Onların özelliklerini tanımaya çalışalım.
Çocuklarımızın bu durumunu saklamak yerine onların gereksinimlerini ve özelliklerini yakın çevremize, arkadaÅŸlarımıza, komÅŸularımıza anlatalım. Zihinsel engelli çocuÄŸun ihtiyaç duyduÄŸu en büyük gereksinim yeterli ilgi ve sevgidir.
ZÄ°HÄ°NSEL ENGELÄ° OLAN ÇOCUKLARIN EĞİTÄ°MLERÄ°Aile bireyleri olarak zihinsel yetersizliÄŸi olan çocukların eÄŸitiminde bilmeniz ve dikkat etmeniz gereken noktalar ÅŸunlardır:
1. HerÅŸeyden önce çocuÄŸumuzu kabul edin. Onu olduÄŸu gibi kabul etmeniz yapacağınız çalışmalarda size en büyük yardımcıdır.
2. ÇocuÄŸun her türlü geliÅŸimi için gereken ilgi ve ÅŸefkatinizi ona sürekli gösterin.
3. ÇocuÄŸun sokaÄŸa çıkmasına, oyun oynamasına, arkadaÅŸlık kurmasına yardımcı olun.
4. ÇocuÄŸunuzun hastalıklardan korunması toplum tarafından benimsenmesi için özellikle el, saç, yüz, beden, giysi temizliÄŸine dikkat edin.
5. ÇocuÄŸunuza aşırı derecede korumacı davranmayın.
6. Kendine güvenmesini saÄŸlayın. GeliÅŸim durumuna ve cinsiyetine uygun sorumluluklar verin ve yapmasını bekleyin. Yaptığında taktir edin. Sizler anne-baba olarak her zaman yanında olamayabilirsiniz.
7. ÇocuÄŸunuzun fiziksel ihtiyaçları yanında duygusal, sosyal, kültürel ihtiyaçları da karşılanmalıdır.
8. ÇocuÄŸunuzu baÅŸkalarıyla kıyaslamayın. Normal çocuklarınızı yetiÅŸtirirken yaptığınız uygulamaları, davranışları bu çocuÄŸunuzda uzun süreli, daha sabırla uygulamak zorundasınız.
9. ÇocuÄŸunuzu sevme, beÄŸenilme, övgü gibi gereksinimleri olduÄŸunu unutmayın. BaÅŸarılı olduÄŸu iÅŸler için ödüllendirin.
10. ÖÄŸrenilecek her ÅŸeyin tekrarlar ile alışkanlık haline getirilmesine, herÅŸeyin açık ve kolay anlaşılacak ÅŸekilde verilmesine dikkat edin.
11. ÇocuÄŸunuzun eÄŸitimine erken yaÅŸta baÅŸlayın.
12. ÖÄŸreteceÄŸiniz iÅŸin yada konunun tamamını birden öÄŸretmeyin. Parça parça tekrarlar ile öÄŸretmeye çalışın. ÖrneÄŸin; sabah temizliÄŸi için önce el yıkamayı, sonra diÅŸ fırçalamayı, sonra da saç taramayı öÄŸretin.
13. ÖÄŸrettiklerinizi sık sık tekrarlayın. ÖÄŸrenemediÄŸini görünce ısrar etmeyin fakat aradan zaman geçtikten sora sabırla aynı iÅŸlemleri yapmaya ve yaptırmaya çalışın.
Evde Yapılacak EÄŸitim Çalışmaları
A) KonuÅŸma Durumu ile Ä°lgili Çalışmalar:
1. KonuÅŸmalarda iÅŸarete yer vermeyin.
2. ÇocuÄŸunuzun uydurduÄŸu sözcükleri kullanmayın. DoÄŸrusunu öÄŸretmeye çalışın.
3. ÇocuÄŸunuzun yakınındaki ve en çok kullanılan eÅŸyalarının adını doÄŸru söylemesini öÄŸretin. Tren, araba, hayvan seslerini tanıtın.
4. Sözcüklerin söyleniÅŸindeki hataları çocuÄŸu telaÅŸa düÅŸürmeden ve tedirgin etmeden düzeltin. DoÄŸru söylemeye baÅŸladıkça onu sözle ödüllendirin.
5. Yaşına uygun öykü ve masalları anlatın.
6. KonuÅŸma taklitle öÄŸrenildiÄŸinden onunla göz kontağı kurarak, düzgün konuÅŸun.
B) Sayı Kavramını GeliÅŸtirme Çalışmaları:
1. Öncelikle söyleneni anlama ve yapma gibi alışkanlıklar kazandırılmalıdır. ÖrneÄŸin; 1 kalemi ver”, “kapıyı aç” gibi.
2. Daha sonra “bu kadar ver” emri ile ileri aÅŸamaya geçilir. ÇocuÄŸunuz istenilen sayıda eÅŸyayı seçip verecek duruma gelebilmelidir.
3. Bu çalışmalar, önce 1 (bir) sayı kavramının kazandırılması ile baÅŸlamalı, daha sonra 2’ye 3’e geçilmelidir.
4. Önce renk kavramını verin. “Bana kırmızı düÄŸmeyi ver” ÅŸeklinde. Sonrada sayı ile birlikte renk kavramını verin. “Ä°ki tane kırmızı düÄŸme ver” ÅŸeklinde.
5. Ara sıra 1 (bir) üzerinde çalışmanın arkasından 2 tane isteyerek dikkatinin geliÅŸmesini saÄŸlayın.
C) Renk Kavramını GeliÅŸtirme Çalışmaları:
1. İlk olarak doğrudan doğruya kırmızı renk kavramını verin.
2. ÇeÅŸitli kırmızı renkteki eÅŸyaları göstererek kırmızı kavramını tekrar edin.
3. “Kırmızı kalemi ver”, “kırmızı düÄŸmeyi al” gibi emirlerle karışık renklerin arasından kırmızıyı seçmesini öÄŸretin.
4. Daha sonra mavi renk kavramını verin.
5. Her iki rengi de öÄŸrendiÄŸinde “mavi kalemi masaya koy”, “kırmızı kutuyu bana ver” gibi emirlerle mavi ve kırmızıyı beraber çalıştırın.
6. ÖÄŸrettiÄŸiniz renkten kağıtlarla kesip yapıştırma, el iÅŸi alıştırmaları yaptırın, kırmızı ve mavi renkte kalemlerle boyatın, günlük yaÅŸantınızda renklere dikkatini çekin.
7. ÇeÅŸitli nesnelerden (kalem, iplik, düÄŸme gibi) aynı renk olanlarını eÅŸlemesini isteyin. BaÅŸaramazsa siz yapın, sonra bozup tekrar ondan isteyin.
D) Resimler Üzerine KonuÅŸma Çalışmaları:
1. Renkli resimler üzerinde “bu resimde neler var” diyerek çocuÄŸu gördüklerini söylemeye teÅŸvik edin.
2. Resim üzerinde eÅŸya, hayvan vb. ayrıntılara girip, adlandırmasını isteyin.
3. Resimler üzerinde “ daha ne var” sorusuyla serbest konuÅŸmasına izin verin.
4. Resimlerde sık sık rastlanılan nesneleri çeÅŸitli kartonlara yapıştırarak bir çalışma defteri oluÅŸturun.
5. Bu defter üzerinde konuÅŸmaları sürdürün.
E) Evdeki EÅŸyaların Tanıtılması Çalışmaları:
1. EÅŸyanın adı üzerinde durarak, bilmediÄŸi yada öÄŸrenmediÄŸi eÅŸyaları aralıklı olarak sorun.
2. Birden fazla eÅŸyanın adını aynı anda öÄŸretmekten kaçının.
3. ÖÄŸrendiÄŸi eÅŸya adları ile basit emirleri yerine getirmesini saÄŸlayın. “Sandalyenin üzerine otur” gibi.
F) El ve Beden Hareketleri Çalışmaları:
1. Ucu sivri olmayan küçük kağıt makası ile kesme iÅŸlemi yaptırın.
2. Hamur veya çamur ile çalışın. Avuç içerisindeki yuvarlak yapmasını öÄŸretin.
3. Gazete, kağıt parçalarından avuç içinde top yapıp oynamasını saÄŸlayın.
4. Delikli boncukları ipe dizmesini isteyin. Zamanla sizin belli bir sıraya dizdiÄŸiniz boncukları aynı sıraya dizmesini öÄŸretin.
5. Kalemle önceleri geliÅŸigüzel karalama, sonradan belirli ÅŸekilleri çizebilmesi için alıştırmalar yapın. Önce daire, sonra kare ve üçgen çizdirin.
6. Belirli resimleri, ÅŸekilleri (ör: Üçgen, kare, artı vb.) kağıttan makasla kesip çıkarmasını öÄŸretin kesilen ÅŸekillerin yapıştırılması için çalışmalar yaptırın.
7. Aynı resimleri eÅŸlemesini öÄŸretin.
8. El- göz koordinasyonu için amaçlı resim boyama çalışması yaptırın, çekiçle çivi çaktırın. Ayrıca makasla çizgi üzerinden kesmesini öÄŸretin.
G) Sosyal GeliÅŸim Çalışmaları:
1. ÇocuÄŸu arkadaÅŸ edinebileceÄŸi yerlere götürün, arkadaÅŸlık kurup oynamasına yardımcı olun.
2. Çarşı, Pazar gibi toplu yerlere götürerek dış çevre ile iliÅŸki kurmasını saÄŸlayın.
3. Çalışmalarınızda sabırlı, güleryüzlü, sevecen bir tutum takınmayı unutmayın. Ona güven verip bazı etkinlikleri baÅŸarabileceÄŸine inanmasını saÄŸlayın. |
