Sinir hücrelerinin baÄŸlantı noktaları olan sinapsları, aksonları ve dendritleri incelemenin öneminden bahseden nörologlar; aynı zamanda sinir hücrelerinin öneminden bahsetmiÅŸlerdir.

        Sinir hücresi ve zeka kavramlarının açıklık kazanması bütün bilimsel ifadeler için önemli olmakla beraber, muhtemel ifadeler çerçevesinde en önemli olarak ele alınan bilimsel çerçeveler bütünü ise “eÄŸitim” ifadesi altında bir araya getirilmiÅŸtir. “Zeka ifadesinin çözüm bulması demek, eÄŸiticimler için çölde su bulan biri kadar önemlidir” dersek yanlış bir ifade kullanmamış oluruz. DüÅŸünsenize, zekanın çözüm bulması ile beraber iyi yetiÅŸmiÅŸ ve medeniyet düzeyi yüksek nesillere doÄŸru hızlı bir ilerleme kaydederek ulaşılmış olacaktır.

        Konunun önemi yüzlerce yıldır bilinmekle beraber, tam açıklığa hala kavuÅŸturulabilmiÅŸ deÄŸildir. Ancak Stanford-binet zeka testinin bulunmasından bu yana olaylar daha da deÄŸiÅŸik boyutlara ulaÅŸmanın hazzını yaÅŸamaktadır. O zaman diliminde bahsedilen ifade ÅŸekli, tekli zeka modellemesi ÅŸeklindeydi. Ancak eÄŸitim uzmanlarının çalışmalarını yoÄŸunlaÅŸtırması ile beraber, insanların daha kapsamlı olduÄŸu ve bu tek tip model yerine daha geniÅŸ boyutları olan ifadeye sahip olduÄŸu ÅŸeklindeydi. Kimi insan vardır, resime karşı geliÅŸim göstermektedir; kimi insan vardır, mantıki yönü geliÅŸmiÅŸtir; kimi insan vardır, sosyal yönü geliÅŸmiÅŸtir; kimi insan vardır, kinestetik olarak geliÅŸmiÅŸtir… Bu ve buna benzer ifadeleri uzatmamız mümkündür. Åžu anki çalışmalardan anlaşılacağı üzere sekiz farklı zeka modellemesi ortaya konulmuÅŸ durumdadır.

        EÄŸitimcilerin ifade ÅŸekilleri, bu son çalışmalarla beraber hem yön ve hem de yöntem deÄŸiÅŸtirmiÅŸtir. Daha önceleri tekli zeka modelini benimsemiÅŸ olan eÄŸitimciler, ifadenin basit olmadığını daha iyi kavramışlardır. “Bir çocuk illa matematik dersine ilgi duyacaktır” diyen eÄŸitim uzmanları bu ifadelerden sonra demiÅŸlerdir ki: “hayır, bir çocuk hangi yönde kabiliyet gösteriyorsa o yönde eÄŸitilmelidir.” DoÄŸru olan bu ifade geliÅŸmiÅŸ ülkelerin eÄŸitim bünyeleri içerisine oturmuÅŸ durumdadır. Ana sınıfından itibaren çocuÄŸun kabiliyetine bakılmakta ve daha ileri ki yıllarda bu yönde çocuÄŸa eÄŸitim uygulanmaktadır. Böylece saÄŸlıklı nesiller yetiÅŸtirilmektedir.

        Ben eÄŸitim ifadesi içerisinde kendi düÅŸündüÄŸüm bir tarzı daha önceki yazılarımda sundum; bu ifadeye tekrar yer vermenin önemli olduÄŸunu düÅŸündüm. Benim ifade ÅŸeklimde çocuklar zeka modelinden sadece birinde deÄŸil, hepsinde belli oranda geliÅŸme göstermelidir. Bu geliÅŸim belki birinde fazla, birinde az olmalı; ancak hepsinde de geliÅŸim göstermelidir. Ben bu ifadeyi kullandığım zaman diyebilirsiniz: “siz daha önceki modeli mi kabul ediyorsunuz?” Tabi ki hayır. Daha önceki modellemelerde verilen ödevlerde konu tamamen tek derse yönelikti, ÅŸu anki modelde de öÄŸrencinin geliÅŸim düzeyine uygun zeka modellemesine göre yine tek bir ifadeye yöneliktir. Benim ifademde ise bir ödev verildiÄŸi zaman birden çok ifadeyi ve beceriyi bünyesinde taşıması ÅŸeklindedir. Yazı ve anlatım olmalı ki dilsel zeka; resim olmalı ki görsel zeka; mantıksal verilere uygun olmalı ki mantık ifadesi… Bu ve buna benzer ifadeleri çoÄŸaltmamız mümkündür.

        Bu ifadenin derste en iyi uygulama karşılığı ise beyin fırtınası olarak karşılık bulmuÅŸtur. Daha çok fen derslerinde uygulanan, ancak bütün derslere uyarlanabilecek beyin fırtınasında amaç,  bilinen bir konuda öÄŸrencilerin karşılıklı tartışmasıdır. Bu tartışma ifadesini geniÅŸ boyutta ele alsak ve öÄŸrencileri gruplara ayırsak, her gruptaki öÄŸrencilerin bir zeka modeli ön planda olsa… Tartışma sürerken her grup diÄŸer grupların düÅŸünce ÅŸeklini görecek ve sonuç itibarı ile de öÄŸrenciler bütün zeka modellemelerinde geliÅŸim gösterecektir. Bu modelleme ifadesinde aynı zamanda öÄŸrenciler tartışma kurallarına uyarak empatiyi geliÅŸtirecektir. Bu ifadeyi eÄŸitimciler uygulamaktadır; ancak bir farkla, öÄŸrencinin geliÅŸim gösterdiÄŸi zeka modellemesi ön planda tutulmadan bu olay yapılmaktadır. Bu ifadenin baÅŸarılı olacağını düÅŸünmekteyim, denemekte de fayda görmekteyim…