OOPS. Your Flash player is missing or outdated.Click here to update your player so you can see this content.

Ana Menü

Faydalı Linkler

Özel Eğitim Forumu
Facebook Özel Eğitim Grubu
Türkiye Özel Eğitim Derneği
Site Haritası
AdA Berard Eğitim Danışmanlık
Faydali Olmasi Dilegi ile...:
Zihinsel engelli bireylere okuma yazma öğretimi Yazdır
Zihinsel engelli bireylere okuma yazma öÄŸretimi meÅŸakkatli fakat doÄŸru yöntem ve teknikler uygulandığı zaman bir o kadar da zevkli bir iÅŸtir. Åžu da bir gerçek doÄŸru yöntemi tespit edebilmek için genel yöntemleri bilmek gerekmektedir. Bunlar:
1. Metin yöntemi(Üstün zekalı bireyler için): Paragraf bütün halinde verilir. Sonra cümle-kelime-hece ve seslere ayrılır.
2. Harf yöntemi(Otistik bireyler için): Harflerin okunuÅŸu öÄŸretilir.( Daha doÄŸrusu otistik olan birey harflerin okunuÅŸunu ezberler. Örnek: ba-ca-ka-pı…) Sonra bu heceler birleÅŸtirilerek yeni kelime ve cümleler oluÅŸturulur.
3. Ses yöntemi (Hafif veya ortaya yakın hafif düzeyde zihinsel yetersizliÄŸi olan bireyler için): Harflerin okunuÅŸu esas alınmıştır. BildiÄŸiniz gibi ÅŸu anda devlet okullarında uygulanan bir yöntemdir.Sesler gruplara ayrılmış ve guruptaki ses sırası takip edilerek yeni yeni kelimeler türetilmiÅŸtir. Åžöyle ki:

Birinci Grup : e,l,a,t

Ä°kinci Grup : i,n,o,r,m

Üçüncü Grup : u,k,ı,y,s,d

Dördüncü Grup: ö,b,ü,ÅŸ,z,ç

BeÅŸinci Grup : g,c,p,h

Altıncı Grup : ğ,v,f,j

Peki, bu sıra özel eÄŸitime muhtaç bireyler için uygun mudur?

Kısmen uygundur. Åžu asla unutulmamalıdır ki özel eÄŸitime muhtaç bireylere özel teknik ve yöntemler uygulanmalıdır. OlabildiÄŸine sade ve anlaşılır olmalıdır. Bu nedenle özel eÄŸitime muhtaç bireylere önce sesli harflerin okunuÅŸu öÄŸretilmeli sonrada öÄŸrenilen bu sesli harfler, sessiz harflerin okunuÅŸuyla birleÅŸtirilerek hece kelime ve cümleler oluÅŸturulmalıdır.

Deneyimlerimiz sonucu çıkan en uygun sıra:

Birinci Grup: a,e,ı,o,u,i,ö,ü

Ä°kinci Grup : l-m-t-n-s-k-r-f-y-z-v-b-c-d-p-h-ÅŸ-ç-g-j-ÄŸ

Ses yönteminde uyulması gereken bazı basit kurallar vardır. Bunlar:

a) Hece ve kelime oluÅŸturulurken bireyin öÄŸrenmediÄŸi ses asla kullanılmamalıdır.

b) ı ile i, o ile ö, u ile ü peÅŸ peÅŸe öÄŸretilmemelidir.

c) El yazısı (birey okumayı öÄŸrenmeden önce) verilmemelidir

d) Okuma öÄŸrenildikten sonra yazı çalışmalarına geçilmelidir.

1. FiÅŸ ( bütün-parça-bütün) yöntemi (orta veya ortaya yakın düzeyde zihinsel yetersizliÄŸi olan bireyler için):Önceki yıllarda yine devlet okullarında uygulanan bu yöntem, öÄŸretim yöntemleri içerisinde en somut olanıdır. Elbette ki yine bu yönteminde özel eÄŸitime muhtaç bireylere uyarlanması gerekmektedir. Önceki yıllarda devlet okullarında ‘Ali gel’ ve Ali bak’ serisi olmak üzere iki seri kullanılmaktaydı. AÅŸağıda yazdığım basamaklar bu iki serinin karışımından oluÅŸmaktadır. Fakat ÅŸu da unutulmamalıdır ki öÄŸretmen istediÄŸi fiÅŸi uygulamaya koyabilir. Hatta kendiside yeni fiÅŸler üretebilir. Önemli olan kullanılan fiÅŸ cümlelerinin bütün kapalı ve açık heceleri içerisinde bulunduruyor olmasıdır. Buda aylarca süren ciddi bir çalışma sonucunda ancak oluÅŸturulabilir.

AÅŸağıda yazdığım fiÅŸ basamaklarını birçok kaynaktan ve deneyimli öÄŸretmenlerimizin tecrübelerinden yararlanarak hazırladım. Basamak takibinde ağıra yakın zihinsel yetersizliÄŸi olan bireyleri baz aldım. Ancak hazırladığım 1111 basamaktan yalnızca 60 tanesini buraya yazabildim. Tabi ÅŸu da unutulmamalıdır ki her çocuk bireyseldir bu sebeple çocuÄŸun ilgisine göre fiÅŸ vermek ve doÄŸru zamanda kelime ve hece evresine geçmek lazımdır. Bu nedenle her öÄŸretmen kendi kabiliyeti ve öÄŸrenci özellikleri bakımından istediÄŸi sıra ve yöntemi uygulayabilir. Ümit ediyorum ki sizlere faydalı olacaktır.

BASAMAKLANDIRILMIÅž, FÄ°Åž YÖNTEMÄ°YLE OKUMA-YAZMA ÖÄžRETÄ°MÄ°

1. Okuma yazmaya hazır bulunuÅŸluk düzeyine ulaşır.

2. Kavramları bilir

3. Yazı araç- gereçlerini tanır,kuralına uyar.

4. Serbest-dik-yatay-sola eÄŸik-eÄŸri yuvarlak çizgi çizer.

5. ABC mizdeki harfleri yazar.(kuralına uygun)

6. ‘Ali ata bak.’ FiÅŸini gösterildiÄŸinde okur-söylendiÄŸinde yazar.

7. ‘Emel eve gel.’FiÅŸini gösterildiÄŸinde okur-söylendiÄŸinde yazar.

8. ‘Ä°pek ipi tut.’ FiÅŸini gösterildiÄŸinde okur-söylendiÄŸinde yazar.

9. ‘Ömer mısır sever.’ ’FiÅŸini gösterildiÄŸinde okur-söylendiÄŸinde yazar.

10. ‘Uyan Ufuk uyan.’ ’FiÅŸini gösterildiÄŸinde okur-söylendiÄŸinde yazar.

11. ‘Işık ılık süt iç.’ ’FiÅŸini gösterildiÄŸinde okur-söylendiÄŸinde yazar.

12. ‘Oya okula koÅŸ.’FiÅŸini gösterildiÄŸinde okur-söylendiÄŸinde yazar.

13. ‘Ümit üzüm yer.’ ’FiÅŸini gösterildiÄŸinde okur-söylendiÄŸinde yazar.

14. ‘Ali ata bak. ’FiÅŸinin kelimeleri gösterildiÄŸinde okur-söylendiÄŸinde yazar.

15. ‘Emel eve gel.’ ’FiÅŸinin kelimeleri gösterildiÄŸinde okur-söylendiÄŸinde yazar.

16. ‘Ä°pek ipi tut.’ ’FiÅŸinin kelimeleri gösterildiÄŸinde okur-söylendiÄŸinde yazar.

17. ‘Ömer mısır sever.’ ’FiÅŸinin kelimeleri gösterildiÄŸinde okur-söylendiÄŸinde yazar.

18. ‘Uyan Ufuk uyan.’ FiÅŸinin kelimeleri gösterildiÄŸinde okur-söylendiÄŸinde yazar.

19. ‘Işık ılık süt iç.’ FiÅŸinin kelimeleri gösterildiÄŸinde okur-söylendiÄŸinde yazar.

20. ‘Oya okula koÅŸ.’ FiÅŸinin kelimeleri gösterildiÄŸinde okur-söylendiÄŸinde yazar.

21. ‘Ümit üzüm yer.’ FiÅŸinin kelimeleri gösterildiÄŸinde okur-söylendiÄŸinde yazar.

22. ‘bu masa-ÅŸu pencere-iÅŸte kapı-tahta-sıra.’ Kelime ve söz öbeklerini söylendiÄŸinde yazar.

23. ‘bu masa-ÅŸu pencere-iÅŸte kapı-tahta-sıra.’Kelime ve söz öbeklerinin kelimeleri karşılaÅŸtırıldığında okur-söylendiÄŸinde yazar.

24. Sekiz temel fiÅŸ cümlesinin heceleri karıştırıldığında okur-söylendiÄŸinde yazar.

25. ‘bu masa-ÅŸu pencere-iÅŸte kapı-tahta-sıra.’kelime ve söz öbeklerinin heceleri karıştırıldığında okur-söylendiÄŸinde yazar.

26. ‘Hasan hasta oldu.’FiÅŸini gösterildiÄŸinde okur-söylendiÄŸinde yazar.

27. ‘Güler gazete okuyor.’FiÅŸini gösterildiÄŸinde okur-söylendiÄŸinde yazar.

28. ‘Jale bu baraj.’ FiÅŸini gösterildiÄŸinde okur-söylendiÄŸinde yazar.

29. ‘Zafer oyun oynadı.’ FiÅŸini gösterildiÄŸinde okur-söylendiÄŸinde yazar.

30. ‘Zafer oyun oynadı. FiÅŸini gösterildiÄŸinde okur-söylendiÄŸinde yazar.

31. ‘Hasan hasta oldu.’ ‘Güler gazete okuyor. ‘Jale bu baraj.’ ‘Zafer oyun oynadı. ‘Yücel yazı yaz.’FiÅŸlerinin kelimeleri karıştırıldığında okur-söylendiÄŸinde yazar.

32. ‘Hasan hasta oldu.’ ‘Güler gazete okuyor. ‘Jale bu baraj.’ ‘Zafer oyun oynadı. ‘Yücel yazı yaz.’FiÅŸlerinin heceleri karıştırıldığında okur-söylendiÄŸinde yazar.

33. ‘Yere çöp atma’ FiÅŸini gösterildiÄŸinde okur-söylendiÄŸinde yazar.

34. ‘Åženay türkü söyledi.’ FiÅŸini gösterildiÄŸinde okur-söylendiÄŸinde yazar.

35. ‘Yere çöp atma’ FiÅŸinin kelimeleri gösterildiÄŸinde okur-söylendiÄŸinde yazar.

36. ‘Yere çöp atma’ FiÅŸ cümlesinin heceleri karıştırıldığında okur-söylendiÄŸinde yazar.

37. ‘Dayım düÄŸüne gitti.’ FiÅŸini gösterildiÄŸinde okur-söylendiÄŸinde yazar.+

38. ‘Åženay türkü söyledi.’ FiÅŸinin kelimeleri karıştırıldığında okur-söylendiÄŸinde yazar.

39. ‘Åženay türkü söyledi.’ FiÅŸ cümlesinin heceleri karıştırıldığında okur-söylendiÄŸinde yazar.

40. ‘Elif fidan dik sula.’ FiÅŸini gösterildiÄŸinde okur-söylendiÄŸinde yazar.

41. ‘Dayım düÄŸüne gitti.’ FiÅŸinin kelimeleri karıştırıldığında okur-söylendiÄŸinde yazar.

42. ‘Dayım düÄŸüne gitti.’ FiÅŸ cümlesinin heceleri karıştırıldığında okur-söylendiÄŸinde yazar.

43. Bu baÄŸ bizim.’ FiÅŸini gösterildiÄŸinde okur-söylendiÄŸinde yazar.

44. ‘Elif fidan dik sula.’ FiÅŸinin kelimeleri karıştırıldığında okur-söylendiÄŸinde yazar.

45. ‘Elif fidan dik sula.’ FiÅŸ cümlesinin heceleri karıştırıldığında okur-söylendiÄŸinde yazar.

46. ‘Abla köpek havladı.’ FiÅŸini gösterildiÄŸinde okur-söylendiÄŸinde yazar.

47. ‘Bu baÄŸ bizim.’ FiÅŸinin kelimeleri karıştırıldığında okur-söylendiÄŸinde yazar.

48. ‘Bu baÄŸ bizim.’ FiÅŸinin heceleri karıştırıldığında okur-söylendiÄŸinde yazar.

49. ‘Çetin yeÅŸil ışıkta geç.’ FiÅŸini gösterildiÄŸinde okur-söylendiÄŸinde yazar.

50. ‘Abla köpek havladı.’ FiÅŸinin kelimeleri karıştırıldığında okur-söylendiÄŸinde yazar.

51. ‘Abla köpek havladı.’ FiÅŸinin heceleri karıştırıldığında okur-söylendiÄŸinde yazar.

52. ‘Çetin yeÅŸil ışıkta geç.’ FiÅŸinin kelimeleri karıştırıldığında okur-söylendiÄŸinde yazar.

53. ‘Çetin yeÅŸil ışıkta geç.’ FiÅŸinin heceleri karıştırıldığında okur-söylendiÄŸinde yazar.

54. s-y-t-k-z-m-ÅŸ-l-g-d-f-b-p-r-n-ç-v-c-h-j-ÄŸ harfleriyle oluÅŸturulmuÅŸ açık heceleri gösterildiÄŸinde okur-söylendiÄŸinde yazar.

55. Açık hecelerden oluÅŸmuÅŸ cümle ve kelimeleri gösterildiÄŸinde okur-söylendiÄŸinde yazar.

56. r-ÅŸ-k-t-l-m-ç-n-y-s-f-p-z-v-h-j-g-b-ÄŸ-c-d harfleriyle oluÅŸturulmuÅŸ kapalı heceleri gösterildiÄŸinde okur-söylendiÄŸinde yazar.

57. Basit kelime-cümle-metin gösterildiÄŸinde okur-söylendiÄŸinde yazar.

58. Metin okur-yazar.

59. Okuma – yazmayı hızlandırma çalışmaları yapar.

60.Okuduğu metni anlatır.


Kaynaklar
Ahmed Akif ÜLGER      www.ozelegitimsitesi.com   www.ozelegitimforumu.com  
< Önceki   Sonraki >
 

Yorum ekle

Güvenlik kodu
Yenile


SEO by AceSEF
Siteni Ekle
google-site-verification: google09bd85cd605c77e7.html