|
Ana-baba, çocuklarını eÄŸitirken öncelikle geliÅŸim evrelerini bilmeli ve çocuklarının içinde bulunduÄŸu geliÅŸim dönemini tanımalıdır. BaÅŸka bir deyiÅŸle, çocuklarını tanıyarak iÅŸe baÅŸlamalıdır. Ana-baba, çocuklarının kendi modelleri olmadığı gibi,kardeÅŸlerinden ve arkadaÅŸlarından farklı, bağımsız, kendine özgü zeka ve kiÅŸilik özellikleri olan bir birey olduÄŸu gerçeÄŸinden hareket etmelidirler. Anne ve babanın çocuklarına , “uygun olan davranışı” ya da neyin doÄŸru neyin yanlış olduÄŸunu öÄŸretebilmeleri için, gerek kendi aralarında gerekse çocuklarına yönelttikleri davranışlarında dengeli, tutarlı ve kararlı olmaları gerekir. Anne-babanın güvenli bir çocuÄŸa sahip olabilmeleri için, önce kendilerine, sonra birbirlerine, ardından da çocuklarına güvenmeleri gerekir. Anne-baba çocuÄŸundan yaşı ve yeteneklerine uygun isteklerde bulunmalı, çocuÄŸu hayal kırıklığına uÄŸratacak, yaşının üstünde beklentiler içine girmemelidirler. ÇocuÄŸun ilgi ve yeteneÄŸi onun yönlendirilmesinde esas alınmalı, ana-babanın tutkuları dikkate alınmalıdır. Anne-baba öncelikle çocuÄŸunu bağımsız bir birey olarak kabul eden, ona sevgi ile yaklaÅŸan ve olumlu iliÅŸki kurmaya çalışan kiÅŸiler olmalıdırlar. Bilinmelidir ki, sevgi temeline dayanan eÄŸitim, saÄŸlam ve baÅŸarılı eÄŸitimdir. Anne-baba, soyut düzeyde uyarı yerine, somut düzeyde eylemi temel almalıdır. Anne-baba öyle bir ortam hazırlamalıdır ki, çocuk sanki her zaman anne ve babası yanındaymış gibi kendini güvenli ve hiç yanında deÄŸilmiÅŸ gibi özgür hissetsin.böyle bir aile ortamı çocuÄŸun kendine özgü anlayış ve düÅŸüncesini ifade etme olanağı saÄŸlar. Buna karşın saÄŸlıksız bir aile, çocuÄŸun nasıl algılaması,düÅŸünmesi ve davranması gerektiÄŸiyle ilgilenir. Çünkü bu ana-baba için, çocukları belirli bir kalıba sokmak, onu bağımsız olarak geliÅŸmesinden daha önemlidir. Anne- baba, çocuÄŸunun kiÅŸiliÄŸine saygı duyan, benlik saygısı üstün kiÅŸiler olmalıdır ki, çocuklarının benlik saygısı da üstün olabilsin.anne-babalar kendi kendini yönetebilen bireyler yetiÅŸtirmek için gerekli psiko-sosyal ortamı hazırlamalıdırlar. Bunun için de aşırı koruyucu yaklaşımdan kaçınarak çocuÄŸun kendi kendini yöneten bir birey olmasına fırsat verilmelidirler. Kısacası, anne-baba,çocuÄŸa sevgi veren, giriÅŸim yeteneÄŸini ve özgüvenini kazanabilmesi için onu destekleyen kiÅŸiler olmalıdırlar. ÇocuÄŸa yeterli düzeyde desteÄŸin saÄŸlandığı bu ortamda anne-babanın saÄŸladığı disiplin ve eÄŸitimin nitelikleri olumludur. ÇocuÄŸun istemi hiçbir zaman engellenmez. Aşırı davranışları anlayışla karşılanır ve yumuÅŸak bir biçimde düzeltilir. Böyle bir esnek ortamda çocuk, cesaretli ve topluma uyumlu bir insan olarak yetiÅŸir. YaÅŸamını yapıcı çabalar üstüne kurmayı öÄŸrenir. İdeal anne-babayı tanıtmak zor olmakla beraber baÅŸarılı anne-babalar, çocuÄŸun ihtiyaçlarını sezen, onlara uygun yanıtlar veren, aşırı hoÅŸgörülü veya katı olmayıp , çocuÄŸa karşı esnek bir yaklaşım içinde olan, davranışlarında belirli bir kararlılık ve devamlılık saÄŸlayan, karşı çıkmadan önce her zaman çocuÄŸunun isteklerini dinleyen anne-babalardır. Yine baÅŸarılı anne-babalar, çocuÄŸunun kendi kendisini denetlemesini ya da iç denetim demek olan ahlak geliÅŸimine ortam hazırlayan, çocuktaki sorumluluk duygusunu geliÅŸtiren, olayların sonuçlarıyla onları baÅŸbaÅŸa bırakan, onlara hak ve özgürlüklerinin sınırını öÄŸreten, çocuklarına korku silahını çevirmeksizin, kendi kendilerini disipline eden ve düÅŸüncelerini özgürce anlatabilen birer birey olarak yetiÅŸmelerine imkan hazırlayan kimselerdir.
|