Aileler davranışları gözlenebilir, ölçülebilir terimlerle tanımlamayı ve davranışları nasıl gözleyeceklerini öÄŸrenirler.

Aileler olumlu davranışları arttırmak için pekiÅŸtireçleri belirlemeyi ve sunmayı öÄŸrenirler.

Aileler uyuÅŸmayan davranışları ayrımlı pekiÅŸtirme iÅŸlem sürecinin ne olduÄŸu ve olumsuz davranışları azaltmak için nasıl uygulandığını öÄŸrenirler.

Aileler düÅŸük oranlı davranışları ayrımlı pekiÅŸtirme iÅŸlem sürecinin uygulama becerileri öÄŸrenirler.

Aileler görmezden gelme iÅŸlem sürecini uygulama becerileri öÄŸrenirler.

Tepkinin bedeli iÅŸlem sürecini uygulama becerileri öÄŸrenirler.

Ayrımlı pekiÅŸtirme iÅŸlem sürecini uygulama becerileri kazandırmayı öÄŸrenirler.

Uzman çocuklardan yapmalarını istediÄŸimiz ve istemediÄŸimiz davranışların neler olduÄŸunu örneklerle açıklar. Ailelere ‘Çocuklarından yapmalarını istemedikleri davranışları neye göre belirlediklerini sorar. Verilen cevaplar arasından doÄŸru olanların neden doÄŸru olduÄŸunu, yanlış olanların neden yanlış olduklarını söyler. Davranışları tanımlarken, davranışın herkes tarafından aynı ÅŸekilde anlaşılmasına dikkat etmemiz gerektiÄŸini, yani davranışta sadece gördüklerimizi yazmamız gerektiÄŸini açıklar. Bunun nedenlerini örneklerle daha açık hale getirir. Uzman kendisi bir davranışta bulunarak (örn., parmağını emer) ailelerden bu davranışı tanımlamalarını ister. Ailelerden yaptıkları davranış tanımlarını alır. Uygun olamayan davranış tanımının neden uygun olmadığını açıklar.

Uzman davranışları sayılabilir ve sürekli olmak üzere ikiye ayırdığımızı söyler. GördüÄŸümüz davranışı içimizden sayabiliyorsak bunun sayılabilir davranış olduÄŸunu söyler. Örnekler vererek sayılabilir davranışın neden sayılabilir olduÄŸunu açıklar. Ailelerden sayılabilir davranış örnekleri ister. DoÄŸru örneÄŸin neden doÄŸru, yanlış örneÄŸin neden yanlış olduÄŸunu açıklar. Uzman sınıfa sayılabilir davranış ne diye sorar. Cevapları alır ve yanlış cevapları düzeltir. GördüÄŸümüz davranışları içimizden sayamıyorsak bu davranışlara sürekli davranış denildiÄŸini söyler. Bu davranışların süresine baktığımızı söyler. Uzman sürekli davranışlara örnekler verir bunların neden sürekli davranış olduÄŸunu açıklar ve ailelerden sürekli davranış örnekleri ister. DoÄŸru örneklerin neden doÄŸru, yanlış örneklerin neden yanlış olduklarını açıklar. Uzman ‘Sürekli davranış nedir?' diye sorar. Cevapları alır. Yanlış cevapları düzeltir. ÖÄŸretmen bir davranış yapar (örn., aÄŸlar gibi yapar) bunun sayılabilir mi? Yoksa sürekli mi? olduÄŸunu sorar. DoÄŸru cevapların neden doÄŸru yanlış cevapların da neden yanlış olduÄŸunu açıklar.

Uzman, çocuklarının yapmasını istemedikleri davranışları deÄŸiÅŸtirmek için önce bu davranışların ne kadar sürede ya da sayıda oluÅŸtuÄŸunu tespit etmemiz gerektiÄŸini söyler. Davranışlardaki artma veya azalmayı anlayabilmemiz için önce miktarını bilmemiz gerektiÄŸini, bu yüzden bu davranışların kayıt edilmesi gerektiÄŸini söyler. Sayılabilir davranışı kayıt edebilmemiz için saydığımızı söyler. Davranış her oluÅŸtuÄŸunda kayıt çizelgesine bir iÅŸaret koyduÄŸumuzu ve daha sonra bu davranışları saydığımızı söyler. Sürekli davranışta ise saate bakarak davranışın süresini kaydettiÄŸimizi söyler. Davranışın oluÅŸtuÄŸu anda saate bakıp saatin kaç olduÄŸunu yazdığımızı ve davranışın bittiÄŸinde tekrar saate bakıp saatin kaç olduÄŸunu yazdığımızı söyler. Davranışın ne kadar sürdüÄŸünü bulduÄŸumuzu söyler. Uzman ailelere davranışları nasıl ve neden kaydettiÄŸimizi sorar. Yanlış cevapları düzeltir. Uzman tahtaya sayılabilir kayıt formu örneÄŸi çizer. Elini sıraya yavaÅŸ yavaÅŸ vurarak sayar. Anlatarak davranışı kaydeder. Daha sonra elini hızlı hızlı sıraya vurarak süresini saate bakarak tutar. Sürekli davranışın da kayıt formu örneÄŸine kaydeder. Uzman sayılabilir ve sürekli davranış formlarını ailelere dağıtır. Ardından öÄŸretmen parmağını emer (sürekli davranış) bu davranışı kaydetmelerini ister. Uzman her iki ayağını yavaÅŸ yavaÅŸ vurur (sayılabilir davranış) bu davranışın kaydedilmesini ister.

Uzman ödülün davranıştan hemen sonra verilen, davranışın ileride de oluÅŸmasını ve artmasını saÄŸlayan çocuÄŸun hoÅŸlandığı her ÅŸey olduÄŸunu söyler. Her çocuÄŸun çikolatadan ve oyun oynamaktan hoÅŸlandığını ve bunların ödül olabileceÄŸini söyler. Uzman ödül nedir? diye sorar. Cevapları alır. Yanlış cevapları düzeltir. Ödül örnekleri ister.

Uzman ödüllerin üç çeÅŸit olduÄŸunu; bunların etkinlik, yiyecek ve hoÅŸa giden sözler olduÄŸunu söyler. Uzman tahtaya etkinlik, yiyecek ve hoÅŸa giden sözler baÅŸlıklarını yazar. Etkinlik baÅŸlığı altına, boyama, müzik dinleme; yiyeceÄŸin altına, çikolata, ÅŸeker yazar. HoÅŸa giden sözler altına da harikasın yazar ve herkesten birer tane örnek bulmasını ister. ÖÄŸretmen o an sınıfta ailelerin yaptığı davranışları (doÄŸru cevap verme, dinleme) sözlü olarak pekiÅŸtirir. Daha sonra bu sözlerden sonra ailelerin neler hissettiÄŸini sorar.

Uzman çocuÄŸun yapmasını istediÄŸimiz davranışın ileride olmasını ve artmasını istiyorsak bu davranış oluÅŸtuktan hemen sonra çocuÄŸun hoÅŸlandığı ödülü vermemiz gerektiÄŸini söyler. Ödülü verirken yapmasını istediÄŸimiz davranışı da söyleyerek çocuÄŸa bu ödülü neden verdiÄŸimizi de açıklamamız gerektiÄŸini söyler. Uzman ödülün ne zaman verilmesi gerektiÄŸini sorar. Ailelerden cevap alır. Yanlış cevapları düzeltir. Uzman ailelerden birine çocuk rolü verir. Aileye sırasını düzeltmesini söyler. Aile sırasını düzelttikten sonra uzman yanına gelir ve saçını okÅŸayarak ‘Ne kadar güzel sıranı düzelttin aferin' der. Sonra ne zaman ve nasıl pekiÅŸtirildiÄŸi tartışılır. Aileleri ikiÅŸerli gruplayarak rollerini verir. Çocuk rolünü alanlara önüne verilen resimleri boyamalarını ister. Aile rolünü alanlara da çocuklarını ödüllendirmelerini söyler. Aralarında dolaÅŸarak gerekli dönütleri verir. Sonra rolleri deÄŸiÅŸtirerek aynı uygulamayı yapar.

Uzman ailelerden daha önce belirledikleri, çocuklarının yapmalarını istemedikleri davranışlarla aynı anda yapılamayan davranış listesini toplar. Uygun davranış listesinin neden uygun olduÄŸunu açıklar. Uygun olmayan bir davranış listesini seçerek neden uygun olmadığını açıklar. Ardından uygun ÅŸeklinin nasıl olduÄŸunu düzelterek açıklar.

Uzman, ailelere düÅŸük oranlı davranışları ayrımlı pekiÅŸtirmenin, uygun olmayan davranışların azaltılması, ancak tamamen sona erdirilmemesi gereken davranışlar için kullanılan iÅŸlem süreci olduÄŸunu söyler. Zeynep'in elini yıkaması uygun olan bir davranış olmasına raÄŸmen sıklığı fazla olduÄŸunda uygun olmayan bir davranış olduÄŸunu söyler. Böyle bir durumda davranışın oluÅŸum sıklığını uygun bir düzeye indirmek için ‘DüÅŸük oranlı davranışları ayrımlı pekiÅŸtirme iÅŸlem sürecinin kullanılabileceÄŸini söyler. Bunun için Zeynep'in ellerini sadece uygun olan zamanlarda yıkamasının (örn., yemeklerden önce ve sonra) ödüllendirilmesi diÄŸer zamanlarda ödüllendirilmemesi gerektiÄŸini söyler.

Uzman sürekli bonbon ister. Ailelerden bu davranışın sıklığını uygun bir düzeye indirmek için neler yapmaları gerektiÄŸini ve düÅŸük oranlı davranışları ayrımlı pekiÅŸtirme iÅŸlem sürecinin nasıl uygulayacaklarını sorar. Cevapların uygun olan ve olmayanlarını nedenleriyle açıklar.

Uzman ailelerden sonraki oturuma kadar düÅŸük oranlı davranışları ayrımlı pekiÅŸtirme ile ilgili iki örnek yapmalarını ister.

Uzman ailelerden düÅŸük oranlı davranışları ayrımlı pekiÅŸtirme ile ilgili davranış listesini toplar. Uygun davranış listesinin neden uygun olduÄŸunu açıklar. Uygun olmayan bir davranış listesini seçerek neden uygun olmadığını açıklar. Ardından uygun ÅŸeklinin nasıl olduÄŸunu düzelterek açıklar.

Uzman ailelere yapmalarını istemedikleri davranışları meydana geldiÄŸinde çocuklarının bu davranışlarına bedenleriyle, gözleriyle ve sözleriyle tepki vermemeye görmezden gelme denildiÄŸini söyler. Yani çocuÄŸun yaptığı davranışa bakmamalarını, bağırmamalarını, konuÅŸmamalarını yaptıkları iÅŸle ilgilenmeye devam etmelerini onun davranışına gülmemelerini söyler.-Uzman, çocuÄŸunuzun yapmasını istemediÄŸiniz davranışı yaptığında ne yaparsınız? Diye sorar. Cevapları alır ve yanlış cevapları düzeltir. -Uzman, ailelerden birine çocuk rolü verir. Kendisi anne olur. ÇocuÄŸa masasındaki defteri fırlatmasını bağırmasını, ayaklarını yere sürekli vurmasını kolundan çekiÅŸtirmesini ister. Her defasında görmezden gelmenin deÄŸiÅŸik ÅŸekillerini uygulayarak gösterir. Ailelerle bu uygulama konusunda tartışır. Daha sonra aileleri ikiÅŸerli gruplayarak sıraya vurma davranışında görmezden gelmeyi uygulamalarını ister ve dönütler verir. Rolleri deÄŸiÅŸtirerek uygulamayı tekrarlatır.

Uzman ailelerden daha önce belirledikleri çocuklarının yapmasını istemedikleri davranışı yaptığında ilgilenmemelerini söyler. Neler yaptıklarını ve çocuklarının ne tepkiler verdiÄŸini, davranışta meydana gelen deÄŸiÅŸiklikleri ve ortaya çıkan problemleri not etmelerini ve gelmelerini söyler.

Uzman ailelerden görmezden gelmeyle ilgili ödevi toplar. Uygun ödevin neden uygun olduÄŸunu açıklar. Uygun olmayan bir ödev seçerek neden uygun olmadığını açıklar. Ardından uygun ÅŸeklinin nasıl olduÄŸunu düzelterek açıklar.

Uzman ailelere tepkinin bedeli iÅŸlem sürecinin uygun olmayan davranışların oluÅŸumundan hemen sonra çocuklarının sahip olduÄŸu ve tekrar kazanabileceÄŸibelirlenen pekiÅŸtireçlere el konulması veya bir kısmının geri alınması olduÄŸunu söyler.Bu iÅŸlem sürecinin daha çok dönüÅŸtürülebilir sembol pekiÅŸtireç sisteminde kullanıldığını söyler.Uygun olmayan davranışın hemen peÅŸinden pekiÅŸtirecin neden geri alındığı ve çocuÄŸun hangi davranışları gösterdiÄŸinde geri alabileceÄŸinin betimlenmesi gerektiÄŸini söyler. Uzman, örnek olarak Meral'in isteklerini uygun ses tonuyla söylediÄŸinde 4 yıldız, diÅŸlerini fırçaladığında 1 yıldız, ellerini yıkadığında 3 yıldız ve ödevini yaptığında 2 yıldız kazanıyor olduÄŸunu söyler. Ancak Meral yüksek sesle ben lolitop istiyorum diye bağırdığında annesi Meral'in 2 yıldızını geri alıyor ve ona ‘bağırarak söylediÄŸin için iki yıldızını geri aldım. Bundan sonra isteklerini uygun ses tonuyla istersen yıldızlarını geri alabilirsin' dediÄŸini söyler. Konuyla ilgili sorusu olanların sorularını cevaplar.

Uzman ailelerden bir sonraki oturuma kadar tepkinin bedeli iÅŸlem süreciyle ilgili birer tane örnek uygulama yapıp gelmelerini ister.

Uzman bir önceki oturumun ödevlerini toplar. Uygun ödevi neden uygun olduÄŸunu açıklar. Uygun olmayan bir ödev seçerek neden uygun olmadığını açıklar. Ardından uygun ÅŸeklinin nasıl olduÄŸunu düzelterek açıklar.

Uzman ailelere daha önceki derslerde çocuklarının yapmasını istemedikleri davranışlarıyla ilgilenmemeyi ve istenmeyen davranışla ayna anda yapamayacakları davranışın ödüllendirilmesini öÄŸrendiklerini söyler. Åžimdi ise istemedikleri davranışlar oluÅŸtuÄŸunda ilgilenmemeyi, istedikleri davranışlar oluÅŸtuÄŸunda ise bu davranışlara ödül vermenin birlikte nasıl kullanılacağını öÄŸreneceklerini söyler. Çocuklarının yapmalarını istedikleri davranışları yaptıklarında ödüllendirmelerini söyler. Yapmalarını istemedikleri davranışları yaptıklarında ise bağırmamalarını, gülümsememelerini, el kol hareketi yapmamalarını, yaptıkları iÅŸle ilgilenmeye devam etmelerinisöyler. Yapmalarını istedikleri davranışları yaptıklarında yapmalarını istedikleri davranışı söyleyerek hoÅŸlandığı ödül olan çikolata, oyun, güzel sözler söyleyerek çocuklarını kontrol edebileceklerini söyler. Uzman anne olur. Ailelerden birine çocuk rolü verir. Çocuk defteri fırlatıp atar. Uzman bakmaz, yaptığı iÅŸle ilgilenir, gülmez konuÅŸmaz. Yerinde güzelce konuÅŸtuÄŸunda hemen hoÅŸlandığı çikolatayı verir ve çok güzel yerinde oturuyorsun der. Uzman ailelerle davranışı nasıl kontrol ettiÄŸi konusunda tartışır. Ä°kili gruplara ayırır. Uzman aileleri görmezden gelmeyi, ödül vermeyi nasıl uygulayacakları konusunda kontrol eder