârsel ve uzaysal alg─▒ya ili┼čkin sorun ya┼čarlar.├ľzg├╝l ├Â─črenme g├╝├žl├╝─č├╝n├╝ hemisfer fonksiyonlar─▒na g├Âre de ay─▒rt etmi┼člerdir (Bakker):

Sol Hemisfer Fonksiyon Bozuklu─ču: Okuma g├╝├žl├╝kleri bu grupta de─čerlendirilir. Yava┼č okuma ya da h─▒zl─▒ okuyup harf atlama, de─či┼čtirme, ekleme t├╝r├╝nden hatalar yaparlar.

Sa─č Hemisfer Fonksiyon Bozuklu─ču: Sa─č hemisfer fonksiyonlar─▒na ba─čl─▒ g├Ârsel alg─▒ kusurlar─▒ olan ├žocuklardaki okuma g├╝├žl├╝klerini ifade eder. Okumalar─▒ yava┼čt─▒r. Eksik b─▒rakma ve tekrarlama hatalar─▒ yaparlar.

├ľzg├╝l ├ľ─črenme G├╝├žl├╝─č├╝n├╝n Belirtileri: ├ľzg├╝l ├Â─črenme g├╝├žl├╝─č├╝ olan ├žocuklarda, g├Ârd├╝─č├╝ ┼čeyi yanl─▒┼č alg─▒lama, uzakl─▒─č─▒ ve derinli─či alg─▒lamada, mekan─▒ alg─▒lamada, sa─č-sol ay─▒rt etmede sorunlar dikkati ├žeker. Top oynarken, ip atlarken, yaz─▒ yazarken, sa├ž─▒n─▒ tararken sanki beceriksizmi┼č gibi g├Âr├╝nen sorunlar ya┼čar. Konu┼čurken sesleri, yazarken harfleri kar─▒┼čt─▒r─▒r. Kar─▒┼č─▒k bir ├žekmecede arad─▒─č─▒ ┼čeyi bulamaz. G├╝r├╝lt├╝l├╝ ortamlarda sesleri ay─▒rt edemez. S─▒raya koymada, organize etmede sorunlar─▒ vard─▒r. ├ľyk├╝leri duydu─ču gibi anlatamaz, ba┼č─▒n─▒, ortas─▒n─▒, sonunu kar─▒┼čt─▒r─▒r. Saati, ├žarp─▒m tablosunu ├Â─črenmede g├╝├žl├╝─č├╝ olur. Soru soruldu─čunda yan─▒tlamada, kendili─činden konu┼čmaya ba┼člamada, y├╝r├╝me, ko┼čma, yazmada sorunlar olur. Bu sorunlarla giderek artan s─▒kl─▒klarla bo─ču┼čmaya ├žal─▒┼č─▒rken sosyal ve duygusal sorunlar ortaya ├ž─▒kar

. Motivasyonunu olumsuz etkiler. Ba┼čar─▒s─▒zl─▒k duygusu devaml─▒ deneyimlendi─činde kendine g├╝veni sars─▒l─▒r. T─▒rnak yeme, en├╝rezis, enkoprezis, arkada┼č ili┼čkilerinde uyum sorunlar─▒ ba┼člayabilir. Bazen de akademik ba┼čar─▒s─▒zl─▒klar─▒n─▒ ├Ârtmek i├žin olduklar─▒ndan farkl─▒ davran─▒rlar; ┼čamatac─▒, dersi kaynatmaya ├žal─▒┼čan, dikkati ├žeken bir ├žocuk olabilirler. Aileler ders ├žal─▒┼čmakta isteksiz oldu─ču, s─▒n─▒f─▒n dikkatini da─č─▒tt─▒─č─▒, giderek i├žine kapand─▒─č─▒ yak─▒nmalar─▒yla ba┼čvururlar.

Dikkat eksikli─či ve hiperaktivite e┼člik edebilir, biri di─čerinden daha a─č─▒r olabilir. Okul ├Âncesi d├Ânemde; koordinasyonu k├Ât├╝ (sakar y├╝r├╝y├╝┼č), konu┼čmas─▒ a─č─▒r, a┼č─▒r─▒ duygusall─▒k, ├Âfke, huzursuzluk, i├žg├╝d├╝leri kontrol etmede g├╝├žl├╝k, kavramlar─▒ ├Â─črenmede g├╝├žl├╝k, ili┼čkileri kavramada g├╝├žl├╝k, ip u├žlar─▒n─▒ de─čerlendirmede yava┼čl─▒k g├Âr├╝lebilir. Kendili─činden konu┼čur ama soru soruldu─čunda yan─▒t vermede g├╝├žl├╝─č├╝ olur. Bu sorunlar─▒n giderek artmas─▒ ve ├╝st ├╝ste binmesi durumunda dikkat etmek gerekir. Tedavi edilmezse; ├žocuk k─▒s─▒r bir d├Âng├╝ye girer. S─▒navlarda ba┼čar─▒s─▒z olduk├ža daha ├žok ├žal─▒┼č─▒r ama yine de ba┼čar─▒l─▒ olamaz. Anne ve baba endi┼čelenerek ├žocu─ču s─▒k─▒ ve uzun ├žal─▒┼čmas─▒ i├žin uyar─▒rlar. ├çocuk evde ├Â─črendiklerini okulda hat─▒rlayamaz. Aile ├žocu─ču su├žlay─▒p cezaland─▒r─▒r. ├çocuk t├╝kenir. Motivasyon kayb─▒ olur. Ba┼čar─▒s─▒zl─▒─č─▒ kendi hatas─▒ olarak g├Âr├╝r. H─▒r├ž─▒n ya da sald─▒rgan olur ya da i├že kapan─▒r.

├ľzg├╝l ├Â─črenme g├╝├žl├╝─č├╝ tan─▒s─▒ i├žin akademik ba┼čar─▒ testine ihtiya├ž var. Ama T├╝rkiyeÔÇÖ;de b├Âyle bir test mevcut de─čildir. ├çocu─čun okuma h─▒z─▒, okudu─čunu anlamas─▒, s├Âzl├╝\kopya yaz─▒ yazmas─▒, hatalar─▒ ve hata s─▒kl─▒─č─▒, imla kurallar─▒ ve matematik becerileri ├Âl├ž├╝l├╝r. Yaz─▒m hatalar─▒; harf atlama, s├Âzc├╝k atlama, hece atlama, ters yazma, harf kar─▒┼čt─▒rma, birle┼čik yazma, s├Âzc├╝k ekleme, yanl─▒┼č yazma (s├Âzc├╝klerin anlamlar─▒n─▒ bozma), imla hatalar─▒, yava┼č yazma gibi sorunlar olup olmad─▒─č─▒na bak─▒l─▒r.Dikkat eksikli─či olan ├žocuk okuma\yazma hatas─▒ yapt─▒─č─▒nda uyar─▒ld─▒─č─▒nda hatas─▒n─▒ d├╝zeltir ama ├Âzg├╝l ├Â─črenme g├╝├žl├╝─č├╝ olan ├žocuk hatas─▒n─▒ d├╝zeltse bile o hatay─▒ ├žok s─▒k yapar.├çocuklar─▒ engellemek yerine neyi, ne zaman, nas─▒l, ne kadar kolay yapabilece─čini ├Â─čretmek gerekir, ├Âzellikle okul ├Âncesi d├Ânemde. ; Aileden ├žocukla ilgili bilgi al─▒yoruz. Akademik ba┼čar─▒s─▒, oryantasyonu, organizasyonu, ders ├žal─▒┼čma al─▒┼čkanl─▒klar─▒, dokunsal alg─▒s─▒, ince-kaba motor becerileri gibi. ;

DEHBÔÇÖ; nda da ├Âzg├╝l ├Â─črenme g├╝├žl├╝─č├╝ g├Âr├╝lebilir ama ikisi iki ayr─▒ alandaki g├╝├žl├╝─č├╝ tarif eden bozukluklard─▒r ve ay─▒rt edici ├Âzellikleri vard─▒r. DEHB belirtileri g├Âsteren ├žocukta her alandaki i┼člev bu bozuklu─čun yaratt─▒─č─▒ engellemeler nedeniyle etkilenir ama ├Âzg├╝l ├Â─črenme g├╝├žl├╝─č├╝nde bir ya da iki alanda sorun varken di─čer alanlar bundan ba─č─▒ms─▒z olabilir. ├ľzg├╝l ├Â─črenme g├╝├žl├╝─č├╝ olan ├žocuklar sadece okuma ya da yazmada zorlan─▒rken DEHB olan ├žocuklar ├Âzellikle de hiperaktivite varsa hem okuma hem yazmada sorun ya┼čayabilirler hem de s├╝rekli zorlan─▒p k─▒s─▒tlanmak durumunda kalabilirler. Zihinsel kapasitelerinin beklenen ba┼čar─▒y─▒ t├╝m alanlarda g├Âsteremeyebilirler.

DEHBÔÇÖ; nda s─▒kl─▒kla dil sorunu g├Âr├╝lmez ├Âzg├╝l ├Â─črenme g├╝├žl├╝─č├╝nde dil sorunu daha s─▒k g├Âr├╝l├╝r. ─░nce motor becerilerde DEHB olan ├žocuklar daha ├žok zorlan─▒rlar kaba motor becerileri iyi olabilir, ├Âzg├╝l ├Â─črenme g├╝├žl├╝─č├╝nde her ikisi de sorun olarak ortaya ├ž─▒kabilir. Hem DEHBÔÇÖ; nda hem ├Âzg├╝l ├Â─črenme g├╝├žl├╝─č├╝nde dikkat sorunu g├Âzlenir ancak ├Âzg├╝l ├Â─črenme g├╝├žl├╝─č├╝ olan ├žocuklar se├žici dikkat sorunu ya┼čar ├Ârne─čin; ders ├žal─▒┼č─▒rken yo─čunla┼čt─▒rmalar─▒ gereken noktaya dikkatlerini yo─čunla┼čt─▒ramaz, da─č─▒n─▒k bir ├žekmeceden istedi─čini bulamaz ama buna ra─čmen dikkati belli bir s├╝re bir konuda yo─čunla┼čt─▒rmada sorun olmaz. DEHB olan ├žocuklar uzun s├╝re bir materyalle u─čra┼čmakta zorlan─▒rlar.

├ľzg├╝l ├Â─črenme g├╝├žl├╝─č├╝nde okul ba┼čar─▒s─▒zl─▒─č─▒ g├Ârsel, i┼čitsel, dokunsal alg─▒, ayr─▒mla┼čt─▒rma ve bellek alanlar─▒nda ortaya ├ž─▒karken DEHBÔÇÖ; da ba┼čar─▒s─▒zl─▒k daha ├žok dikkatini bir konuya yo─čunla┼čt─▒ramamak nedeniyle ya┼čan─▒r. DEHBÔÇÖ; da okul ├Âncesinde a┼č─▒r─▒ hareketlilikleriyle ├žabuk tan─▒n─▒r, ├Âzg├╝l ├Â─črenme g├╝├žl├╝─č├╝ olan ├žocuklar okul d├Ânemine kadar fark edilmeden geli┼čimlerini s├╝rd├╝rebilirler. ├ľzg├╝l ├Â─črenme g├╝├žl├╝─č├╝ ya┼čam boyu s├╝rer, DEHB ya┼čla de─či┼čerek ve azalarak devam eder.

Z─░H─░NSEL ENGELL─░ ├çOCUKLARDA BEDEN E─×─░T─░M─░

Z─░H─░NSEL ENGELL─░ ├çOCUKLARDA BEDEN E─×─░T─░M─░
Zihinsel engelli ├žocuklar─▒n e─čitimi ile ilgili ├žaba ve deneyimlere dikkat edildi─činde bir soru akla gelebilir. “Zihinsel engelli ├žocuk da normal geli┼čim g├Âsteren ├žocuklar gibi kendini bilme ve anlama ihtiyac─▒nda m─▒d─▒r?”
B├╝y├╝me geli┼čmenin s─▒n─▒rlar─▒ hala bilinmedi─činden toplumun da bu konudaki ├Ânyarg─▒lar─▒ ├Ânemsenmedi─činde hi├žbir ┼čeyin olanaks─▒z olmad─▒─č─▒ s├Âylenebilir. Bu konuda olumlu d├╝┼č├╝nmeye devam edecek olursak zihinsel engelli ├žocuklar─▒n, normal ├žocuklardan farkl─▒ olmaktan ├žok onlara benzedi─čini d├╝┼č├╝nebiliriz.
Bu d├╝┼č├╝ncelere dayanarak zihinsel engelli ├žocu─ča bireysel potansiyelini geli┼čtirmesi ve b├Âylece kendini tan─▒tmas─▒ ve anlamas─▒ anlaml─▒ deneyimler kazanmas─▒n─▒ sa─člayacak e─čitsel yard─▒mlar yap─▒labilece─čini s├Âyleyebiliriz.
Zihinsel engelli ├žocuklarla ├žal─▒┼č─▒rken ├Ânce bireysel de─čer duygusunun geli┼čtirilmesi gerekir. ├çocuk “Bana ihtiya├ž var, ben isteniyorum, ben seviliyorum” ┼čeklinde d├╝┼č├╝nmelidir. Bu duygunun etkili bir ┼čekilde geli┼čtirilmesi ├žocuk ile e─čitici aras─▒nda ├Ânemli duygusal ve tepkisel ili┼čkinin do─čmas─▒na neden olur. Bu olumlu d├╝┼č├╝nce ve yakla┼č─▒m ile ├žocu─čun hareket deneyimleri ile bireysel potansiyeli ortaya ├ž─▒kar─▒labilir.
Ama├žl─▒ ve anlaml─▒ bi├žimde d├╝zenlenen hareket e─čitimi programlar─▒ ├žocu─čun duygusal, toplumsal ve psikosomatik y├Ânlerini etkiler. Hareket kavram─▒, spor, oyun, dans, al─▒┼čt─▒rma ve ke┼čfedici hareketleri kapsar. K─▒sacas─▒ t├╝m insan hareketleri bu anlamdad─▒r. Hareketler yolu ile elde edilen bu deneyimler kendi ba┼člar─▒na bir ama├ž de─čil b├╝y├╝me ve geli┼čmede s├╝rekli ve etkili temel bir ara├ž olarak d├╝┼č├╝n├╝lmelidir.
Zihinsel engelli ├žocuklarda b├╝y├╝me ve geli┼čmeyi etkileyen ├Ânemli e─čitsel yard─▒mlardan biri de hareket deneyimlerinin kazand─▒r─▒ld─▒─č─▒ beden e─čitimi programlar─▒d─▒r. Bu programlar─▒n uygulanmas─▒nda pek ├žok g├╝├žl├╝kler ile kar┼č─▒la┼č─▒labilir.
Uygun bir salonun bulunmay─▒┼č─▒, yetersiz aletler, bu konuda yeti┼čmi┼č bir ├Â─čretmenin bulunamay─▒┼č─▒ gibi nedenler ile bu tip etkinliklere etkin kat─▒l─▒m sa─članamayabilir. T├╝m g├╝├žl├╝klere ra─čmen ├žocuklar─▒n genel geli┼čimine b├╝y├╝k katk─▒lar─▒na inand─▒─č─▒m─▒z beden e─čitimi
programlar─▒n─▒n mutlaka uygulanmas─▒ gerekmektedir.
Bu programlar s─▒ras─▒nda ├žocuk, program, e─čitici konular─▒nda s├╝rekli de─čerlendirmeler yap─▒larak, etkili programlar─▒n ve tekniklerin ortaya ├ž─▒kar─▒lmas─▒ m├╝mk├╝nd├╝r. ├ľ─čretmenler ├žocuk ile s─▒cak ili┼čki kurup onlara g├╝ven verecek ┼čekilde tepkilerini ayarlamal─▒, ├žal─▒┼čmalar s─▒ras─▒nda ├žocuklar─▒n kendi v├╝cut par├žalar─▒n─▒ tan─▒malar─▒na yard─▒mc─▒ olmal─▒d─▒rlar. Ayr─▒ca ├žocuklarda bireysel farkl─▒l─▒klar g├Âz ├Ân├╝nde bulundurularak, hareketler basitten zora, oyun d├╝zeninden kurall─▒ hareketlere do─čru d├╝zenlenmelidir.
├ľ─čretmen hareketler s─▒ras─▒nda ├žok iyi model olmal─▒d─▒r. K─▒sa komutlar vererek ve sinyal ara├žlar─▒ndan yararlanarak hareketin ba┼člang─▒├ž ve biti┼č noktalar─▒n─▒ belirtmelidir. Hareket ├Â─čretimi s─▒ras─▒nda ├Â─čretmen, ├žocu─čun emniyetini sa─člamal─▒, fiziksel olarak yak─▒n olmal─▒, ├žocu─ču cesaretlendirmeli ve hareketin sonunda ├žocu─ču ├Âd├╝llendirmelidir.
Bir beden e─čitimi program─▒nda ├╝├ž a┼čamadan ge├žilir.
1. Harekete s├╝r├╝kleyici etkinlikler: ├çal─▒┼čmalara genellikle harekete s├╝r├╝kleyici etkinlikler ile ba┼član─▒r. Y├╝r├╝me, ko┼čma, s─▒├žrama gibi zindelik verici ho┼ča giden aktiviteler yap─▒l─▒r. Uygun v├╝cut tutulu┼ču ve do─čru hareket yetene─či kazan─▒lan bu hareketler, m├╝mk├╝n oldu─ču kadar ├že┼čitli olmal─▒d─▒r. Ayn─▒ zamanda ├žal─▒┼čman─▒n bu a┼čamas─▒nda ne┼čeli bir atmosfer ve canl─▒l─▒k olmal─▒d─▒r. Bu a┼čamay─▒ takiben i┼člevsel egzersizler yapt─▒r─▒lmal─▒d─▒r.
2. ─░┼člevsel egzersizler: ─░┼člevsel egzersizler eklemleri hareketlendirme, kaslar─▒ g├╝├žlendirme i├žin yap─▒lan hareketlerdir. ├ľ─čretmen hareketlerin amaca ula┼čmas─▒ i├žin kontroll├╝ olmal─▒ ve hareketlerin canl─▒ bir bi├žimde yap─▒lmas─▒n─▒ sa─člamal─▒d─▒r. Hareketler s─▒ras─▒nda eller, kollar, omuzlar, bel, kal├ža, bacaklar, ayak bilekleri ve ayaklar ├žal─▒┼čt─▒r─▒lmal─▒d─▒r.
Hareketlerde eklemleri ├žal─▒┼čt─▒rman─▒n yan─▒ s─▒ra esnekli─če de yer verilmesi gerekir. Hareketler taklidi yapt─▒r─▒labilir. Ayr─▒ca ├že┼čitli k├╝├ž├╝k aletler de kullan─▒labilir.
Hareket dizileri program boyunca basitten, zora do─čru se├žilir. Hareket dizileri farkl─▒ v├╝cut par├žalar─▒na ait olabilir. ├çocuklar bir diziyi iyice ├Â─črendikten sonra di─čer bir diziye ge├žilebilir.
3. Grup etkinlikleri: Grup etkinlikleri ├žal─▒┼čman─▒n en ├Ânemli a┼čamas─▒d─▒r. ├çocuklar─▒n ya┼č d├╝zeyleri, geli┼čimsel ├Âzellikleri g├Âz ├Ân├╝ne al─▒narak, geli┼čimi destekleyen ve olduk├ža fazla beceriyi i├žeren ├žal─▒┼čmalar planlanabilir. Bu b├Âl├╝mde ya┼č ve geli┼čimsel d├╝zeye uygun olarak beden e─čitiminin herhangi bir dal─▒ ile ilgili uygulamalar yapt─▒r─▒labilir.
Yeteneklerine ve geli┼čimsel ├Âzelliklerine g├Âre ├žocuklar gruplara ayr─▒l─▒r. Yeteneklerde farkl─▒l─▒k bile olsa ├Â─čretmen alt ve ├╝st d├╝zeylerde hareket yapt─▒rabilir. ├çal─▒┼čmalar s─▒ras─▒nda geli┼čmi┼č ├žocuklar di─čerlerine yard─▒mc─▒ olabilirler. B├Âylece ├žocuklara i┼čbirli─či yapmalar─▒ i├žin f─▒rsat tan─▒n─▒r.
Ayr─▒ca, ├Â─čretmen hareketler s─▒ras─▒nda ├žocuklara ba┼čar─▒l─▒ olduklar─▒n─▒ s─▒k s─▒k hissettirmelidir. Genel olarak grup etkinliklerinin avantajlar─▒ ┼čunlard─▒r. Hareketlerde ├že┼čitlilik vard─▒r. S─▒n─▒rl─▒ ara├žlardan en iyi ┼čekilde yararlan─▒l─▒r, ├žocuklara daha ├žok al─▒┼čt─▒rma olana─č─▒ verilir. ├çal─▒┼čmalarda grup ne kadar k├╝├ž├╝k olursa ├žal─▒┼čma da o ├Âl├ž├╝de ba┼čar─▒l─▒ olur.

Z─░H─░NSEL ├ľZ├ťRL├ť B─░REYLERDE C─░NSEL GEL─░┼×─░M

Z─░H─░NSEL ├ľZ├ťRL├ť B─░REYLERDE C─░NSEL GEL─░┼×─░M
Cinsel e─čitimin amac─▒, bireyin cinsel kimli─čini bilmesi, benimsemesi ve cinselli─čin ay─▒p, k├Ât├╝ de─čil, do─čal bir durum oldu─čunu ├Â─črenmesidir. ─░ster zihinsel ├Âz├╝rl├╝ olsun, ister olmas─▒n birey bir├žok biyolojik, sosyal, ruhsal, cinsel de─či┼čim ve geli┼čim evresinden ge├žer. Aileler ├žocuklar─▒ ile ili┼čkilerinde “cinsellik” konusunda da say─▒s─▒z s─▒k─▒nt─▒larla kar┼č─▒la┼č─▒rlar. Aileler cinsellik konusunda ikaz etme, ahlak dersi verme, azarlama, ink├ór etme, dikkati ba┼čka y├Âne ├žekme gibi tepkiler verirler. Oysa ki cinsellik, bedensel ve ruhsal doyum ile ├╝remeye y├Ânelik ya┼čamsal bir de─čerdir ve zihinsel ├Âz├╝rl├╝ bireyler de bu yakla┼č─▒mdan soyutlanmamal─▒d─▒r.

Zihinsel ├Âz├╝rl├╝ ├žocu─ču olan ailelerin cinsellik konusunda daha duyarl─▒ davranmalar─▒ gerekmektedir. ├ľz├╝rl├╝ bireylerin ger├žekle┼čtirdi─či her t├╝rl├╝ davran─▒┼č─▒n do─čal ve ya┼čanmas─▒ gereken bir s├╝re├ž oldu─ču, bu s├╝re├žte olumlu davran─▒┼člar─▒n ger├žekle┼čebilmesi i├žin ailenin izlemesi gereken tutum ve y├Ântemlerin oldu─ču bilinmelidir.

Zihinsel ├Âz├╝rl├╝ bireylerin ileti┼čimde bulundu─ču yak─▒n ve uzak ├ževresi cinsel geli┼čim evrelerine y├Ânelik ya┼čad─▒klar─▒ davran─▒┼č de─či┼čiklikleri hakk─▒nda bilgilendirilmelidir. Ergenlik d├Âneminde zihinsel ├Âz├╝rl├╝ bireyin sa─čl─▒kl─▒ bir cinsel geli┼čim ve davran─▒┼č s├╝reci ya┼čayabilmesi i├žin ├ževrenin de aile ve kurum gibi ├žocu─ča olumlu katk─▒ yapacak tutum ve davran─▒┼č geli┼čtirmesi gerekir. Bu a├ž─▒dan ailenin ├žocu─čun cinsel ya┼čam─▒na y├Ânelik ald─▒─č─▒ tedbirlerin ├ževrede de sayg─▒ ile kar┼č─▒lanmas─▒ ve gere─činin yap─▒lmas─▒ gerekmektedir. Kesinlikle zihinsel ├Âz├╝rl├╝n├╝n cinsel geli┼čimine y├Ânelik olumsuz tav─▒r ve davran─▒┼člar olmamal─▒d─▒r.

K─▒z ├žocuklar─▒, mensturasyon (ay hali) konusunda bilgilendirilmelidir. Bu d├Ânemlerinde nas─▒l ped kullanacaklar─▒ ├Â─čretilmelidir. Anne bu al─▒┼čkanl─▒─č─▒, banyoda oyuncak bebek ├╝zerinde deneme yan─▒lma yolu ile ad─▒m ad─▒m ├Â─čretebilmelidir.

├ľz├╝rl├╝ler de evlenebilir. Bu konuda karar ailenindir. Ancak gelecek neslin sa─čl─▒─č─▒ a├ž─▒s─▒ndan genetik dan─▒┼čmanl─▒k almak ┼čartt─▒r.

├çocu─čunuzun zeka seviyesi, cinsiyeti ve geli┼čim d├Ânemine ├Âzg├╝ de─či┼čiklikler ve cinsellik konusunda bilgi almak i├žin Milli E─čitim Bakanl─▒─č─▒ b├╝nyesindeki ├Âzel e─čitim ve Sa─čl─▒k Bakanl─▒─č─▒ b├╝nyesindeki ruh sa─čl─▒─č─▒ kurumlar─▒na ba┼čvurulmal─▒d─▒r.

Zihinsel ├Âz├╝rl├╝ bireyin yak─▒n ├ževresinin ├žocu─čun cinsel davran─▒┼člar─▒na kar┼č─▒l─▒k utan├ž, ├Âfke, k─▒zg─▒nl─▒k, korkma, ac─▒ma, a┼č─▒r─▒ merhamet gibi duygularla hareket etmelerinin olumsuz davran─▒┼člara yol a├žabilece─či g├Âz ├Ân├╝nde bulundurulmal─▒d─▒r.

Zihinsel ├Âz├╝rl├╝lerde istismar─▒n daha yo─čun olmas─▒, kendilerini korumalar─▒n─▒n daha zor oldu─ču bilinmektedir. Cinsel istismar bir insana kar┼č─▒ i┼členmi┼č a─č─▒r bir su├žtur. Ergenlik d├Âneminde kar┼č─▒ cinse olan arzular─▒n─▒n, art niyetli ki┼čilerce istismara u─črat─▒ld─▒─č─▒, ├Âzellikle bu ki┼čilerin; ├žocuklar─▒n kendini ve olay─▒ yeterince ifade edememesinden ald─▒─č─▒ g├╝├žle bu istismar─▒ rahatl─▒kla ger├žekle┼čtirdikleri bilinen bir ger├žektir.

─░stismara (tecav├╝z, taciz) maruz kal─▒nmamas─▒ i├žin kesinlikle ├žocuklar─▒n ili┼čkide bulundu─ču kurum ve yak─▒n ├ževre kontrol alt─▒na al─▒nmal─▒d─▒r. Olumsuz geli┼čmelere zemin haz─▒rlayabilecek her t├╝rl├╝ ┼čartlardan ka├ž─▒n─▒lmal─▒d─▒r.

Aileler mayoyla kapat─▒lan yerlerin ├Âzel oldu─ču, hi├ž kimsenin, ete─čine-pantolonuna dokunmamas─▒, ├žocu─čun izni olmaks─▒z─▒n v├╝cuduna dokunulmamas─▒ gerekti─či, ├žocuklar─▒na tan─▒mad─▒klar─▒ ki┼čilerden bir ┼čeyler almamalar─▒ konusunda bilgi verebilir ve bu bilgileri vermek i├žin bir uzmandan yard─▒m alabilirler. ├çocuktan, ├ževreden ho┼čuna gitmeyen bir davran─▒┼čla kar┼č─▒la┼čt─▒─č─▒nda bunu, anne- babas─▒na ya da ├Â─čretmenine bildirmesi istenmelidir.

Z─░H─░NSEL ├ľ─×RENME YETERS─░ZL─░─×─░ OLAN B─░REYLER

Z─░H─░NSEL ├ľ─×RENME YETERS─░ZL─░─×─░ OLAN B─░REYLER

 

 

Zihinsel Yetersizlik: 18 ya┼č─▒ndan ├Ânce ortaya ├ž─▒kan zihinsel i┼člevler ile kavramsal, sosyal ve pratik uyum becerilerinde anlaml─▒ s─▒n─▒rl─▒l─▒klar g├Âr├╝len yetersizlik durumudur.
Hafif D├╝zeyde Zihinsel Yetersizlik: Bireyin e─čitim d├Ânemi i├žinde, s─▒n─▒rl─▒ seviyede destek e─čitim hizmetleri ve ├Âzel d├╝zenlemelere ihtiyac─▒ olmas─▒ durumudur.
Orta D├╝zeyde Zihinsel Yetersizlik: Bireyin temel akademik, g├╝nl├╝k ya┼čam ve i┼č becerilerinin kazan─▒lmas─▒nda yo─čun ├Âzel e─čitim ihtiyac─▒ olmas─▒ durumudur.
A─č─▒r D├╝zeyde Zihinsel Yetersizlik: Bireyin ├Âz bak─▒m becerilerinin ├Â─čretimi de dahil olmak ├╝zere ya┼čam boyu s├╝ren, ya┼čam─▒n her alan─▒nda tutarl─▒ ve daha yo─čun ├Âzel e─čitim ve destek hizmet ihtiyac─▒ olmas─▒ durumudur.
├çok A─č─▒r D├╝zeyde Zihinsel Yetersizlik: Bireyin zihinsel yetersizli─či yan─▒nda ba┼čka yetersizlikleri bulunmas─▒ nedeniyle ├Âz bak─▒m, g├╝nl├╝k ya┼čam ve temel akademik becerilere sahip olmamas─▒ndan dolay─▒ ya┼čam─▒ boyunca bak─▒m ve g├Âzetim ihtiyac─▒ olmas─▒ durumudur.
Nedenler:

Zihinsel engellilik durumu pek ├žok etmenin ya da ├Âzelli─čin bir araya gelmesi sonucunda ortaya ├ž─▒kmaktad─▒r. Bunlar genellikle kal─▒t─▒m, ├ževre ve ki┼čilik ├Âzellikleri olarak s─▒ralanmaktad─▒r. Bununla birlikte en yayg─▒n olarak bilinen zihinsel engellilik nedenleri:

Bula┼č─▒c─▒ hastal─▒klar ve zehirlenmeler , Yaralanma ve fiziksel etkiler, Metabolizma ve beslenme bozukluklar─▒, Kaba beyin hastal─▒klar─▒, Do─čum ├Âncesinde bilinmeyen nedenler, Kromozom anormallikleri, Gebelik bozukluklar─▒, Ruhsal bozukluklar ve ├çevresel etkiler olarak s─▒ralanabilir. Zihinsel engelli bireylerin % 80′ inin ├ževresel etmenler sonucunda bu duruma geldikleri ├Âne s├╝r├╝lmektedir.

├ľzellikleri

 

Sa─čl─▒k problemleri vard─▒r.─░├ž ve d─▒┼č organlarda ├že┼čitli deformasyonlar, di┼č ├ž├╝r├╝meleri, kafa ve v├╝cut aras─▒nda oran fark─▒, g├Ârme ve i┼čitme kusurlar─▒ bulunabilir.
Bedensel geli┼čimleri yava┼čt─▒r.
Psiko-devimsel alanlarda gerilik g├Âsterirler. El-g├Âz koordinasyonunu g├╝├ž sa─člarlar. B├╝y├╝k ve k├╝├ž├╝k kaslar─▒n─▒ kullanma becerisini ge├ž kazan─▒rlar.
Akademik kavramlar─▒ ge├ž ve g├╝├ž ├Â─črenirler.
─░lgi s├╝releri k─▒sa ve dikkatleri da─č─▒n─▒kt─▒r.
├çe┼čitli durumlar─▒ kavramada, genelleme yapmada, ├Â─črendiklerini transfer etmede zorluk ├žekerler.
Somut kavramlar─▒ daha iyi kavrarlar.
Konu┼čma geli┼čimleri yava┼č olup, ge├ž konu┼čmaya ba┼člarlar.
Yeni durumlara uymada zorluk ├žekerler.
Alg─▒lar─▒, kavramlar─▒ ve tepkileri basittir.
Monoton i┼čleri yapmaktan ho┼član─▒rlar.
Duygular─▒n─▒, d├╝┼č├╝ncelerini a├ž─▒k ve ba─č─▒ms─▒z olarak ifade edemezler.
G├Ârd├╝kleri , duyduklar─▒ ┼čeyleri ├žabuk unuturlar, bellekleri zay─▒ft─▒r.
Kendilerinden ya┼č├ža k├╝├ž├╝k olanlarla arkada┼čl─▒k kurarlar.
Grup i├ži ili┼čkilerinde ba┼čkalar─▒na daima ba─č─▒ml─▒d─▒rlar.
Kurallara kavramakta zorluk ├žekerler.
Sosyal ili┼čkilerinde kendilerini grupta kabul ettirecek becerileri azd─▒r.
Arkada┼čl─▒k kurmada zorluk ├žekerler ve kurduklar─▒ dostluklar k─▒sa ├Âm├╝rl├╝d├╝r.
Kendilerine g├╝venleri azd─▒r.
Sosyal ili┼čkilerde bencildirler.
Sosyal durumlara uymada zorluk ├žekerler.
Sosyal faaliyetlere kar┼č─▒ ilgileri azd─▒r.

 

 

 

 

├ľ─čretmenlere ├ľneriler

 

Zihinsel engelli ├žocuklar─▒n ├Â─črenmede g├Âsterdi─či bu farkl─▒l─▒klar; ├Â─čretimlerinde baz─▒ kural ve y├Ântemlerin uygulanmas─▒n─▒ gerekli k─▒lmaktad─▒r. Bu kural ve y├Ântemlerin ba┼čl─▒calar─▒ a┼ča─č─▒da k─▒saca a├ž─▒klanm─▒┼čt─▒r:

1-Ba┼čar─▒l─▒ Ya┼čant─▒lar Sa─člama: ├çocu─ča ba┼čarabilece─či g├Ârevler verilmeli, do─čru yan─▒tlayabilece─či sorular sorulmal─▒d─▒r. Gerekti─činde g├Ârevi yerine getirmesine yard─▒mc─▒ olmal─▒; sorulara ip ucu vermek, se├ženekleri azaltmak, soruyu yinelemek ya da a├ž─▒klayarak basitle┼čtirmek gibi yard─▒mlarla do─čru yan─▒t─▒n bulunmas─▒ kolayla┼čt─▒r─▒lmal─▒d─▒r. ├çocuk asla ba┼čar─▒s─▒z oldu─ču noktada b─▒rak─▒lmamal─▒d─▒r. Yard─▒mlar, ├žocuk ba┼čar─▒l─▒ olan de─čin s├╝rd├╝r├╝lmelidir. Ancak, her zaman az yard─▒m ├žok yard─▒ma ye─členmelidir.

2-Geriye Bildirim (feed back) Sa─člama: ├çocuk, verdi─či yan─▒t─▒n do─čru olup olmad─▒─č─▒n─▒ bilmelidir.

3-Do─čru Yan─▒tlar─▒ Peki┼čtirme: Peki┼čtirme, zaman ge├žirmeden ve a├ž─▒k bir bi├žimde yap─▒lmal─▒d─▒r. Bu, ├žocu─ča yiyecek verilmesi gibi somut ya da ├žocukla ilgilenilmesi gibi sosyal nitelikte olabilir.

4-├çocu─čun Yeterlik D├╝zeylerinin De─čerlendirilmesi: E─čer ├Â─čretilecek konu ├žocuk i├žin ├žok basitse ├Â─črenmek i├žin yeterince gayret g├Âstermeyecektir. ├çok zorsa, ba┼čar─▒s─▒z ya┼čant─▒lar edinecektir. Bu nedenle ├žocu─ča ├Â─čretilecek konular─▒n ve verilecek g├Ârevlerin onun d├╝zeyine uygun olmas─▒ gerekmektedir. Zihinsel engelli ├žocuklar─▒n geli┼čimlerinde ├že┼čitli d├╝zensizlikler, ini┼č ve ├ž─▒k─▒┼člar s─▒kl─▒kla g├Âr├╝lmektedir. Bu nedenle ├žocu─čun, yeterlik d├╝zeylerini s├╝rekli olarak de─čerlendirilmesi gerekmektedir.

5-├ľ─čretilecek Konu ya da Davran─▒┼člar─▒n Analizi: ├ľ─čretilecek konular ya da davran─▒┼člar, ├Âzellikle zor ve karma┼č─▒k olanlar─▒, analiz edilerek birbirlerini izleyen alt konu ya da davran─▒┼č basamaklar─▒na ayr─▒lmal─▒, daha sonra bu basamaklardaki konu ve davran─▒┼člar s─▒ras─▒yla ├žocu─ča ├Â─čretilmelidir. B├Âylece bir basamaktaki ├Â─črenme di─čerini kolayla┼čt─▒racakt─▒r.

6-Bilgilerin Bir Durumdan Di─čerine Aktar─▒lmas─▒na Yard─▒mc─▒ Olma: Bunun i├žin ayn─▒ kavramlar─▒n ├že┼čitli durum ve ili┼čkileri i├žerisinde ├žocu─ča ├Â─čretilmesi gerekmektedir.

7-├ľ─črenilenlerin Yinelenmesini Sa─člama: Zihinsel engelli ├žocuklar─▒n ├Â─črendiklerini k─▒sa s├╝reli bellekten uzun s├╝reli belle─če aktarmada ├že┼čitli problemleri vard─▒r. Bu nedenle ├Â─črendikleri bir konuyu k─▒sa bir s├╝re sonra unutabilirler. Bu durumu ├Ânlemek i├žin ├Â─črenilen konu ya da davran─▒┼člar─▒n zaman zaman yinelenmesi sa─članmal─▒d─▒r.

8-├ľ─črenmeye G├╝d├╝leme: Peki┼čtirilmek ve ba┼čar─▒l─▒ olmak, bir├žok duyunu kullan─▒lmas─▒, ├Â─čretmenin co┼čkulu ve ders s├╝relerini yeterli uzunlukta olmas─▒, ├žocuklar─▒ ├Â─črenmeye g├╝d├╝ler.

9-Bir Defada ├ľ─čretilecek Kavramlar─▒n Say─▒s─▒n─▒ S─▒n─▒rlama: Zihinsel engelli ├žocuklar bir defada pek ├žok kavram─▒ ├Â─črenemezler. Bu nedenle kavramlar ├žocu─ča tek tek ├Â─čretilmelidir. Bir kavram iyice ├Â─črenilmeden di─čerine ge├žilmemelidir.

 

AYRICA:

 

Zihinsel engelli ├žocuktan kapasitesinin ├╝zerinde ba┼čar─▒ beklemeyiniz.
Okulda ve s─▒n─▒fta ├žocu─ča yapabilece─či g├Ârevler veriniz.( teneff├╝slerde s─▒n─▒f─▒ koruma, tahta sildirme ve tebe┼čiri koruma vb.) bu sayede ├žocu─čun kendine olan g├╝veni sa─članm─▒┼č olur.
Zihinsel engelli ├žocuklar─▒n kendilerini ifade etme zorluklar─▒ oldu─čundan s─▒n─▒fta onlara daha fazla zaman ay─▒r─▒n ve kendini ifade edebilece─či farkl─▒ yollar─▒ uygulay─▒n( basit konular─▒ anlatma, not alma vb.)
S─▒n─▒ftaki ├žocuklar─▒ e─čitilebilir zihinsel engelli ├žocu─čun durumundan uygun ┼čekilde haberdar etmek ve ona kar┼č─▒ olumsuz tutumlar tak─▒nmalar─▒n─▒ ├Ânlemek gerekir.(bu durum engelli ├žocu─čun s─▒n─▒fta olmad─▒─č─▒ zaman yap─▒lmal─▒, zihinsel engelli oldu─ču s├Âylenmemeli, ├Â─črenme problemi olarak tan─▒t─▒lmal─▒d─▒r)
Zihinsel engelli ├žocu─čun anlama ve kavramas─▒ normal ├žocuklardan zay─▒f oldu─ču i├žin ├Â─čretirken somut materyallerden yararlan─▒n.
En ufak ba┼čar─▒s─▒n─▒ ├Âd├╝llendirin. Bu durum ├žocu─ča ├žok b├╝y├╝k bir haz verir. ├ľ─črenmeye te┼čvik a├ž─▒s─▒ndan ├žok ├Ânemli bir yer te┼čkil eder.
├ľ─črenme rastlant─▒lara b─▒rak─▒lmamal─▒, belirli bir programa ba─čl─▒ ve ├Â─čretmen g├Âzetiminde yap─▒lmal─▒d─▒r. Kavray─▒┼č seviyeleri dikkate al─▒narak, etkinlikler anlaml─▒ par├žalara b├Âl├╝nmeli, b├Âl├╝mler iyice kavrat─▒ld─▒ktan sonra devam edilmelidir.

Zihinsel Engelliler s─▒n─▒flama

├ľ─čretilebilir Zihinsel Engelliler

Zeka b├Âl├╝mleri 25 ÔÇô 49 aras─▒nda olan zihinsel engellilerdir. Zihinsel engellilerin %10ÔÇÖunu olu┼čtururlar. Bu gruptakiler okul ├Âncesi d├Ânemde fark edilebilirler. Okul ├Âncesinde konu┼čma ve ileti┼čim kurmay─▒ ├Â─črenebilirler. Sosyal kurallar─▒ alg─▒lamalar─▒ zay─▒ft─▒r. Okul d├Âneminde sosyal ve beri y├Ân├╝nden ├Âzel e─čitimden yararlanabilirler. 5-7 ya┼č zeka ├Âzelliklerini g├Âsterirler. Yava┼č ├Â─črenirler,kavram olu┼čumu s─▒n─▒rl─▒d─▒r.

├ťlkemizde bu t├╝r ├žocuklara e─čitim veren ilk resmi kurum 1987-1988 ├Â─čretim y─▒llar─▒nda AnkaraÔÇÖda a├ž─▒lm─▒┼čt─▒r. Baz─▒ illerde ├Âzel okul veya kurumlarda e─čitim verilmektedir.

Genel olarak erken tan─▒, ana-baba yard─▒m─▒ ve haz─▒rlanacak e─čitim ortamlar─▒ ve f─▒rsatlar─▒ ile g├╝nl├╝k ├Âzbak─▒mlar─▒n─▒ gidermede k─▒smen ba─č─▒ms─▒z olabilirler. Aile i├žinde ya da denetim alt─▒nda,kontroll├╝ bir ├ževrede karma┼č─▒k olmayan,fazla beceri gerektirmeyen i┼čleri yaparak ge├žimlerine katk─▒da bulunabilirler.

├ťlkemizde ├Â─čretilebilir zihinsel engelliler e─čitim-uygulama okullar─▒nda 4884 ├Â─črenci e─čitim-├Â─čretim hizmetlerinden yararlanmaktad─▒r.

E─čitilebilir D├╝zeyde Zihinsel Engelliler

Zeka b├Âl├╝mleri 50-69 aras─▒nda olan ├žocuklar bu gruba girerler. Bu grup t├╝m zihinsel engelliler grubunun %75-80ÔÇÖnini olu┼čtururlar. Geli┼čimleri normal zeka b├Âl├╝m├╝ne sahip ├žocuklardan ├Ânemli bir farkl─▒l─▒k g├Âstermez ve tan─▒lanmalar─▒ okula ba┼člad─▒klar─▒ d├Ânemde akademik ├žal─▒┼čmalardaki g├╝├žl├╝kleri sonucunda yap─▒labilmektedir. Ya┼č─▒tlar─▒na g├Âre daha ileri ya┼člarda olmakla birlikte 3. Ve 4. S─▒n─▒f d├╝zeyindeki bilgi ve becerileri kazanabilirler. Zaten e─čitilebilir terimi, bu gruba giren ├žocuklar─▒n okuma-yazma, matematik gibi temel akademik becerileri ├Â─črenebileceklerini a├ž─▒klamaktad─▒r. E─čitilebilir zekadaki bu ├žocuklar temel akademik beceriler yan─▒nda, ├Âzbak─▒m becerilerini ├Â─črenebilirler, ileride yeti┼čkinlik ├ža─č─▒ndaki ge├žimlerini sa─člayabilecek i┼č becerisi edinebilirler.

Genellikle beyin patolojisi ya da di─čer fiziksel bozukluklar g├Âstermezler. Erken tan─▒ anne-baba yard─▒m─▒, ├Âzel e─čitim programlar─▒ ile ├žo─čunlu─ču sosyal y├Ânden uyum sa─člayabilirler. Fakat al─▒┼č─▒lmad─▒k ya da ekonomik stres alt─▒ndayken rehberlik ve yard─▒ma ihtiya├ž duyabilirler.

├ťlkemizde; e─čitilebilir zihinsel engelliler ilk├Â─čretim okullar─▒nda 2707, e─čitilebilir zihinsel engelliler i┼č okullar─▒nda 2104 ├Â─črenci e─čitim-├Â─čretim hizmetlerinden yararlanmaktad─▒r.

%d blogcu bunu be─čendi: