hd porno porno hd porno porno

Tag: engelliler haber

Milli E─čitim Bakanl─▒─č─▒, ÔÇť├ľzel E─čitim ve Rehberlik HizmetleriÔÇŁ i├žin yeni y├Ânetmelik haz─▒rl─▒─č─▒ yap─▒ld─▒─č─▒n─▒ duyurdu

Buna g├Âre ├Âzel e─čitim ihtiyac─▒ olan ├Â─črenciler, yetersizli─či olmayan akranlar─▒yla ayn─▒ ortamda e─čitim alabilecek.
Milli E─čitim Bakanl─▒─č─▒ ├ľzel E─čitim ve Rehberlik Hizmetleri Genel M├╝d├╝r├╝ Prof. Dr. Mustafa Balo─člu, ├Âzel e─čitim ve rehberlik hizmetleri i├žin yeni y├Ânetmelik haz─▒rlama ├žal─▒┼čmalar─▒n─▒n s├╝rd├╝─č├╝n├╝ belirtti. Balo─člu, ÔÇťHaz─▒rlamakta oldu─čumuz y├Ânetmelik ile hali haz─▒rdaki iki ayr─▒ y├Ânetmeli─či ├ľzel E─čitim ve Rehberlik Hizmetleri Y├Ânetmeli─či ├žat─▒s─▒ alt─▒nda birle┼čtirip g├╝ncelleyece─čizÔÇŁ dedi. Devam─▒n─▒ Oku

Engellilere Kolayl─▒k Sa─člayacak Hastane Ak─▒ll─▒ Randevu Sistemi

engelliler hastane randevuMersin ├ťniversitesi’nde, ‘Hastaneler ─░├žin Ak─▒ll─▒ Randevu Sistemi’ geli┼čtirildi. ─░nternet ├╝zerinden kullan─▒labilecek bu sistem sayesinde rahats─▒zl─▒klar─▒n─▒ s├Âyleyen hastalar, do─čru poliklini─če ve o bran┼čtaki doktora y├Ânlendirilecek.

Sistem, ‘robot doktor’ ekran─▒nda dokunmatik ya da sesli olarak kullan─▒labilecek.

Fen Edebiyat Fak├╝ltesi Matematik B├Âl├╝m├╝ ├ľ─čretim ├ťyesi Yrd. Do├ž. Dr. G├Âkhan ├çuvalc─▒o─člu ile Ara┼čt─▒rma G├Ârevlisi Sinem Y─▒lmaz’─▒n 4 y─▒ld─▒r birlikte y├╝r├╝tt├╝─č├╝ bilimsel ├žal─▒┼čmada sona gelindi. Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanl─▒─č─▒’n─▒n finans deste─čiyle projeyi hayata ge├žirdiklerini belirten Yrd. Do├ž. Dr. ├çuvalc─▒o─člu, hastalar─▒ sesli ve dokunmatik ekranda sorgulay─▒p onlar─▒ do─čru poliklini─če y├Ânlendiren sistemin bir benzeri bulunmad─▒─č─▒ s├Âyledi. ‘Hastaneler ─░├žin Ak─▒ll─▒ Randevu Sistemini her ya┼čtan insan─▒n kullanabilece─čini kaydeden Yrd. Do├ž. Dr. ├çuvalc─▒o─člu, sistemin, hastal─▒k ┼čikayeti olan ki┼činin cinsiyet, ya┼č ve kronik rahats─▒zl─▒klar─▒n─▒ dikkate al─▒p, sorulan sorulara verdi─či cevaplar─▒ de─čerlendirerek onlar─▒ do─čru polikliniklere y├Ânlendirdi─čini s├Âyledi. Sistemin, i┼čitme ve g├Ârme engellilerden, okuma yazma bilmeyen, teknolojik imkan─▒ olmayan hastalara kadar herkesin kullan─▒ma uygulan oldu─čunu vurgulayan Yrd. Do├ž. Dr. ├çuvalc─▒o─člu, “Sistem, sesli, yaz─▒l─▒ ve i┼čaret dili ile soru soruyor, cevaplar─▒ sesli alabiliyor. Bu nedenle teknolojik de─čer olarak d├╝nyada benzeri bulunmuyor” dedi.

DENEME UYGULAMALARI YAPILDI

Sistemin bu y├Ân├╝yle T├╝rkiye’nin teknolojik altyap─▒s─▒na katk─▒ sunaca─č─▒n─▒ belirten Yrd. Do├ž. Dr. G├Âkhan ├çuvalc─▒o─člu, sistemi ┼č├Âyle anlatt─▒: “─░┼čitme engelli hastalar ve doktorlar─▒ i├žin katk─▒ sa─člayacak olan sistem, ┼čikayetinin hangi poliklini─či ilgilendirdi─čini bilmeyen hastalar─▒n yanl─▒┼č polikliniklere y├Ânlenmesini, i┼čg├╝c├╝ ve zaman kayb─▒n─▒n ├Ân├╝ne ge├žecek. Verilerin olu┼čturulmas─▒ ve tutarl─▒l─▒─č─▒n─▒n denenmesi a┼čamalarmda, Mersin ├ťniversitesi T─▒p Fak├╝ltesi dahil olmak ├╝zere farkl─▒ illerden d├Ârt devlet hastanesi, ├Âzel hastanede g├Ârev yapan hekimler ve bir├žok aile hekiminin kat─▒ld─▒─č─▒ toplam 64 hekimle, ayr─▒ca yak─▒n zamanda bir rahats─▒zl─▒k ge├žirmi┼č 300’den fazla ki┼čiyle g├Âr├╝┼č├╝lerek, sistemin do─čru poliklinikte, do─čru hastayla do─čru hekimi bir araya getirmesi sa─čland─▒.”

YAPAY ZEKA TEKNOLOJ─░S─░ ile GEL─░┼×T─░R─░LD─░

Projenin yapay zeka teknolojisiyle geli┼čtirilen bir sistem oldu─čunu da ifade eden Yrd. Do├ž. Dr. ├çuvalc─▒o─člu ┼čunlar─▒ s├Âyledi: “Bilimsel ├žal─▒┼čmalar─▒m─▒z─▒n i├žeri─či fuzzy mant─▒k, intuitionistic fuzzy mant─▒k ve fuzzy cebirsel yap─▒lar olarak ├Âzetlenebilir.

Yapay zeka teknolojisi, fuzzy mant─▒k ve benzeri mant─▒k t├╝rleri kullan─▒larak yap─▒lan matematiksel modellemelerin bir sonucudur. H─▒zl─▒ trenler, fabrikalar─▒n kontrol sistemleri, savunma sanayisi gibi bir├žok alanda kullan─▒lmaktad─▒r. Patent ba┼čvurusu yap─▒lan sistem, k─▒s─▒tl─▒ versiyonu ile www.robodemhealth.com adresinde ├╝zerinden online olarak kullan─▒labilir.

Sistem, insanlar─▒n, hastalar─▒n ya┼čam─▒n─▒ ├žok kolayla┼čt─▒racak. Sistemi evde, sokakta, parkta, her yerde kullanabilirsiniz. Hastalar i├žin vakit kayb─▒n─▒n ├Ân├╝ne, doktorlar ve hastaneler i├žin de i┼č g├╝c├╝ kayb─▒nm ├Ân├╝ne ge├žilecektir. Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanl─▒─č─▒’ndan sa─člad─▒─č─▒m─▒z finansla projeyi bu a┼čamaya getirdik. Geli┼čtirmeyi s├╝rd├╝r├╝yoruz.”

15.03.2013 – DHA

Spor engellilerin i┼č hayat─▒nda daha ba┼čar─▒l─▒ olmalar─▒n─▒ sa─čl─▒yor

engelliler spor

engelliler spor

├ľz├╝rl├╝ ve Ya┼čl─▒ Hizmetleri Genel M├╝d├╝r├╝ Dr. ├çift├ži:”Engelli ki┼či sporcuysa, sporculu─čunun d─▒┼č─▒nda iyi bir insan oluyor, ├žal─▒┼čt─▒─č─▒ zaman i┼č hayat─▒nda daha ba┼čar─▒l─▒ oluyor, sosyal hayat─▒nda da ileti┼čim ili┼čkileri d├╝zg├╝n bir hale geliyor. O y├╝zden ├žok ├Ânemli bir unsur oldu─čunu d├╝┼č├╝nerek, ├Ân├╝m├╝zdeki aylarda spor ├╝zerine ├Âzel te┼čvik ├žal─▒┼čmalar─▒ getirmeyi hedefledik”

”├ľzellikle engelli sporcular─▒n sosyal hayatta ├žok g├╝zel yerlere geldiklerini g├Âr├╝yoruz. Bu nedenle profesyonel ve daha ba┼čar─▒ odakl─▒ spor ├žal─▒┼čmalar─▒n─▒ destekliyoruz”
Aile ve Sosyal Politikalar Bakanl─▒─č─▒ ├ľz├╝rl├╝ ve Ya┼čl─▒ Hizmetleri Genel M├╝d├╝r├╝ Dr. Aylin ├çift├ži, sporcu olan engelli ki┼čilerin i┼č hayat─▒nda da ba┼čar─▒l─▒ oldu─čunu belirterek, ”O y├╝zden ├žok ├Ânemli bir unsur oldu─čunu d├╝┼č├╝nerek, ├Ân├╝m├╝zdeki aylarda spor ├╝zerine ├Âzel te┼čvik ├žal─▒┼čmalar─▒ getirmeyi hedefledik” dedi.
├çift├ži, AA muhabirine yapt─▒─č─▒ a├ž─▒klamada, Erzurum’da 7’ncisi d├╝zenlenen ”Uluslararas─▒ Zihinsel Engelliler Spor Federasyonu (INAS) D├╝nya Kayak ┼×ampiyonas─▒”n─▒n tekrar T├╝rkiye’de yap─▒l─▒yor olmas─▒n─▒n ├žok ├Ânemli oldu─čunu, ├ž├╝nk├╝ d├╝nyan─▒n farkl─▒ ├╝lkelerinden kat─▒l─▒m oldu─čunu an─▒msatt─▒.
T├╝rkiye’den de sporcular─▒n yar─▒┼čaca─č─▒n─▒ hat─▒rlatan ├çift├ži, ”Zihinsel engelli a─č─▒rl─▒kl─▒ olmak ├╝zere kayak ekibimiz buradalar. 10 sporcumuz yar─▒┼čacak. Bu tabii Gen├žlik ve Spor Bakanl─▒─č─▒m─▒z ile ├ľzel Sporcular Spor Federasyonu’nun birlikte organize etti─či bir ┼čampiyona. Biz bu ┼čampiyonadan da yine madalya bekliyoruz” diye konu┼čtu.
Genel M├╝d├╝rl├╝k olarak art─▒k spora e─čileceklerini anlatan ├çift├ži, ┼čunlar─▒ kaydetti:
”├ľz├╝rl├╝ ve Ya┼čl─▒ Hizmetleri Genel M├╝d├╝rl├╝─č├╝ olarak ┼ču ana kadar ├žok da girmedi─čimiz bir konu. Ge├žen y─▒l bu konuya arzu etti─čimiz kadar e─čilemedik. Ama bundan sonra biraz daha bunun i├žinde olaca─č─▒z. ├ç├╝nk├╝ hakikaten spor asl─▒nda engelli engelsiz herkes i├žin m├╝thi┼č ilerleme, geli┼čme kaydettiren bir ├Âge. Sporcu olan engellilerin ├Âzellikle kendilerine daha g├╝venen, daha disiplinli, sosyal ileti┼čim becerileri daha kuvvetli, ba┼čka alanlarda da ba┼čar─▒l─▒ ki┼čiler oldu─čunu g├Ârd├╝k.”
├çift├ži, ”Yani engelli ki┼či sporcuysa, ├Âzellikle de lisansl─▒ysa, hele bir de milli tak─▒mdaysa sporculu─čunun d─▒┼č─▒nda iyi bir insan oluyor, ├žal─▒┼čt─▒─č─▒ zaman i┼č hayat─▒nda daha ba┼čar─▒l─▒ bir ├žal─▒┼čan oluyor, sosyal hayat─▒nda da ileti┼čim ili┼čkileri d├╝zg├╝n hale geliyor. O y├╝zden ├žok ├Ânemli bir unsur oldu─čunu d├╝┼č├╝nerek, ├Ân├╝m├╝zdeki aylarda spor ├╝zerine ├Âzel te┼čvik ├žal─▒┼čmalar─▒ getirmeyi hedefledik. Bunu da tabii spor alan─▒ndaki 4 engelli federasyonumuzla birlikte organize etmek ├╝zere ├žal─▒┼čmalar─▒ ba┼člatt─▒k” diye konu┼čtu.

Sporun sa─čl─▒─ča katk─▒s─▒, engellilerde daha fazla

Resmi bak─▒m merkezleri de dahil olmak ├╝zere, kamu kurumlar─▒na ba─čl─▒ engelli sporcular─▒n son y─▒llarda uluslararas─▒ ba┼čar─▒lar elde etti─čini anlatan ├çift├ži, ”Olimpiyatlarda dahi b├╝y├╝k ba┼čar─▒lar elde eden engelli sporcular─▒m─▒z var. Yine kayak ┼čampiyonas─▒nda bronz, g├╝m├╝┼č madalyalar─▒m─▒z var. Hakikaten art─▒k haf─▒zam─▒za s─▒─čmayacak kadar g├╝zel ba┼čar─▒lar var. Bunlar─▒n say─▒s─▒ her ge├žen g├╝n art─▒yor” dedi.
Daha fazla engelli sporcu yeti┼čtirilmesi i├žin e─čitmenlere, antren├Ârlere ihtiya├ž oldu─čunun alt─▒n─▒ ├žizen ├çift├ži, ┼č├Âyle devam etti:
”B├╝t├╝n ekibimizle iyi bir ┼čekilde haz─▒rl─▒k yaparsak, ├žok g├╝zel neticeler al─▒n─▒yor. ├ç├╝nk├╝ ├Âzellikle engelli ki┼čiler belli bir alana odakland─▒klar─▒nda ├žok g├╝zel ba┼čar─▒lar elde ediyor. Yani o odaklanmay─▒ sa─člamak ├Ânemli. Spor hem v├╝cut enerjisinin ortaya ├ž─▒kmas─▒nda hem ki┼činin sa─čl─▒─č─▒na kavu┼čmas─▒nda, engellilerde belki 3-4 kat daha fazla etki ediyor. Mesela g├Ârmeyen ki┼čilerin sporla u─čra┼čt─▒─č─▒ zaman kesinlikle beyaz bastonuyla g├╝nl├╝k ya┼čama ├žok daha rahat kat─▒labildiklerini g├Ârd├╝k. Tekvando, judo gibi bir tak─▒m ki┼čisel geli┼čim bran┼člar─▒nda ├žok ba┼čar─▒lar elde eden g├Ârme engelli sporcular─▒n, ├Âzellikle sosyal hayatta ├žok g├╝zel yerlere geldiklerini g├Âr├╝yoruz. Bu nedenle daha profesyonel daha ba┼čar─▒ odakl─▒ spor ├žal─▒┼čmalar─▒n─▒ destekliyoruz.”
Bu destekleri, lisansl─▒ sporcular i├žin ayni destek olarak d├╝┼č├╝nd├╝klerini vurgulayan ├çift├ži, ”Onun d─▒┼č─▒nda bu engelli arkada┼člar─▒m─▒z─▒n ├že┼čitli bran┼člarda e─čitim alabilmesi i├žin antren├Ârlerin yeti┼čtirilmesi y├Ân├╝nde uluslararas─▒ boyutta bir ├žal─▒┼čmay─▒ plan─▒m─▒za dahil ettik. ├ľn├╝m├╝zdeki aylarda bununla ilgili T├╝rkiye’de bir program ger├žekle┼čtirmeyi, ├že┼čitli alanlarda sporcu yeti┼čtirilmesi i├žin bu e─čitim program─▒n─▒ Gen├žlik ve Spor Bakanl─▒─č─▒ ile organize etmeyi planlad─▒k” diye konu┼čtu.

T├╝rkiye’de ise engelli ve ya┼čl─▒lar─▒n ├Âtekile┼čtirme

engelliler tiyatroAmerika ve Avrupa gibi geli┼čmi┼č ├╝lkelerde engelli ve ya┼čl─▒lar─▒n soka─ča ├ž─▒karak ya┼čama dahil oldu─čunu
ifade eden Prof. Dr. Ay┼čeg├╝l Ataman, T├╝rkiye’de ise engelli ve ya┼čl─▒lar─▒n ├Âtekile┼čtirilerek adeta ev hapsine al─▒nd─▒─č─▒n─▒ vurgulad─▒.
Devam─▒n─▒ Oku

Engelliler Hakk─▒nda G├╝zel S├Âzler

 

Dil ve konu┼čma terapi seti

Engellilerle ilgili ├Âzl├╝ s├Âzler

Engelliler bir toplumun aynas─▒d─▒r.

├ľz├╝rl├╝ insanlar da bizim insan─▒m─▒zd─▒r.

├ľzel e─čitim olmadan ├ža─čda┼č e─čitim olmaz.

Engelliler sadaka de─čil, ilgi ve i┼č beklemektedirler.

Ne oldum de─čil, ne olaca─č─▒m demeli.

Her insan bir engelli aday─▒d─▒r.

Engelli olmak hi├žbir ┼čey yapamamak de─čildir.
Bizi yapamad─▒klar─▒m─▒zla de─čil,
Yapabildiklerimiz
Ve
Sizlere benzeyen yanlar─▒m─▒zla G├ľR├ťN…

Bug├╝n sa─čl─▒kl─▒s─▒n ama yar─▒n.

ENGELL─░ OLMAK ├ľ─×RENMEYE VE┬á ├ťRETMEYE ENGEL DE─×─░LD─░R

BU D├ťNYAYA ─░STED─░─×─░Z G─░B─░┬á GELMED─░K ─░STED─░─×─░M─░Z G─░B─░┬á┬á G─░DEMEY─░Z

KARANLI─×A S├ľYLENECE─×─░NE B─░R┬á MUM┬á YAK

Ak─▒ll─▒ Olmak Bir ┼×ey De─čil, ├ľnemli Olan O Akl─▒ Yerinde Kullanmakt─▒r
Engelsiz bir hayat  istiyoruz

Hayat─▒┬á payla┼čmak┬á i├žin┬á engel┬á yoktur

Asıl   engel  beyinlerde

E─čitimde┬á feda┬á┬á edilebilecek┬á fert┬á yoktur

As─▒l engelliler, kar┼č─▒lar─▒na ├ž─▒kan engeli ge├žemeyenlerdir.

Engelli insanlara sayg─▒, insanl─▒─ča sayg─▒d─▒r.

Engellilere┬á sayg─▒, onlara ya┼čama sevinci verir

Ne oldum de─čil, ne olaca─č─▒m demeli.

Hayat bizim i├žimizde biz hayat─▒n i├žindeyiz (Alg─▒ Geli┼čim)

Engel de─čil destek olun.

├ľzel E─čitim Pozitif Ayr─▒mc─▒l─▒k Gerektirir.

Engelli De─čil ├ľzel Gereksinimli Diyoruz.

As─▒l Engel Biziz.

set-cikti

.

Fiziksel engel t├╝rleri ve Tan─▒ Tedavisi


1- ORTOPED─░K ├ľZ├ťR Do─čum ├Âncesi, do─čum s─▒ras─▒ ve do─čum sonras─▒ d├Ânemde herhangi bir nedenle , iskelet (kemik), kas ve sinir sistemindeki bozukluklar sonucu, bedensel yeteneklerini ├že┼čitli derecelerde kaybetmesi nedeniyle toplumsal ya┼čama uyum sa─člama ve g├╝nl├╝k gereksinimlerini kar┼č─▒lamada g├╝├žl├╝kleri olan ve korunma, bak─▒m, rehabilitasyon, dan─▒┼čmanl─▒k ve destek hizmetlerine ihtiya├ž duyan ki┼čiye ortopedik ├Âz├╝rl├╝, bu duruma yol a├žan durumlara ise ortopedik ├Âz├╝r denir. Her anne baba, d├╝nyaya getirdi─či ├žocu─čun sa─čl─▒kl─▒ olmas─▒n─▒ ister.
{loadposition header}

 

Aileden gelen kal─▒tsal hastal─▒klar hari├ž, bir tak─▒m ihmaller, tecr├╝besizlikler, bilgi eksiklikleri vb gibi nedenlerden kaynaklanan ├Âzr├╝n hemen tamam─▒ ├Ânlenebilir yada kontrol alt─▒na al─▒nabilir. ├çocu─čunuzun bedensel yetersizli─činin onun t├╝m geli┼čimini olumsuz etkileyebilece─čini unutmay─▒n. ├çocuk e─čer emeklemiyor, y├╝r├╝yemiyor, veya oturam─▒yorsa ├ževresiyle ilgisi buna ba─čl─▒ olarak s─▒n─▒rl─▒ kalacakt─▒r. ├çocu─čunuzun bedensel yetersizli─či onun t├╝m ya┼čam─▒n─▒ olumsuz y├Ânde etkilememesi i├žin, en ufak bir ┼č├╝phede ilgili sa─čl─▒k merkezine ba┼čvurarak erken tan─▒lama ve m├╝dahale ile hem kendinizin hem de ├žocu─čunuzun ├Âm├╝r boyu s├╝recek mutsuzlu─čunu engelleyebilecektir.

2- ORTOPED─░K ├ľZ├ťRLERDEN BAZILARI

A- Do─ču┼čtan olan ├Âz├╝rler 1- Do─ču┼čtan uzuv eksiklikleri, 2- Do─ču┼čtan kal├ža ├ž─▒k─▒─č─▒, 3- ├çarp─▒k ayak, 4- Do─ču┼čtan kol felci, 5- Do─ču┼čtan omurili─čin kese ┼čeklinde d─▒┼ča do─čru ├ž─▒kmas─▒ (Meningomyelosel), 6- Yap─▒┼č─▒k parmak, 7 Do─ču┼čtan omurga e─črilikleri, 8- Do─ču┼čtan kas hastal─▒klar─▒. ÔÇó Beyin felci

C- S├╝re─čen kemik ve eklem iltihaplar─▒ D- Romatizmal hastal─▒klar

E- ├çocuk felci ÔÇó Omurga e─črilikleri ÔÇó Travmatik ├Âz├╝rler 1- Uzuv kayb─▒, 2- K─▒r─▒k kaynama yoklu─ču, 3- Yanl─▒┼č kaynam─▒┼č k─▒r─▒klar, ÔÇó Eklem sertli─či, ÔÇó Travmaya ba─čl─▒ fel├žler ve kuvvet kay─▒plar─▒, ÔÇó Eklem kire├žlenmesi. ÔÇó Kal─▒tsal ilerleyici sinir hastal─▒klar─▒ ÔÇó C├╝celik

A- Do─ču┼čtan Olan ├ľz├╝rler 1- Do─ču┼čtan Uzuv Eksiklikleri

Tan─▒m: Parmak, el, kol ve bacak gibi uzuvlar─▒n do─ču┼čtan k─▒smen yada tamamen olu┼čmad─▒─č─▒ durumlarda ortaya ├ž─▒kar. ├ľrne─čin dirsekten itibaren bir yoklukta, dirsekten a┼ča─č─▒da uzuv tamamen yoktur ; buna do─ču┼čtan ampute denir

Neden: Annenin hamileli─čin erken d├Âneminde (ilk ├╝├ž ay) kullan─▒lmas─▒ sak─▒ncal─▒ olan ila├žlar─▒ kullanmas─▒d─▒r. Baz─▒ olgular ise kal─▒tsal olarak ortaya ├ž─▒kar.

Tan─▒: Uzuv yokluklar─▒ bebek do─čar do─čmaz kolayl─▒kla tan─▒n─▒r. Uzuv i├žerisindeki ├žift kemiklerden birinin yoklu─ču ya da az geli┼čmesi durumunda bazen tan─▒ zor olabilir. El, ayak, dirsek veya dizde belirgin ├žarp─▒kl─▒k ve k─▒sal─▒k, kemiklerde e─črilik var ise bu durumdan ┼č├╝phelenilmelidir.

Tedavi : Erke n ya┼člardan itibaren (s─▒kl─▒kla y├╝r├╝me ya┼č─▒nda) protez yap─▒labilir. B├Âylece ├žocu─čun protez kullanma becerisi sa─članm─▒┼č olur. ├çok ileri ya┼člarda protez yap─▒l─▒rsa, protezsiz y├╝r├╝meyi ya da sakat kolu ile i┼člerini g├Ârmeyi benimseyen ├žocuk, protezi kullanmay─▒ reddedebilir. 0-2 ya┼č d├Âneminde ayak veya eldeki ├žarp─▒kl─▒klar cihaz ile d├╝zeltilecek durumda ise cihaz, de─čilse ameliyat ile d├╝zelme sa─članabilir. Bazen k─▒sa olan uzvun ameliyatla uzat─▒lmas─▒ gerekebilir . Bu durumda aile en yak─▒n tam te┼čekk├╝ll├╝ hastaneye ba┼čvurarak gerekli yard─▒m─▒ almal─▒d─▒r.

2- Do─ču┼čtan Kal├ža ├ç─▒k─▒─č─▒ Tan─▒m: Do─čum ├Âncesi, do─čumda yada do─čumdan bir m├╝ddet sonra kal├ža ekleminin yetersiz geli┼čimine ba─čl─▒ olarak eklemde ortaya ├ž─▒kan durumdur. K─▒z ├žocuklarda erkek ├žocuklara g├Âre ├žok daha s─▒k g├Âr├╝l├╝r.

Neden: Bir├žok fakt├Âr rol oynar. Bebe─čin kal├ža eklemindeki yap─▒sal bozukluklar kal├ža ekleminin kolay ├ž─▒kmas─▒na neden olur. Bebe─čin anne karn─▒nda anormal duru┼ču (yan ya da ters duru┼č) kal├ža eklemini zorlar.

Bebe─čin kundaklanmas─▒ kal├ža ├ž─▒k─▒─č─▒n─▒n en ├Ânemli nedenidir.

Tan─▒: Bebek do─čdu─čunda baca─č─▒ndaki deri ├žizgilerinin (katlant─▒lar─▒n─▒n) simetrik olmad─▒─č─▒ g├Âze ├žarpar, yani normalde bacaklardaki deri katlant─▒lar─▒ ayn─▒ seviyelerde ve say─▒da olmal─▒d─▒r. ├ç─▒k─▒k olan taraftaki bacak di─čerine g├Âre k─▒sa olabilir. Her iki bacak yanlara do─čru a├ž─▒lmaya ├žal─▒┼č─▒ld─▒─č─▒nda ├ž─▒k─▒k olan taraf─▒n yana do─čru a├ž─▒lmad─▒─č─▒ (hareket k─▒s─▒tl─▒l─▒─č─▒) g├Âr├╝l├╝r. E─čer ├ž─▒k─▒k iki tarafl─▒ ise her iki kal├žan─▒n birbirinden ayr─▒lmas─▒n─▒n s─▒n─▒rl─▒ oldu─ču farkedilir. Bebek 1 ayl─▒kken doktor taraf─▒ndan yap─▒lan kal├ža ultrasonu ile kesin tan─▒ konabilir. Bu hastal─▒kta ne kadar erken tan─▒ konulursa tedavi ┼čans─▒ o kadar artar. ─░lk 1 ayda tan─▒ konulan bebekler en ┼čansl─▒ bebeklerdir. Baz─▒ hastalarda tan─▒ ├žocuk y├╝r├╝me ├ža─č─▒na geldikten ve hatta y├╝r├╝meye ba┼člad─▒ktan sonra konulmaktad─▒r. Bu bebekler ge├ž y├╝r├╝rler, ├ž─▒k─▒k tek tarafl─▒ ise o tarafta k─▒sal─▒k vard─▒r ve y├╝r├╝mede aksakl─▒k g├Âze ├žarpar. Bu bulgular varsa bebek vakit kaybetmeden tam te┼čekk├╝ll├╝ hastaneye g├Ât├╝r├╝lmelidir.

Tedavi: Tedavi, doktor taraf─▒ndan y├Ânlendirilmelidir. Kundaklama kesinlikle yap─▒lmamal─▒d─▒r. 0-2 ayl─▒k d├Ânemde her iki kal├žay─▒ ayr─▒k tutacak ┼čekilde kal─▒n ara bezi yada ticari olarak sat─▒lan yast─▒klar kullan─▒lmal─▒d─▒r. 2-12 ay aras─▒ bebeklerde kal├žalar─▒ uygun pozisyonda tutarak normal geli┼čimi sa─člayan ortezler verilir. 12 aydan b├╝y├╝k ├žocuklarda tan─▒ ilk kez konuluyorsa ya da o ya┼ča kadar yap─▒lan tedaviler sonu├žsuz kalm─▒┼čsa ameliyat yap─▒lmas─▒ zorunludur.

3- ├çarp─▒k Ayak Tan─▒m: Bir ya da her iki aya─č─▒n topu─ču ile birlikte i├že d├Ân├╝k ve b├╝k├╝k olmas─▒ ┼čeklinde g├Âr├╝lmesidir. ─░ki tipi vard─▒r: Esnek ve sert ┼čekil bozuklu─ču (deformite). Esnek olan─▒ do─čumdan bir m├╝ddet sonra al├ž─▒ ve egzersiz uygulamalar─▒ ile d├╝zelirken , sert olan─▒ ameliyatla d├╝zelir.

Neden: ┼×ekil bozuklu─čunun iki tipi vard─▒r: Nedeni bilinmeyen ├žarp─▒k ayak ve di─čer baz─▒ hastal─▒klara (beyin felci, meningomyelosel gibi) ba─čl─▒ olarak ortaya ├ž─▒kan ├žarp─▒k ayak. Beyin ve omurili─či tutan hastal─▒klarda ayak ├ževresindeki kaslar─▒n kuvvet dengesizli─čine ba─čl─▒ olarak ├žarp─▒k ayak ortaya ├ž─▒kar.

Tan─▒: ├ço─čunlukla bebek do─čar do─čmaz ayaktaki ┼čekil bozuklu─ču fark edilir. Do─ču┼čtan kal├ža ├ž─▒k─▒─č─▒ olan bebeklerde daha s─▒k g├Âr├╝l├╝r. Her iki aya─č─▒n tabanlar─▒n─▒n birbirine d├Ân├╝k oldu─ču , topuklar─▒n i├že d├Ân├╝k ve ayaklar─▒n da bilekten yere do─čru b├╝k├╝k oldu─ču g├Âr├╝l├╝r.

Tedavi: ┼×ekil bozuklu─ču fark edilir edilmez, yani bebek do─čdu─čunda tedavi de ba┼člar. D├╝zeltici hareketler konu ile ilgili uzman ki┼čiler taraf─▒ndan ebeveynlere ├Â─čretilerek bebe─če yapt─▒rmalar─▒ sa─član─▒r. Ebeveynlerin sorumlulu─ču fazlad─▒r. Genellikle ilk 10-14 g├╝n bu egzersizlerle ge├žildikten sonra ortopedi uzman─▒ taraf─▒ndan al├ž─▒ tedavisi ba┼člat─▒l─▒r. Haftal─▒k al├ž─▒ uygulamalar─▒yla ayak tedrici olarak d├╝zeltilir. Tedavinin de─či┼čik a┼čamalar─▒nda ve ├Âzellikle ├žok ciddi bozukluklarda bir ya da birden daha ├žok cerrahi m├╝dahale gerekebilir. Tedaviye ge├ž ba┼član─▒lan hastalarda (├Âzellikle 6 aydan sonra ) ameliyat mutlaka gereklidir. Ameliyattan sonra egzersiz, ortez ve uygun ayakkab─▒ ile ├žocuk eri┼čkin ya┼ča gelene kadar d├╝zenli t─▒bbi takip yap─▒lmal─▒d─▒r.

4- Do─ču┼čtan Kol Felci Tan─▒m: Do─čum s─▒ras─▒nda kola giden sinirlerin zedelenmesine ba─čl─▒ olarak ortaya ├ž─▒kan fel├ž tablosudur. Tek tarafl─▒d─▒r. Etkilenen kolda tamamen bir fel├ž tablosu olabilece─či gibi, a─č─▒rl─▒kl─▒ olarak elde yada omuz ├ževresindeki kaslar─▒n zay─▒fl─▒─č─▒ ile de seyredebilir. Genellikle g├Âr├╝len tipinde omuz ├ževresi tutulur, elde kuvvet normal iken omuz eklemi ve kolun hareketleri k─▒s─▒tl─▒ ve zay─▒ft─▒r.

Neden: Bebe─čin kilosunun fazla olmas─▒, anne karn─▒nda ters duru┼ču, do─čum eyleminin uzamas─▒ gibi nedenlerden kaynaklanan zor do─čumlarda bebek do─čurtulurken yap─▒lan manevralar bebe─čin kolunda ve o kola giden sinirlerde gerilmeye neden olur. Kal─▒c─▒ sinir hasar─▒ ve fel├ž meydana gelir.

Tan─▒: Tan─▒y─▒ koymak kolayd─▒r. Bebe─čin etkilenen omuz ve kolunu hareket ettiremedi─či ve kolun i├že d├Ân├╝k durdu─ču fark edilir. E─čer eldeki fel├ž ┼čiddetli ise , elin bilekten b├╝k├╝k, kolun i├že d├Ân├╝k oldu─ču ve elini kald─▒ramad─▒─č─▒ g├Âr├╝l├╝r. En a─č─▒r tipinde ise kolda ve elde hi├ž kuvvet yoktur.

Tedavi: Hafif zedelenmi┼č sinirlerin tama yak─▒n iyile┼čmesi m├╝mk├╝nken baz─▒ ├žocuklarda hi├ž iyile┼čme olmaz yada k─▒smi iyile┼čme olur. ─░yile┼čme kendili─činden olacaksa genellikle ilk 3 ay i├žerisinde kolda hareket g├Âzlenir. Hareket geli┼čmiyor ise sinir onar─▒m─▒na y├Ânelik ameliyatlar erken d├Ânemde yap─▒lmal─▒d─▒r. ─░leri d├Ânemde (5 ya┼č ve ├╝zeri) e─čer sinir iyile┼čmez ve kol veya elde ┼čekil bozuklu─ču kal─▒rsa bu ┼čekil bozukluklar─▒n─▒ d├╝zeltmeye ve fonksiyon kazand─▒rmaya y├Ânelik (sinir onar─▒m─▒na y├Ânelik de─čil) ameliyatlar yap─▒labilir. Egzersiz tedavisi son derece ├Ânemlidir. Aileler ├žocuklar─▒ i├žin gereken egzersizleri ├Â─črenmek ├╝zere, ├žocu─ču takip eden doktorun y├Ânlendirmesiyle konu ile ilgili ├žal─▒┼čan bir fizyoterapiste ba┼čvurmal─▒d─▒r.

5- Do─ču┼čtan Omurili─čin Kese ┼×eklinde D─▒┼ča Do─čru ├ç─▒kmas─▒ (Meningomyelosel )

Tan─▒m: Bebe─čin bel yada s─▒rt b├Âlgesinde omurili─čin ve omurilik s─▒v─▒s─▒n─▒n d─▒┼čar─▒ya do─čru kese ┼čeklinde f─▒t─▒kla┼čt─▒─č─▒ ve hastan─▒n bacaklar─▒nda tek yada ├žift tarafl─▒ de─či┼čen derecelerde fel├žlere neden olan bir hastal─▒kt─▒r. Baz─▒ hastalarda beyin omurilik s─▒v─▒s─▒n─▒n dola┼č─▒m─▒n─▒n engellenerek beyin i├žinde kapal─▒ kalmas─▒ sonucu beyinde birikmesi ve buna ba─čl─▒ ba┼č─▒n b├╝y├╝d├╝─č├╝ (hidrosefali) g├Âr├╝lebilir. Beyin geli┼čimini ciddi olarak engelleyebilecek bir durumdur.

Neden: Baz─▒ hastalarda kal─▒tsal olarak ortaya ├ž─▒kt─▒─č─▒ g├Âsterilmi┼čtir. Yine hamilelik d├Âneminde yetersiz B12 vitamini (folik asit) alan annelerin bebeklerinde daha fazla g├Âr├╝lmektedir.

Tan─▒: Hastal─▒─č─▒n, kan testi ve ultrason incelemesi ile 16 – 18. gebelik haftalar─▒nda fark edilmesi m├╝mk├╝nd├╝r. Amnion s─▒v─▒s─▒ (rahim i├žindeki gebelik s─▒v─▒s─▒) al─▒narak yap─▒lan tetkiklerle de erken tan─▒ konulabilir. Bu durum hamileli─čin ilk ├╝├ž ay─▒nda tespit edilirse ailenin iste─či ile gebelik sonland─▒r─▒labilir. Omurilik etkilendi─či i├žin omurga, kal├ža, diz, ayak bile─či-ayakta sert d├╝zelmesi kolay olmayan ┼čekil bozukluklar─▒ ve baz─▒ hastalarda idrar─▒n─▒, d─▒┼čk─▒s─▒n─▒ tutamama durumu ile beraber g├Âr├╝l├╝r. Hafif tutulumlarda (omurili─čin en alt seviyeleri) ├žocuklar herhangi bir cihaz deste─či olmadan y├╝r├╝yebilirler. Orta dereceli omurilik hasar─▒nda ise ├žocuk yard─▒mc─▒ cihazlarla (y├╝r├╝te├ž, koltuk de─čne─či, ortez) y├╝r├╝yebilir. Ayakta ├žarp─▒k ayak, d─▒┼ča d├Ân├╝kl├╝k, ark y├╝ksekli─či, dizde tutulan kaslara ba─čl─▒ olarak dizi b├╝kememe, ÔÇťX bacakÔÇŁ, ÔÇťO bacakÔÇŁ, kal├žada ├že┼čitli sertlikler (kal├žan─▒n d─▒┼ča d├Ân├╝k ya da b├╝k├╝k kalmas─▒ gibi), kal├žan─▒n yar─▒ ├ž─▒k─▒k yada ├ž─▒k─▒klar─▒, omurgada e─črilikler ile ortaya ├ž─▒kabilir. ├çocu─čun bacaklar─▒ndaki duyu kayb─▒, kuvvet azl─▒─č─▒ ya da fel├ž ile beraber ayak, diz ve kal├ža ┼čekil bozukluklar─▒n─▒n varl─▒─č─▒ tan─▒y─▒ koydurur.

Tedavi: Do─čum sonras─▒ ilk 24 saatte keseye y├Ânelik ameliyat acilen yap─▒lmal─▒d─▒r. Ba─č─▒ms─▒z y├╝r├╝meyi kazand─▒rmak en ├Ânemli ama├žlardan biri olmal─▒d─▒r. Ciddi durumlarda ayakta dengede durmay─▒ sa─člayabilmek ya da y├╝r├╝yemeyecekse oturma dengesini sa─člamak ama├ž olmal─▒d─▒r. Myelomeningosel olan ├žocuklar─▒n yakla┼č─▒k %40’─▒ eri┼čkin ├ža─čda y├╝r├╝yememektedir. ┼×ekil bozukluklar─▒n─▒n ilerlemesini durdurmak ve y├╝r├╝me yard─▒m─▒ i├žin omurga ya da uzuvlara ortez uygulamas─▒ yap─▒labilir. ÔÇśAyak-ayak bile─či’ ya da ÔÇśayak-ayak bile─či-diz ortezleri’, koltuk de─čnekleri, y├╝r├╝te├žler tedavide olduk├ža yard─▒mc─▒d─▒r. Cerrahi tedaviden yarar g├Ârece─či d├╝┼č├╝n├╝len hastalarda ayak-ayak bile─či, diz, kal├ža ve g├Âvde bozukluklar─▒n─▒ d├╝zeltmek i├žin ameliyat yap─▒labilir.

6- Yap─▒┼č─▒k Parmak Tan─▒m: Do─ču┼čtan el ya da ayak parmaklar─▒ndan iki ya da daha fazlas─▒n─▒n birbirinden ayr─▒lamama kusuru nedeniyle biti┼čik kalmas─▒ ┼čeklinde ortaya ├ž─▒kar. Basit tipte sadece cilt ortak iken, karma┼č─▒k tipte kemik de ortakt─▒r.

Neden: Hastalar─▒n % 15-40’─▒nda ailede ba┼čka bireylerde de yap─▒┼č─▒k parmak bulunur. Dolay─▒s─▒yla bu ┼čekil bozuklu─čunun ortaya ├ž─▒kmas─▒nda kal─▒tsal ge├ži┼č ├Ânemli bir yer tutmaktad─▒r.

Tan─▒: Bebek do─čdu─čunda tan─▒y─▒ koymak olduk├ža kolayd─▒r. R├Ântgen filmi ├žekilerek basit-karma┼č─▒k ayr─▒m─▒ yap─▒l─▒r.

Tedavi: Cerrahi giri┼čim acil de─čildir. Ebeveynler ├žocuk b├╝y├╝rken ileride yap─▒lacak ameliyat─▒ kolayla┼čt─▒rmak i├žin yap─▒┼č─▒k parmaklara masaj yapmal─▒, aradaki cildi germelidirler. Ameliyat, boylar─▒ birbirine yak─▒n parmaklarda (2,3,4) daha ge├ž yap─▒labilir. Ancak okul ├ža─č─▒ndan ├Ânce ger├žekle┼čtirilmelidir. 4. ve 5. parmaklar ile 1. ve 2. parmaklar aras─▒ndaki yap─▒┼č─▒kl─▒klarda ise uzun olan parmaklarda (2. ve 4.) zaman i├žinde ┼čekil bozukluklar─▒ geli┼čece─činden ameliyat tercihen 3 ya┼č─▒ndan ├Ânce yap─▒lmal─▒d─▒r.

7- Do─ču┼čtan Kas Hastal─▒klar─▒ (Kas Erimesi) Tan─▒m: ─░skelet kaslar─▒n─▒n yap─▒s─▒ndaki bozulma ve buna ba─čl─▒ ilerleyici kas g├╝├žs├╝zl├╝─č├╝ ile seyreden, do─čumdan itibaren ortaya ├ž─▒kan bir grup hastal─▒kt─▒r. Kas g├╝├žs├╝zl├╝─č├╝n├╝n yan─▒ s─▒ra eklem sertlikleri, ┼čekil bozukluklar─▒ ve ilerleyici sakatl─▒k meydana gelebilir.

Neden: Kal─▒tsal ge├ži┼čli hastal─▒klard─▒r. Akraba evliliklerine ba─čl─▒ olarak g├Âr├╝lme s─▒kl─▒─č─▒ artar. Kaslarda ilerleyici erime s├Âz konusudur.

Tan─▒: Bebek do─čumda normal g├Âr├╝n├╝mde olabilir. Ancak ilerleyen aylarda ve y─▒llarda hastal─▒k daha belirgin bir ┼čekilde ortaya ├ž─▒kacak ve git gide a─č─▒rla┼čacakt─▒r. Kas erimesi %30-50’ye ula┼čt─▒─č─▒nda kol ve bacak kaslar─▒ndaki zay─▒fl─▒k dikkati ├žeker. Bu ├žocuklar genellikle ge├ž y├╝r├╝rler. Y├╝r├╝me ya┼č─▒ genellikle 18 ay─▒ ge├žer. ├çocuk 3-5 ya┼č─▒na geldi─činde y├╝r├╝mede hantall─▒k, merdiven ├ž─▒kmada zorluk, oturdu─ču yerden aya─ča kalkmada ya da yatt─▒─č─▒ yerden oturur duruma ge├žmede belirgin bir zorlanmas─▒n─▒n oldu─ču hatta , bazen bunlar─▒ ba┼čaramad─▒─č─▒ g├Âr├╝l├╝r. En erken boyun, kal├ža ve omuz kaslar─▒ tutulur. Omuz ve kal├žadan ba┼člayan kas g├╝├žs├╝zl├╝─č├╝ giderek yay─▒l─▒r. ├çocuk zay─▒f kaslar─▒ nedeniyle d├╝┼čmemek i├žin belini a┼č─▒r─▒ derecede ├Âne do─čru ├ž─▒kartarak, her iki yana sal─▒na sal─▒na (├Ârdek gibi) kal├ža ve dizler hafif b├╝k├╝k ve parmak ucunda y├╝r├╝r.

Tedavi: ├ľnceleri y├╝r├╝yebilen ├žocuk y─▒llar i├žinde giderek tekerlekli sandalyeye ba─č─▒ml─▒ hale gelir. Hastal─▒k te┼čhis edildi─či andan itibaren ├žocuk yo─čun fizyoterapi program─▒ ile takip edilmeli ve aile e─čitim program─▒na al─▒nmal─▒d─▒r. Ortopedik tedavinin amac─▒, eklem sertliklerini ve ┼čekil bozukluklar─▒n─▒ ├Ânlemek geli┼čen kas ve eklem sertliklerini gerekirse gev┼četmek b├Âylece ├žocu─čun ayakta kalabilme ve y├╝r├╝yebilmesine yard─▒mc─▒ olmaya ├žal─▒┼čmakt─▒r. Genellikle gev┼četme ameliyatlar─▒ndan sonra ortez uygulamas─▒ gerekir. Ayakta durabilen ve y├╝r├╝yebilen ├žocuklarda genellikle skolyoz (omurgada yanlara do─čru olan e─črilik ve beraberinde d├Ânme ile g├Âr├╝len ┼čekil bozuklu─ču) geli┼čmedi─činden m├╝mk├╝n oldu─ču s├╝rece ├žocu─ču ayakta tutabilmek i├žin elden gelen gayret g├Âsterilir. Skolyoz olu┼čmaya ba┼člad─▒ktan sonra genellikle h─▒zl─▒ ilerler ve ├žocu─čun oturma dengesini bozacak d├╝zeye ula┼č─▒r, hatta solunum fonksiyonunu bozar. Aile, ├žocu─čun omurga dengesini sa─člamaya y├Ânelik olarak korse kullan─▒lmas─▒ gerekti─či konusunda bilin├žli olmal─▒d─▒r. Ayr─▒ca aile d├╝zenli olarak ortezin kontrol├╝, r├Ântgen filmlerinin d├╝zenli takibi, ├žocu─čun omurgas─▒ndaki e─črili─čin art─▒┼č─▒n─▒n izlenmesi ve e─črili─čin di─čer sistemlere olan etkilerinin takibi a├ž─▒s─▒ndan d├╝zenli kontrollerini aksatmamal─▒d─▒r.

B- Beyin Felci (Spastik Fel├ž, Serebral Palsi) Tan─▒m: Do─čum ├Âncesi, d o─čum s─▒ras─▒ ya da do─čum sonras─▒ erken ├žocukluk ├ža─č─▒nda (0-7 ya┼č), beyinde meydana gelen bir hasara ba─čl─▒ olarak ortaya ├ž─▒kan y├╝r├╝me, hareket ve duru┼č bozukluklar─▒ ile seyreden bir hastal─▒kt─▒r. Baz─▒ durumlarda zeka gerili─či hastal─▒─ča e┼člik edebilir. Neden: Beyin hasar─▒na yol a├žan nedenler ├╝├ž d├Ânemde etkili olmaktad─▒r: Do─čum ├Âncesi d├Ânem, do─čum, do─čum sonras─▒ d├Ânem. Do─čum ├Âncesi: Nedenlerden birisi annenin hamilelik d├Âneminde ge├žirdi─či k─▒zam─▒k├ž─▒k gibi bula┼č─▒c─▒ hastal─▒klard─▒r. Di─čer nedenler aras─▒nda anne rahmindeki kesenin (├žocuk e┼či, plasentan─▒n) ana rahminden erken ayr─▒lmas─▒, plasenta yetersizli─či, annenin zat├╝rre ge├žirmesi, annedeki kalp-akci─čer hastal─▒─č─▒, kan grubu uyu┼čmazl─▒─č─▒, annenin alkol ve ila├ž ba─č─▒ml─▒l─▒─č─▒, ┼čeker hastal─▒─č─▒ say─▒labilir.

Do─čum s─▒ras─▒: Do─čum eyleminin zor olmas─▒ ve normalden uzamas─▒ da beyin felci riskini artt─▒rabilir. Bunlar bebe─čin beyninin yeterli oksijen almamas─▒na neden olarak etkili olur. Do─čum travmas─▒ bebekte beyin i├ži kanamaya neden olabilir. Bebe─čin do─čumda anormal geli┼č pozisyonlar─▒ (├Ârne─čin makat geli┼č) zor do─čuma dolay─▒s─▒yla oksijensiz kalmas─▒na neden olabilir. Bu grupta di─čer risk fakt├Ârleri aras─▒nda ikiz gebelik, erken do─čum (premat├╝re), d├╝┼č├╝k do─čum a─č─▒rl─▒─č─▒ say─▒labilir.

Do─čum sonras─▒: Beyin iltihab─▒, menenjit, ├žocu─čun y├╝ksek ate┼če ba─čl─▒ havale ge├žirmesi, beyin travmas─▒ (zedelenmesi) do─čum sonras─▒ d├Ânemde en s─▒k g├Âr├╝len nedenlerdir. Travmatik nedenler aras─▒nda trafik kazalar─▒, y├╝ksekten d├╝┼čme ve d├Âv├╝lm├╝┼č ├žocuklar say─▒labilir. Bunlar beyinde kanamaya yol a├žar. Suda bo─čulmaktan kurtar─▒lan ├žocuklarda da e─čer beyin oksijensiz kalm─▒┼čsa beyin felci geli┼čecektir.

Tan─▒: Beyin felcinin, beynin tutulan b├Âlgesi ile ilgili olarak ortaya ├ž─▒kan d├Ârt tipi vard─▒r. Genellikle spastik tip g├Âr├╝l├╝r. Spastik ├žocuklarda tutulan uzuvlarda hangi kaslar etkilenmi┼č ise o kaslarda a┼č─▒r─▒ kas─▒lma (spastisite) mevcuttur. ├ľrne─čin; bacaklar─▒n etkilendi─či bir spastik ├žocukta dizler ve kal├žalarda b├╝k├╝lme ve y├╝r├╝rken b├╝k├╝k pozisyondaki dizlerin birbirine ├žarpmas─▒ g├Âr├╝lebilir. Beyin felcinde tek bir uzuvda fel├ž g├Âr├╝lebilece─či gibi 4 uzuvda birden de g├Âr├╝lebilir. Bunun yan─▒nda hemipleji denilen tipinde ayn─▒ taraf kol ve bacak etkilenir. Ayr─▒ca her iki baca─č─▒n her iki kola g├Âre daha ├žok ya da daha az etkilendi─či durumlar da s├Âz konusu olabilir. Spastik tiplerde dirsek, elbile─či ve ellerde de a┼č─▒r─▒ kas kas─▒lmas─▒na ba─čl─▒ b├╝k├╝lmeler olabilir. Skolyoz s─▒kl─▒kla ortaya ├ž─▒kar. Bu ├žocuklar─▒n gerek eklem gerekse y├╝r├╝y├╝┼č bozukluklar─▒ndan tan─▒y─▒ koymak kolayd─▒r. Baz─▒lar─▒ hi├žbir zaman y├╝r├╝yemez. Spastik tipin d─▒┼č─▒nda titreme, dengesiz ve koordinasyonsuz y├╝r├╝me ┼čeklinde seyreden tipler de vard─▒r.

Tedavi: Beyindeki hasar kal─▒c─▒d─▒r ve tedavi edilmesi m├╝mk├╝n de─čildir. Beyindeki hasara ba─čl─▒ olarak kas-iskelet sistemi bozukluklar─▒ ve normal hareket sistemi geli┼čim (ba┼č-boyun kontrol├╝, d├Ânme, oturma, emekleme ve y├╝r├╝me) gerili─či g├Âr├╝lmektedir. Normal hareket sistemi geli┼čimi i├žin te┼čhis edildi─či andan itibaren yo─čun ve d├╝zenli rehabilitasyon programlar─▒ ba┼člat─▒lmal─▒d─▒r. Buna paralel olarak aile e─čitimi verilmelidir. ─░skelet sistemi ┼čekil bozukluklar─▒, k─▒smen egzersiz, ortezler ya da ameliyatlar ile d├╝zeltilebilir. Tedavinin amac─▒ hastal─▒─č─▒n a─č─▒rl─▒─č─▒na ve hastan─▒n durumuna g├Âre de─či┼čir. Y├╝r├╝yebilen bir hastadaki ┼čekil bozukluklar─▒ d├╝zeltilerek y├╝r├╝menin daha iyi olmas─▒ sa─članmaya ├žal─▒┼č─▒l─▒r. Tekerlekli sandalyeye ba─č─▒ml─▒ bir ki┼činin daha iyi oturmas─▒, bir yerden di─čerine nakli, hatta m├╝mk├╝nse koltuk de─čne─či yard─▒m─▒yla y├╝r├╝r hale getirilmesi, yata─ča ba─č─▒ml─▒ bir ki┼činin daha dengeli oturmas─▒ ya da ki┼čisel bak─▒m─▒n ve hijyenin daha iyi hale getirilmesi ama├žlan─▒r.

Cerrahi tedavi en s─▒kl─▒kla spastik beyin felci hastalar─▒nda uygulan─▒r. Her beyin felci hastas─▒ ameliyat i├žin uygun de─čildir. Bu nedenle hastalar ortopedi uzman─▒ taraf─▒ndan ├žok iyi de─čerlendirilmelidir. Y├╝r├╝me potansiyeli olmayan bir hastaya bu amaca y├Ânelik ├žok say─▒da gereksiz ameliyat yap─▒lmamal─▒d─▒r. Bazen ├žocuk k├╝├ž├╝kken yap─▒lan cerrahi giri┼čimler daha sonra yap─▒lacak olan ortez uygulamas─▒ ve fizik tedaviyi daha etkin k─▒labilir. Genellikle ├Ânerilen bir cerrahi giri┼čimde birden ├žok ┼čekil bozuklu─čunun ayn─▒ anda d├╝zeltilmesidir (kal├ža, diz, ayak bile─či). Ancak erken ya┼člarda yap─▒lan ba┼čar─▒l─▒ ameliyatlar ├žocuk b├╝y├╝d├╝─č├╝ i├žin ileride tekrar edilmek durumunda kalabilir. Bazen de t─▒bbi tedavinin seyri s─▒ras─▒nda e─čer tedaviden beklenilen sonu├ž al─▒namazsa cerrahi m├╝dahale gerekebilir. Gerekli olup olmad─▒─č─▒na ve gerekiyorsa zamanlamas─▒na do─čru karar verilmelidir. Ameliyat sonras─▒ rehabilitasyon en az ameliyat─▒n ba┼čar─▒l─▒ olmas─▒ kadar ├Ânemlidir. Tedavi-takip, iskelet geli┼čimi tamamlan─▒ncaya kadar s├╝rmelidir.

C- S├╝regen Kemik Ve Eklem ─░ltihaplar─▒ (Kronik Osteomyelit, Septik Artrit) Tan─▒m: Bakterilerin yol a├žt─▒─č─▒ kemik ve eklemlerin iltihabi hastal─▒klar─▒d─▒r. Bakteriler kemik ya da ekleme ├╝├ž yolla yerle┼čir: 1-V├╝cuttaki iltihabi bir odaktan (di┼č apsesi gibi), 2-Ortopedik ameliyatlar s─▒ras─▒nda, 3-A├ž─▒k k─▒r─▒klardan sonra. ├ľnce bakterinin yerle┼čti─či yerde iltihap sonra apse meydana gelir. Bunu takiben, kemik ve eklem dokusu bozulmaya ba┼člar. Yetersiz tedavi ile s├╝re─čen (kronik) hale ge├žer.

Neden: Bakterilerin bir ┼čekilde kemik veya ekleme ula┼čmalar─▒ ve burada ├žo─čalarak iltihaba yol a├žmalar─▒ ve bu iltihabi olay─▒n tedavi edilemeyerek s├╝re─čen hale gelmesi nedendir. Tan─▒: Tutulan eklem ya da kemikte a─čr─▒, ┼či┼člik, k─▒zar─▒kl─▒k ve ─▒s─▒ art─▒┼č─▒ olabilir. Genellikle tutulan b├Âlge ├╝zerindeki ciltte i├žerideki apsenin d─▒┼čar─▒ya akt─▒─č─▒ bir ak─▒nt─▒l─▒ yara bulunur. Hastal─▒k s├╝re─čen oldu─ču i├žin bazen a─čr─▒, bazen de sadece ak─▒nt─▒ olabilir. S├╝re─čen eklem iltihab─▒ eklem k─▒k─▒rda─č─▒n─▒ harap ederek kire├žlenmeye, eklemin a─čr─▒l─▒ ve hareketlerinin k─▒s─▒tl─▒ hale gelmesine yol a├žar. ├çekilen r├Ântgen filmleri, kan tahlilleri ve ak─▒nt─▒ ├Ârne─činin incelenmesi ile tan─▒ kesinle┼čtirilir.

Tedavi: Kemik ve eklem iltihaplar─▒, tedavileri olduk├ža zor olup uzun s├╝ren hastal─▒klard─▒r. Hastal─▒─č─▒n erken d├Âneminde bazen tek ba┼č─▒na antibiyotik tedavisi etkili sonu├ž verebilirken, kronik kemik ve eklem iltihab─▒nda as─▒l tedavi cerrahi tedavidir. Apse bo┼čalt─▒lmas─▒, ├Âl├╝ kemik ve yumu┼čak dokular─▒n temizlenmesi, yine iltihabi materyal i├žeren kemik ve yumu┼čak dokular─▒n ├ž─▒kart─▒lmas─▒ gerekir. Cerrahi tedaviye antibiyotik tedavisinin de eklenmesi gerekir. Kemikte b├╝y├╝k yer i┼čgal eden ve tedaviye diren├žli apselerde, kemi─čin iltihabi materyal i├žeren k─▒sm─▒ ameliyatla ├ž─▒kar─▒larak kalan sa─člam kemi─čin zaman i├žinde tedrici olarak uzat─▒l─▒p kalan bo┼člu─čun doldurulmas─▒ gibi b├╝y├╝k ameliyatlar yap─▒lmas─▒ gerekebilir.

D- Romatizmal Hastal─▒klar (Romatoid Artrit, Ankilozan Spondilit)

Tan─▒m: V├╝cuttaki el-ayak eklemleri gibi k├╝├ž├╝k eklemler kadar diz, ayak bile─či, kal├ža, omurga eklemleri gibi b├╝y├╝k eklemleri de tutabilen ve eklemlerin harabiyetine yol a├žan bir grup hastal─▒kt─▒r.

Neden: Bu grup hastal─▒klar─▒n nedeni tam olarak bilinmemekle birlikte, ba─č─▒┼č─▒kl─▒k sistemindeki bir bozukluktan kaynakland─▒─č─▒ d├╝┼č├╝n├╝lmektedir.

Tan─▒: Genellikle birden fazla eklemde a─čr─▒, ┼či┼člik, ─▒s─▒ art─▒m─▒, k─▒zar─▒kl─▒k gibi belirtilerle seyreder. A─čr─▒ ┼čiddetlidir ve o eklemin hareketlerini s─▒n─▒rlar. Eklemin etraf─▒ndaki kaslarda incelme dikkati ├žeker. Zamanla eklemler de ┼čekil bozukluklar─▒ ve ciddi sertlikler meydana gelir. Hareket k─▒s─▒tl─▒l─▒klar─▒ kal─▒c─▒ hale gelebilir (donmu┼č eklem). T

edavi: Tedavinin amac─▒ hastan─▒n a─čr─▒s─▒n─▒ azaltmak ya da ortadan kald─▒rmak, eklem fonksiyonunu yeniden kazand─▒rmak, ┼čekil bozukluklar─▒n─▒ ├Ânlemek ve hastan─▒n hareket kabiliyetini art─▒rmakt─▒r. Koruyucu ve ┼čekil bozukluklar─▒n─▒ ├Ânleyici fizyoterapi uygulamalar─▒ ve ortez yakla┼č─▒mlar─▒ tedavide ├Ânemli yer tutar. Romatizmal hastal─▒klardaki ameliyat se├ženekleri; sinovektomi (dizin i├ž zar─▒n─▒n ├ž─▒kart─▒lmas─▒), kemik ┼čekil bozuklu─čunu d├╝zeltmeye y├Ânelik ameliyatlar, eklemin dondurulmas─▒ ve eklem protezlerinin tak─▒lmas─▒d─▒r.

E- ├çocuk Felci (Poliomyelit) ├çocuk felci a┼č─▒lama ile tamamen ├Ânlenebilen bir hastal─▒kt─▒r. D├╝nyada ve ├╝lkemizde yap─▒lan d├╝zenli a┼č─▒ kampanyalar─▒ ile giderek yok edilmeye ba┼članm─▒┼čt─▒r.

Tan─▒m: Genellikle ate┼č yada ├╝st solunum yolu enfeksiyonu ile ba┼člayan kol, bacak ve g├Âvde kaslar─▒nda fel├žlere, omurgada e─čriliklere ve bacakta k─▒sal─▒─ča yol a├žan viral bir hastal─▒kt─▒r. Genellikle 1-4 ya┼člar─▒ aras─▒nda ├žocuklarda g├Âr├╝l├╝r.

Neden: Polio vir├╝s├╝n├╝n yol a├žt─▒─č─▒ omurilikteki motor sinir h├╝crelerinin tahribat─▒ ve buna ba─čl─▒ olarak ortaya ├ž─▒kan uzuv fel├žleri ile seyreden bir hastal─▒kt─▒r. Sadece motor sinirler tutuldu─ču i├žin hastan─▒n uzvunda herhangi bir his kayb─▒ olmaz, de─či┼čen derecelerde kas felci ortaya ├ž─▒kar

Tan─▒: Ate┼čli hastal─▒─č─▒n seyri s─▒ras─▒nda ve sonras─▒nda ├žocuklarda kol ve bacak hareketlerindeki kay─▒plar─▒n ortaya ├ž─▒kmas─▒ ile tan─▒ konabilir . Hastal─▒─č─▒n ┼čiddetine ba─čl─▒ olarak sadece bir uzuv etkilenir ve bu genellikle sa─č ya da sol bacakt─▒r. Nadiren hastal─▒k kol tutulumu ile kar┼č─▒m─▒za ├ž─▒kar. Bazen de s─▒rt kaslar─▒n─▒n sa─č ya da sol grubu etkilenir. Tutulan uzuvda omurilikteki hasar─▒n b├╝y├╝kl├╝─č├╝ne ba─čl─▒ olarak de─či┼čen derecelerde fel├ž meydana gelir. Bu, o uzuvdaki hafif bir g├╝├ž kayb─▒ndan o uzuvdaki tam felce kadar de─či┼čir. S─▒rt kaslar─▒ tutuldu─čunda ve bacak k─▒sal─▒─č─▒na ba─čl─▒ omurga e─črili─či (skolyoz) meydana gelmektedir. Ge├žirilen ate┼čli hastal─▒ktan yakla┼č─▒k iki y─▒l sonra kas felci tablosu tamamen oturur. ├çocu─čun tutulan uzvu di─čerine g├Âre belirgin ┼čekilde zay─▒f, incedir. Tutulan uzuv di─čerine g├Âre hafif (1-2) ya da ciddi anlamda (8- 10 cm ) k─▒sa olabilir, istemli hareketler ya hi├ž yap─▒lamaz ya da olduk├ža zay─▒f olarak yap─▒labilir. E─čer bir uzuvdaki baz─▒ kas gruplar─▒ etkilenmeden sa─člam kalm─▒┼čsa zaman i├žinde ├žocuk b├╝y├╝d├╝k├že eklem sertlikleri ve kemikte ┼čekil bozukluklar─▒n─▒n meydana gelmesi ka├ž─▒n─▒lmazd─▒r.

Tedavi: ├çocuk felcinin ortopedik tedavisinde s─▒k yap─▒lan ameliyatlardan birisi kas transferleri (nakilleri) dir. Yani zay─▒f olan bir kas─▒n g├Ârevinin nakledilen kasa y├╝klenmesidir. G├╝├žl├╝ olan kom┼ču bir kas, zay─▒f olan kas─▒n kemi─če yap─▒┼čt─▒─č─▒ yere nakledilir. B├Âylece daha ├Ânce yap─▒lamayan bir hareketin (├Ârne─čin aya─č─▒n yukar─▒ya kald─▒r─▒lmas─▒) hasta taraf─▒ndan yap─▒lmas─▒ m├╝mk├╝n olur. Kas transferinin di─čer yararlar─▒; olu┼čabilecek bozukluklar─▒ ├Ânlemesi ve o uzuvdaki kaslar aras─▒ndaki dengeyi sa─člamas─▒d─▒r. Kal├ža, diz ya da ayak bile─čindeki eklem sertliklerinin d├╝zeltilmesi i├žin gev┼četme ameliyatlar─▒ yap─▒labilir. ├çocuk felcinin tedavisinde gerekti─činde kemik ameliyatlar─▒na da ba┼čvurulmaktad─▒r. ├ľrne─čin bir kemikteki ┼čekil bozuklu─čunu d├╝zeltici giri┼čim yap─▒labilir, zay─▒f ya da tamamen fel├ž olan kaslar─▒n kontrol etti─či eklemler ameliyatla dondurulabilir. Bu i┼člem sayesinde ilgili eklemlerin dengesi sa─članm─▒┼č olur, ayr─▒ca y├╝r├╝me dengesi iyile┼čir. Baca─č─▒nda ya da kolunda ileri derecede k─▒sal─▒─č─▒ olan hastalarda hasta ve doktor a├ž─▒s─▒ndan zor ve zahmetli cerrahi giri┼čimler olan kemik uzatma ameliyatlar─▒ yap─▒labilir. B├╝t├╝n bu yakla┼č─▒mlarda ameliyat ├Âncesi ve sonras─▒ rehabilitasyon ┼čartt─▒r. Hastalar─▒n b├╝y├╝k bir k─▒sm─▒nda y├╝r├╝me, ortezler ve y├╝r├╝me yard─▒mc─▒lar─▒ ile m├╝mk├╝n olmaktad─▒r.

F- Omurga E─črilikleri (Skolyoz, Kifoz)

Tan─▒m: Omurgan─▒n yanlara do─čru ÔÇťSÔÇŁ ya da ÔÇťCÔÇŁ ┼čeklindeki e─čriliklerine skolyoz; arkaya do─čru e─čriliklerine kifoz (kamburluk) denir. Skolyoz, kifoza g├Âre daha s─▒k kar┼č─▒la┼č─▒lan bir problemdir.

Neden: ├ť├ž ┼čekilde ortaya ├ž─▒kar: ┬ž Do─ču┼čtan ┬ž Nedeni bilinmeyen ┬ž Nedeni bilinen

a- Do─ču┼čtan: Omurgay─▒ olu┼čturan kemiklerin (omurlar) do─ču┼čtan olan kusurlar─▒ nedeniyle, omurgada meydana gelen e─čriliklere do─ču┼čtan omurga e─črili─či denir. ─░ki tipi vard─▒r: yana do─čru olan ÔÇťSÔÇŁ ve ÔÇťC ÔÇť ┼čeklindeki e─črilikler (skolyoz), arkaya do─čru olan e─črilikler (kambur: kifoz). Omurgay─▒ meydana getiren omurlardan bir ya da daha fazlas─▒nda do─ču┼čtan olan ┼čekilsel bozukluklara ba─čl─▒ olarak ortaya ├ž─▒kar. b-

Nedeni bilinmeyen: En s─▒k g├Âr├╝len skolyoz, nedeni bilinmeyen tiptir. Nedeni bilinmeyen skolyoz da ├žocukta hangi ya┼čta ortaya ├ž─▒km─▒┼čsa ona g├Âre adland─▒r─▒l─▒r: Bebeklik ├ža─č─▒, ├žocukluk ├ža─č─▒, gen├žlik ├ža─č─▒ skolyozu.

c- Nedeni bilinen skolyoz grubunda omurilik yaralanmalar─▒, ├žocuk felci, ilerleyici n├Ârolojik (sinir) hastal─▒klar, meningomyelosel, beyin felci, do─ču┼čtan kas hastal─▒klar─▒na ba─čl─▒ skolyozlar say─▒labilir.

Tan─▒: Bebe─čin omurgas─▒ndaki e─črilik ├žok bariz olabilece─či gibi az say─▒da omuru ilgilendiren bir e─črilik s├Âz konusu ise anla┼č─▒lamayabilir. ┼×├╝pheli durumlarda r├Ântgen filmi ├žektirilmesi tan─▒y─▒ koydurur. ├çocu─čun h─▒zl─▒ b├╝y├╝me d├Ânemlerinde (ergenlik d├Ânemi) e─črilikler de h─▒zl─▒ artar. Bu hastalar─▒n s─▒rt ve bel b├Âlgelerindeki ┼čekil bozukluklar─▒ dikkat ├žekicidir ve tan─▒ koymak kolayd─▒r. Hafif skolyoz olgular─▒nda hastaya dizlerini b├╝kmeden g├Âvdesini ├Âne do─čru e─čmesi s├Âylenerek skolyozun ortaya ├ž─▒kmas─▒ sa─članabilir. ┼×iddetli e─čriliklerde akci─čer kapasitesi azalmas─▒ nedeniyle solunum fonksiyonlar─▒nda yetersizlik ortaya ├ž─▒kabilir. Kesin tan─▒ ├žekilen r├Ântgen filmleri ile konur. Hastal─▒k ilerleyicidir. Baz─▒ hastalarda bu ilerleme ├žok yava┼č seyirli olup e─črilikteki art─▒┼č senede 1-2 derece olabilir. Bu hastalar sadece d├╝zenli aral─▒klarla ├žekilen r├Ântgen filmleri ile kontrol edilirler. Baz─▒ hastalarda ise e─črilikteki art─▒┼č h─▒zl─▒ olup fizik tedavi, ortez uygulamas─▒ ve ameliyat gibi ├že┼čitli tedavi y├Ântemlerine ba┼čvurmak gerekir.

Tedavi: Yava┼č ilerleyen e─čriliklerde ortez ve egzersiz tedavisi, e─črili─čin ilerlemesini yava┼člatmak i├žin kullan─▒l─▒r. Ancak b├╝y├╝k a├ž─▒l─▒ e─čriliklerde ve ortez tedavisi yap─▒l─▒p sonu├ž al─▒namayanlarda ameliyat gereklidir. Ancak hastalar d├╝zenli olarak takip edilmeli ve hastal─▒─č─▒n seyri s─▒ras─▒nda herhangi bir anda cerrahi m├╝dahale gerekebilece─či ak─▒ldan ├ž─▒kart─▒lmamal─▒d─▒r. ─░skelet geli┼čimi tamamland─▒ktan sonra skolyoz ya da kifozun da ilerlemesi durdu─čundan bu hastalar─▒n 18 ya┼č─▒ndan sonra e─črilikleri genellikle artmaz ya da az miktarda artar. Bu nedenle hastal─▒─č─▒n 18 ya┼č─▒na kadar d├╝zenli olarak izlenmesi gerekir. Bu izlemin s─▒kl─▒─č─▒, hastan─▒n e─črili─činin ciddiyetine ve ilerleme h─▒z─▒na ba─čl─▒ olarak 3 ile 12 ay aras─▒nda de─či┼čir.

G- Travmatik ├ľz├╝rler Tan─▒m: Trafik kazas─▒, i┼č kazas─▒, sava┼č gibi d─▒┼č etkenlerle meydana gelen yaralanmalar─▒n neticesinde ortaya ├ž─▒kan ├Âz├╝rlere travmatik ├Âz├╝rler denir.

1- Uzuv Kayb─▒ (Travmatik Amputasyon): Travma an─▒nda ya da sonras─▒nda parmak, el, bacak gibi uzuvlar─▒n kaybedilmesine travmatik amputasyon denir.

Tedavi: Uzuv protezleri yap─▒larak bireyin kaybetti─či uzvunun g├Ârevlerini protezi sayesinde k─▒smen de olsa yerine getirmesi sa─član─▒r. ├ľrne─čin trafik kazas─▒ nedeniyle baca─č─▒n─▒ kaybeden bir ki┼či protez bacak ile rahatl─▒kla y├╝r├╝yebilir. Hatta iki tarafl─▒ de─či┼čik seviyelerden yap─▒lan bacak amputasyonlar─▒ndan sonra iyi yap─▒lm─▒┼č protezlerle koltuk de─čneksiz y├╝r├╝mek m├╝mk├╝nd├╝r. 2- K─▒r─▒k Kaynama Yoklu─ču: ├çok par├žal─▒ k─▒r─▒klar, kemi─čin ├žok tahrip oldu─ču k─▒r─▒klar, k─▒r─▒k b├Âlgesinde iltihap meydana gelmesi, al├ž─▒ ya da ameliyat ile yap─▒lan tedavinin ba┼čar─▒s─▒z olmas─▒ nedeniyle k─▒r─▒kta kaynamama ile sonu├žlanan bir durumdur.

Tan─▒: K─▒r─▒k b├Âlgesinde a─čr─▒ ve anormal hareket olur. E─čer k─▒r─▒k, bacak kemiklerinden birinde ise topallama ortaya ├ž─▒kar. Ki┼či baca─č─▒na y├╝k veremez. Kesin tan─▒ ├žekilen r├Ântgen filmleri ile konulur.

Tedavi: K─▒r─▒─č─▒ kaynatmaya y├Ânelik ameliyatlar yap─▒l─▒r.

3-Yanl─▒┼č Kaynam─▒┼č K─▒r─▒klar: Genellikle k─▒r─▒─č─▒n ilk tedavisinin ba┼čar─▒l─▒ yap─▒lamamas─▒ nedeniyle meydana gelmektedir. Bazen de a─č─▒r bir travma ge├žiren ki┼či yo─čun bak─▒m ├╝nitesinde uzun s├╝re kalabilmekte ve bu s├╝re zarf─▒nda k─▒r─▒klar─▒n─▒n tedavisine ├Âncelik verilememesine ba─čl─▒ olarak k─▒r─▒klar uygun ┼čekilde kaynamamaktad─▒r.

Tan─▒: Etkilenen uzuvda belirgin ┼čekil bozuklu─ču vard─▒r. Genellikle bu bozukluk d─▒┼čar─▒dan rahatl─▒kla fark edilebilecek kadar barizdir. Kemik ve uzvun d├╝zg├╝nl├╝─č├╝ bozulmu┼čtur. (├ľrne─čin ├Âz├╝rl├╝ taraf baca─č─▒n a┼č─▒r─▒ d─▒┼ča d├Ân├╝k pozisyonda olmas─▒ gibi). Bazen de s├Âz konusu uzuvda k─▒sal─▒k olarak kar┼č─▒m─▒za ├ž─▒kar.

Tedavi : Yanl─▒┼č kaynam─▒┼č k─▒r─▒klar e─čer estetik kusurun ├Âtesinde fonksiyonel bozuklu─ča da yol a├ž─▒yorsa ameliyatla d├╝zeltilmeleri gerekir.

4- Eklem Sertli─či: Travmatik k─▒r─▒k ya da ├ž─▒k─▒klardan sonra eklem sertli─či geli┼čebilir. Eklem sertli─či, k─▒r─▒─ča kom┼ču eklemlerin ya da ├ž─▒k─▒─č─▒n meydana geldi─či eklemin hareketlerinin ileri derecede azalmas─▒d─▒r. Uzun s├╝reli hareketsizli─če ba─čl─▒ eklemin etraf─▒ndaki kaslar ve eklemi ├ževreleyen ba─č dokusu k─▒sal─▒r ve hareketi s─▒n─▒rlar. Bu hareket k─▒s─▒tl─▒l─▒─č─▒ ba┼člang─▒├žta tedavi ile d├╝zeltilebilirken e─čer tedaviye ge├ž ba┼član─▒rsa kal─▒c─▒ hale gelir ve eklem hareket kabiliyetini b├╝y├╝k ├Âl├ž├╝de kaybeder.

Tan─▒ : Hastan─▒n tutulan eklemini tam olarak a├ž─▒p kapayamad─▒─č─▒ ya da d├Ând├╝remedi─či fark edilir. Bu hareketleri ba┼čka birisi (doktor, hem┼čire, hasta yak─▒n─▒) yapt─▒rmaya ├žal─▒┼čt─▒─č─▒nda eklemin tam hareket a├ž─▒kl─▒─č─▒na ula┼čamad─▒─č─▒ tespit edilir.

Tedavi: Travmadan sonraki erken d├Ânemde fizik tedavi y├Ântemleri ve gerekirse ortez uygulamalar─▒ ile eklem sertlikleri ├Ânlenmeye ├žal─▒┼č─▒l─▒r. Ancak b├╝t├╝n ├žabalara ra─čmen baz─▒ hastalarda eklem sertli─či geli┼čecektir. Uygun olgularda baz─▒ ameliyat y├Ântemleri ba┼čar─▒l─▒ olabilir.

5- Travmaya Ba─čl─▒ Fel├žler Tan─▒m: Beyin, omurilik veya sinirlerin travmas─▒na ba─čl─▒ olarak ortaya ├ž─▒kan bir fel├ž durumudur. Ki┼činin bir uzvunu istemli olarak hi├ž hareket ettirememesine fel├ž, k─▒smen hareket ettirebilmesine kuvvet kayb─▒ denir.

Tan─▒ : Beyin ve omurilik d├╝zeyindeki sinir hasarlar─▒ daha yayg─▒n, ├Ârne─čin her iki bacakta (parapleji), tek uzuvda (monopleji), ayn─▒ taraf kol ve bacakta (hemipleji), d├Ârt uzuvda birden (quadripleji) ve a─č─▒r fel├žlere neden olurken sinir d├╝zeyindeki yaralanmalar genellikle daha hafif, (├Ârne─čin hastan─▒n sadece ayak bile─čini kald─▒ramamas─▒ gibi) ve bazen iyile┼čme ┼čans─▒ olan fel├žlere neden olurlar. Bu hastalarda kas g├╝c├╝ kayb─▒n─▒n yan─▒ s─▒ra duyu kayb─▒ da meydana gelir.

Neden: Travmaya yol a├žan etkenin sinir dokusuna zarar vermesi ile ortaya ├ž─▒kar. Bu hasar kabaca ├╝├ž ayr─▒ b├Âlgede meydana gelebilir: – Beyinde (kafa travmas─▒ sonras─▒ beyin kanamas─▒nda oldu─ču gibi), – Omurilikte (trafik kazas─▒, ate┼čli silahla yaralanma, y├╝ksekten d├╝┼čme sonucunda omurgada k─▒r─▒k olu┼čmas─▒ ve k─▒r─▒k par├žalar─▒n─▒n omurili─če zarar vermesinde oldu─ču gibi), – Omurilikten ├ž─▒k─▒p ilgili kasa giden sinirde (el bile─činde meydana gelen b─▒├žak yaralanmas─▒nda sinirin kesilmesine ba─čl─▒ olarak elde g├╝├ž kayb─▒ olu┼čmas─▒ gibi). Travma ge├žirmi┼č ki┼činin etkilenen uzuv b├Âlgesinde duyu kayb─▒ olmas─▒ ile birlikte g├╝├ž kayb─▒ ya da fel├ž tablosunun bulunmas─▒ tan─▒y─▒ ├žok kolayla┼čt─▒r─▒r. ┼×├╝pheli durumlarda laboratuar testlerine ba┼čvurulabilir.

Tedavi: ├ľz├╝r, beyin ve omurilik d├╝zeyindeki yaralanmalarda genellikle kal─▒c─▒d─▒r. Hastalar─▒n tedavisindeki ama├ž, mevcut hareket fonksiyonlar─▒n─▒ korumak ve geli┼čtirmek, m├╝mk├╝nse ba─č─▒ms─▒zl─▒k d├╝zeyini art─▒rmakt─▒r. Bu nedenle rehabilitasyonun en etkin oldu─ču hastal─▒k gurubudur. Ortaya ├ž─▒kan ortopedik ├Âz├╝rler, egzersiz ve ortezlerle hafifletilmeye ├žal─▒┼č─▒l─▒r. Cerrahi tedavi genellikle uygun de─čildir, ancak ├Âz├╝rlerin d├╝zeltilmesine y├Ânelik ameliyatlar yap─▒labilir. ├ľrne─čin omurga k─▒r─▒─č─▒ nedeniyle bir baca─č─▒nda kal─▒c─▒ g├╝├ž kayb─▒ meydana gelen bir ├Âz├╝rl├╝ye y├╝r├╝mesini kolayla┼čt─▒rmak i├žin kas nakli yap─▒labilir. ├ľte yandan bunlar─▒n d─▒┼č─▒nda kalan uzuvlardaki sinir yaralanmalar─▒nda ├╝├ž olas─▒l─▒k vard─▒r: – Fel├ž kal─▒c─▒d─▒r. Ameliyat ile sinirin onar─▒m ┼čans─▒ yoktur. – Sinir e─čer ameliyatla onar─▒l─▒rsa iyile┼čme ┼čans─▒ vard─▒r. – Alt─▒ ay-1 y─▒ll─▒k s├╝re zarf─▒nda sinir kendili─činden tamamen ya da k─▒smen iyile┼čir. Ki┼či bu gruplardan hangisinde ise iyile┼čme potansiyeli de─čerlendirilerek bu de─čerlendirmenin ─▒┼č─▒─č─▒nda fizyoterapi, ortez ya da cerrahi tedavi kullan─▒l─▒r.

H- ─░lerleyici Kal─▒tsal Sinir Hastal─▒klar─▒ (Spinal Muskular Atrofi)

Tan─▒m: Genellikle altta yatan genetik bir bozukluk ve bu bozuklu─ča ba─čl─▒ olarak ortaya ├ž─▒kan sinir dokusu harabiyetidir. Bu hastal─▒klar sinirleri, omurili─či veya beyni tutarlar. Sinir harabiyetine ba─čl─▒ olarak kol ya da bacaklarda kuvvet kay─▒plar─▒, ileri evrelerde fel├žler meydana gelir. Genellikle her iki kol veya her iki bacak bazen de eller ve kollar birlikte tutulur. Tutulum uyluk ve kolda bariz olabilece─či gibi, bazen de u├žlardad─▒r yani ├Ân kol ve elde ya da dizden a┼ča─č─▒da (bacakta) barizdir. Bebeklik, ├žocukluk, ergenlik ├ža─č─▒nda ya da 20 ya┼č─▒ndan sonra hastal─▒k ba┼člayabilir.

Neden: Nedeni tam olarak bilinmemektedir. Sinir dokusunda yap─▒sal bir bozukluk vard─▒r. Ailesel ge├ži┼č s├Âz konusudur.

Tan─▒: Hastal─▒k bebeklik ya da erken ├žocukluk ├ža─člar─▒nda el ya da ayaklardaki g├╝├žs├╝zl├╝k ile kendini g├Âsterir. G├╝├žs├╝zl├╝k giderek ilerler. Sonu├žta el ve ayaklarda ┼čekil bozukluklar─▒ geli┼čir. En s─▒k g├Âr├╝len ┼čekil bozukluklar─▒; ├žarp─▒k ayak (ayaklar─▒n tabanlar─▒ birbirine d├Ân├╝k ve bilekten b├╝k├╝k olmas─▒), ayak kavis y├╝ksekli─či, pen├že ayak (ayak kavis y├╝ksekli─či ile birlikte parmaklar─▒n b├╝k├╝lmesi), skolyoz (omurgan─▒n ÔÇťSÔÇŁ ya da ÔÇťCÔÇŁ ┼čeklindeki e─črilikleri) ve kifoz (kamburluk) dur. Kal├ža kaslar─▒n─▒n zay─▒fl─▒─č─▒ s├Âz konusuysa y├╝r├╝me, merdiven ├ž─▒kma ├žok zor olabilir. Bacaklarda ├Âzellikle dizden a┼ča─č─▒da, ├Ân kol ve ellerde ileri derecede zay─▒fl─▒k meydana gelebilir. D├╝┼č├╝k ayak (ayak ucunun y├╝r├╝rken yerden kald─▒r─▒lamamas─▒) geli┼čebilir. Bu kuvvet kayb─▒ ve fel├žlere ba─čl─▒ olarak y├╝r├╝me g├╝├žl├╝kleri, denge bozukluklar─▒ olur. Baz─▒ hastalar birka├ž y─▒l i├žinde y├╝r├╝yemez hale gelirler. Bazen el ya da ayaklarda his kusuru olabilir.

Tedavi: Bu grup hastal─▒klarda s─▒k kar┼č─▒la┼č─▒lan problemler olan ayak bozukluklar─▒n─▒n ├Âncelikle d├╝zeltilmesi gerekir. Ayak kavisindeki y├╝kseklik ve parmaklar─▒n pen├žele┼čmesi hastal─▒─č─▒n erken d├Âneminde al├ž─▒ ve ortez uygulamalar─▒ ile kontrol edilebilir. Ancak daha sonra ┼čekil bozuklu─ču devam edece─činden ayak taban─▒nda yap─▒lacak bir gev┼četme ameliyat─▒ ka├ž─▒n─▒lmaz olabilir. Bunun i├žin kas nakli ameliyatlar─▒na da gerekti─činde ba┼čvurulmaktad─▒r. ├çok ciddi durumlarda ayak ve topu─ču d├╝zeltmek i├žin ortopedik ameliyatlara gerek duyulabilir. I- C├╝celik Tan─▒m: Nadir g├Âr├╝len ortopedik problemlerden olup biri olup, boyun normal kabul edilen de─čerlerin alt─▒nda kalmas─▒ ya da boy k─▒sal─▒─č─▒ ile birlikte v├╝cut k─▒s─▒mlar─▒n─▒n orant─▒s─▒z olmas─▒ halidir. Neden : Boy k─▒sal─▒─č─▒na yol a├žan temel neden, uzun kemiklerin b├╝y├╝me k─▒k─▒rda─č─▒ndaki yap─▒sal bozukluktur. Ailesel nedenli olarak g├Âr├╝lebilir.

Tan─▒: B├╝y├╝me k─▒k─▒rda─č─▒ndaki bozukluk genellikle do─čumdan itibaren mevcut oldu─čundan bebeklik d├Âneminden itibaren boy k─▒sal─▒─č─▒ ve iskelet sistemindeki di─čer anormallikler kolayl─▒kla tan─▒n─▒r. Nadiren hafif seyreden durumlarda ergenlik ├ža─č─▒ndan ├Ânce tan─▒ konmas─▒ m├╝mk├╝n olmayabilir. Bazen kol ve bacaklardaki k─▒sal─▒kla kar┼č─▒m─▒za ├ž─▒karken bazen de kol ve bacaklar normal uzunlukta olup g├Âvde k─▒sal─▒─č─▒ ile kendini g├Âsterir. Boy k─▒sal─▒─č─▒ ile birlikte s─▒kl─▒kla omurga (skolyoz, kifoz), ayak (├žarp─▒k ayak), diz (O bacak, X bacak), kal├ža (kal├ža ├ž─▒k─▒─č─▒) eklemlerinde ciddi ┼čekil bozukluklar─▒ da meydana gelir.

Tedavi: Baz─▒ ila├žlar (b├╝y├╝me hormonu) bu hastal─▒klarda bir miktar boy uzamas─▒n─▒ sa─člayabilmektedir. Bunun haricinde ameliyatla da boy uzat─▒lmas─▒ m├╝mk├╝nd├╝r. Ancak ameliyatla boy uzat─▒lmas─▒ hasta i├žin bir tak─▒m riskleri olan, s─▒k─▒nt─▒l─▒, a─čr─▒l─▒, uzun s├╝ren bir giri┼čimdir. Hastan─▒n belirli bir boy uzamas─▒n─▒ sa─člamak i├žin ├žok say─▒da ameliyat yap─▒lmas─▒ gerekebilir. Bu nedenle b├Âyle bir ameliyata ki┼či, ailesi ve doktoru hep birlikte karar vermelidir. Yine de ├žo─ču zaman normal boy uzunlu─čunu sa─člamak m├╝mk├╝n olmayabilir. E┼člik eden di─čer iskelet sistemi bozukluklar─▒ cerrahi olarak d├╝zeltilir. ├ľrne─čin; kal├ža ├ž─▒k─▒─č─▒na y├Ânelik veya omurgadaki e─črili─či d├╝zeltmeye y├Ânelik ameliyatlar yap─▒l─▒r.

3- ORTOPED─░K ├ľZR├ťN ├ľNLENMES─░ Bir ├žok ├Âz├╝rl├╝l├╝k ├Ânlenebilir niteliktedir. ├ľz├╝rl├╝l├╝─č├╝n ├Ânlenmesindeki en ├Ânemli fakt├Âr de toplumun bilgi ve bilin├ž d├╝zeyinin y├╝kseltilmesidir. Bu nedenle ├Âz├╝rl├╝l├╝kle ilgili; beslenme, gerekli vitamin kullan─▒m─▒, enfeksiyon hastal─▒klar─▒na kar┼č─▒ a┼č─▒lama gibi koruyucu ├Ânlemler konusunda yap─▒lacak toplumu bilgilendirici kampanyalar─▒n b├╝y├╝k ├Ânemi bulunmaktad─▒r.

A- Do─čum ├ľncesi Nedenlerin ├ľnlenmesi a- Kal─▒tsal Hastal─▒klar: ├ľzellikle kal─▒tsal hastal─▒klar─▒ olan akrabalar aras─▒ndaki evlilikler sonucu g├Âr├╝l├╝r. Bu nedenle akraba evlili─čin yap─▒lmamas─▒ ya da genetik dan─▒┼čmanl─▒k al─▒nmas─▒ gerekir.

b- Kan Uyu┼čmazl─▒─č─▒: Annenin Rh(-), baban─▒n Rh(+) olmas─▒ durumunda olur. Mutlaka gebelik takibi yap─▒lmal─▒d─▒r.

c- Riskli Gebelikler : Anne ya┼č─▒n─▒n 18’den k├╝├ž├╝k, 35’den b├╝y├╝k olmas─▒, 2 y─▒ldan daha az do─čum aral─▒─č─▒, 4’den fazla ├žocuk sahibi olma, ┼×eker-Tansiyon-Kalp-B├Âbrek-Kan hastal─▒klar─▒ gibi sistemik bir hastal─▒─ča sahip olma ve daha ├Ânce d├╝┼č├╝k do─čum yapm─▒┼č olmak riskli gebelikler grubuna girmektedir. ├ľz├╝rl├╝ ├žocuk do─čma riski artaca─č─▒ndan bu durumlar g├Âz ├Ân├╝nde bulundurulmal─▒d─▒r. B├╝t├╝n bu nedenlerin ├Ânlenebilmesi i├žin a┼ča─č─▒daki ├Ânerilere uyulmas─▒ son derece ├Ânemlidir: ┬ž Gebelik takibinin d├╝zenli yap─▒lmas─▒, ┬ž Annenin d├╝zenli kontrollere gitmesi (Kan grubu tayini, RH Uyu┼čmazl─▒─č─▒n─▒n tespiti, Tetanoz a┼č─▒s─▒ yapt─▒rma, annenin vitamin ve mineral a├ž─▒s─▒ndan desteklenmesi vs.). ┬ž ├ľzellikle anne adaylar─▒n─▒n bilgilendirilece─či 1. basamak koruyucu sa─čl─▒k hizmetlerinin verilmesi (sigara-alkol kullanman─▒n, radyasyon alman─▒n gebelik i├žin risk olu┼čturaca─č─▒, yak─▒n akraba evliliklerin ├Âz├╝r olu┼čturabilece─či konusunda anne adaylar─▒na ya da ailelere yeteri ├Âl├ž├╝de bilgi verilmesi) ┬ž Gebelik esnas─▒nda annenin gerekti─či gibi beslenmesi, ┬ž Annenin sinirsel s─▒k─▒nt─▒lara maruz kalmamas─▒ ┬ž -Hamilelikte ate┼čli, iltihabi, veya d├Âk├╝nt├╝l├╝ hastal─▒k ge├žirmemesi, ┬ž Hamilelik s├╝resince kanamalar ge├žirmemesi, ┬ž Doktora dan─▒┼čmadan ila├ž kullanmama, ┬ž Kazalara, travmalara maruz kalmama, ┬ž Annenin r├Ântgen filmi ├žektirmemesi gerekmektedir.

B- Do─čum S─▒ras─▒ndaki Nedenlerin ├ľnlenmesi Do─čumun mutlaka konunun uzmanlar─▒ taraf─▒ndan yapt─▒r─▒lmas─▒ ve hastane ┼čartlar─▒nda ger├žekle┼čtirilmesi son derece ├Ânemlidir.

C- Do─čum Sonras─▒ndaki Nedenlerin ├ľnlenmesi ┬ž Doktor tavsiyesi olmadan bebe─če s├╝tle ge├žen ila├ž kullan─▒lmamas─▒ ┬ž Bebekte y├╝ksek ate┼č, havale g├Âr├╝lmesinde ate┼čin bilinen en basit y├Ântemlerle d├╝┼č├╝r├╝lerek en yak─▒n sa─čl─▒k kurulu┼čuna ba┼čvurulmas─▒ ┬ž Kafa travmalar─▒, kazalardan ├žocu─čun korunmas─▒, ┬ž Yeni do─čan bebekte g├Âr├╝len sar─▒l─▒kta zaman kaybetmeden en yak─▒n sa─čl─▒k kurulu┼čuna ba┼čvurulmas─▒, ┬ž Bebeklik ve ├žocukluk d├Ânemi boyunca yap─▒lmas─▒ gerekli olan a┼č─▒lar─▒n mutlaka zaman─▒nda yapt─▒r─▒lmas─▒, ┬ž Trafik kazalar─▒ konusunda dikkat edilmesi ve gerekli ├Ânlemlerin al─▒nmas─▒, ┬ž Ev kazalar─▒, Ev ortam─▒n─▒n sakatl─▒─ča yol a├žmayacak ┼čekilde d├╝zenlenmesi, Evdeki soba, ocak, f─▒r─▒n ve t├╝p gaz─▒ gibi ara├žlara korunma yapmadan yak─▒lmamas─▒, ┬ž ─░┼č kazalar─▒, ─░┼č yerinde ├žal─▒┼čan i┼č├žilerin sa─čl─▒─č─▒n─▒n daha ├Âzenle takip edilmesi, ─░┼č kazalar─▒n─▒n azalt─▒lmas─▒ i├žin ├žal─▒┼čanlar─▒n konu ile ilgili hizmet i├ži e─čitim almalar─▒n─▒n sa─članmas─▒, Makine, alet gibi te├žhizatlar─▒n d├╝zenli ve periyodik olarak bak─▒mlar─▒n─▒n yap─▒ld─▒─č─▒ndan emin olunmas─▒, ┬ž Spor yaralanmalar─▒n─▒n ├Ânlenmesi i├žin ├Ânceden sa─čl─▒k kontrol├╝ ile spora uygunlu─čun de─čerlendirilmesi, uygun giysi, ayakkab─▒ ve ekipman─▒n kullan─▒lmas─▒ ve do─čru zeminlerde spor yap─▒lmas─▒, ┬ž Ate┼čli silahlar─▒n kullan─▒lmamas─▒ konusunda ├žocuk ve eri┼čkinlerin e─čitimi ve askeri alan olarak kullan─▒lm─▒┼č sahalara girilmemesi, a├ž─▒k alanlarda bulunan ┼č├╝pheli cisimlerden uzak durulmas─▒, ┬ž Yang─▒n, deprem ve su bask─▒nlar─▒nda korunma ve kurtarma konusunda e─čitim al─▒nmas─▒.

Bu t├╝r kazalar veya beklenmedik durumlarda bir uzuv (parmak, el, kol, bacak vs.) koptu─čunda uzvun tekrar yerine dikilebilmesi i├žin, kopan uzvun en k─▒sa s├╝rede musluk suyu, alkol gibi hi├žbir s─▒v─▒ ile temas ettirmeden temiz ─▒slak bir beze sar─▒larak buz dolu bir torban─▒n i├žerisine buza direkt temas ettirmeden hasta ile birlikte yada hastadan daha ├Ânce hastaneye ula┼čt─▒r─▒lmas─▒ hayati ├Ânem ta┼č─▒maktad─▒r.

geli┼čim merkezi alg─▒ geli┼čimi engelliler y├╝zme┬áya┼čam merkezi

Zihinsel engeliler hakk─▒nda genel bilgiler

Zihinsel ├ľ─črenme Yetersizli─či Nedir?

Zihinsel ├Â─črenme yetersizli─či, zihinsel geli┼čim yetensizli─činden dolay─▒, bireyin e─čitim performans─▒n─▒n ve sosyal uyumunun olumsuz y├Ânde etkilenmesi durumudur.Zihinsel ├Â─črenme yetersizli─či olan ├žocuklar─▒n zihinsel i┼člevleri ve sosyal davran─▒┼člar─▒ ya┼č─▒tlar─▒na g├Âre geri ve yetersiz olur (ge├ž ve g├╝├ž ├Â─črenirler, s─▒n─▒f veya toplum i├žindeki kurallara uymakta zorlanabilirler). Sosyal davran─▒┼člar dedi─čimizde, ├žocu─čun ya┼č─▒na ve ya┼čad─▒─č─▒ ├ževreye uygun davran─▒┼člar g├Âstermesini ifade etmekteyiz. Bu davran─▒┼člar ├žocu─čun i├žinde bulundu─ču geli┼čimsel d├Âneme ve i├žinde ya┼čad─▒─č─▒ topluma ba─čl─▒ olarak de─či┼čmektedir.
Zihinsel ├Â─črenme yetersizli─či olan ├žocuklar problemlerinin a─č─▒rl─▒─č─▒na g├Âre hafif, orta ve a─č─▒r d├╝zeyde zihinsel ├Â─črenme yetersizli─či olmak ├╝zere gruplanabilir. Gruplama ├žocu─čun gereksinimlerinin belirlenmesi, bu gereksinimleri en iyi ve uygun ┼čekilde kar┼č─▒layacak e─čitim programlar─▒n─▒n haz─▒rlanmas─▒ ve ├žocuk i├žin en uygun e─čitim ortam─▒n─▒n bulunmas─▒ ama├žlar─▒yla yap─▒lmaktad─▒r.
A) Hafif D├╝zeyde ├ľ─črenme Yetersizli─či:
Bireyin, temel okuma-yazma ve sayma becerilerini kazanmas─▒nda ortaya ├ž─▒kan gecikme durumudur.
B)Orta D├╝zeyde Zihinsel ├ľ─črenme Yetersizli─či:

Bireyin, gecikmeli bir konu┼čma ve dil geli┼čimi, sosyal, duygusal veya davran─▒┼č problemleri ile temel okuma-yazma ve sayma becerilerini kazanmas─▒nda ortaya ├ž─▒kan gecikme durumudur.
C)A─č─▒r D├╝zeyde Zihinsel ├ľ─črenme Yetersizli─či:

Bireyin, ciddi bi├žimde konu┼čma ve dil geli┼čimi g├╝├žl├╝─č├╝, sosyal, duygusal veya davran─▒┼č problemleri ile temel ├Âz bak─▒m becerilerini ├Â─črenmesinde ortaya ├ž─▒kan gecikme durumunu ifade eder.

Hafif ve orta d├╝zeyde zihinsel ├Â─črenme yetersizli─či olan ├žocuklar─▒n bir ├žo─ču zihinsel ve fiziksel geli┼čimleri a├ž─▒s─▒ndan ya┼č─▒tlar─▒ndan ├Ânemli bir farkl─▒l─▒k g├Âstermedi─či i├žin genellikle okula ba┼člayana kadar bu ├žocuklardaki geli┼čim geriliklerinin pek ark─▒na var─▒lmaz. Okula ba┼člad─▒klar─▒nda, ├Âzellikle akademik ├žal─▒┼čmalarda kar┼č─▒la┼čt─▒klar─▒ g├╝├žl├╝kler sonucunda gerilikleri ortaya ├ž─▒kar.
A─č─▒r d├╝zeyde ├Â─črenme yetersizli─či olan ├žocuklar ise daha ├Ânce fark edilebilirler.
Erken tan─▒ ve erken e─čitim ile bu ├žocuklar─▒n bulunduklar─▒n noktadan ├žok daha ileri bir yere gelebildikleri, ba┼čar─▒l─▒ olabildikleri g├Âr├╝lebilmektedir.

Zihinsel ├ľ─črenme Yetersizli─činin nedenleri nelerdir?

Zihinsel ├Â─črenme yetersizli─činin nedenlerini bulmak ve belirlemek son derece g├╝├žt├╝r. Pek ├žok nedenden kaynaklan─▒yor olabilir. Bir gruplama yapacak olursak, zihinsel ├Â─črenme yetersizli─činin nedenlerini Kal─▒t─▒msal , Organik ve ├çevresel nedenler olarak ├╝├ž grupta toplayabiliz.
Kal─▒t─▒msal Nedenler: E─čer ailede kal─▒tsal bir rahats─▒zl─▒k veya hastal─▒k var ise bunlar hastal─▒kl─▒ genler yolu ile ├žocuklara ge├žmektedir. ├ľzellikle akraba evliliklerinde bu risk daha y├╝ksek olmaktad─▒r.
Mongolizm (down sendromu), Fenilketanuri, Hidrosefallik ve Mikrosefallik ├Ârnek olarak verilebilir
Organik Fakt├Ârler: Kal─▒tsal olmayan ancak do─čum ├Âncesi, do─čum s─▒ras─▒nda ve do─čum sonras─▒nda meydana gelebilecek fakt├Ârlerdir. Bu fakt├Ârler ┼č├Âyle s─▒ralanabilir:

* V├╝cut biyokimyas─▒ndaki ve metobolizmas─▒ndaki bozukluklar (annenin herhangi bir rahats─▒zl─▒─č─▒n─▒n olup olmad─▒─č─▒, mesela annenin ┼čeker hastal─▒─č─▒ olabilir)
* Annenin gebeli─či s─▒ras─▒nda ortaya ├ž─▒kan sorunlar:├Ârne─čin; al─▒nan ├že┼čitli ila├žlar, zararl─▒ maddeler alkol, sigara, uyu┼čturucu gibi. Ayr─▒ca hamilelik d├Âneminde; annenin ge├žirdi─či bula┼č─▒c─▒ hastal─▒klar, kazalar ve zehirlenmeler,r├Ântgen ├žektirme, kromozon bozukluklar─▒, beslenme yetersizlikleri, kan uyu┼čmazl─▒─č─▒ zihinsel geli┼čme gerili─čine yol a├žabilen en ├Ânemli nedenlerdir.
* Do─čum s─▒ras─▒nda bebe─čin oksijensiz kalmas─▒, zor do─čum nedeniyle kullan─▒lan baz─▒ ara├žlar─▒n (forseps, vakum vb.) bebe─če zarar vermesi, erken veya ge├ž do─čum gibi nedenlerde zihinsel ├Â─črenme yetersizli─čine yol a├žabilmektedir.Bu y├╝zden do─čumun ehliyetli ki┼čiler taraf─▒ndan yapt─▒r─▒lmas─▒ ├Ânem arzetmektedir.
* Do─čum sonras─▒nda ise ├žocu─čun ge├žirdi─či bula┼č─▒c─▒ ve ate┼čli hastal─▒klar (rubella, k─▒zam─▒k, menejit, su ├ži├že─či, ├žocuk felci, frengi vb.), kazalar (d├╝┼čme,├žarpma vb.), travmalar (kafaya al─▒nan darbeler), zehirlenmeler, ├žocu─čun beyin geli┼čimini etkileyecek yap─▒sal bozukluklar ve hormonal d├╝zensizlikler zihinsel geli┼čme gerili─čine yol a├žabilen en ├Ânemli nedenler aras─▒ndad─▒r.
Bu arada yeri gelmi┼čken ifade etmekte yarar var; bildi─čimiz gibi modern t─▒p sayesinde gebelikte anne karn─▒ndaki bebek ultrason y├Ântemiyle yak─▒ndan takip edilebiliyor, normal olmayan geli┼čim bozuklu─ču tespit edilebiliyor.Ayr─▒ca gebelikte ├╝├žl├╝ tarama testleri ve 11-14 testleriyle ├žocukta zihinsel bir geli┼čme gerili─či olup olmad─▒─č─▒ tespit edilebiliyor. Gerekti─činde amniosentez y├Ântemi ileri bir test olarak kullan─▒labiliyor. T├╝m bu y├Ântemler sonucunda normal d─▒┼č─▒ geli┼čim g├Âsteren bebekler tespit edilebiliyor ve gerekti─činde gebelik sonland─▒r─▒labiliyor.
Sosyo Ekonomik, Kültürel ve Çevresel Nedenler:
Yetersiz beslenme, ├ževresel uyar─▒c─▒lar─▒n yoklu─ču, sosyal ve ekonomik ┼čartlar─▒n uygun olmamas─▒ ├žocu─čun geli┼čimini olumsuz y├Ânde etkileyebilmekte ve zeka geriliklerine neden olabilmektedir. ├çocu─čun zihinsel becerileri yeterli ve ya┼č─▒tlar─▒na uygun olsa bile yetersiz beslenme, ev ortam─▒n─▒n uygun olmamas─▒, uyar─▒c─▒ eksikli─či, oynamas─▒ ve ├ževreyi ke┼čfetmesi i├žin ├žocu─ča gerekli f─▒rsatlar─▒n sa─članmamas─▒ gibi durumlar ├žocu─čun hafif derecede zihinsel ├Âz├╝rl├╝ olmas─▒na yol a├žabilir.
Bunlar─▒n ├Ân├╝ne ge├žmek i├žin yap─▒lmas─▒ gerekenler ise; yeterli olgunlu─ča eri┼čmeden evlenmemek, akraba evliliklerinin ├Ân├╝ne ge├žmek, do─čru zamanda ├žocuk sahibi olmak, haz─▒r olmadan ├žocuk sahibi olmamak ve hamilelik s─▒ras─▒nda mutlaka doktor kontrol├╝nde olmak, bebe─činizin a┼č─▒lar─▒ d├╝zenli yapt─▒rmak diye s─▒ralayabiliriz.

Zihinsel ├ľ─črenme Yetersizli─či Olan ├çocuklar─▒n ├ľzellikleri Nelerdir?

Zihinsel ├Â─črenme yetersizli─či olan ├žocuklar da normal ya┼č─▒tlar─▒ gibi temelde ayn─▒ psikolojik, fizyolojik, sosyal, duygusal gereksinimlere sahiptirler. Kendi aralar─▒nda da bireysel farkl─▒l─▒klar g├Âsterirler.
Zihinsel ├Âz├╝rl├╝ ├žocuklar─▒n en temel/belirgin ├Âzelli─či olarak geli┼čim h─▒zlar─▒n─▒n ya┼č─▒tlar─▒ndan yava┼č olmas─▒n─▒ s├Âyleyebiliriz. Bu gecikme geli┼čimin t├╝m alanlar─▒ i├žin ge├žerlidir. Bir bebe─čin zihinsel ├Âz├╝rl├╝ oldu─čunu s├Âyl├╝yorsak, bu bebe─čin yuvarlanma, emekleme, y├╝r├╝me ve konu┼čmaya ba┼člama gibi geli┼čim alanlar─▒nda ya┼č─▒tlar─▒n─▒ geriden takip etti─čini ifade ediyoruz demektir. Genel olarak bu ├žocuklar─▒n ├Âzelliklerini ┼č├Âyle s─▒ralayabiliriz.
* ├Â─črenmede yava┼čl─▒k,
* dikkat da─č─▒n─▒kl─▒─č─▒,
* konu┼čma bozuklu─ču ve gecikmi┼č konu┼čma,
* duyu-motor problemleri,
* g├╝nl├╝k ya┬║ama ili┬║kin becerilerde yetersizlik (hafif derecede zihinsel ├Âz├╝rl├╝lerde bu yetersizlik daha az d├╝zeydedir)
* sosyal becerilerde yetersizlik (hafif derecede zihinsel ├Âz├╝rl├╝lerde bu yetersizlik daha az d├╝zeydedir)
Bu ├Âzellikler genel olarak t├╝m zihinsel ├Âz├╝rl├╝ ├žocuklarda g├Âr├╝lmekte ancak bu becerilerdeki ba┼čar─▒s─▒,yeterlili─či zihinsel ├Âz├╝r├╝n derecesine g├Âre de─či┼čmektedir.├ľrne─čin hafif derecede zihinsel ├Âz├╝rl├╝ bir ├žocuk sosyal geli┼čimi ve g├╝nl├╝k ya┼čam becerilerinde yeterli bir ├žocuktur. Temel probleminin ├Â─črenme ve dikkat da─č─▒n─▒kl─▒─č─▒ ile ilgili oldu─ču kabul edilmektedir.Orta/a─č─▒r derecede zihinsel ├Âz├╝rl├╝ ├žocuk ise bu alanlar─▒n t├╝m├╝nde birden yetersizlik g├Âsteren, destek gereksinimi olan ├žocuktur.
├ľ─črenme ├ľzellikleri:
Bu ├žocuklar da pek ├žok beceriyi normal ya┼č─▒tlar─▒ gibi ├Â─črenirler. Ancak ├Â─črenmeleri daha yava┼č ve g├╝├ž olur. Zihinsel yetersizlikleri artt─▒k├ža ├Â─črenme yava┼člar ve zorla┼č─▒r. Bu ├žocuklar─▒n dikkatlerini bir konu ├╝zerinde toplamada ve bir i┼či sonuna kadar s├╝rd├╝rmede g├╝├žl├╝kleri vard─▒r.
Hafif derecede zihinsel yetersizli─či olan ├žocuklar ├Âz-bak─▒m becerilerini (yeme-i├žme, giyinip-soyunma, tuvalet, vb.) okuma-yazma, matematik gibi okul ile ilgili temel becerileri kazanabilirler. Uygun i┼č e─čitimi ald─▒klar─▒nda yeti┼čkinlik d├Âneminde uzmanl─▒k gerektirmeyen, basit i┼člerde ├žal─▒┼čabilir. En az destekle ya da deste─če gereksinim duymadan ya┼čamlar─▒n─▒ s├╝rd├╝rebilirler.
Orta/a─č─▒r derecede zihinsel yetersizli─či olan ├žocuklar ├Âz-bak─▒m becerilerini kazanabilirler. ├ço─čunlu─ču okuma-yazma ve aritmetik becerileri ancak, s─▒k kar┼č─▒la┼čt─▒klar─▒ baz─▒ s├Âzc├╝kleri, i┼čaretleri ve say─▒lar─▒ tan─▒yabilirler. Bu ├žocuklar ├žok basit baz─▒ i┼č becerilerini ├Â─črenebilir, ├Ârne─čin paketleme, etiket yap─▒┼čt─▒rma gibi mekanik i┼čleri yapabilirler. Ya┼čamlar─▒n─▒ s├╝rd├╝rmede daha ├žok yeti┼čkin deste─čine ihtiya├ž duyarlar. Zihinsel yetersizli─čin derecesinin artmas─▒yla ├žocuklar─▒n yeme-i├žme, giyinip, soyunma tuvalet gereksinimini giderme gibi temel becerileri kazanmada zorland─▒klar─▒ g├Âzlenir. Buna paralel olarak di─čer ki┼čilere ba─č─▒ml─▒l─▒klar─▒ artar.
Konu┼čma ├ľzellikleri:
Bu ├žocuklar─▒n dil ve konu┼čma geli┼čimleri normal ya┼č─▒tlar─▒n─▒nkine benzer a┼čamalar─▒ izler. Konu┼čmay─▒ normal ├žocuklar gibi ├Â─črenirler, ancak zihinsel yetersizli─če ba─čl─▒ olarak konu┼čmalar─▒ daha ge├ž geli┼čmekte ve daha fazla konu┼čma bozuklu─ču g├Âstermektedirler. Zihinsel yetersizlik artt─▒k├ža dil ve konu┼čma problemleride artmaktad─▒r.
Hafif derecede zihinsel yetersizli─či olan ├žocuklar normal ya┼č─▒tlar─▒na g├Âre daha ge├ž konu┼čmaya ba┼člarlar. S├Âzc├╝klerde baz─▒ sesleri atlama, baz─▒ sesleri ekleme veya sesleri yanl─▒┼č s├Âyleme gibi konu┼čma bozukluklar─▒ g├Âr├╝l├╝r. S─▒n─▒rl─▒ s├Âzc├╝k ve c├╝mlelerle de olsa ├ževresindekilerle konu┼čarak ileti┬║im kurabilirler.
Orta/a─č─▒r derecede zihinsel yetersizli─či olan ├žocuklar konu┼čma problemlerine ek olarak ├žok daha s─▒n─▒rl─▒ s├Âzc├╝k ve c├╝mlelerle duygu,d├╝┼č├╝nce ve isteklerini ifade edebilirler. Konu┼čman─▒n ├žok s─▒n─▒rl─▒ ya da hi├ž olmad─▒─č─▒ durumlarda isteklerini ifade etmek i├žin sesler yada i┼čaretler kullanabilirler.
Sosyal Duygusal ├ľzellikleri:

Zihinsel yetersizli─či olan ├žocuklar normal ya┼č─▒tlar─▒na g├Âre daha fazla sosyal ve duygusal problemler g├Âstermektedirler. Bu ├žocuklar─▒n zihinsel geli┼čimlerinin geri olmas─▒ nedeniyle sosyal becerilerindeki yetersizlikleri ve di─čer insanlar─▒n onlara y├Ânelik olumsuz tav─▒rlar─▒, bu duruma neden olan temel etkenlerdir.
Ya┼č─▒tlar─▒ndan kabul g├Ârd├╝klerinde hafif derecede zihinsel yetersizli─če sahip ├žocuklar onlarla bir arada olup, kolayca anla┼čabilirler. Yapabileceklerinden daha zor g├Ârevler vermek, onlar─▒n gereksiz yere ba┼čar─▒s─▒zl─▒k duygular─▒ ya┼čamalar─▒na neden olur. Di─čer taraftan yapabileceklerinden daha basit g├Ârevler vermek ise onlar─▒n kolayca s─▒k─▒lmalar─▒na yol a├žabilir. Bu ├žocuklar─▒n ba┼čar─▒l─▒ olduklar─▒ konularda, ├že┼čitli oyunlarda normal arkada┼člar─▒yla bir araya gelmeleri, yapamad─▒klar─▒ndan ├žok, yapabildiklerinin vurgulanmas─▒, ba┼čarabilecekleri i┼člerde onlara f─▒rsat verilmesi duygusal a├ž─▒dan kendilerine daha ├žok g├╝venmeleri y├Ân├╝nden ├Ânemlidir.
Orta/a─č─▒r derecede zihinsel yetersizli─či olanlar ise normal ya┼č─▒tlar─▒ndan gerek zihinsel, gerek fiziksel ve gerekse sosyal y├Ânden epeyce farkl─▒ olduklar─▒ndan, ya┼č─▒tlar─▒yla kayna┼čmalar─▒ daha g├╝├ž olmaktad─▒r. Di─čer geli┼čim ├Âzelliklerinde oldu─ču gibi sosyal beceriler de zihinsel yetersizli─čin derecesine ba─čl─▒ olarak de─či┼čecek, en alt grupta olan ├žocuklar─▒n bu becerileri de ├žok s─▒n─▒rl─▒ olacakt─▒r.
Fiziksel ├ľzellikleri
Zihinsel yetersizli─či olan ├žocuklar─▒n fiziksel g├Âr├╝n├╝mleri ve sa─čl─▒k durumlar─▒, ├Âz├╝r├╝n derecesine g├Âre de─či┼čmektedir. Hafif derecede zihinsel yetersizli─či olan ├žocuklar─▒n g├Âr├╝n├╝┼č ve motor becerileri genelde normal ya┼č─▒tlar─▒ndan farkl─▒ de─čildir.
Orta/a─č─▒r derecede zihinsel yetersizli─či olan ├žocuklarda is edurum biraz farkl─▒ olabilir. Down-Sendromlu ├žocuklarda ortak fiziksel ├Âzellikler mevcuttur. Kulak, ba┼č, g├Âz, parmak yap─▒s─▒ ve kaslar─▒n zay─▒fl─▒─č─▒ gibi ay─▒r─▒c─▒ ├Âzellikler bulunur. Bu gruptaki ├žocuklar─▒n ├žo─čunda koordinasyon, denge problemleri ve ince-el becerilerini gerektiren i┼čleri yapmada g├╝├žl├╝kleri vard─▒r. Yar─▒s─▒na yak─▒n─▒nda ise beyin hasar─▒ olmas─▒ndan ├Ât├╝r├╝ i┼čitme, g├Ârme ve fiziksel durumlar─▒nda bozukluk g├Âzlenebilir. Bu ├Âz├╝rlerin a─č─▒rl─▒k derecesine g├Âre fiziksel i┼člevlerini yerine getirmelerinde yap─▒lacak yard─▒m farkl─▒l─▒k g├Âsterir.

Zihinsel ├ľ─črenme Yetersizli─či Olan ├çocuklar ─░├žin Neler Yap─▒labilir?

:Aile bireyleri a├ž─▒s─▒ndan
-Her ┼čeyden ├Ânce ├žocu─čunuzu kabul edin,
-Anne baba olarak birbirinizi su├žlamay─▒n,su├žlu da aramay─▒n.
-├çocu─čunuzun geli┼čimi i├žin gerekli olan ilgi ve ┼čefkati ona s├╝rekli g├Âsterin.
-├çocu─čunuzu aileye verilmi┼č bir ceza olarak g├Ârmeyin, ├žocu─čunuzu su├žlamay─▒n.
-├çocu─čunuzdan utan├ž duymay─▒n.
-├çocu─čunuzun ki┼čisel temizli─čine ├Ânem verin.
-├çocu─čunuzu a┼č─▒r─▒ derecede korumay─▒n.Unutmay─▒n ki siz her zaman ├žocu─čunuzun yan─▒nda olamayabilirsiniz.
-├çocu─čunuza ac─▒yarak yakla┼čmay─▒n.
-├çocu─čunuzun kendine g├╝venmesini sa─člay─▒n.
-├çocu─čunuzun sosyal,duygusal,k├╝lt├╝rel gereksinimlerini kar┼č─▒lamas─▒n─▒ sa─člay─▒n.
-├çocu─čunuzdan onun kapasitesinin ├╝st├╝ndeki becerileri ger├žekle┼čtirmesini beklemeyin.
-├çocu─čunuzu ba┼čkalar─▒yla k─▒yaslamay─▒n.
-Sab─▒rl─▒ olmaya ├žal─▒┼č─▒n.
-Ba┼čar─▒l─▒ oldu─ču her konuda onu ├Âd├╝llendirin.(├çocu─čunuzu her zaman maddi ├Âd├╝llerle de─čil,s├Âzel ├Âd├╝llerde ├žocuklar i├žin ├žok de─čerlidir.)
-├çocu─čunuza ├Â─čretece─činiz her ┼čeyi tekrarlara dayand─▒rarak al─▒┼čkanl─▒k haline getirmeye ├žal─▒┼č─▒n.
-├ľ─čretece─činiz i┼č ya da konuyu par├ža par├ža tekrarlar ile ├Â─čretmeye ├žal─▒┼č─▒n.
-├ľ─črettiklerinizi s─▒k s─▒k tekrarlay─▒n.

Zihinsel ├ľ─črenme Yetersizli─či Olan ├çocuklar Neler Yap─▒labilir?

-├ľ─čretmen a├ž─▒s─▒ndan

-├çocu─ča ba┼čarabilece─či g├Ârevler verilmeli,
-Do─čru yan─▒tlayabilece─či sorular sorulmal─▒,
-Gerekti─činde g├Ârevi yerine getirmesine yard─▒m edilmeli(ipu├žlar─▒,soru tekrarlama)
-├çocuk ba┼čar─▒s─▒z oldu─ču noktada b─▒rak─▒lmamal─▒;yard─▒mlar ├žocuk ba┼čar─▒l─▒ olana dek s├╝rd├╝r├╝lmeli.
-├çocuk verdi─či yan─▒t─▒n do─čru olup olmad─▒─č─▒n─▒ bilmeli,
-Do─čru yan─▒tlar an─▒nda peki┼čtirilmeli,
-├çocu─čun yeterlilik d├╝zeyi belirlenmeli ve verilecek g├Ârevlerin onun d├╝zeyine uygun olmas─▒ sa─članmal─▒,
-├çocu─čun geli┼čiminde ini┼č ├ž─▒k─▒┼člar g├Âr├╝lebilir dolay─▒s─▒yla yeterlilik d├╝zeylerin s─▒k s─▒k de─čerlendirilmesi yararl─▒ olacakt─▒r.
-├ľ─čretilecek konu ya da k├╝├ž├╝k par├žalara b├Âl├╝nmeli,
-Kolaydan zora do─čru basamakland─▒r─▒r,
-├ľ─čretilen bilgiler belirli aral─▒klarla tekrar edilmeli
-├çocuklara bir kerede birden fazla kavram ├Â─čretmeme,
-├çocu─čun derse aktif kat─▒l─▒m─▒n─▒ sa─člama ├Â─črenme a├ž─▒s─▒ndan ├Ânemlidir.Bu y├Ândeki davran─▒┼člar─▒ cesaretlendirilmeli ve peki┼čtirilmelidir,
-├çocu─čun ├Â─črendi─či bir beceriyi farkl─▒ ortamlarda uygulamas─▒na f─▒rsat tan─▒nmal─▒d─▒r,
-├ľ─čretmen aileyle i┼čbirli─či i├žinde olmal─▒d─▒r,
-├ľ─čretmenin ├Â─črencilerin ge├žmi┼č ya┼čant─▒lar─▒ hakk─▒nda bilgi sahibi olmas─▒,
-├ľ─čretmen dersi i┼člerken ├žocu─čun birden fazla duyu organ─▒na hitabedecek ├Â─čretim y├Ântem ve materyali kullanmal─▒d─▒r,
-├ľ─čretmen ders i┼člerken sade ve anla┼č─▒l─▒r ifadelere yer vermelidir,
-├ľ─čretmen ├žocuklara somut ├Ârnekler vermelidir,

Z─░H─░NSEL ENGEL─░LER─░N E─×─░T─░M─░NDE KULLANILAN YARDIM T─░PLER─░

1-Fiziksel yard─▒m
├ľ─čretim esnas─▒nda ├Â─čretmenin ├Â─čretece─či beceriyi direkt ya da k─▒smi yard─▒mla m├╝dahale ederek yapmas─▒n─▒ sa─člamas─▒ durumudur.
├ľRN:Yaz─▒ yazma esnas─▒nda ├žocu─čun elini tutup yaz─▒lmas─▒ istenen harfi birlikte yazmak.
2-S├Âzel yard─▒m
├ľ─čretim esnas─▒nda ├žocu─ča konu┼čarak yapmas─▒ gereken beceriyle ilgili olarak y├Ânergelerin verilmesi durumudur.├çocu─čun anlayabilece─či d├╝zeyde c├╝mle kurmaya ├Âzen g├Âstermek gerekmektedir.
├ľRN:Elimi tut aya─č─▒n─▒n birini kald─▒r.
3-Model olma
├çocu─čun yapmakta zorlad─▒─č─▒ davran─▒┼č ya da beceriyi ├Â─čretmenin kendisinin yapmas─▒ ve ├Â─črencinin dikkatlice izlemesini sa─člamas─▒ durumudur.
├ľRN:Siz yava┼č yava┼č ├žocu─čun ├Ân├╝nde elektrik s├╝p├╝rgesini kullan─▒n .

Z─░H─░NSEL ENGELL─░LER─░N E─×─░T─░M─░NDE KULLANILAN PEK─░┼×T─░RE├ç T├ťRLER─░

Peki┼čtire├ž Belirleme Listesi
Yiyecek ├Âd├╝lleri Oyun ├Âd├╝lleri Sosyal ├Âd├╝l Etkinlik ├Âd├╝lleri
├çikolata Yakalamac─▒l─▒k ├ľpme M├╝zik dinleme
┼×eker Evcilik oyunu Sar─▒lma Kitap okuma
Bisk├╝vi Saklamba├ž oyunu S├Âzel ifadeler Resim yapma
Çiklet Futbol Dokunma Dans etme
Tatl─▒ Kulaktan kula─ča
Meyve
Kraker

Oyuncak ve ya okul malzemesi de ├Âd├╝l olarak verilebilir.
i
├ľzel e─čitime muhta├ž ├žocuklara e─čitim uygulama ve i┼č e─čitimi merkezinde,├Âzel e─čitim s─▒n─▒flar─▒na,bunlar sa─članamad─▒─č─▒ takdirde bulundu─ču s─▒n─▒f─▒nda kayna┼čt─▒rma yoluyla e─čitim verilmektedir.

Ayr─▒ca,devletin sa─člad─▒─č─▒ bu imkanlar d─▒┼č─▒nda ├Âzel rehabilitasyon merkezleri ve okullar─▒nda da e─čitim verilmektedir.

├ľzel e─čitime muhta├ž ├žocuklara e─čitim veren kurumlara ula┼čmak i├žin www.ozida.gov.tr. t─▒klay─▒n─▒zÔÇŽÔÇŽ

├ľzel e─čitime muhta├ž ├žocuklara y├Ânelik olan i┼č ve meslek alanlar─▒;
1-Muavinlik
2-├çicek├žilik
3-Marangoz ├ž─▒rakl─▒k
4-Bah├živanl─▒k
5-Kuaf├Âr yan─▒nda ├ž─▒rakl─▒k
6-Oto y─▒kamac─▒l─▒─č─▒
7-Gazete da─č─▒t─▒c─▒l─▒─č─▒

9-Terzi yan─▒nda ├ž─▒rakl─▒k
10-Simit├žilik
11-F─▒r─▒nda i┼č├žilik
12-Garsonluk
13-Seyyar sat─▒c─▒l─▒k
14-Metal i┼čcili─či ve bunun gibi rutin i┼člerde g├Ârev alabilirler.

Zihin Engelli Çocuk Ve Tuvalet Becerisi

Hafif D├╝zeyde Zihinsel Engelli ├ľ─črenciler ─░├žin ├ľ─čretmene ├ľneriler

Zihinsel engelliler ve ileti┼čim

%d blogcu bunu be─čendi: