Ä°letiÅŸim kavramı, süreç, etki, düÅŸünce, haber, duygu, ifade, mesafe temel eÄŸitim becerileri gibi birçok kavramı içeren karmaşık ve çok boyutlu bir süreci kapsamaktadır.             
      Aile, toplumun en küçük ve temel birimidir. Ancak aile ülkeden ülkeye, kültürden kültüre farklılıklar gösterdiÄŸi gibi,aynı ülke içinde de kentten kırsal kesime, ekonomik duruma ve yörelere göre de farklılıklar gösterir. Bu baÄŸlamda ailenin kesin ve evrensel tanımını yapmak güçtür.

   
   Etkili bir iletiÅŸim, aile üyelerinin karşılıklı olarak birbirlerinin düÅŸüncelerini ve duygularını anlamalarını saÄŸlar. Ä°ÅŸ birliÄŸi, yardımlaÅŸma ve paylaÅŸma davranışlarına yol açar. Çocukların geliÅŸmesi için uygun bir ortamın oluÅŸmasına neden olur. Ä°yi bir iletiÅŸimin gerçekleÅŸtiÄŸi aile ortamında çocuklar daha özerk ve bağımsız bir kiÅŸilik geliÅŸtirirler. DüÅŸünme, düÅŸünce ve duygularını açıklama özgürlüÄŸü ve alışkanlığı kazanırlar. Ancak etkili bir ortam oluÅŸturulamadığı,  iletiÅŸim engellerinin yer aldığı bir ortamda çocukların geliÅŸimi engellenir. Bağımlı bir birey olurlar. Ä°leride çeÅŸitli sorunlarla uyum güçlükleri ile karşılaşırlar. Bu nedenle ailede bireyler arasında, özellikle anne-baba ile çocuklar arasında etkili bir iletiÅŸim  kurulması çok önemlidir.
•   A-Çocuklarının Özrünü Reddeden
   Aileler de Ä°letiÅŸim:

Aileler özürlü bir çocuÄŸa sahip oldu-
ÄŸunda ilk olarak hayal kırıklığı yaÅŸarlar. Çocuklarına ne olduÄŸunu bilemediklerinden dolayı büyük endiÅŸe içindedirler.

   Kendilerini, eÅŸ ve yakınlarını ya da saÄŸlık ekibini suçlarlar. Çocuklarına tam teÅŸhis konunca bu duygu ve endiÅŸeler kaybolmaz. Çocukların durumunun ne olduÄŸunu kabul etme, birkaç ay veya yılları alabilir. Bir kısım aile ise çocuklarının durumunu kabul etmez .

      Bu tip aile; çocuÄŸu ile kurduÄŸu iletiÅŸim kanallarını kapatan, etkili iletiÅŸim  kuramayan, çocuÄŸuna empatik duygu ile yaklaÅŸamayan ve onu anlamayan davranış sergilerler. Bu tür davranış sergileyen ailelerde sorunlar büyür. Aile kendine bir kaos yaratır. Çevreden kendini soyutlar. Özürlü çocuÄŸunun gereksinimlerine duyarsız kalır. Aile tüm bireyler yalnızlığı yaÅŸar. Ailedeki özürlü bireyin oluÅŸturduÄŸu sarsıntı büyür ve suçlamalar baÅŸlar Neden benim çocuÄŸum,neden benim ailem, nedenler artar bu durum kontrolden çıkarsa aile parçalanabilir.
       
Ailelerin özürlü çocuÄŸunu
kabul düzeylerinde, ailenin
sosyal-kültürel yapısı
önemlidir. Beklenti düzeyi,
ailenin eÄŸitimi,
inanç durumu,
Ekonomik düzeyi,
sosyal yaşantısı
ve ailede var olan iletiÅŸim
ÅŸekilleri çok önemlidir.    

      
      Özürlü çocuÄŸa sahip ailelerin en temel sorunu ya da birincil güçlük,ailenin çocuÄŸu kabullenmesinde ve engelini anlamasında yaÅŸanır.
   1996 Yılında Zonguldak Spastik Çocuklar Rehabilitasyon Merkezinde Serapral Palsy’li ( SP ) çocukları olan ailelerle ilgili yapılan araÅŸtırmada en çarpıcı sonucu, Yıllardır çocuklarının SP li olmasına raÄŸmen, ailelerin büyük bir oranının SP nin ne olduÄŸunu bilmediklerini ve çocuklarının durumlarını araÅŸtırma eksikliÄŸi olduÄŸu tespit edilmiÅŸtir.

      Çocukların özrünü kabul etmeyen ailelerin zaman zaman kendilerine zarar verecek, özürlü çocuÄŸunun geliÅŸimini olumsuz etkileyecek tepkileri söz konusudur. Anne babalar çocuÄŸunun çevreden sakınırlar, saklarlar ve eve kapanırlar. Bu durumda aile Sosyal Hizmet Uzmanı veya Psikologdan yardım almalıdır. Uzmanlar aile üyelerinin çocuÄŸun engeli ile birlikte kabul etme sürecinde yardımcı olacaktır.
   Çocuklarının engelliliÄŸini tam anlayamamak, çocukları ile kuracakları iletiÅŸimi güçleÅŸtirmektedir. Çocuklarının özrü hakkında konulan tanıyı net olarak anlayamayan ailelerde, çocukları hakkında gerçekçi olmayan beklentiler geliÅŸtirerek, özürlü çocuÄŸun ve aile üyelerinin farklı sorunlar yaÅŸamasına neden olabilirler.   
      
   ÖrneÄŸin, zihinsel geliÅŸme geriliÄŸinin ne anlama geldiÄŸini anlayamayan aile ileride çocuÄŸunu tembel olduÄŸunu, vurdumduymaz olduÄŸu ÅŸeklinde etiketleyebilir. ÇocuÄŸundan beklentisini yüksek tutabilir.
•   

B-Çocuklarının Özrünü Kabul Eden Aileler de Ä°letiÅŸim :


      Tüm özürlü çocuÄŸa sahip ailelerde, çocukların beklemedik özel durumu karşısında ailelerde büyük bir ÅŸaÅŸkınlık ve ÅŸok yaÅŸanır. Åžokun arkasında “hayır böyle deÄŸildir, nasıl olur” benzeri inkar tepkileri yaÅŸanır. Aile çocuÄŸuna konulan özür tanısının yanlışlığını ispatlamaya çalışır. Korku, endiÅŸe, üzüntü gibi karmaşık duygular içindedirler. Bu davranışlar bir süreçtir. Åžok atlatıldıktan sonra çocuÄŸunun özrünü kabul ve ret duyguları görülmektedir. ÇocuÄŸunu ve özrünü kabul eden aile karmaşık duygulardan uzaklaÅŸma söz konusudur. Aile, özürlü çocuÄŸunun özrü ile barışık yaÅŸama becerisi kazanmıştır. Bundan sonra çocukları için gerekli kararlar alma ve uyum aÅŸamasına geçerler. Bunu durumu kabul etme ve uygun çözüm üretme sürecine girerler .
      Aile sistemi bir bütündür. Bu sistemde bir bireyin başına gelen diÄŸer bireyleri de etkiler. Bir engel, ailedeki her bireyin hayatını deÄŸiÅŸtirir. Ailede özürlü bir çocuÄŸun varlığı kardeÅŸler üzerinde öncelikli olarak iki önemli etkiye neden olur. Birincisi, duygusal; ikincisi ise ekonomik etkidir. Ailelerin ekonomik kaynaklarının önemli bir kısmını özürlü çocuÄŸa aktardıklarını düÅŸündüklerinde buna içerleyebilirler.
   Ayrıca kardeÅŸler, ailelerinin zamanlarının çoÄŸunu özürlü çocuklarına ayırması durumunda kendilerini ihmal edilmiÅŸ hissedebilirler.
      Anne babaların, diÄŸer çocuklarına da mutlaka zaman ayırmaları ve onların gereksinimlerini de fark ettiklerini göstermeleri gerekmektedir.
      Aile içinde açık ve dürüst
   bir iletiÅŸimin olmasının önemi
   büyüktür. Özürlü çocuklarının
   tanısı konusunda bilgilerini diÄŸer çocuklarına net anlatmalıdırlar.       Özrü hakkında bilgi vermelidirler.
Anneler, özürlü çocuÄŸunu
en iyi tanıyan, onunla
daha uzun zaman dilimi
içinde birlikte olan ve onun
temel gereksinimlerini
çoÄŸunlukla karşılayandır.
ÇocuÄŸunun eÄŸitim ve
rehabilitasyon hizmetleri
almasında en çok anneler ilgilenmektedir. Uzmanlardan aldığı bilgileri evde uygulayandır.       
      Baba da bu sürece katılımını saÄŸlamalı ve eÅŸine destek saÄŸlamalıdır.
       Yapılan araÅŸtırmalarda, babaların özürlü çocukları ile ilgilenmesi durumunda çocukların eÄŸitim ve rehabilitasyonda daha baÅŸarılı oldukları görülmüÅŸtür.

•   Baba çocuÄŸun sosyal katılımında etkilidir.
   
   Özürlü çocukların özrünü kabul eden aileler,
•   Etkili iletiÅŸimi gerçekleÅŸtiren ailelerdir.
•   Çocuklarının özür tanısı ne olursa olsun çocuklarının eÄŸitim ve rehabilitasyonunu önemseyen ailelerdir.
•   Çocuklarının özürlü olmasından kaynaklanan aile içi sorunları aÅŸan ve diÄŸer saÄŸlıklı kardeÅŸler ile olumlu iletiÅŸim kuran ailelerdir.
•   Özürlü çocukla sadece anne deÄŸil tüm aile ilgilidir.
•   

ÖZÜRLÜ ÇOCUÄžA SAHÄ°P AÄ°LELERE Ä°LETİŞİM KONUSUNDA ÖNERÄ°LER


1-   ÇocuÄŸunuzun durumunu              ne kadar erken kabul            ederseniz sizin ve
   çocuÄŸunuzun durumu                   daha iyi olacaktır demektir.
   Bu tutum erken teÅŸhis,                  erken rehabilitasyon ile                     çocuÄŸunuzun daha hızlı geliÅŸmesini saÄŸlayacaktır. 
   2-   ÇocuÄŸunuzun engeliyle ilgili tanıyı    öÄŸrenin ve bu konuda bilginizi arttırın.    Bu alanda ki mesleki terimleri öÄŸrenin.    DoÄŸru bilgiyi aramaktan çekinmeyin,    bilgi almak ve soru sormak    düÅŸüncelerinizi, duygularınızı    paylaÅŸmanızı saÄŸlar.
3 – Duygularınızı aile üyeleri ile paylaşın. Duygularınızı göstermekten çekinmeyin.






4 – Acı ve öfke gibi doÄŸal duygularla nasıl baÅŸ edileceÄŸini öÄŸrenin.


5 – ÇocuÄŸunuzun   etkili   eÄŸitim programlarında bulunun, onun geliÅŸimini izleyin.

6 - Olumlu bakış açısını
   hiç kaybetmeyin.
7 – Acıma duygusundan kaçının, bunun çocuÄŸunuzun geliÅŸimini desteklemesini olumsuz etkileyeceÄŸini unutmayın.

8 – Yalnız olmadığınızı unutmayın, sizin durumunuzda olan bir çok aile var.

9 – Her bireyin kendine has özellikleri ile deÄŸerli olduÄŸuna inanın, iletiÅŸim sürecinde koÅŸulsuz olumlu bakış açısı geliÅŸtirin.
10 – Duygu ve davranışlarınızda tutarlı olun, aile içi iletiÅŸimde bu davranışınızın çok önemli olduÄŸunu unutmayın.

11 – Empatik tutum ve davranış geliÅŸtirin.

12 – Kendinize zaman ayırın. Her zaman kendiniz için sizi rahatlatıp dinlendirecek bir ara zamanınızın olması size ve çocuÄŸunuza daha fazla yardımcı olacaktır.
13 – Fiziksel ve psikolojik saÄŸlığınızı korumaya dikkat edin.

14 – DiÄŸer çocuklarınıza da mutlaka zaman ayırın.

15 – Aktif dinlenme ve etkili iletiÅŸim yöntemlerini öÄŸrenin ve aile içinde mutlaka uygulayın.
16 – Mümkün olduÄŸunda bilgi alabileceÄŸiniz,  sorularınızı sorabileceÄŸiniz ve size benzer durumlarla bir araya gelebileceÄŸiniz konferans ve benzeri etkinliklere katılınız.