TUVALET EĞİTÄ°MÄ° 

 Tuvalet eÄŸitimine hazırlık evresi: ÇocuÄŸun tuvalet eÄŸitimini almaya hazır olup olmadığına dair aile ve çocukla gerekli tetkikler yapıldıktan sonra tuvalet eÄŸitimine baÅŸlanır.Aileden, daha önce çocuÄŸa tuvalet eÄŸitimi verilmeye çalışılıp çalışılmadığına dair bilgi alınır. EÄŸer verildiyse neler yapıldı, çocuk nasıl bir geliÅŸim gösterdi, hangi aÅŸamada bırakıldığı sorulur. Yapılacak olan programda, yukarıdaki bilgiler önemli bir yer tutar.

 GÜNDÜZ EĞİTÄ°MÄ°: ÇocuÄŸun bezi gündüz çıkarıldıktan sonra çizelgede (gerekliyse saatini de not alarak) ne sıklıkla idrar ve dışkısını yaptığı iÅŸaretlenir. Annenin çocuÄŸu tuvalete götürme sıklığı çocuÄŸun metabolizması ile de yakından iliÅŸkilidir.  

ÖDÜL: Çocuk tuvalete idrar ya da dışkısını yaptığı her seferinde mutlaka ödüllendirilmelidir (sözel, ya da küçük bir hediye) en iyi ödül sözel ödüldür. “aferin, seni çok seviyorum” gibi kelimeler... Altına kaçırdığı zamanlarda anne kesinlikle çocuÄŸuna kızmamalı ve de hiç tepki göstermeden nötr bir tavır almalıdır.  Gündüz bezi çıkarılan çocuÄŸun tuvalet eÄŸitimini en kısa zamanda öÄŸrenebilmesi için en önemli gerekliliklerden birisi çocuÄŸun hangi koÅŸulda olursa olsun tekrar altının bezlenmemsidir. Bazı anneler çocuklarının altını evde açmalarına raÄŸmen dışarı çıkarken, bir komÅŸuya gidecekleri zaman bezlerler. Bu çocuklar tuvalet eÄŸitimlerini diÄŸer çocuklara (hiç bezlenmeyenler) oranla daha geç kazanacakları kesindir. Bu nedenle eÄŸer mümkünse eÄŸitimin baÅŸladığı ilk günlüerde mümkün olduÄŸu kadar çocuÄŸun dışarı çıkarılmaması konusunda aile bilgilendirilmelidir. Gece de altını bezlememe durumu çocuktan çocuÄŸa deÄŸiÅŸir. Gündüz tuvalet eÄŸitiminin yaklaşık %80 kazandıktan sonra gece eÄŸitimine baÅŸlanması uygundur.  

GECE EĞİTÄ°MÄ°: Gündüz eÄŸitimini kazanan çocuk artık gece de eÄŸitime hazırdır demektir. Gece yatmadan önceki son bir saat çocuÄŸa herhangi bir sıvı verilmemesine dikkat edilir. Çocuk her iki saatte bir ya da 2 saatte bir kaldırılarak tuvalete götürülür. Anne, çocuÄŸu tuvalete götürürken, “uyanmasın, uykusu bölünmesin” gibi endiÅŸeler geliÅŸtirmemesi ve çocuÄŸun kas kontrolünü kazanabilmesi için uyanmasının ve bilinçli olarak tuvalete götürülmesinin önemi konusunda bilgilendirilmelidir.  Ä°lk günlerde iki ya da üçsaatte bir uyandırılan çocuÄŸun gece yaklaşık hangi zaman aralıklarında tuvalet ihitiyacı olduÄŸu anlaşıldıktan sonra uyandırma ve tuvalete götürme zamanında da gerekli deÄŸiÅŸiklikler yapılır. Annelerin en büyük endiÅŸelerinden birisi çocuÄŸunun gece altına yapması ve her gece yatağın kirlenmesidir. Böyle bir durumda anneye çocuÄŸun yatağına bir naylon ya da luÅŸamba serilmesi önerilebilir.ÇocuÄŸun tuvalet eÄŸitimini tamamıyle kazanıncaya kadar zaman zaman gece ve gündüz altına kaçırabileceÄŸi, bu durumlara hazırlıklı olmaları gerektiÄŸi konusunda mutlaka bilgi verilmelidir. 

TUVALET EĞİTÄ°M ÇÄ°ZELGESÄ° 

Tuvalet EÄŸitimi

Tuvalet eÄŸitimi, çocuÄŸun sosyal geliÅŸiminde önemli bir basamaktır. Her çocuÄŸun tuvalet eÄŸitimine hazır olma yaşı farklıdır Bazıları 18-24 ay arası buna hazır olma belirtileri gösterirken, bazı çocukta ise 30 aya kadar beklemek gerekecektir.

ÇocuÄŸun Tuvalet EÄŸitimine Hazır OlduÄŸunu Gösteren Ä°puçları:

Çocuk, gündüzleri en az 2 saat kuru kalmaktadır. ÖÄŸle uykularından kuru kalkmaktadır. Barsak hareketleri belli zamanda gerçekleÅŸmekte, önceden tahmin edilebilmektedir. Tuvalet ihtiyacını çeÅŸitli hareketlerle veya sözle ifade etmektedir. Çocuk; basit talimatlara uymakta, banyoya gidebilmekte ve soyunabilmektedir. Bezi kirlenince rahatsız olmaktadır. Tuvaleti kullanmak istemektedir. Bunun dışında , çocuÄŸun eÄŸitime duygusal olarak ta hazır olması gereklidir. EÄŸer direniyorsa, onu zorlamayın! Sadece biraz daha zamana ihtiyacı olabilir. Zorlayıcı bir tuvalet eÄŸitimi, çocuÄŸun kendini kötü hissetmesine yol açar, kalıcı problemlere, kabızlığa yol açabilir.Ev taşıma, kardeÅŸ doÄŸumu, ailede ölüm, ayrılık gibi stresli dönemler denemeye baÅŸlamak için uygun zamanlar deÄŸildir.

Nasıl Tuvalet Eğitimi Vereceğim?

Hangi kelimeleri kullanacağınıza karar verin. Ailede kullanılan, çocuÄŸun da söyleyebileceÄŸi basit kelimeler seçin. Çocukla ortak bir dilde konuÅŸmanız önemlidir. ÇocuÄŸun hazır olduÄŸunu farkedince, bir lazımlık alın (Ayakları yere deÄŸdiÄŸi için genellikle lazımlıkta daha rahat ederler ) Önce, lazımlığı oyun oynadığı odaya yerleÅŸtirin. Oyun oynarken, televizyon izlerken, üstüne oturmasına, lazımlığa alışmasına izin verin. Asla, çocuÄŸu oturması için zorlamayın! Tuvalet ihtiyacı olunca size söylemesi için cesaretlendirin. Tuvaletini yaptıktan sonra da haber verse, onu övün . Bir dahaki sefere, daha erken söylemesi için cesaretlendirin. Çocuk alışıp sevdikten sonra , lazımlığı banyoya yerleÅŸtirin ve denemelere baÅŸlayın. 1-2 saatte bir banyoya gidin. Sabah kalktığında, yemeklerden sonra ve tuvaleti geldiÄŸine dair belirtileri farkettiÄŸinizde, lazımlığa oturması için teÅŸvik edin. Birkaç dakika beklemesini saÄŸlayın, sonuç yoksa ısrar etmeyin.Bazı çocuklar baÅŸlangıçta, çiÅŸlerini lazımlığa yapar ancak kaka için bezlerini kullanmaya devam ederler. Her baÅŸarıda onu övün, memnuniyetinizi bir gülücük veya sarılma bazen de küçük bir ödülle gösterin.  Unutmayın, takdir edilen davranışlar yinelenir!Arada olabilecek kazaları hoÅŸ görün. BaÅŸarısızlıkta asla cezalandırmayın! Bu sadece, iÅŸi zorlaÅŸtırır ve çocuÄŸu üzer. Belki, çocuÄŸunuz henüz hazır deÄŸildir, biraz daha sabretmelisiniz.

Tuvalet EÄŸitimi Ne Kadar Sürer?

Her çocuk farklıdır. Genellikle, önce barsak kontrolü saÄŸlanır. ÇoÄŸu çocuk, 3-4 yaÅŸ dolayında barsak kontrolü ve gündüz idrar kontrolünü baÅŸarır. Geceleri kuru kalmak içinse, bazen birkaç ay ve hatta yıla daha gerek duyabilir.Kızların çoÄŸu ve erkeklerin ¾' ü 5 yaşında geceleri kuru kalabilmektedir. Ancak, yatak ıslatma çocukluk çağında sık rastlanan bir durumdur ve kontrol yaşı genetik etkenlerle belirlenir.ÇocuÄŸunuza kızmadan önce, annenize kaç yaşında kuru kalmayı baÅŸardığınızı sorun! ÇocuÄŸunuz, büyük tuvalete geçmek istediÄŸinde size söyleyecektir. Klozet adaptörü ve klozete ulaÅŸabilmesi için bir basamak veya tabure saÄŸlayın.

Yardımcı Olacak Ä°puçları :

Tuvalete alışma ile ilgili kitaplar okuyun. Lazımlıkta otururken, yanında olun, sohbet edin. Anne, baba veya büyük kardeÅŸlerin tuvaleti nasıl kullandıklarını göstermesi yararlı olur. Kızlara, idrar yolu enfeksiyonlarından korumak için, temizliÄŸi önden arkaya yapması öÄŸretilmelidir. Her tuvalet sonrası elleri yıkaması öÄŸretilmelidir. 

 TUVALET EĞİTÄ°MÄ° NASIL VERÄ°LÄ°R ? Tuvalet eÄŸitimi veriliken hassas davranılması çoçuÄŸun öÄŸrenme sürecini kısaltacaktır.   ÖÄŸrenme sürecinde ebeveynin tutum ve davranışları, çoçuÄŸun  tuvalete gıtmekten hoÅŸlanmasını  saÄŸlar  nitelikte olmalıdır.Bu sebeple yapılması gerekenleri sıralıyacak olursak; ÇoçuÄŸun ruhsal,bedensel,biliÅŸsel ve duygusal hazır oluÅŸu saÄŸlıktan sonra eÄŸitim verilmelidir.BiliÅŸsel algısı oluÅŸan çoçuk  tuvalet ihtiyacının olduÄŸunu ve musait bir yede bu ihtiyacını giderebileceÄŸini algılayabilir.Ancak algının tam olarak oluÅŸma yaşı bütün çoçuklarda aynı deÄŸildir. Bunun dışında çoçuÄŸun pozitif olması , kas kontrolünü  saÄŸlayabiliyor olması eÄŸitim süreci için önemlidir.ÇoçuÄŸun hazır oluÅŸu ile birlikte  ebeveynin hazır oluÅŸu çok önemlidir.Ebeveynin  sabırlı ve oluÅŸabilecek minik kazalara karşı tahammüllü olması gerekmektedir.Unutmayın ebeveynin hatalı tutumları  sürecin uzamasına sebep olacaktır.

*1-1,5 yaÅŸlarında itibaren eÄŸitime baÅŸlanmamış olsa bile tuvalet kavramı yavaÅŸ yavaÅŸ çoçuÄŸa öÄŸretilebilir.Bunun için zaman zaman altını deÄŸiÅŸtirme esnasında çoçuÄŸun tuvalete götürülüp tuvalet ihtiyaçını gidermesi için kısa bir süre beklenilmesi veya eve bir oturak alınıp çoçuÄŸun altı çıplakkenoraya oturulması tuvalet eÄŸitimini destekleyiçi hareketler olacaktır.

*ÇoçuÄŸun tuvaletini yapacağı yeri sevimli olmalıdır.Ki çoçuk tuvalete girmekten keyif alabilsin.Bunun için çoçuÄŸun sadece tuvalete gittiÄŸi zaman oynayabileceÄŸi bir oyuncak olabilir veya tuvalet oyuncağı olarak isimlendirebilirsiniz.

*Tuvalet eÄŸitimine baÅŸlandığı zaman ebeveyin aktif bir biçimde sürece dahil olmalıdır."Benim tuvaletim geldi ,tuvalete gitmeliyim"diye yüksek sesle düÅŸünme akabinde  de "tuvaletimi yaptım ve rahatladım"diyerek sonuçlandırma ve bunu zaman zaman yapma çoçuÄŸun öÄŸrenmesini kolaylaÅŸtırır

.***Ä°lk  etapta bez sadece gündüzleri çıkarılabilir,belli bir süre sonra(çoçuÄŸun öÄŸrenmesine baÄŸlı olarak)geceleride bezın cıkarılmas gerekmektedir.Yalnız bezin bir konup bir cıkarılması,çoçuÄŸun kafasını karıştıraçağından  tuvalet eÄŸitimini güçleÅŸtirir.Özellikle ilk günler veya haftalar minik .

***çoçuk tuvaleti geldiÄŸini her fark ediÅŸinde ve tuvaletini oturarak veya tuvalete her yapışında onu onure etmek bu davranışını pekiÅŸtirecealtına yapma vukatları görülebilirktir.