Bu gün ülkemizin geldiÄŸi durum ekonomik olarak kadınların da iÅŸ dünyasının içinde olmalarını gerekli kılabilmektedir. YaÅŸam ÅŸartlarının deÄŸiÅŸmesi, çağımızın getirdiÄŸi ihtiyaçlar bir yandan kadının iÅŸ yaÅŸantısındaki rolünü arttırırken diÄŸer yandan annelik görevini daha güç bir duruma girmesine sebep olabiliyor.

Kadınların çalışma hayatında daha aktif rol almaları tabi ki çocuklu kadınlar için zor ve problemli bir hale gelebiliyor. Hatta bazılarımız ‘iyi anne’ olmayı evde kalıp çocukları ile zaman geçirmek, ev iÅŸleriyle ilgilenmek olarak bile algılayabiliyor. Oysa ki, psikoloji alanında yapılan birçok araÅŸtırma, ÅŸayet anne duygusal boyutta gereken sevgi, ilgi ve bakimi gösteriyorsa, çocuÄŸun saÄŸlıklı bireyler olması için bir engel veya sebebin olmadığını saptamıştır. Hatta buna ek olarak, çalışan annelerin çocuklarının daha bağımsız, güçlü, sorumluluk sahibi, ve baÅŸarı odaklı bireylere dönüÅŸtükleri görülmüÅŸtür.

Çocuklar üzerinde yapılan araÅŸtırmalar, çocukluk döneminde ‘sevilip sevilmemek’, ‘istenip istenmemek’ kavramları çocukların beynine sürekli yazıldığı ve çocuk ilk yaÅŸlarında ‘annem’ ve ‘ben’ demeye baÅŸladığı gerçeÄŸini bulmuÅŸtur. Bu yüzden, özellikle çocukluklarının ilk dönemlerinde anne ilgisi ve ÅŸefkati daha da önemli olduÄŸu gerçeÄŸi 1988, Belsky,J’in araÅŸtırmasında ortaya çıkıyor.

Özellikle çocuÄŸun kiÅŸilik ve duygusal geliÅŸimi açısından ilk 4 sene çok büyük önem taşıyor. Ancak bu durum doÄŸum sonrası islerine dönmek zorunda kalan annelerce çözümsüz bir problem olarak algılanmamalıdır. Buradaki kritik nokta, çocuÄŸa sevgi ve güven duygularını verebilecek baÅŸka bir bireyin ,çocukla beraber, anne yokken olup ilgilenmesidir. Bu kiÅŸi ister baba olsun, ister anneanne ya da bakici, önemli olan çocuÄŸa ihtiyaç duyduÄŸu duygusal yakınlığı verebilmesidir.Anne de çocukla olduÄŸu zamanlarda, elinden geldiÄŸince çocuÄŸuna ilgi gösterip, onunla oyunlar oynayıp, karşılıklı bir iletiÅŸim kurabilir.

Dozu deÄŸiÅŸmekle birlikte hemen hemen her çalışan annenin yaÅŸadığı bir duygu da ‘suçluluk’ duygusudur. Anne, her ne kadar elinden geldiÄŸince çocuÄŸuna zaman ayırmaya çalışan da, içten içe, çocuÄŸunu baÅŸkalarına bıraktığı için, ve kendi yerine baÅŸkalarının çocuÄŸuyla ilgilenip zaman geçirdiÄŸi için suçluluk duygusuna kapılabilir. Hatta, suçluluk duygusuna kapılan annelerin en büyük göstergesi, sürekli olarak çocuÄŸuna her iÅŸ den eve dönerken bir oyuncak almasıdır. Burada oyuncak, annenin psikolojik olarak suçluluk duygusundan geçici bile olsa biraz uzaklaÅŸmasını ve vicdanini rahatlamasını saÄŸlar. Oysa ki bu tarz bir davranış her ne kadar çocuÄŸu o an mutlu etse de uzun vadede çocuÄŸun sevildiÄŸi duygusunun edinmesinde etkisi yoktur ve hatta sürekli hediye oyuncak yaÄŸmuruna tutulan çocukların şımarık, hiç bir ÅŸeyden mutlu olmasını bilmeyen bireyler olmaları mümkündür.

Çalışan annenin suçluluk duygusundan uzaklaÅŸabilmesi için iki düÅŸünce gücünden biri gerçekten de faydalı olabilir. Böyle bir durumda anne kendisine: ya ‘çalışmak zorundayım çünkü çocuÄŸum için para kazanmam lazım` ya da ‘çalışmayı seviyorum; çocuÄŸum mutlu bir anneyi hak ediyor’ gibi düÅŸünerek suçluluk duygusunu hafifletebilir. Unutmayalım ki, çocuklar bizlerin aynasıdır; bizler mutluysak onlar da mutlu olur.

Peki, çalışma hayatına donen anne, içinde bulunduÄŸu durum ve zorunlulukları nasıl paylaÅŸmalıdır?

Bu noktada annenin çocuÄŸu büyük kiÅŸi gibi kabul edip açıklamalarını bu doÄŸrultuda yapabilmesidir. Ä°ÅŸte burada en az annenin tutumu kadar babanın tutumu çok büyük deÄŸer taşır. Baba elinden geldiÄŸince anneye yardim etmeli ve annenin söylediklerini en iyi ÅŸekilde desteklemelidir. ÇocuÄŸun ilk zamanlarda üzülüp tepki göstermesi normaldir. Fakat zamanla anne ve babasının onu gerçekten sevip önem verdiÄŸini görüp bu durumu kabullenecektir.

Önemli baÅŸka bir konu ise ,annenin çocuÄŸuyla geçirebileceÄŸi zamanın kalitesidir. Kaliteli zaman geçirmek nitelikli bir beraberlik yaratmaktır. Birlikte geçirilen zaman içinde, anne ve çocuk arasında gerçek bir iliÅŸki kurabilmektir. Anne çocuÄŸu ile geçirdiÄŸi vakitte konuÅŸup, paylaşıp oyunlar oynayıp onu çok sevdiÄŸini söyleyip bunu hal ve tavırları ile belli edebilir. ÇocuÄŸa bir annenin verebileceÄŸi en büyük hediye her gün kısa da olsa bir zaman dilimini nitelikli ve sürekli olarak geçirmektir. Bu tavır çocuÄŸun zamanla annesinin çalışmasına yardımcı olacaktır.

Nisan Psikolojik Danışma Merkezi