AÄ°LE BÄ°REYLERÄ° Ä°ÇÄ°N BÄ°LGÄ°LER:

Aile bireyleri olarak zihinsel yetersizliÄŸi olan çocukların eÄŸitiminde dikkat etmeniz gereken noktalar ÅŸunlardır:
1- HerÅŸeyden önce çocuÄŸunuzu kabul edin , onu olduÄŸu gibi kabul etmeniz yapacağınız çalışmalarda size en büyük yardımcıdır.
2- Anne – Baba olarak birbirinizi suçlamayın , suçlu da aramayın.
3- ÇocuÄŸun her türlü geliÅŸimi için gereken ilgi ve ÅŸevkati ona sürekli gösterin.
4- Onu aileye verilmiÅŸ bir ceza olarak görmeyin, çocuÄŸunuzu suçlamayın.
5- ÇocuÄŸunuzdan utanmayın, onun sokaÄŸa çıkmasına, oyun oynamasına, arkadaÅŸlıklar kurmasına yardımcı olun (pek çok aile çocuklarının sevilmeyeceÄŸini ,hor görülüp alay edileceÄŸini düÅŸünerek onun sokaÄŸa çıkmasını engellerler. Sabırla yardım etmeniz çocuÄŸunuzun kendisini diÄŸer çocuklarla aynı hissetmesini saÄŸlayacağı gibi, çevresinde aranır bir kiÅŸi bile yapabilecektir).
6- ÇocuÄŸunuzun toplum tarafından kabul edilmesi bir yönüyle dış görünüÅŸüyle de ilgilidir. Özellikle el, saç, yüz, beden giysi temizliÄŸine dikkat edin. Unutmayın ki eli yüzü pis , kötü giyimli bir çocuk normal de olsa toplum tarafından kolay kolay kabul edilmez.
7- ÇocuÄŸunuzu aşırı derecede korumayın. Onun bütün hizmet ve isteklerini hemen yapmayın ve baÅŸkasının yapmasına da izin vermeyin. YapabileceÄŸi etkinlikleri yapmasını sabırla bekleyin, yapmasını saÄŸlayın. Basit iÅŸleri öÄŸrenmesi için olanaklardan yararlanın.
8- ÇocuÄŸunuza acıyarak yaklaÅŸmayın. Acımadan doÄŸan sevgi ve yardım, onun öÄŸrenmesine engel olacaktır.
9- ÇocuÄŸunuzu beceriksiz bulmayın,”sen yapamazsın,beceremezsin” gibi sözlerle atılımını engellemeyin. Sabırla yapmasını bekleyin. Onu beceriksiz bulmanız ve engellemeniz kendine güvenini kaybetmesine neden olur.
10-ÇocuÄŸa bakmak sadece yeme, içme, giyme, barınma gibi temel gereksinimlerini karşılamak deÄŸildir. Sosyal, duygusal, kültürel gereksinimlerininde karşılanması gerektiÄŸini unutmayın.
11-ÇocuÄŸunuzdan varolandan daha fazlasını beklemeyin. Zihinsel engeli(yetersizliÄŸi) nedeni ile yeteneklerinin sınırlı, yaşıtlarından geri olduÄŸunu unutmayın. Yapamayacağı ÅŸeyleri ondan istemeyin.
12-ÇocuÄŸunuzu baÅŸkaları ile kıyaslamayın. BaÅŸkaları ile karşılaÅŸtırmak, çocuÄŸun geliÅŸiminde oldukça olumsuz etkisi olan bir davranıştır. ÇocuÄŸunuzu kardeÅŸlerinde veya diÄŸer yaşıtlarından farklı görmeyin. Ancak unutmayın ki diÄŸer çocuklarınızı yetiÅŸtirirken yaptığınız davranışları bu çocuÄŸunuzda daha uzun süreli ve daha yoÄŸun sabırla uygulamak zorundasınız. EÄŸitimde en önemli nokta, acelesiz,sabırlı, tekrardan bıkmaz, güleryüzlü, sevecen olmaktır.
13-ÇocuÄŸunuzu eÄŸitirken övme, beÄŸenme, sevme gibi gereksinimleri olduÄŸunu da unutmayın
14-ÖÄŸrenilecek herÅŸeyin tekrarlar ile alışkanlık haline getirilmesini, açık, kolay ve anlaşılacak ÅŸekilde verilmesine dikkat edin. Basit komutlar verin.

TÜM BUNLARIN YANINDA ÅžUNLARA DA DÄ°KKAT EDÄ°NÄ°Z :

1- EÄŸitim ve öÄŸretime erken baÅŸlamak çok önemlidir.
2- ÖÄŸreteceÄŸiniz ÅŸeyin veya iÅŸin tamamını birden öÄŸretmeyin, parça parça tekrarlar ile öÄŸretmeye çalışın. ÖrneÄŸin : Sabah temizliÄŸi için önce el yıkamayı,sonra diÅŸ fırçalamayı, sonrada saç taramayı öÄŸretin.
3- ÇocuÄŸunuza öÄŸrettiklerinizi sık sık tekrarlayın. ÖÄŸrenmediÄŸini görünce ısrar etmeyin, ancak vazgeçmeyin. Aradan zaman geçtikten sonra sabırla aynı iÅŸlemleri yapmaya ve yaptırmaya çalışın.

EVDE YAPILACAK EĞİTÄ°M ÇALIÅžMALARI ÅžU KONULAR ÜZERÄ°NE OLABÄ°LÄ°R :

A. KonuÅŸma durumu ile ilgili çalışmalar:

1- KonuÅŸmalarda iÅŸarete yer vermeyiniz.
2- ÇocuÄŸunuzun uydurduÄŸu sözcükleri kullanmayın. DoÄŸrusunu öÄŸretmeye çalışın.
3- ÇocuÄŸunuzun yakınındaki ve en çok kullanılan eÅŸyaların adını doÄŸru söylemesini öÄŸretin.
4- Sözcüklerin söyleniÅŸindeki hataları, çocuÄŸu telaÅŸa düÅŸürmeden ve tedirgin etmeden düzeltmeye çalışın. Sözcükleri düzgün söylemeye baÅŸlayınca onu sözle ödüllendirin “aferin” gibi.
5- Tren, otomobil, hayvan vs. sesleri tanıtın.
6- SevdiÄŸi veya sevebileceÄŸi öykü ve masalları onun anlayacağı dille anlatıp, onun dil geliÅŸimine yardımcı olun.
7- KonuÅŸmaları anladığı zamanlar ona cesaret verip, onu sözle ödüllendirin.
8- KonuÅŸma taklit yoluyla öÄŸrenildiÄŸi için onunla düzgün konuÅŸun.
9- KonuÅŸmanın kazandırılmasında en çok gereken ve kullanılan sözcük ve konuÅŸma kalıplarının kullanılmasına dikkat edin, ve bunları kullanması için ortam hazırlayın.

B. Sayı kavramını geliÅŸtirme çalışmaları :

1- Öncelikle söylenileni anlama ve yapma gibi alışkanlıklar kazandırılmalıdır. ÖrneÄŸin : Kalemi bana ver , paltomu al gibi
2- Daha sonraki çalışmaları da “Bu kadar ver” emri ile ileri bir aÅŸamaya geçin. ÇocuÄŸunuz gösterilen miktarda eÅŸyayı örneÄŸin (kalemi) seçebilir ve isteneni yapabilme durumuna gelebilmelidir.
3- Bu çalışmalar 1 (bir)sayı kavramının kazandırılması ile baÅŸlamalı, bu kazandırıldıktan sonra 2(iki)‘ye geçilmelidir.
4- Sayı ile birlikte renk kavramının verilmesi, çocuÄŸun aynı zamanda renkleri de ayırtedebilmesine yardımcı olur “iki tane kırmızı düÄŸme ver” diyerek sayı kavramı çalışmalarında da renklerden yararlanabilirsiniz.
5- Ara sıra rakamla 1 (bir) üzerinde çalışmanın arkasından, 2 (iki) tane isteyerek dikkatinin geliÅŸmesini saÄŸlayın.
6- 2 (iki) ‘yi kavradıktan sonra bir yere bir veya iki tane nesne koyarak “bu kadar ver” sözü ile hareket ve sayı kavramlarını geliÅŸtirme çalışmalarını sürdürün.

C. Renk Kavramını GeliÅŸtirme Çalışmaları

1- İlk olarak doğrudan doğruya kırmızı renk kavramını verin.
2- ÇeÅŸitli kırmızı renkteki eÅŸyaları göstererek kırmızı kavramını tekrar edin.
3- “Kırmızı kalemi ver” ,”kırmızı düÄŸmeyi al” gibi emirlerle karışık renklerin arasından kırmızı olanı seçmesini öÄŸretin.
4- Doğrudan doğruya mavi renk kavramını verin. Kırmızı renkte izlenen yolu takip edin.
5- Her iki rengi de öÄŸrendiÄŸinde, “mavi kalemi masaya koy”, “kırmızı düÄŸmeyi bana ver” gibi emirlerle mavi ve kırmızıyı beraber çalıştırmaya baÅŸlayın.
6- Kırmızı ve mavi kağıtlarla kesip yapıştırma ve el-iÅŸi alıştırmaları yaptırın; kırmızı ve mavi kalemlerle boyatın, çeÅŸitli yaÅŸantılarla kırmızı ve mavi renklere dikkatini yöneltin.
7- ÇeÅŸitli nesnelerden (kalem,düÄŸme,iplik gibi) aynı renk olanlarını eÅŸlemesini isteyin.

D. Resimler Üzerinde KonuÅŸma Çalışmaları

1- Renkli resimler üzerinde “bu resimde neler var?” diyerek çocuÄŸu gördüklerini söylemeye teÅŸvik edin.
2- Resim üzerindeki eÅŸya, hayvan vs göstererek adlandırmasını isteyin.
3- Zamanla eÅŸya, hayvan vs’nin ayrıntılarına girin.
4- Resimler üzerinde ne var ? sorusu ile serbest konuÅŸmasına izin ve fırsat verin.
5- Resimlerde sık sık rastlanan nesneleri çeÅŸitli kartonlara yapıştırarak bir çalışma defteri oluÅŸturun.
6- Bu defter üzerinde konuÅŸmaları sürdürün.

E. Evdeki EÅŸyaların Tanıtılması Çalışmaları

1- EÅŸyanın adı üzerinde durarak bilmediÄŸi veya öÄŸrenmediÄŸi eÅŸyaları aralıklı olarak sorun.
2- Birden fazla eÅŸyanın adını aynı anda öÄŸretmekten kaçının.
3- ÖÄŸrendiÄŸi eÅŸya adları ile basit emirleri yerine getirmesini saÄŸlayın. ÖrneÄŸin “Sandalyenin üzerine otur” gibi.

F. El Ve Beden Hareketleri Çalışmaları

1- Ucu sivri olmayan küçük kağıt makası ile kesme iÅŸlemini çalıştırın, alıştırmalar yaptırın.
2- Hamur veya çamur ile çalışın. Bir süre sonra hamur veya çamurun bir parçası ile iki eli (avuç içi) arasında yuvarlak yapmasını öÄŸretin. YapabileceÄŸi baÅŸka ÅŸekillerle çalışmasını saÄŸlayın, kendi dilediÄŸi gibi ÅŸekiller yapmasına izin verin.
3- Gazete kağıt parçalarından avuç içinde top yapmasını ve oynamasını saÄŸlayın.
4- Kağıt mendil vs ÅŸeyleri katlamasını öÄŸretin.
5- Delikli boncukları kullanarak onları ipe (ayakkabı bağı kullanılabilir) dizmesini isteyin. Zamanla (yani çocuÄŸunuz boncukları ipe geçirmesini baÅŸardıktan sonra) sizin belli bir sırayla dizdiÄŸiniz boncukları aynı sırayla onun da dizmesini isteyin.
6- Kalemle önceleri geliÅŸigüzel karalama, sonrada belirli ÅŸekilleri çizebilmesi için alıştırmalar yaptırın. Bu ÅŸekillerin ÅŸu sırayı izlemesine dikkat edin; daire, kare, üçgen.
7- Çocuk kağıt kesmeyi öÄŸrendikten sonra belirli ÅŸekilleri , resimleri kağıttan kesip çıkarmasını isteyin.
8- Kesilen resimlerin veya ÅŸekillerin yapıştırılması çalıştırmaları yaptırın.

G. Sosyal GeliÅŸim Çalışmaları

1- ÇocuÄŸu arkadaÅŸ edinebileceÄŸi yerlere götürün ve arkadaÅŸlık kurup oynamasına yardımcı olun.
2- Onu çarşı, pazar gibi toplu yerlere götürerek dış çevre ile iliÅŸki kurmasını saÄŸlayın.
3- Çalışmalarınızda sabırlı, acelesiz, tekrardan bıkmadan, güleryüzlü, sevecen bir davranışı benimseyin. Ona güven verin, bazı etkinlikleri baÅŸaracağına inanın ve bunu ona da belli edin.
4- Yapılacak çalışmaların günlük programlar düzenlenerek yapılması, çocuk yönünden oldukça yararlıdır. Günün her saatinde günlük yaÅŸantılardan da yararlanın. ÖrneÄŸin her sabah uyandıktan sonra çocuÄŸa temizlik,yemek yeme vs. alışkanlıkları kazandırmada örneklerle çalışma olanağı verin.
5- Evinizdeki düzeninize uygun olarak çocuÄŸunuza ayıracağınız zamanlar onun, hemen olmasa da zamanla göstereceÄŸi geliÅŸmeleri gördükçe boÅŸa gitmediÄŸini anlayacağınız zamanlardır. Sonuca ulaÅŸmakta acele etmeyiniz, sabırlı olmak zorunda olduÄŸunuzu düÅŸünerek, çocuÄŸu özellikle döverek cezalandırmak yoluna gitmeyiniz. Yukarıda birçok kez denildiÄŸi gibi güleryüz,sabır,sevecenlik,hoÅŸgörü çocuÄŸun olumlu yönde geliÅŸmesini saÄŸlayacak, zamanla bu geliÅŸimlere tanık oldukça sizde mutlu olacaksınız.