|
TEDAVİSİNDE AİLEYE VE ÖÄžRETMENE DÜÅžEN GÖREVLER Dikkat EksikliÄŸi ve Hiperaktivite BozukluÄŸu aşırı hareketlilik, dikkat sorunları ve istekleri erteleyememe (dürtüsellik) belirtileriyle ortaya çıkan bir psikiyatrik bozukluktur. Bu belirtilerin yedi yaşından önceden beri bulunması, normal bir kiÅŸide olandan daha çok, daha ÅŸiddetli düzeyde görülmesi gereklidir. Bu çocuklar " düz duvara tırmanır", "onu bir yerde zaptetmek imkansız", "ele avuca sığmaz", "misafirliÄŸe gittiÄŸimizde ev sahibi nerdeyse kalkın gidin diyecek" gibi sözlerle tanımlanırlar. Åžu cümleler onları tanımlar: Sanki aklı hep baÅŸka yerlerde. Aşırı dalgın. Derste sanki baÅŸka yerde. Hayal dünyasına dalıp gidiyor. Kendisine bir ÅŸey söylendiÄŸinde sanki dinlemiyormuÅŸ gibi görünüyor. Çok sakar. Onun kaybettiÄŸi okul eÅŸyalarıyla üç çocuk okudu. Çok unutkan. BeÅŸ dakikalık iÅŸi üç saatte yapıyor. Bizim de belki bu ÅŸekilde davranışlarda bulunan bir çocuÄŸumuz beklide bir öÄŸrencimiz vardır. Acaba bu zannedildiÄŸi kadar acaba çok büyük sorun mudur? Bu durum karşısında ne yapmalıyız ? ÅŸimdi bu soruların cevabını vermeye çalışalım. Öncelikli olarak aileye düÅŸen görevler: * ÇocuÄŸunuza yapmaması gereken davranışı söylemekten çok, yapması gereken davranışı söyleyin ve yapın.Nasıl davranması konusunda çocuÄŸunuza model olun. * İstenilen davranış gösterdikleri zaman övgüyle, güzel cümlelerle, gülümseyerek onları ödüllendirin .Ancak aşırıya kaçmayın. * ÇocuÄŸunuzu sadece iyi not aldığında deÄŸil, ödevini yapmaya gayret ettiÄŸinde de ödüllendirin. * Talimat verirken, ilk önce çocuÄŸunuzun dikkatini çekin.Gözlerinin içine bakın.Sonra ne istediÄŸinizi açıkça ve sakin bir ses tonuyla söyleyin. Basit ve kısa talimatlar vermeye çalışın. * Mutlaka yapabileceÄŸiniz sözler verin, evde yapabilecekleri iÅŸler konusunda sorumluluklar verin. * Bir ÅŸeyleri paylaÅŸmak için çocuklarınıza zaman ayırmaya gayret edin.Özellikle oyun oynayın, hikaye tartışmalarını ve anlatmalarını saÄŸlayın. * ÇocuÄŸunuzun nelere ilgi duyduÄŸunu araÅŸtırın.Onların bir listesini yapın ilgi duyduÄŸu konularla akademik konuları birleÅŸtirmeye çalışın. * Küçük ÅŸeylerde olsa, çocuÄŸunuzun olumlu yönlerini ön plana çıkarmaya çalışın.Bunları vurgulayın ve onları cesaretlendirerek, özgüvenlerini geliÅŸtirin. Okula giden bir çocuk ailesinin yanında kaldığı süre kadar öÄŸretmenine de yanında kalmaktadır:hiperaktivitenin tedavisinde öÄŸretmenine de önemli görevler düÅŸmektedir.Bu görevleri ÅŸu ÅŸekilde maddeleÅŸtirebiliriz. * Sürekli gözlem altında tutabileceÄŸiniz, ön sıralara oturtun.Yeri cam kenarı, pano yanı gibi uyarıcılardan uzak olsun. * Yanında daha sakin davranışları ile örnek olabilecek, liderlik özelliÄŸini olan bir arkadaşını oturtun. * Ders süreci içinde zaman zaman hareket imkanı saÄŸlayan uygun aktivitelere yönlendirin.(Tahtayı sil, kağıdı çöpe at,kitabı getir...) * Ders anlatırken omzuna dokunun, saçını okÅŸayın, o daha çok görsel ve dokunsal uyaranlardan etkilenir ve öÄŸrenir. Dersi espirilerle süslemek, görsel, iÅŸitsel malzemelerle zenginleÅŸtirmek iÅŸinizi kolaylaÅŸtıracaktır. * BaÅŸarılı olduÄŸu alanlarda ön plana çıkarın, böylece kendine güven duygusu artacağı gibi olumlu davranışları geliÅŸtirme yoluna gidecektir. * Kendi baÅŸlarına iç dünyalarını düzenleyemedikleri için dış dünyalarının baÅŸkaları tarafından düzenlenmiÅŸ olmasını isterler.Onların yönlendirilmeye, sınırlar konulmasına ve düzene ihtiyaçları vardır. * Fazla heyecan oluÅŸturmaktan kaçının.Unutmayınız ki bu çocuklar kaynamakta olan süt tenceresine benzerler,kaÅŸla göz arasında taÅŸarlar.AteÅŸi hemen söndürebilmek için sütten gözünüzü ayırmamak gerekir. * Sözlü ve yazılı anlatımı birlikte kullanın.Bu tür bir eÄŸitim, bilgileri hiç silinmeyecek ÅŸekilde çocukların akıllarına kaydedecektir. * Çocukların kendilerini deÄŸerlendirmeleri için onlara yardımcı olun .ÇoÄŸu zaman nasıl davrandıklarının farkında deÄŸildirler.Onlara bu bilgiyi yapıcı tavırla aktarın. Sonuç olarak hiperaktif bir çocuÄŸa bazılarımızın yaptığı gibi geri zekalı tanısı koymak çok yanlış olacaktır.Bu nedenle çocuÄŸumuzun veya öÄŸrencimizin dikkat süresini iyi bilmeli ona baÅŸarabileceÄŸi ve çok fazla dikkat gerektirmeyecek sorumluluklar vermeliyiz.
|