hd porno porno hd porno porno

Toplum yap─▒s─▒n─▒n temeli olan ailenin kurucular─▒ Anne Baba

1.117 okundu

Toplum yap─▒s─▒n─▒n temeli olan ailenin kurucular─▒ ve en ├Ânemli iki unsuru.

Allah’─▒n insanlardan korunmas─▒n─▒ istedi─či be┼č kutsal ┼čeyden biri de, neslin devam─▒d─▒r. Neslin devam─▒n─▒ Allah (c.c.), canl─▒lar─▒n kabiliyet ve yap─▒lar─▒na g├Âre belli kanunlara ba─člam─▒┼čt─▒r. Neslini devam ettirebilmek i├žin en b├╝y├╝k zorluklarla kar┼č─▒la┼čan canl─▒ da insano─čludur. ─░nsan, canl─▒lar─▒n en g├╝├žl├╝s├╝ olmas─▒na ra─čmen, do─čdu─ču anda en zay─▒f olanlar─▒n ba┼č─▒nda gelir. Baz─▒ hayvan yavrular─▒ do─čumdan hemen sonra, bir k─▒sm─▒ da k─▒sa bir zaman sonra aya─ča kalkabildi─či, ihtiya├žlar─▒n─▒ gidermeye ba┼člayabildi─či h├ólde insano─člu ancak, do─čumundan y─▒llar sonra bu seviyeye gelebilir. Neslin devam edebilmesi i├žin b├╝t├╝n bu zorluklar─▒ ├žeken ana babalard─▒r. Anne, yavrusunu dokuz ay karn─▒nda ta┼č─▒r, hamilelik s├╝resince pek ├žok g├╝├žl├╝kle kar┼č─▒la┼č─▒r, hayat├« tehlikeleri de g├Âze alarak ├žocu─čunu do─čurur. Hi├ž bir ┼čeye g├╝c├╝ yetmeyen bebe─čini b├╝y├╝tmek i├žin, uykusundan, istirahatinden, s─▒hhatinden feragat eder. Nitekim Cen├ób-─▒ Allah ┼č├Âyle buyurur:

“Biz, insana, ana-babas─▒na iyilikte bulunmay─▒ tavsiye ettik. ├ľzellikle de anas─▒n─▒ tasviye ederiz ki, o, kat kat zaafa d├╝┼čerek ona hamile kalm─▒┼č, emzirmesi de tam iki sene s├╝rm├╝┼čt├╝r. Binaenaleyh; bana ve ana-babana ┼č├╝kret. ” (Lokman, 31/14). Aile ve ├žocu─čun ihtiya├žlar─▒n─▒ temin etmek i├žin baba y─▒lmadan, usanmadan ├žal─▒┼č─▒r, yemez yedirir, giymez giydirir. ├çocu─čun bir yeri a─čr─▒sa, onlar daha fazla rahats─▒z olurlar. ├çocuklar─▒n─▒n rahat─▒n─▒ kendi rahatlar─▒na tercih ederler. Bu zahmetli me┼čgale, de─či┼čik safha ve ┼čekillerde olmak ├╝zere yirmi otuz y─▒l devam eder. Hatta, ana-baban─▒n ├žocu─čuna g├Âsterdikleri ilgi hayat boyu s├╝rer gider.

Allah’─▒n, ana-baba ve ├žocuklar aras─▒nda yaratt─▒─č─▒ sevgi ve sayg─▒dan kaynaklanan i┼čte bu hak-g├Ârev ili┼čkisi, insan neslinin yozla┼čmadan, s─▒hhatli ve sa─člam bir ┼čekilde devam edebilmesinin ve vazge├žilmez bir ┼čart─▒d─▒r.

{loadposition header}
Ana-baban─▒n ├žocuklar ├╝zerindeki haklar─▒n─▒ ┼č├Âyle s─▒ralayabiliriz:

1. ─░taat (sayg─▒): ├çocuklar─▒n ana-babalar─▒na kar┼č─▒ en ├Ânemli g├Ârevleri onlara itaat etmek, yap─▒lmas─▒ haram olmayan isteklerini yerine getirmektir. Cen├ób-─▒ Allah ┼č├Âyle buyurur: “Biz insana, ana-babas─▒na iyilik yapmas─▒n─▒ tavsiye ettik. Bununla beraber, hakk─▒nda bilgi sahibi olmad─▒─č─▒n (ilah tan─▒mad─▒─č─▒n) bir ┼čeyi bana ortak ko┼čman i├žin sana emrederlerse, art─▒k onlara bu hususta itaat etme.” (el- Ankeb├╗t, 29/8) Bu ayet ashabtan Sa’d b. Ebi Vakk├ós hakk─▒nda nazil olmu┼čtur. Hz. Sa’d olay─▒ ┼č├Âyle anlatmaktad─▒r: “Ben anneme h├╝rmet ve itaat eden bir ├žocuktum, m├╝sl├╝man olunca annem bana:

-Sa’d! bu yapt─▒─č─▒n nedir? Ya sen bu yeni dinini b─▒rak─▒rs─▒n, yahut da ben yemem i├žmem ve sonunda ├Âl├╝r├╝m. Sen de benim y├╝z├╝mden; “anas─▒n─▒n katili!” diye ay─▒plan─▒rs─▒n, dedi. Ben; “Anneci─čim b├Âyle yapma. ─░yi bil ki, ben bu dini b─▒rakmam!” dedim. Ve iki g├╝n iki gece bekledim. Kad─▒n ne yedi, ne i├žti. Bunun ├╝zerine:

“-Vallahi anne, iyi bil ki, senin y├╝z can─▒n olsa da bunlar birer birer ├ž─▒ksa, ben bu dinimi yine b─▒rakmam. Art─▒k ister ye, ister yeme” dedim. Bu azmimi g├Âr├╝nce annem bu direnmesinden vazge├žti. Bunun ├╝zerine yukar─▒daki ayet-i ker├«me nazil oldu. (Tecr├«d-i Sar├«h Terc├╝mesi, XII, 121 ) .

Peygamber Efendimiz de bir hadislerinde: “Allah size, annelerinize itaatsizli─či… Haram k─▒ld─▒.” (Buh├ór├«, Edeb, 4).

Yukar─▒da zikredilen ayet ve hadislerden de anla┼č─▒laca─č─▒ gibi ana-babalar─▒n istek ve arzular─▒n─▒ yerine getirmek, onlara kar┼č─▒ ├ž─▒kmamak Allah’─▒n emridir. Ancak, ana-baba ├žocu─čundan Allah’a kar┼č─▒ gelmesini, O’nu ink├ór etmesini, farz k─▒ld─▒─č─▒ bir ┼čeyi yapmamas─▒n─▒, haram k─▒ld─▒─č─▒ ┼čeyleri yapmas─▒n─▒ emrederse; onlar─▒n bu istekleri yerine getirilmez. ├ç├╝nk├╝ Allah’a isyan olan hususta, ana-baba da olsa, insanlara itaat edilmez.

2. Ana-babaya iyi davranmak. Allah’u Te├ól├ó Kur’an-─▒ Ker├«m’de, insan─▒n kimlere kar┼č─▒ g├Ârevleri oldu─čunu s─▒ralarken ┼č├Âyle buyurur:

“Y├╝ce Rabb’─▒n ┼č├Âyle emretti; Yaln─▒z Allah’a ibadet edeceksiniz, ana-babalar─▒n─▒za iyilik yapacaks─▒n─▒z. ┼×ayet bunlardan biri veya her ikisi senin yan─▒nda ihtiyarlarsa sak─▒n onlara “├Âf ” dahi deme, y├╝zlerine ba─č─▒rma, onlara tatl─▒ s├Âz s├Âyle. Onlara, merhamet belirtisi olarak tevazu kanad─▒n─▒ a├ž da, “Ya Rab, k├╝├ž├╝kl├╝─č├╝mde bana ┼čefkat g├Âsterdikleri gibi, sen de onlara merhamet et” de “(el-isr├ó, 17/23-24)

Peygamber Efendimiz de “kime iyilik yapay─▒m?” diye ├╝├ž defa soran bir sahabiye, ├╝├ž defas─▒nda da, “annene” cevab─▒n─▒ verdikten sonra d├Ârd├╝nc├╝ soruda, babas─▒na iyilik yapmas─▒ gerekti─čini s├Âylemi┼čtir. (Buh├ór├«, Edeb, 2; M├╝slim, Birr, 1).

Ana-baba, ├žocuklar─▒na yeteri kadar iyilik yapmam─▒┼č olsalar, hatta baz─▒ zararlar─▒ dokunmu┼č olsa da, ├žocuklar, onlara yine de iyi davranmak mecburiyetindedir. ├ç├╝nk├╝ insanlar ya┼čland─▒k├ža ├žocukla┼č─▒r. ├çocuklu─čumuzdaki yanl─▒┼č ve zararl─▒ davran─▒┼člar─▒m─▒z─▒ g├╝ler y├╝zle kar┼č─▒layanlar bize muhta├ž duruma gelince onlara, bize yapt─▒klar─▒ gibi iyi davranmam─▒z ayn─▒ zamanda bir ┼č├╝kran borcudur.

3. Madd├« ihtiya├žlar─▒n─▒ gidermek. Ya┼član─▒p kendi ihtiya├žlar─▒n─▒ temin edemez h├óle gelince ana-babalar─▒n b├╝t├╝n ihtiya├žlar─▒n─▒ temin etmek ├žocuklar─▒n g├Ârevidir. Bu g├Ârev sadece ahl├ók─▒ olmay─▒p, hukuken de vard─▒r. Bu g├Ârevini yerine getirmeyen kimse ─░sl├óm├« y├Ânetim taraf─▒ndan buna zorlan─▒r. Allah bu g├Ârevi evl├ótlara y├╝klemektedir: “Ey Peygamber! Sana ne sarfedeceklerini soruyorlar. De ki, sarfedece─činiz mal ana-baba, akrabalar, yetimler, d├╝┼čk├╝nler ve yolcular i├žindir. Yapt─▒─č─▒n─▒z her iyili─či Allah bilir. ” (el-Bakara, 2/215).

Ashab-─▒ Kir├óm’dan Ebu’d-Derd├ó Hz. Peygamber’in (s.a.s.) kendisine dokuz ├Ânemli ┼čey tavsiye etti─čini, bunlardan birinin de; ana-baba da dahil olmak ├╝zere aile fertlerinin ihtiya├žlar─▒n─▒ kar┼č─▒lamak oldu─čunu belirtir. (Buh├ór├«, el-Edeb├╝’l-M├╝fred, 9) Yine Peygamberimiz, cihada kat─▒lmak isteyen bir sahabiyi, ihtiya├žlar─▒ndan dolay─▒, ana-babas─▒n─▒n yan─▒na g├Ândermi┼čtir. (Buh├ór├«, el-Edebu’l-M├╝fred, 9).

4. Sayg─▒s─▒zl─▒k etmemek. ─░sl├óm ├╝mmetinin prensibi b├╝y├╝klere sayg─▒, k├╝├ž├╝klere sevgidir. Sayg─▒ya en l├óy─▒k olanlar, sayg─▒da kusur etmeyi dahi akl─▒m─▒zdan ge├žirmememiz gerekenler de ana-babalar─▒m─▒zd─▒r. Bir g├╝n Peygamberimiz (s.a.s.) ashab─▒na;

-“Size, b├╝y├╝k g├╝nahlar─▒n en b├╝y├╝─č├╝n├╝ bildireyim mi?” diye ├╝├ž defa sordu. ├ť├ž defas─▒nda da “evet bildir, Ey Allah’─▒n Resul├╝” diyen-ashab-─▒ kir├óma bunlar─▒n s─▒ras─▒yla; “Allah’a ortak ko┼čmak, ana-babaya kar┼č─▒ gelmek, haks─▒z yere adam ├Âld├╝rmek ve yalan s├Âylemek” oldu─čunu belirtir. (Buh├ór├«, Edeb, 6).

“Ana-babam─▒ a─člar h├ólde terkederek, hicret etmek ├╝zere senin emrini almaya geldim” diyen bir sahabiye Peygamberimiz (s.a.s.):

-“Onlara d├Ân, nas─▒l a─člatt─▒nsa onlar─▒ ├Âylece g├╝ld├╝r, sevindir” der ve hen├╝z m├╝sl├╝man dah├« olmayan ana-babas─▒n─▒n yan─▒na g├Ânderir.

5. R─▒zalar─▒n─▒ almak. ─░nsan─▒n d├╝nyadaki en b├╝y├╝k g├Ârevi ┼č├╝phesiz ki, Allah’─▒n r─▒zas─▒n─▒ kazanmakt─▒r. Bundan hemen sonra r─▒zas─▒n─▒ almam─▒z gerekenler ise, ana-babalar─▒m─▒zd─▒r. ├ç├╝nk├╝, yukar─▒da ge├žen ayetlerde de g├Âr├╝ld├╝─č├╝ gibi Allah’u Te├ól├ó, kendisine ibadetten hemen sonra ebeveyne iyili─či emretmi┼č , Peygamberimiz de (s.a.s.): “Allah’─▒n r─▒zas─▒, baban─▒n r─▒zas─▒nda, gazab─▒ da gazab─▒ndad─▒r” (Buh├ór├«, el-Edeb├╝’l-M├╝fred, 1; Tirmiz├«, Birr, 3) buyurmu┼čtur. ─░yilik yapmada babadan ├Ânce gelen annenin durumu da, tabii ki b├Âyledir.

Peygamberimiz (s.a.s.) ├žok ├Âfkeli bir ┼čekilde ├╝├ž defa, “Yaz─▒klar olsun o kimseye ” dedi─činde Ashab-─▒ Kiram; “Kimdir o? Ey Allah’─▒n Resul├╝! ” diye sorunca;

“Ana-babas─▒ veya bunlardan birisi yan─▒nda ihtiyarlad─▒─č─▒ h├ólde, Cennet’e giremeyip Cehennem’i boylayan kimse” der. (M├╝slim, Birr, 9).

Abdullah b. Amr b. el-├és’─▒n anlatt─▒─č─▒na g├Âre, bir adam peygamberimiz (s.a.s.)’e gelerek cihada gitmek i├žin izin istedi. Peygamberimiz de ona; “Annen baban sa─č m─▒d─▒r?” diye sordu. Adam: “Evet”, deyince Resulullah (s.a.s.): “O h├ólde sen ├Ânce onlar─▒n r─▒zas─▒n─▒ almaya ├žal─▒┼č, ” buyurarak ona bu g├Ârevini hat─▒rlatt─▒. (Tecrid-i Sarih Terc├╝mesi, VIII, 377).

6. K├Ât├╝ s├Âz s├Âylememek. Onlar─▒ incitecek her t├╝r k├Ât├╝ s├Âz ve davran─▒┼čtan ka├ž─▒nmak gerekir. Bu k├Ât├╝ davran─▒┼člar─▒n ebeveyne do─črudan yap─▒lmas─▒ haram oldu─ču gibi, onlara k├Ât├╝ s├Âz s├Âylenmesine sebep olmak da haramd─▒r. Cen├ób-─▒ Allah’─▒n, “Onlara ├Âf dah├« demeyin” yasa─č─▒ yan─▒nda Peygamberimizin ┼ču hadis-i ┼čer├«fi de ├žok dikkat ├žekicidir:

“Bir kimsenin ana-babas─▒na s├Âvmesi b├╝y├╝k g├╝nahlardand─▒r”.

-Ashab-─▒ Kir├óm: “Bir kimse ebeveynine nas─▒l s├Âver?” deyince,

-Efendimiz (s.a.s.): “Biri ba┼čkas─▒na k├Ât├╝ bir s├Âz s├Âyler, o da tutar bunun ebeveynine s├Âver” diye cevap verdi. (Buh├ór├«, Edeb, 4).

7. ├ľld├╝klerinde hay─▒rla anmak, dua etmek. Ana-baba ├Âlmekle onlara kar┼č─▒ olan sorumluluklar bitmez. Onlar─▒n temiz hat─▒ralar─▒n─▒ devam ettirmek gerekir. ─░nsanlar─▒ insan yapan da bir bak─▒ma, nesilden nesile miras olarak intikal eden bu g├╝zel duygu ve hat─▒ralard─▒r. Peygamberimizin; “Sevgi, ver├óset yoluyla kazan─▒l─▒r” (Buh├ór├«, el-Edeb├╝’l-M├╝fred, 22) had├«si de bu ger├že─či ifade etmektedir. B├Âylece, nine ve dedelerle torunlar aras─▒nda bir sevgi ba─č─▒ kurulmu┼č olur. Onlar─▒ hay─▒rla anmak, ba─č─▒┼članmalar─▒ i├žin dua etmek, Allah’u Te├ól├ó’n─▒n Kur’an-─▒ Ker├«m’de bize ├Â─čretti─či dualardand─▒r; “Ey Rabbimiz! ─░nsanlar─▒n hesaba ├žekilece─či k─▒yamet g├╝n├╝nde beni, annemi, babam─▒ ve b├╝t├╝n m├╝minleri ba─č─▒┼čla. ” (─░brahim, 14/41 ) .

Bir sahab├«; “├ľl├╝mlerinden sonra da ebeveynim i├žin yapmam gereken bir iyilik var m─▒?” diye sorunca Peygamberimiz (s.a.s.) ┼č├Âyle buyurdu:

“Evet d├Ârt haslet vard─▒r:

Onlara hay─▒r duada bulunmak ve Allah’tan, ba─č─▒┼članmalar─▒n─▒ dilemek. Varsa vasiyetlerini yerine getirmek. Dostlar─▒yla ili┼čkiyi devam ettirip ikramda bulunmak. Akrabalar─▒yla ili┼čkiyi devam ettirmek ki, senin b├╝t├╝n akrabalar─▒n ancak onlar vas─▒tas─▒yla varolmu┼čtur. (Buh├ór├«, el-Edeb├╝’lM├╝fred, 19)

├ľl├╝mlerinden sonra yap─▒lacak duan─▒n ebeveyne faydas─▒n─▒ Peygamberimiz (s.a.s.) ┼č├Âyle dile getirir: “─░nsan ├Âl├╝nce amel defteri kapan─▒r. Ancak ┼ču ├╝├ž ┼čeyle sevab─▒ devam eder: Sadaka-─▒ c├óriye, insanlar─▒n faydalanaca─č─▒ bir ilim ve arkas─▒ndan hay─▒r dua eden bir evl├ót” (Buh├ór├«, et-Edeb├╝’l-M├╝fred, 19).

Ayr─▒ca onlara kar┼č─▒ iyi, g├╝zel olan her davran─▒┼čta bulunmak, k├Ât├╝, ├žirkin her hareketten de sak─▒nmak, onlara kar┼č─▒ olan g├Ârevlerimizdendir.

Hayatta ve ├Âld├╝kten sonra ebeveynine kar┼č─▒ g├Ârevlerini yerine getiren, onlar─▒ memnun edip hay─▒r dualar─▒n─▒ alan kimse, d├╝nya ve ahiretin en b├╝y├╝k mutluluklar─▒ndan birini kazanm─▒┼č olur. ├ç├╝nk├╝ Peygamberimiz (s.a.s.) b├Âylelerinin bereketli uzun bir ├Âmre sahip olacaklar─▒n─▒, ebeveynin kendileri i├žin yapacaklar─▒ dualar─▒n Allah taraf─▒ndan mutlaka kabul edilece─čini ve Cennet’i kazanacaklar─▒n─▒ m├╝jdelemektedir .

Hz. Peygamber (s.a.s.) ├žocuklar─▒n ebeveynlerine kar┼č─▒ sorumluluklar─▒n─▒n ne kadar b├╝y├╝k oldu─čunu ┼č├Âyle dile getirmektedir:

“├çocuk, hi├ž bir iyilikle baban─▒n hakk─▒n─▒ ├Âdeyemez. Ancak onu k├Âle olmu┼č bir vaziyette bulur da sat─▒n alarak h├╝rriyetine kavu┼čturursa hakk─▒n─▒ ├Âder.” (Buh├ór├«, el-Edeb├╝’l-M├╝fred, 6)

├ťzerimizde bu kadar ├žok emek ve haklar─▒ olan anne ve babalar─▒m─▒z─▒ sevmek ve onlar─▒n sevgisini ba┼čka ┼čeylerle de─či┼čmemek en ├Ânemli ahlak├« g├Ârevlerimiz aras─▒ndad─▒r. Bu g├Ârev, hayatta iken onlara kar┼č─▒ h├╝rmet, ┼čefkat ve merhamet g├Âstermekle kendilerini ho┼čnut etmeye ├žal─▒┼čmakla yerine getirilir. Ger├žek anne-baba sevgisinin, “annemi, babam─▒ seviyorum”, demekten ibaret olmad─▒─č─▒n─▒, onlara kar┼č─▒ madd├«-manev├« her t├╝rl├╝ g├Ârevin yerine getirilerek bu sevginin ispat edilebilece─čini unutmamam─▒z gerekir.

B├╝reyt’den rivayet edilen bir had├«s-i ┼čerifte; adam─▒n biri K├ó’be’yi tavaf ederken annesini omzunda ta┼č─▒yarak tavaf ettirmi┼č Resulullah’─▒n yan─▒na gelerek:

“-Hakk─▒n─▒ ├Âdedim mi?” diye sormu┼č. Resulallah buyurmu┼člar ki:

“-Hay─▒r, sana hamile iken al─▒p verdi─či bir nefesin hakk─▒ bile de─čil.”

Bu ┼čefkat dolu tasvirin, insanlar─▒ anne babalar─▒na te┼čekk├╝re y├Âneltti─či olduk├ža a├ž─▒kt─▒r.

Abdullah b. Mes’ud (r.a.) Hz. Peygamber (s.a.s.)’e sordu:

“-Ya Resulullah, amellerin hangisi daha ├╝st├╝nd├╝r?” Resulullah:

“- Vaktinde k─▒l─▒nan namaz” buyurdular.

Abdullah b. Mes’ud diyor ki tekrar sordum:

“-Sonra hangisidir?”

“-Anne-babaya iyiliktir” diye cevapland─▒rd─▒lar.

“-Sonra hangisidir?” dedim.

“-Allah yolunda sava┼čmakt─▒r. ” diye buyurdular.

H├╝l├ósa anneye ve babaya her t├╝rl├╝ ikram ve ihsanda bulunmak, onlar─▒n ihtiyac─▒ oldu─ču takdirde b├╝t├╝n madd├« ihtiya├žlar─▒n─▒ gidermek, onlara “├Âf” bile dememek, onlara kar┼č─▒ daima tatl─▒ dilli olmak, en g├╝zel tav─▒r ve davran─▒┼člarla kar┼č─▒l─▒k verip en ufak bir ┼čekilde onlar─▒ ├╝zmemek b─▒kk─▒nl─▒─č─▒ ifade edebilecek bir tav─▒r tak─▒nmamak gerekir. G├Ân├╝llerini k─▒racak en k├╝├ž├╝k bir s├Âzden bile ka├ž─▒nmak, her hususta r─▒zalar─▒n─▒ kazanma─ča ├žal─▒┼čmak, onlar─▒ kendisinden memnun etmek, ya┼čland─▒klar─▒nda onlar─▒n her t├╝rl├╝ hizmetine ko┼čmak, hastal─▒k anlar─▒nda tedav├« ve bak─▒mlar─▒n─▒ yapt─▒rmak ├žocuklar─▒n g├Ârevidir. Hasta veya yatalak h├óllerinde onlar─▒n hizmetlerinde bulunmak Cennet’in kap─▒lar─▒n─▒ aralayan bir davran─▒┼čt─▒r .

Akif K├ľTEN

{loadposition header}

%d blogcu bunu be─čendi: