hd porno porno hd porno porno

Category: Sizden Gelenler

├ľzel e─čitimci olmak da b├Âyledir.

black filmiBlack Filmi ─░zle
http://www.youtube.com/watch?v=x2WOup29JwM
E─čitimci Olmak

├ľ─čretmen okulun ilk g├╝n├╝nde, 5. S─▒n─▒f─▒n ├Ân├╝nde dururken, ├žocuklara bir yalan s├Âyledi. ├ço─ču ├Â─čretmen gibi, ├Â─črencilerine bakt─▒ ve hepsini ayn─▒ derecede sevdi─čini s├Âyledi. Devam─▒n─▒ Oku

Azmin tek kollu zaferi!!!


 AZİM

Japon ├žocu─čun tek hayali ├žok ├╝nl├╝ bir karateci olmakt─▒. Fakat ailesi buna izin vermezdi. Bir g├╝n talihsiz bir kaza sonucu ├žocuk sol kolunu kaybetti.
Ailesi ├žocu─čun moralinin ├žok k├Ât├╝ oldu─čunu g├Âr├╝nce ona bir karate hocas─▒ tuttu. Hoca ilk dersinde ├žocu─ča kars─▒s─▒ndakini sa─č koluyla tutup ├╝st├╝nden savurmay─▒ g├Âsterdi. Hatta ikinci, ├╝├ž├╝nc├╝ ve sonraki b├╝t├╝n derslerde hep ayn─▒ hareketi yap─▒yorlard─▒.
├çocuk bir g├╝n hocas─▒na “hocam ben ├žok s─▒k─▒ld─▒m, art─▒k ba┼čka hareketlere ge├žsek” dedi. Hoca ise bunu kabul etmeyerek d├╝nyada bu i┼či en h─▒zl─▒ yapan ki┼či olmad─▒k├ža bitirmeyece─čini s├Âyledi. ├çocuk o kadar h─▒zlanm─▒┼čt─▒ ki, hocas─▒n─▒ bile g├Âz a├ž─▒p kapay─▒ncaya kadar yerden yere vuruyordu. Bir g├╝n hoca elinde bir ka─č─▒tla geldi ka─č─▒tta ├žocu─čun gen├žler karate ┼čampiyonas─▒na kat─▒labilece─či yaz─▒yordu.
├çocuk ├žok ┼ča┼č─▒rd─▒. Ertesi g├╝n salonda ilk rakibinin kar┼č─▒s─▒na ├ž─▒kacakken heyecanla hocas─▒na sordu, “hocam bu i┼č nas─▒l olur? Ben sadece tek hareket biliyorum kesin kaybederim” Hocas─▒ ise “sen sadece hareketi yap” cevab─▒n─▒ verdi.
├çocuk ringe ├ž─▒kt─▒ ve hareketiyle rakibini eledi. Hatta tek hareketle finale kadar ├ž─▒kt─▒. Finalde kar┼č─▒s─▒nda kendisinin iki kat─▒ birisi vard─▒. ├ľnce ├žok korktu ama gene bildi─či hareketi yaparak son rakibini de yendi ve ┼čampiyon oldu.
Sevin├žle hocas─▒n─▒n yan─▒na ko┼čtu ve sordu “hocam nas─▒l olur anlam─▒yorum, sadece bir hareket biliyorum, tek kolluyum ve ┼čampiyon oldum” Hocas─▒ ├žocu─ča bakt─▒ ve dedi ki, “senin yapt─▒─č─▒n hareket karatedeki en zor hareketlerden biridir.

Ve bir tek savunmas─▒ vard─▒r o da, rakibin sol kolunu tutmak”.

nas─▒l g├Âr├╝yoruz Allah’─▒n en b├╝y├╝k nimeti OKS─░B─░TAL LOB

 


ÔÇó
G├Ârme duyusuyla ilgili bilgilerin i┼člendi─či lobÔÇÖdur.┬á ┬á ┬áHafif zarar g├Ârmesi hal├╝sinasyonlara sebep olur. Nesneleri g├Ârme, hareket, renk, uzunlu─ču hakk─▒nda bilgi al─▒r.
Birincil g├Ârme alan─▒:
G├Ârmenin ger├žekle┼čti─či aland─▒r.
─░kincil g├Ârme alan─▒:
Di─čer loblarla bilgi al─▒┼č-veri┼či yapan, birle┼čtirici yollar─▒n ge├žti─či, yorumlamak i├žin gerekli olan aland─▒r.

ÔÇó┬á┬á┬áG├Ârme Sistemi
ÔÇó┬á┬á┬áG├Ârme yetisi, g├Âz yuvarla─č─▒n─▒n i├žindeki ve d─▒┼č─▒ndaki yap─▒lar─▒n hareketlerine ba─čl─▒d─▒r. Bir nesneye bakt─▒─č─▒m─▒zda, ─▒┼č─▒k ─▒┼č─▒nlar─▒ g├Âz├╝n saydam tabakas─▒na yans─▒r. I┼č─▒nlar, saydam tabaka, g├Âz merce─či ve g├Âz i├ži s─▒v─▒s─▒nca e─čilip b├╝k├╝l├╝r, k─▒r─▒l─▒r ve odaklan─▒r. G├Âz merce─činin g├Ârevi, ─▒┼č─▒nlar─▒n a─čtabaka (retina) ├╝zerinde keskin bir bi├žimde odaklanmas─▒n─▒ sa─člamakt─▒r. A─čtabakada, nesnenin ba┼č a┼ča─č─▒ bir g├Âr├╝nt├╝s├╝ olu┼čur. I┼č─▒nlar a─čtabakada elektrik ak─▒mlar─▒na d├Ân├╝┼čt├╝r├╝l├╝r ve g├Ârme siniri arac─▒l─▒─č─▒yla beyne iletilir. G├Ârsel veriler, beyinde, oksipital lob, yanal loblar ve parietal lobda i┼členir.
G├Âz yuvarla─č─▒n─▒n arka k─▒sm─▒nda bulunan retinaya ─▒┼č─▒k d├╝┼č├╝nce g├Ârme sinileri uyar─▒l─▒r ve burada elektrokimyasal enerji olu┼čur.Sinir uyar─▒m─▒ optik sinir boyunca akar optik klasmadan ge├žerek g├Ârsel beyin kabu─čuna ula┼č─▒r. Optik klasma g├Ârsel sinirlerin ├žapraz olarak ba─čland─▒─č─▒ ├Âzel bir b├Âlgedir. Her iki g├Âz├╝n buruna yak─▒n olan retinas─▒ndan ├ž─▒kan sinir u├žlar─▒ o g├Âz├╝n ├Âb├╝r taraf─▒ndaki yar─▒-k├╝reye gider. ┼×akak k─▒sm─▒ndaki retinadan ├ž─▒kan g├Ârme sinirleri ise g├Âz├╝n bulundu─ču yar─▒-k├╝reye gider.
ÔÇó┬á┬á┬áOKS─░B─░TAL LOB K├ľKENL─░ PARS─░YEL EP─░LEPS─░ N├ľBETLER─░
Genellikle g├Ârsel ;negatif veya pozitif elementer veya kopmleks olabilen belirtilerle giden n├Âbetlerdir. Bu fenomenler tek yanl─▒ oldu─čunda fok├╝s├╝n genellikle kontralateralinde rastlan─▒rlar.
ÔÇó┬á┬á┬á─░ktal k├Ârl├╝k s─▒k olarak g├Âr├╝l├╝r migrenle ili┼čkisi konusu tart─▒┼č─▒lmaktad─▒r.
ÔÇó┬á┬á┬áElementer viz├╝el hal├╝sinasyonlar ve kompleks viz├╝el hal├╝sinasyonlar ├žok ├že┼čitli formlarda n├Âbet semptomu olarak kar┼č─▒m─▒za ├ž─▒kabilirler epileptik orijinli olduklar─▒nda genellikle k─▒sa s├╝relidirler ve hasta bunlar─▒n ger├žek olmad─▒─č─▒n─▒n bilincindedir.
ÔÇó┬á┬á┬áEpileptik nistagmusun pariyeto-oksibital korteksten kaynakland─▒─č─▒ g├Âsterilmi┼čtir. G├Âzlerin kar┼č─▒ tarafa d├Ânmesi , g├Âz k─▒rpma ve g├Âzlerde hareket hissi oksibital lob n├Âbet semptomlar─▒ olarak g├Âr├╝lmektedir.

─░SLAMDA E─×─░T─░M

─░SLAMDA E─×─░T─░M Yazar : Bayraktar BAYRAKLIYay─▒nevi : M.├ť. ─░lahiyat Fak├╝ltesiBask─▒ : ─░stanbul / 1989 / 304 shf. Milli E─čitimimiz, bir bunal─▒m devri ge├žirmekte; ilkokuldan ├╝niversiteye kadar b├╝t├╝n e─čitim kurumlar─▒nda bir dejene-rasyon havas─▒ esmektedir. B├╝t├╝n m├╝esseselerde e─čitim iyice gev┼čemi┼č, ├Â─čretmenlerle ├Â─črenciler ├žok yerde birbi-rinden kopmu┼č, hatta birbirine d├╝┼čman olmu┼č, baz─▒ okullarda e─čitim g├Ârevi hi├ž yap─▒lmaz hale gelmi┼čtir. Tarihimizin hi├žbir devrinde e─čitimin bu kadar yozla┼čmaya y├╝z tuttu─ču g├Âr├╝lmemi┼čtir. Bu durumdan kurtulmam─▒z─▒n ├žaresi nedir? E─čitimcilerimizin ├žo─ču ├žareyi Bat─▒ e─čitim sistemlerinde aramakta; AvrupaÔÇÖl─▒, AmerikaÔÇÖl─▒ pedagoglar─▒n fikirlerini savun maktad─▒rlar. Yak─▒n tarihimizde Bat─▒ e─čitim sistemi istikametinde ge├žirdi─čimiz tecr├╝belerden, giri┼čti─čimiz uygulama-lardan bekledi─čimiz m├╝sbet sonu├ž elde edilememi┼čtir. Aksine, ├Â─čretmen-├Â─črenci ├žat─▒┼čmalar─▒, gen├ž nesillerin birbiri-ne d├╝┼čman olmalar─▒ gibi e─čitim tarihimizde hi├ž g├Âr├╝lmemi┼č felaketler ortaya ├ž─▒km─▒┼čt─▒r. O halde, nazariyeyi de─či┼čtir-mek, tarihimizi yapan fikir ve k├╝lt├╝r sistemine, kendi eserimize, kendi benli─čimize d├Ânmek mecburiyetindeyiz.Bizim k├╝lt├╝r├╝m├╝z├╝n, terbiye sistemimizin mayas─▒ ─░slamiyetÔÇÖtir, ─░slamiyetÔÇÖin getirdi─či de─čerlerdir. B├╝t├╝n d├╝nyay─▒ etkileyen e─čitim sistemlerinde, e─čitim nazariyelerinde ve e─čitim felsefelerinde fazilet nam─▒na ne kadar m├╝sbet ilke, fikir ve iddia varsa hepsi ─░slamiyetin e─čitimimize getirdi─či de─čerlerde mevcuttur.─░slam terbiyesi rasyonel bir i┼čleyi┼čtir. Bu terbiye d├╝nya e─čitimcilerini bir noktada toplayacak, birle┼čtirecek ilmi ger├žeklerle doludur. Terbiyede, hareket noktas─▒n─▒ ve geli┼čme s├╝recini; terbiye ilminin stratejisini, mekanizmas─▒n─▒, ahlaki boyutlar─▒n─▒ ─░s-lam e─čitimcileri ortaya koymu┼člard─▒r. Gazali, Farabi, Burhaneddin Zernuci, ─░bn Sina, ─░bn R├╝┼čd, Yusuf Has Hacib, Muhammed Kutub gibi filozof ve bilginler ─░slam terbiye sistemi i├žinde yeti┼čmi┼čler, h├╝r d├╝┼č├╝nceyi ve ilmi m├╝dafaa etmi┼člerdir.D├╝nya e─čitimcileri terbiyenin nihai amac─▒n─▒ ÔÇťiyi vatanda┼č yeti┼čtirmekÔÇŁ ┼čeklinde ifade ederler. ─░slamÔÇÖda terbiyenin nihai amac─▒ iyi insan yeti┼čtirmektir. ─░slami e─čitim ilkelerinde ki┼čiyi b├╝t├╝n├╝yle ve her y├Ân├╝yle ele almak ve ├žo─čunun f─▒trat─▒na uygun bir e─čitim usul├╝ uygula-mak ├Âng├Âr├╝lm├╝┼čt├╝r. ├ça─čda┼č psikolojinin g├Âr├╝┼č├╝ ve modern pedagojinin iddias─▒ da bu istikamettedir. ─░slam terbiye-cilerinin g├Âr├╝┼člerine g├Âre ruhi hayat zaman i├žinde de─či┼čken ve esnek bir ├Âzellik g├Âsterir. ─░┼čte ruhun bu ├Âzelli─čidir ki; e─čitime imkan kazand─▒r─▒r. E─čitim d├╝nyas─▒nda bu fikri benimsemeyen yoktur.─░nsan─▒ yaln─▒z maddi yap─▒s─▒, fizyolojik ├Âzellikleri ile niteleyenler e─čitimin yar─▒m kalmas─▒na sebep olmu┼člard─▒r. Maddeci idealizmde de e─čitim a├ž─▒s─▒ndan yar─▒m kalm─▒┼č bir uygulama egemendir. ÔÇť├╝retim i├žin e─čitimÔÇŁ,ÔÇŁ├ťretim i├žinde e─čitimÔÇŁ,ÔÇŁZihni m├╝kemmeliyet yerine ekonomik verimÔÇŁ ilkelerini ileri s├╝renler ayn─▒ ┼čekilde hataya d├╝┼čm├╝┼čler, e─čitimin k├╝lt├╝rel ve ahlaki boyutlar─▒n─▒ ├ži─čnemi┼člerdir. ─░slam terbiyesi, b├╝t├╝n teferruat─▒ ile m├╝sbet bir b├╝t├╝nl├╝k arzeder. ─░slam terbiyesinde bo┼č zaman yoktur. ─░slam terbiye usul├╝, zaman─▒ bedenin ve ruhun ihtiya├žlar─▒na g├Âre doldurmu┼č ve de─čerlendirmi┼čtir. ─░slamiyet insan─▒ yaln─▒z ibadetle g├Ârevlendirmez; insan hayat─▒nda ibadet kadar i┼čin, i┼č kadar dinlenmenin ve e─členmenin de yeri vard─▒r. ─░slam terbiyesindeki hedeflere g├Âre, Allah ad─▒ ile yap─▒lan her me┼čru i┼č, Allah yoluna g├Ât├╝ren her hareket ve ahlaki davran─▒┼č ibadettir. AllahÔÇÖla, dinle ilgisi kesilmi┼č kimselerin ruhunda ├Âyle bir a─č─▒rla┼čma, so─čuma ve ta┼čla┼čma olur ki, bu hal giderek ki┼čiyi adi bir yarat─▒k haline getirir ve intihar psikolojisinin i├žine sokar. ─░nsan ruh ve beden unsurlar─▒ndan olu┼čan bir terkiptir. Bu terkip, kainat─▒ temsil eden bir ├Âzelli─če ve d├╝nyay─▒ etkileyecek bir g├╝ce sahiptir.ÔÇŁ─░nsan kainat─▒n en m├╝kemmel sentezidir.ÔÇŁ Zira: ÔÇť─░nsan en g├╝zel surette yarat─▒lm─▒┼čt─▒r.ÔÇŁE┼čref-i mahlukatt─▒r. ─░slam, insana en y├╝ksek de─čeri vermi┼čtir ve insan sevgisini e─čitimde prensip olarak vermi┼čtir.─░slam terbiyesinde faaliyet (aktiflik) esas al─▒nm─▒┼čt─▒r. Hayat─▒n devam─▒, geli┼čmesi ve y├╝kselmesi faaliyet ve m├╝cadele ile m├╝mk├╝nd├╝r. ÔÇťHayat m├╝cadeleden ibarettir.ÔÇŁ─░nsan i├žinde ya┼čad─▒─č─▒ d├╝nyay─▒ ve kainat─▒ tan─▒yacak, ├Â─črenecektir. Nimet ve hikmetlerden istifade edecektir. E─čitimin en muteber hedeflerinden biri de budur. Tembellik, uyu┼čukluk, zaman─▒ bo┼č ge├žirmek AllahÔÇÖ─▒n nimetlerine s─▒rt ├ževirmektir. Kainat─▒n kanunlar─▒n─▒ ve s─▒rlar─▒n─▒ ara┼čt─▒ran, tan─▒tan, hayat ┼čartlar─▒n─▒ kolayla┼čt─▒ran ve y├╝kselten ki┼čiler, AllahÔÇÖ─▒n nimetlerini insanl─▒─č─▒n istifadesine arzetmi┼č olman─▒n bahtiyarl─▒─č─▒ i├žinde mesutturlar.AllahÔÇÖ─▒n insana verdi─či ruh ve beden g├╝c├╝ ├Âyle bir nimettir ki, insan bu nimet ve himmetle d├╝nyay─▒ idare etme ve y├╝kselme payesini kazanm─▒┼čt─▒r.─░slam e─čitiminde itidal, ahenk ve denge hakimdir. Ki┼činin birbirine z─▒t ├že┼čitli arzular─▒yla sosyal talep ve idealler aras─▒nda ilgiler bulmas─▒, yeti┼čen nesillerin, yeti┼čmekte olan nesillerle ve b├╝t├╝n devirlerle ili┼čki kurmas─▒, ahenk, itidal ve denge nizam─▒n─▒n gere─čidir.Toplum i├žinde birbiriyle ├žat─▒┼čan fertler, gruplar ve nesiller, ahenk, itidal ve denge nizam─▒ndan uzakla┼čman─▒n huzursuzlu─ču i├žinde peri┼čan olmaya mahkumdurlar. ─░slam terbiyesinde hareket noktas─▒ ger├žeklerdir. Var─▒┼č noktas─▒, yani gaye ideallerdir. Ger├žeklerden ideallerle y├╝r├╝yen ve b├Âylece hayat─▒ s├╝rd├╝rerek y├╝kseli┼če haz─▒rlayan ├žok ileri ve ┼č├╝mull├╝ bir sistemdir ─░slam terbiyesiÔÇŽ─░slam terbiyesinde mahalli hususiyetlerin ├╝st├╝ne ├ž─▒k─▒lm─▒┼č evrensel de─čerler ├Âng├Âr├╝lm├╝┼čt├╝r. ─░slam terbiyesi ile yeti┼čen insan, d├╝nyan─▒n her yerinde fazilet, ┼čeref ve onurunu koruyacak bir ┼čahsiyete, ├╝st├╝n bir davran─▒┼č ├Âzelli─čine sahiptir. ─░slam terbiyesinde insan─▒ sonsuz ger├že─če, AllahÔÇÖa ba─člayan, y├╝celten ebedile┼čtiren, fanilik hissinin karamsarl─▒─č─▒n─▒ izale eden bir huzur motifi hakimdir. ─░slam terbiyesi, insan─▒ tabiat─▒n ve kainat─▒n esrar─▒n─▒ sezmeye ├ža─č─▒rarak ve al─▒┼čt─▒rarak muammalar kar┼č─▒s─▒nda akl─▒ tedirginlikten kurtar─▒r.─░slam terbiyesinin de─či┼čmez ilkeleri ve temel felsefesi; sevgi, ┼čefkat, do─čruluk, iyilik ve iyimserliktir. Af ve be┼čarettir. AllahÔÇÖa, Resul├╝ÔÇÖne ve emir sahiplerine itaattir.1.TAR─░F─░Toplumlar─▒n ve insan zekas─▒n─▒n geli┼čmesi ile ilimler de say─▒ ve hacim bak─▒m─▒ndan geli┼čmi┼čtir. Sosyal ilimler, toplumlar─▒n geli┼čmesi m├╝sbet ilimler ise zeka geli┼čmesinin ├╝r├╝nleridir. B├╝t├╝n bunlar─▒n kaynakland─▒─č─▒ bir nokta vard─▒r. Oda e─čitimdir. Yirminci as─▒rda, insan─▒ ge├žmi┼čteki gibi tesad├╝fi bir e─čitime terketmek imkans─▒zd─▒r. Belli sistemler ve belli kurallar do─črultusunda onu, zaman─▒n icaplar─▒na g├Âre yeniden e─čitmek gereklidir. Din bir e─čitim istemi oldu─čuna g├Âre o bile toplumun ve insan ┼čahsiyetinin geli┼čimine paralel olarak yenilenmi┼čtir. ─░slamÔÇÖa kadar b├╝t├╝n dinler, insan─▒n ├žocukluk d├Ânemindeki e─čitimi and─▒r─▒r. ─░nsan olgunla┼č─▒nca art─▒k kendi kendini e─čitebilir. ─░nsan zekas─▒ ve akl─▒, gerideki ─░slamÔÇÖ─▒n ilkelerinden faydalanacak olgunlu─ča gelmi┼čtir. Bunun i├žin yeni bir dine ihtiya├ž yoktur. E─čitim belli kurallar ve ebediyen de─či┼čmeyecek prensiplere ula┼čm─▒┼čt─▒r. Ama, insan her zaman, biyolojik ve psikolojik yap─▒s─▒ gere─či e─čitime muhta├žt─▒r. E─čer insan, hayvan gibi do─ču┼čtan b├╝t├╝n organ ve kabiliyetlerini kullanabilseydi, e─čitime ihtiya├ž olmayacakt─▒. Oysa ki; insan, do─ču┼čtan ne bedeni ne de manevi g├╝├žlerini kullanmaya m├╝sait de─čildir. E─čitim, onun bu eksikli─čini tamamlamaktad─▒r.Bu bak─▒mdan e─čitim, ba─č─▒ms─▒z bir ilim olma yolunda b├╝y├╝k mesafeler alm─▒┼čt─▒r. ├ç├╝nk├╝ o, yerini insan hayat─▒nda bulmu┼č, hammadde olarak insan─▒ ele alm─▒┼č ve genel prensiplerine kavu┼čmu┼č durumdad─▒r. Yani, art─▒k e─čitim kendi konu ve kanunlar─▒n─▒ koyarak, ilimler aras─▒nda yerini almakta yeterince mesafe kaydetti.ÔÇť─░nsan haz─▒r olmayan ham kabiliyetlerle d├╝nyaya geldi─či i├žin, hayat─▒n sonuna kadar bir ├Â─črenci, bir ├ž─▒rak olarak kal─▒yor. Bunun i├žin insan─▒n e─čitime, e─čilmeye ihtiyac─▒ vard─▒r.ÔÇŁ─░nsan ancak e─čitim sayesinde insan olabilir; insan e─čitimin meydana getirdi─činden ba┼čka bir┼čey de─čildir. ─░nsan kendi kabiliyetlerini kendi kendine geli┼čtirme yetene─čine sahip de─čildir. Onlar─▒n geli┼čmesi i├žin e─čitime muhta├žt─▒r. ├ç├╝nk├╝ kabiliyetler ├Â─črenimle geli┼čir. ─░nsan bu y├Ân├╝ ile ba┼čkalar─▒n─▒n yard─▒m─▒na her zaman muhta├žt─▒r. ─░┼čte e─čitim bu ihtiya├žta temelini kurar. ÔÇťO, ├Â─črenmesinde daima bir ├ž─▒rak olarak kal─▒r. Bunun i├žin insan, hayat─▒n─▒n sonuna kadar ├Â─črenmek, kendisinin ve ba┼čkas─▒n─▒n tecr├╝belerini toplamak, onlar─▒ de─čerlendirmek onlardan faydalanmak zorunda olan bir varl─▒kt─▒r.ÔÇŁOysa ki hayvan─▒n; kendisinden ya┼čl─▒ olanlar─▒ndan bir┼čeyler ├Â─črenmeye ihtiyac─▒ yoktur. Kendisine has faaliyetleri yapmak i├žin do─ču┼čtan yeteneklidir. Onun bir ├Ânceki neslinden alaca─č─▒ bir k├╝lt├╝r hazinesi olmad─▒─č─▒ gibi kendinden sonrakine b─▒rakaca─č─▒ bir┼čeyi de yoktur.─░nsan─▒n, yarat─▒l─▒┼č gayesini ├Â─črenmesi, bu gayenin u─čruna yola ├ž─▒kmas─▒ ve ona ula┼čmas─▒ i├žin e─čitime ihtiyac─▒ vard─▒r. Onun i├žin, ─░mam Azam e─čitimi, ÔÇŁ─░nsan ┼čahsiyetini y─▒kan ve yapan ┼čeylerin bilinmesidir.ÔÇŁ diye tan─▒mlamaktad─▒r.E─čitim, s├╝re├ž bak─▒m─▒ndan da tan─▒mlan─▒r. Zira, e─čitim bir anda ger├žekle┼čemez. ─░nsan tabiat─▒ buna m├╝sait de─čildir. ├ľyle ise, e─čitim, insan a├ž─▒s─▒ndan bak─▒p tan─▒mlan─▒nca; ÔÇŁBir ┼čeyi kademe kademe, tedric ile kemaline eri┼čmektir.ÔÇŁE─čitim, kar┼č─▒l─▒kl─▒ etkile┼čim a├ž─▒s─▒ndan da tan─▒mlanabilir. E─čer cemiyetle insan, insanla insan, tabiatla insan aras─▒nda etkile┼čim olmasayd─▒ e─čitimden bahsedilemezdi.Adem(AS)ÔÇÖ─▒n yarat─▒l─▒┼č vakas─▒nda, AllahÔÇÖa ┼čeytan aras─▒nda ge├žen konu┼čmaya ÔÇťe─čitim etkile┼čimiÔÇŁ y├Ân├╝nden bakarsak, dinlerin insanlar─▒ k├Ât├╝ etkilerden kurtarmak i├žin geldi─čini g├Âr├╝r├╝z: ÔÇŁEy Rabbim! O halde dirilecekleri g├╝ne kadar beni geri b─▒rakÔÇŁ(Sad, 38/79) ÔÇťBuyurdu: Haydi geri b─▒rak─▒lanlardans─▒n, kat─▒mda belli olan k─▒yamet g├╝n├╝ne kadar.ÔÇŁ(Sad 38/80-81) ÔÇť├ľyle ise, izzet ve kudretine yemin ederim ki, onlar─▒n hepsini azd─▒raca─č─▒m. Ancak i├žlerinden ihlas sahibi kullar─▒n m├╝stesna.ÔÇŁ(Sad,38/82-83)Ger├žekten e─čitilmi┼č, ┼čahsiyeti sa─člam olan ihlasl─▒ ki┼čilere ┼čeytan─▒n bir etkisi olmamaktad─▒r. Din, insan─▒, menfi y├Ânden etkilenmez (veya ├žok az etkilenir) hale getirinceye kadar etkiler. Art─▒k o insan, cemiyetin, di─čer insanlar─▒n ya da ┼čeytan─▒n elinde cans─▒z oyuncak gibi de─čildir. E─čitimin etkileme faaliyetinin nihai gayesi, etkilenmeyen insan─▒ yeti┼čtirmektir. ÔÇťE─čitim ya┼čayan bir organizman─▒n kendi normal ├ževresi ile kar┼č─▒l─▒kl─▒ etkile┼čimi denen tecr├╝beye muadildir.ÔÇŁÔÇťE─čitim hem gaye hem de vas─▒tad─▒r. ─░nsan─▒ geli┼čtirmeyi hedef ald─▒─č─▒ i├žin gaye, bu geli┼čtirmenin bir metodu oldu─ču i├žin de vas─▒tad─▒r.ÔÇť E─čitimin gayesi ameldir.ÔÇŁE─čitim gaye olarak ele al─▒nd─▒─č─▒nda pratik uygulama g├Âz ├Ân├╝nde bulundurulmal─▒d─▒r.ÔÇŁ E─čitim, nazari neticeleri gaye edinen bir faaliyettir. Kant ise ,ÔÇŁinsan─▒ insan yapan terbiyedir. ─░nsan terbiyenin meydana getirdi─činden ba┼čka bir┼čey de─čildir.ÔÇŁ demektedir.2. PS─░KOLOJ─░ VE E─×─░T─░MPsikoloji bilgisi, hayat─▒n her cephesini, kendimizi, di─čer insanlar─▒, ├žocuklar─▒ daha iyi anlamak ve durmadan de─či┼čen muhit ┼čartlar─▒na daha iyi uymak, di─čer insanlarla olan m├╝nasebetlerimizden do─čan g├╝├ž ve ├že┼čitli problemleri daha iyi ├ž├Âzebilmek i├žin yard─▒m eder.Psikolojik y├Ânden e─čitimin tan─▒m─▒n─▒ yaparsak: ÔÇťKontrol alt─▒na al─▒nm─▒┼č ├ževrede temelli olarak insan─▒n geli┼čmesidir.ÔÇŁ diyebiliriz.3. B─░YOLOJ─░ VE E─×─░T─░M ─░nsan─▒n psikolojik yap─▒s─▒ biyolojik yap─▒s─▒ ile ayn─▒ paralelde geli┼čmektedir. ─░nsan─▒n biyolojik geli┼čimi, insan─▒n psikolojik yap─▒s─▒n─▒n hangi noktas─▒n─▒ etkiliyorsa, e─čitimle biyoloji orada birle┼čmektedir. ÔÇŁMadem ki ruh ve zihin geli┼čmesi esas itibariyle biyolojik kanunlara ba─čl─▒d─▒r, ┼ču halde pedagojinin ilmi temelini, biyoloji te┼čkil edebilir.ÔÇŁ├ľ─črenimin, biyolojik b├╝y├╝me ile yakinen alakas─▒ vard─▒r. ÔÇťYusuf tam kemal ├ža─č─▒na var─▒nca, kendisine hikmet ve ilim verdik.ÔÇŁ(Yusuf,12/22) ÔÇťMusa, tam kemal ├ža─č─▒na erip de dengini bulunca, biz ona peygamberlik ve ilim verdik.ÔÇŁ(Kasas,28/14)─░slam, insan─▒n biyolojik b├╝y├╝mesi ile, zihni e─čitim aras─▒nda menfi y├Ânde bir irtibat da kurar. Ya┼čaman─▒n insan haf─▒zas─▒ndaki gerilemedeki ba─č─▒n─▒ g├Âsterir. ÔÇťBununla beraber, i├žinizden kimi ├Âld├╝r├╝l├╝yor, kimi de ├Ânceki bilgisinden sonra, hi├žbir┼čey bilmemek ├╝zere, kuvvetten d├╝┼č├╝r├╝l├╝p ihtiyarl─▒k haline ├ževriliyor.ÔÇŁ(Hac,22/5),ÔÇŁKimin ├Âmr├╝n├╝ uzat─▒rsak onu yarat─▒l─▒┼č bak─▒m─▒ndan azalt─▒r─▒z.ÔÇŁ(Yasin,36/68)Biyolojik b├╝y├╝me ├Â─čretimi o kadar etkiler ki, belli bir ya┼ča kadar neyin ve nas─▒l ├Â─čretilece─čini tayin eder. Peygamberimiz biyolojik geli┼čme ile e─čitim aras─▒ndaki ili┼čkiyi gayet iyi g├Ârerek ÔÇť├çocuklara yedi ya┼č─▒nda namaz k─▒lmay─▒ ├Â─čretin. On ya┼č─▒nda k─▒lmazlarsa d├Âv├╝n.ÔÇŁ(Ebu Davud) buyurmu┼člard─▒r.Biyolojik b├╝y├╝me ile e─čitim aras─▒ndaki ba─č─▒ ilk te┼čhis eden ─░slamd─▒r. Daha sonralar─▒ Bat─▒ d├╝nyas─▒nda bu alanda ├žal─▒┼čmalar g├Âr├╝ld├╝. AmerikaÔÇÖda Stanly Hall, William James, H.S. Jennigs bu cereyan─▒n m├╝messilidirler, ─░ngiltereÔÇÖde ise Perry NunnÔÇÖun pedagojisi, biyolojik g├Âr├╝┼člerin tamamen tesirleri alt─▒ndad─▒r. AlmanyaÔÇÖda Wilhelm Preyer, Hugo Goring, Ewald Hanfe, Arthur Schulz, A.W. Lay Herman Lietz gibi e─čitimciler buna ├Ârnek olarak g├Âsterilebilir.ÔÇťTerbiyenin bir de m├╝nferit insan ├╝zerinde cereyan eden ┼čekli vard─▒r. Do─čumla ba┼člayan ├Âl├╝mle biten her hayat muayyen geli┼čme ile safhalar─▒na, kanunlar─▒na malik oldu─ču i├žin terbiye, bu geli┼čme ile yak─▒ndan ilgilenmek onun kaide ve kanunlar─▒na uymak zorundad─▒r.ÔÇŁ4. SOSYOLOJ─░ VE E─×─░T─░MSosyoloji bir cemiyet ilmi oldu─čuna g├Âre, e─čitimle ilgilenmemesine imkan yoktur. Cemiyetin kendisi bir e─čitimcidir. Biz fark─▒na varmadan cemiyetin damgas─▒n─▒ ta┼č─▒r─▒z. Do─ču┼čumuzla, ├Ârf, adet, lisan gibi k├╝lt├╝r m├╝esseselerini toplumda haz─▒r buluruz. Konu┼čmam─▒zdaki kelimeleri, toplumun bir h├╝cresi olan aile bize ├Â─čretir. Sosyoloji, e─čitimin ama├žlar─▒nda yerine g├Âre de─či┼čiklik olaca─č─▒n─▒ ortaya koyar. Bununla beraber, sosyoloji e─čitimin de─či┼čmeyen ama├žlar─▒n─▒ da g├Âstermektedir. ÔÇť┼×├╝phesiz e─čitim her yer ve zaman i├žin de─či┼čmeyen amac─▒, toplumsal miras─▒ bir ku┼čaktan di─čerine iletmek olmu┼čtur.ÔÇťE─čitimin bir de eleme g├Ârevi vard─▒r. Emanetin ehline verilmesi i├žin, kabiliyetli ile kabiliyetsiz, bilenle bilmeyen ayr─▒lmal─▒d─▒r. ÔÇťE─čitim sistemi b├╝t├╝n n├╝fus i├žinde, daha yetenekli ki┼čilerin se├žilip ayr─▒lmas─▒n─▒ sa─člayan faaliyetin merkezidir.ÔÇŁAyr─▒ca, e─čitimin ekonomik g├Ârevi de vard─▒r. Vas─▒fl─▒ i┼č├ži yeti┼čtirmek, e─čitilmi┼č insan g├╝c├╝n├╝ temin etmek, g├╝n├╝m├╝z├╝n ekonomik hayat─▒ i├žin ge├žerlidir. E─čitim bu g├Ârevi kar┼č─▒lamal─▒d─▒r.ÔÇťE─čitim genel veya mesleki bir yeti┼čtirme ile bizi hayat─▒m─▒z─▒ kazanacak bir duruma getirmelidir, bizi insanlar─▒ ve kainat─▒ tan─▒tmal─▒d─▒r; tamamen geli┼čmi┼č fertler haline gelmemize bize yard─▒m etmelidir. ÔÇťSosyolojik a├ž─▒dan e─čitimin sakl─▒ g├Ârevlerinden biri de dost edinmektir. ─░nsanlar─▒n manevi karde┼č olmas─▒, toplumun mutlu bir hayat ya┼čamas─▒ i├žin gereklidir. B├╝t├╝n dini meseleler bu karde┼čli─čin ├╝zerine kurulur. ─░slam bir y├Ân├╝ ile e─čitim sistemidir. Onun da en ├Ânemli vazifelerinden biri, e─čitti─či ki┼čileri karde┼č haline getirmektir. Kalplerin kayna┼čmas─▒, kayna┼čan kalplerin karde┼č olmas─▒ ─░slami e─čitimin en ├Ânemli gayesini te┼čkil eder. ÔÇťE─čer sana hile yapmak isterlerse, muhakkak Allah sana kafidir. OÔÇÖdur seni yard─▒m─▒yla ve m├╝ÔÇÖminlerle kuvvetlendiren.ÔÇŁ(Enfal,8/62) ÔÇťVe kalplerin aras─▒n─▒ sevgi ile birle┼čtirdi. Yoksa yery├╝z├╝nde ne varsa harcasayd─▒n, yine onlar─▒n kalplerini birle┼čtiremezdin. Fakat onlar─▒n kalplerini sevgi ile birle┼čtirdi..ÔÇŁ(Enfal,8/63)ÔÇŁM├╝ÔÇÖminler ancak karde┼čtirler. Onun i├žin iki karde┼činizin aras─▒n─▒ d├╝zeltin.ÔÇŁ(Hucurat,49/10)Sosyolojik a├ž─▒dan bak─▒nca e─čitim ┼č├Âyle tarif edilir: ÔÇťTabiat─▒n sosyal m├╝esseselerin ve di─čer insanlar─▒n bizim zeka ve irademiz ├╝zerine icra ettikleri tesirlerden ibarettir.ÔÇŁ5.FENOMENOLOJ─░ VE E─×─░T─░M6. DE─×ERLER ─░LM─░ VE E─×─░T─░M7. AHLAK VE E─×─░T─░MAhlak ilmi neyin iyi neyin k├Ât├╝ oldu─čunu ortaya koyar. ─░yi bize g├Âre mi yoksa bizim d─▒┼č─▒m─▒zdaki bir varl─▒─ča g├Âre mi tesbit edilir? Evrensel ve mutlak bir iyi var m─▒d─▒r? Hareketi y├Âneten nedir?Bu sorulara bakanlar, ├že┼čitli cevaplar aram─▒┼člard─▒r. Ahlak ├╝zerindeki farkl─▒ g├Âr├╝┼čler e─čitime de s─▒├žram─▒┼č, e─čitim alan─▒nda da farkl─▒ uygulamalara sebep olmu┼čtur. Mesela; ahlak─▒n ilahi bir kayna─ča dayanmad─▒─č─▒n─▒ ileri s├╝renler, e─čitimin de ilahi prensiplere g├Âre yap─▒lmas─▒n─▒ kabul etmi┼člerdir.G├Âr├╝l├╝yor ki, e─čitimle ahlak i├ži├žedir. Ahlak, iyiyi ve yap─▒lmas─▒ gerekeni g├Âsterir. E─čitim de bu y├Ânde cereyan etmesine ra─čmen o ayn─▒ zamanda zihin e─čitimi ile de me┼čgul olur. Yani e─čitim daha geni┼č bir alan─▒ i├žine al─▒r. Ahlak bilgi ile u─čra┼čmaz. ├ľ─čretim tamamen e─čitimin bir cephesidir. Zihinle, ahlak de─čil e─čitim u─čra┼č─▒r. Ahlak imanla da u─čra┼čmaz. Kalbin e─čitimi de e─čitimin g├Ârevidir. Demek ki, ahlak, davran─▒┼č, iyi ve k├Ât├╝n├╝n ilmidir.ÔÇťE─čitim geni┼č ├žapta bir ahlaki faaliyet olarak kabul edilir. ├ľ─čretmenler daima ne s├Âylenmesi, ne yap─▒lmas─▒ gerekti─či ve ├Â─črencilerin nas─▒l davranacaklar─▒na dikkat ├žekerler. Ahlak de─čerlerini a┼č─▒lamak, ferdin ve sosyal davran─▒┼č─▒n geli┼čmesi ile ilgilenirler.ÔÇŁFELSEFE VE E─×─░T─░MÔÇťGenel felsefe, en genel ve sistematik tarzda realiteyi bir b├╝t├╝n olarak izah edip anlamaya te┼čebb├╝s etti─či gibi, e─čitim felsefesi de, e─čitimin gaye ve hareket tarzlar─▒n─▒ se├žmemize rehberlik eden genel kavramlar vas─▒tas─▒yla e─čitimin b├╝t├╝nl├╝─č├╝n├╝ yorumlayarak anlamaya ├žal─▒┼č─▒r. Genel felsefe, farkl─▒ bilimlerin bulu┼člar─▒n─▒ tanzim etti─či gibi e─čitim felsefesi de bu bulu┼člar─▒n e─čitimle alakalar─▒ nisbetinde yorumlar─▒n─▒ yapar. Bilim nazariyelerinin e─čitim istidlalleri ile direkt bir alakas─▒ yoktur. Onlar ilk ├Ânce felsefi bir deneyimden ge├žmeksizin e─čitime uygulanamazlar.ÔÇŁBu izahlardan sonra diyebiliriz ki; bir e─čitim felsefesi vard─▒r. E─čitimle felsefe, e─čitim felsefesinde bulu┼čmakta ve ortak meselelerini ├ž├Âzmektedirler. ÔÇŁE─čitim felsefesi, e─čitim meselelerinin genel felsefi nitelikte oldu─ču nisbette genel felsefeye dayan─▒r. Mevcut e─čitim hareket veya fikirlerini ┼ču genel felsefi meseleleri tetkik etmedi─či m├╝ddet├že, yenileri ile kritize edemeyiz:1.E─čitimin ├Ânderlik etmesi gereken iyi hayat─▒n niteli─či,2.E─čitti─čimiz insan oldu─ču i├žin insan─▒n kendi tabiat─▒,3.E─čitim bir i├žtimai ameliye oldu─ču i├žin, toplumun tabiat─▒,4.B├╝t├╝n ilimlerin anlamaya ├žal─▒┼čt─▒─č─▒, nihai realitenin ├Âzelli─či. 1)Perennialism2)Essentialism3)Realist E─čitim4)Progressivizm5)─░dealist Felsefe ve E─čitimÔÇťFa┼čist e─čitim felsefesinin idealizmle bir alakas─▒ oldu─ču gibi, muhtemelen kom├╝nist felsefenin, realizmle daha yak─▒n bir alakas─▒ vard─▒r.ÔÇť Fakat kom├╝nist felsefenin de temelinde idealizm yatar. Hegel, MarxÔÇÖ─▒ ne kadar etkilemi┼čse kom├╝nist felsefe de idealizme o nisbette dayan─▒r. Fakat biz buna, maddeci idealizm diyoruz. ├ľyle ise, idealizm e─čitiminin iki k─▒sma ayr─▒lmas─▒ gereklidir.1)Maddeci ─░dealizm 2)M├╝cerret ─░dealizm Kom├╝nist e─čitim felsefesi idealizmden ne kadar ka├žarsa, o kadar ona yakla┼č─▒yor. ÔÇťKom├╝nizmin ilk teorisyeni olan Marx, kendi sistemindeki fikir tohumlar─▒ndan dolay─▒, idealisti olan HegelÔÇÖe minnettard─▒r. Fakat kom├╝nizmin baz─▒ doktrinleri kesinlikle realistliktir.ÔÇŁ 6)Kom├╝nist E─čitim FelsefesiKom├╝nizmin felsefesi, nas─▒l ki ekonomiyi merkeze al─▒p, di─čer m├╝esseseleri onun ├╝zerine bina ediyorsa, ba┼čka bir deyimle, ekonomi alt yap─▒y─▒, din ahlak, hukuk, sanat ve e─čitim gibi m├╝esseseler ├╝st yap─▒y─▒ te┼čkil ediyor. Alt yap─▒da meydana gelen de─či┼čmeler ├╝st yap─▒y─▒ da etkiliyor. B├Âylece e─čitim de ekonomiye g├Âre ┼čekil almaktad─▒r.Fiziki ├ževrenin, ├Â─črenciyi etkileyen en ├Ânemli y├Ân├╝ ekonomidir. Kom├╝nist felsefenin ana ilkesi, maddi ├╝retim ┼čekli, sosyal ve siyasi m├╝esseselerin niteli─čini tayin etme meselesidir. E─čer insan, kurdu─ču m├╝esseselerin, saf akl─▒n mahsulleri oldu─čuna inan─▒rsa aldan─▒r. Binaenaleyh, kom├╝nist, ─░yi ┼čeylerin de─čeri onlara harcanan emekle ├Âl├ž├╝lece─čine inand─▒─č─▒ gibi, eme─čin e─čitimde ├Ânemli rol oynamas─▒ gerekti─čine de inan─▒r.7)Maddeci ─░dealist G├Âr├╝┼č├╝n E─čitimdeki Temel ├ľzellikleri8)─░dealist E─čitim9)M├╝cerret ─░dealizm E─čitimi10)Reconstructionism(Yeniden ─░n┼čac─▒ E─čitim)11)Fa┼čizm12)Demokrasi─░SLAMÔÇÖDA E─×─░T─░M ANLAYI┼×IA-─░slamÔÇÖda E─čitimin Hareket Noktas─▒Felsefi sistemlerin anlay─▒┼člar─▒nda temel baz─▒ ayr─▒l─▒klar g├Âr├╝lmektedir. Bu ayr─▒l─▒klar─▒n en keskin nedeni, insan akl─▒n─▒n bir e─čitim g├Âr├╝┼č├╝ kurmakta yetersiz kal─▒┼č─▒, hatta d├╝nyaya ve onun z├╝bdesi olan insana belli bir a├ž─▒dan bak─▒p ba─č─▒ms─▒z bir d├╝┼č├╝nceyle inceleyememi┼č olmas─▒d─▒r. ─░nsan─▒ insanla e─čitiyoruz ama, insan─▒ yine insan─▒n fikirleri do─črultusunda e─čitmek ├žok zor ve tehlikelidir. Bat─▒da bu e─čitim g├Âr├╝┼člerinin do─čmas─▒ normaldir. Zira H─▒ristiyan ve Yahudili─čin esasta bir e─čitim g├Âr├╝┼č├╝ yoktur. Orada dinin dolduramad─▒─č─▒ bu sahay─▒ insanlar─▒n fikirleri dolduracakt─▒. Neticede bu b├Âyle oldu. Baz─▒ e─čitim g├Âr├╝┼čleri merkeze ├žocu─ču, baz─▒s─▒ ├Â─čretmeni, baz─▒s─▒ da ge├žmi┼či alm─▒┼čt─▒r. Manevi de─čerlere kulak asmayanlar─▒ da vard─▒r. Hangi a├ž─▒dan ele al─▒rlarsa als─▒nlar, eksiktirler.Yine onlar, d├╝┼č├╝nd├╝kleri fikirleri insana elbise gibi giydirdikleri takdirde onu e─čiteceklerini sand─▒lar. Yani, e─čitmek demek ba┼čkas─▒n─▒n d├╝┼č├╝nd├╝─č├╝ tarzda insan─▒ ele almak demektir. ─░nsan─▒, kendi psikolojik yap─▒s─▒na g├Âre de─čil, ba┼čkas─▒n─▒n istedi─či tarzda e─čitmek istediler.Kendi metodlar─▒m─▒zla insan psikolojisini inceledi─čimizde onu baz─▒ ┼čartlar alt─▒nda g├Âzleyebiliyoruz. Bu metodla hi├žbir etki alt─▒nda kalmadan, insan ┼čahsiyetindeki temel ta┼člar─▒ tesbit etmemiz imkans─▒zd─▒r. En iyi tetkik veya g├Âzlem, insan ┼čahsiyeti f─▒trat halinde iken onun ├Âzelliklerini tesbit etmektir. ├çe┼čitli olay ve tutumlara kar┼č─▒ tav─▒rlar─▒yla onun ger├žek bilgisine ula┼čamay─▒z. Onu bizim elimizde de─čil, AllahÔÇÖ─▒n iradesinde tan─▒mal─▒y─▒z. ─░nsan psikolojisini co─črafi, sosyal ve iktisadi ┼čartlar alt─▒nda inceleme yerine, ilahi f─▒trat d├╝zeyinde incelememiz gerekir.En ├╝st e─čitici (ÔÇťRabÔÇŁ e─čitici manas─▒na gelir.) Allah oldu─čuna g├Âre, insan psikolojisini de en iyi bilen OÔÇÖdur. ─░nsan ┼čahsiyetindeki temel ├Âzellikleri en iyi bilen OÔÇÖdur. ─░nsan─▒ neyin nas─▒l motive etti─čini en iyi bilen onu yaratand─▒r. ÔÇŁAndolsun Biz insan─▒ yaratt─▒k ve nefsinin ona ne vermek istedi─čini de biliriz, biz ona ┼čah damar─▒ndan daha yak─▒n─▒z.ÔÇŁ(Kaf,50/16)─░nsan─▒n e─čitilebilmesi i├žin nefsindeki ├Âzelliklerin anla┼č─▒lmas─▒ zaruridir. Madem ki; e─čitim, insan ├╝zerinde bir tasarruftur. ├ľyleyse bu tasarruf, bilmeden yap─▒lmaz. ─░nsan, insan elinde bir oyuncak olmaktan ├ž─▒kmas─▒ i├žin onu iyi tan─▒mal─▒y─▒z. Onun ┼čahsiyetindeki ilahi unsurlar─▒ zedelemeden, birini di─čerine kurban etmeden e─čitebilmemiz i├žin onu iyi bilmeliyiz.G├Âr├╝l├╝yor ki ─░slam, e─čitimi insan f─▒trat─▒ (tabiat─▒) ├╝zerine bina etmektedir. E─čitim ilkelerini o f─▒trat─▒n niteli─čine g├Âre koymaktad─▒r: ÔÇťBir insan─▒n iyisini k├Ât├╝s├╝n├╝ b─▒rak─▒p, onun ┼čahsiyetinin asl─▒na n├╝fuz etmek laz─▒md─▒r ki, bakal─▒m o kimsenin nas─▒l bir cevher ve ├Âz├╝ vard─▒r, anla┼č─▒ls─▒n. ─░┼čte g├Ârmek ve bilmek b├Âyle olur.ÔÇŁ ( Mevl├ón├ó – fihi mafih)─░nsan─▒n insana verece─či ├Âzelliklerin i─čreti oldu─čunu, bu vas─▒flar─▒n asl├« vas─▒flar olmad─▒─č─▒n─▒ ileri s├╝ren Mevl├ón├ó: ÔÇťBirini iyice g├Ârmek ve her insanda i─čreti olarak bulunan iyi ve k├Ât├╝ s─▒fatlardan ge├žerek ├Âz├╝ne varmak ve iyiden iyiye g├Ârmek laz─▒md─▒r. ─░nsanlar─▒n birbirine verdikleri bu vas─▒flar onlar─▒n al├« vas─▒flar─▒ de─čildir.ÔÇŁ 1. ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á ─░slam E─čitiminin Tarifi: ─░slam├« e─čitim, insan hayat─▒nda takip edece─či yolu, nazari olarak ├žizip hayata uygulamak, nas─▒l hareket edece─čini g├Âstermektir. Bu manada ÔÇśÔÇÖRabÔÇÖÔÇÖ yaratan─▒n, yarat─▒─č─▒na do─čru yolu g├Âstermesi (ir┼čad, ihda) demektir: ÔÇśÔÇÖFiravun ┼č├Âyle dedi: O halde sizin Rabbiniz kimdir; Ey Musa? Musa: Bizim Rabbimiz, her┼čeye suret ve ┼čeklini veren, sonra da yolu g├Âsterendir, dediÔÇÖÔÇÖ (T├óh├ó 20/49-50). E─čitimi, peygamber d├╝zeyinde ele ald─▒─č─▒m─▒zda da, ÔÇÖÔÇÖtebli─čÔÇÖÔÇÖ etmek manas─▒na gelir. B├Âylece ├Â─čretim de e─čitim i├žine girmektedir. Tebli─č, hem e─čitimi hem de ├Â─čretimi i├žine al─▒r.M├óverd├«, e─čitimi ele al─▒nca insan─▒n akl─▒yla ┼čahsiyetini d├╝┼č├╝nmektedir. ÔÇťE─čitim bir direktir. Allah onunla ak─▒llar─▒ kuvvetlendirir. Bir s├╝st├╝r, nesebi kaybolmu┼č olanlar─▒ Allah onunla s├╝sler.ÔÇŁ Bir taraftan insan─▒n istidat ve kabiliyetlerini kuvvetlendiren, bir y├Ânden de insan─▒n pespayeliklerini ├Ârten bir s├╝s olur.2.─░slam E─čitiminin Hareket Noktas─▒: Genel olarak ─░slam insan─▒n do─ču┼čtan iyi oldu─čunu kabul eder. Bozulma sonradand─▒r. ÔÇťBiz, ger├žekten insan─▒ en g├╝zel bi├žimde yaratt─▒k.ÔÇŁ (T├«n – 95/4) Asl─▒ g├╝zel olan, insan─▒ hayrete d├╝┼č├╝ren bir biyolojik yap─▒ ve bu yap─▒n─▒n i├žinde esrarengiz bir manevi ilme sahip insan─▒n e─čitime m├╝sait olmas─▒, f─▒trat─▒n─▒n gere─čidir. Hristiyanlar─▒n belirtti─či gibi, insan do─ču┼čtan g├╝nahkar de─čildir. Bozulma insanda f─▒tri de─čil, ar─▒zidir. ÔÇťSonra onu a┼ča─č─▒lar─▒n a┼ča─č─▒s─▒na ├ževirdik.ÔÇŁ (T├«n – 95/5) insan iyidir ki e─čitilmeye m├╝saittir. Bu e─čitimin ger├žekle┼čmesi, i├žin dinler gelmi┼čtir. E─čer insan e─čitilmeye m├╝sait olmasayd─▒, peygamberler gibi e─čiticilere ihtiya├ž kalmayacakt─▒. ─░nsan yarat─▒l─▒┼č─▒ gere─či fiillerini, huylar─▒n─▒ iyile┼čtirmek, do─čru olan─▒ yanl─▒┼č olandan ay─▒rt etmek veya bunlar─▒ bozmak, yetene─či ve kabiliyeti ├╝zerine yarat─▒lm─▒┼čt─▒r.3.─░NSAN FITRATININ ├ľZELL─░KLER─░:1. ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á Hakimiyet-bozmak-sava┼čmak 2. ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á Nank├Ârl├╝k 3. ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á Cahillik 4. ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á Zalimlik (yanl─▒┼č yapma) 5. ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á Azg─▒nl─▒k (tepki g├Âsterme) 6. ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á K─▒skan├žl─▒k (h─▒rs, tamah) 7. ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á Zay─▒fl─▒k (acz) 8. ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á Cimrilik 9. ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á Sevgi 10. ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á ┬áAcelecilik 11. ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á ┬áM├╝cadele 12. ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á ┬áKorku 13. ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á ┬áCinsel arzu 14. ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á─░nanma B-─░slam E─čitiminin Prensipleri1. ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á ─░rsiyet prensibi 2. ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á ├çevre prensibi 3. ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á H├╝rriyet prensibi 4. ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á Tekam├╝l prensibi Bat─▒ e─čitim sistemleri, onlar─▒n maddeci felsefelerinden kaynakland─▒─č─▒ i├žin e─čitimi do─čumdan sonra ele al─▒rlar. ─░nsan─▒n yarat─▒l─▒┼č─▒n─▒ dikkate almazlar. ├ç├╝nk├╝ kafalar─▒n─▒ yarat─▒l─▒┼ča ├ževirselerdi ilahi kudreti g├Âreceklerdi. ┼×imdi ─░slam─▒n dinlerin tekam├╝l├╝n├╝ de─čerlendirmesine bir g├Âz atal─▒m. ├ç├╝nk├╝ dinler ayn─▒ zamanda bir e─čitim sistemini kapsarlar. ─░nsan─▒n yarat─▒l─▒┼č─▒ gibi, kurdu─ču toplumlar da tekam├╝l ge├žirmi┼čtir. Toplumlar, k├╝lt├╝r miraslar─▒n─▒ nesilden nesile aktard─▒─č─▒ i├žin bir sonraki nesil bir ├Ânceki nesilden daha b├╝y├╝k imkanlarla kar┼č─▒la┼čt─▒. Bu imkanlar, yeteneklerini olduk├ža metodlu ve verimli kullanmas─▒na yol a├žt─▒. Bir yandan, i├žtimai hayat─▒ peki┼čtiriyor, bir yandan da yeteneklerinin ├╝r├╝n├╝ ├žo─čal─▒yordu. ─░lk dini bir aile e─čitimine sonraki dinlerin bir toplulu─čun e─čitim sistemine, islam─▒n da b├╝t├╝n insanl─▒─č─▒n e─čitim sistemine benzetebiliriz. Demek ki dinler, aile e─čitimi, toplum e─čitimi ve insanl─▒k e─čitimi ┼čeklinde g├Âsterebilirler.ÔÇťBen ve di─čer peygamberler, bir ev yapmaya ba┼člay─▒p, onu tam ve m├╝kemmel olarak tamamlayan adama benzeriz. Ancak o evin bir tu─člas─▒ eksiktir. ─░nsanlar o eve girince hayrete d├╝┼čerek, ÔÇśke┼čke ┼ču eksik tu─čla olmasayd─▒ÔÇÖ derler.ÔÇŁ (Tirmizi) B├╝t├╝n peygamberler, bir binan─▒n tu─člalar─▒ gibidir. Peygamberimiz de o binay─▒ tamamlayan en son tu─člad─▒r.─░nsan─▒n yeteneklerindeki geli┼čme ve bu geli┼čmenin yans─▒d─▒─č─▒ toplum hayat─▒ndaki geli┼čmenin do─čurdu─ču ihtiyaca g├Âre Allah dinleri g├Ândermi┼čtir. Demek ki ilahi e─čitim, insan ve onun toplumunun tekam├╝l├╝n├╝ takip etmi┼čtir. ─░nsan yarat─▒l─▒┼č─▒nda, onun ilahi e─čitimindeki tekam├╝l sistemi insan─▒n hayat─▒nda da dikkate al─▒nmal─▒d─▒r. ─░slam, bir ferdin tekam├╝l├╝n├╝ e─čitim a├ž─▒s─▒ndan ┼ču merhalelerle ay─▒r─▒r: 0-2 ya┼č/2-7 ya┼č/7-10 ya┼č/10-bulu─č ya┼č─▒.E─čitim ve ├Â─čretim bu ya┼č kesimlerine g├Âre ayr─▒l─▒r. ─░ki ya┼č─▒na kadar ├žocuk h├╝rd├╝r. Ya┼č─▒na g├Âre hi├ž kay─▒t alt─▒nda de─čildir. ├ľ─črendiklerini hi├ž ┼čuursuz ├Â─črenir. Mesela; y├╝r├╝me, ilk konu┼čma gibi. Fakat s├╝t kesimi onun ┼čahsiyetinde ├Ânemli bir d├Ânemdir. ├ç├╝nk├╝ d─▒┼čar─▒dan zorla m├╝dahale yap─▒l─▒r.7 ya┼č─▒nda da ├Â─čretim safhas─▒ ba┼člar. Art─▒k zihin tekam├╝l etmi┼čtir. ├ľ─čretime haz─▒rd─▒r. ÔÇť├çocuklara yedi ya┼č─▒nda namaz k─▒lmay─▒ ├Â─čretinÔÇŁ hadisi bunu bize a├ž─▒k├ža belirtmektedir. 10 ya┼č ise ├Â─čretilenlerin uygulanmaya ba┼člat─▒laca─č─▒ ya┼čt─▒r. ÔÇťOn ya┼č─▒nda k─▒lmazlarsa d├Âv├╝n.ÔÇŁ hadisi de bize bu ├žizgiyi belirlemektedir. Bu ya┼ča kadar ├žocuk psikolojisi, tasavvuf a├ž─▒s─▒ndan bakanlar ┼č├Âyle anlatmaktad─▒rlar. Son mutasavv─▒flardan ─░bn Tufeyl, ┼ču ifadeyi kullan─▒yor: ÔÇťVeli olmak istersen, k├╝├ž├╝k ├žocuklar─▒n baz─▒ ├Âzelliklerini benimse. ├çocuklar─▒n be┼č psikolojik ├Âzelli─či vard─▒r. Bunlar bir yeti┼čkinde bulunursa veli olur: a)├çocuklar kendi mai┼četlerini merak etmezler. b)Hastaland─▒klar─▒nda Yarat─▒c─▒ÔÇÖdan ┼čikayette bulunmazlar.c)Yiyeceklerini di─čerleriyle payla┼č─▒rlar.d)M├╝naka┼ča ettiklerinde kin beslemezler. Bar─▒┼čmak i├žin can atarlar.e)Korktuklar─▒nda g├Âzlerinden ya┼člar akar.ÔÇŁ5. ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á Zaruret prensibi ─░slam e─čitiminin di─čer bir ilkesi de e─čitimde uyulmas─▒ gerekli olan─▒ g├Âstermektedir. E─čitimci ve e─čitilen her an h├╝r de─čillerdir. Her uygulamalar─▒ kendi ba┼člar─▒na yapamazlar. Baz─▒ kay─▒tlar alt─▒ndad─▒rlar. ─░stese de istemese de bu kurallar do─črultusunda hareket etmek mecburiyetindedirler. Asl─▒nda zaruret prensibi di─čer prensipleri i├žine al─▒r. Mesela; e─čitimci, irsiyet, ├ževre, h├╝rriyet, tekam├╝l, dengeleme, hidayet ve ├Ârnekleme ilkelerine uymak mecburiyetindedir. Bizi biz de─čil, f─▒trat s─▒n─▒rland─▒r─▒yor. ÔÇťF─▒trat bize ┼č├Âyle yapmak mecburiyetindesinÔÇŁ diyor. ÔÇťBenim m├╝saade etmedi─čim ┼čeyi yapamazs─▒nÔÇŁ ├ža─čr─▒s─▒nda bulunuyor. Bunu derken, insan kabiliyet ve kapasitesini bilinmesini istiyor. Gerek insan─▒n sosyal d├╝zen i├žinde alaca─č─▒ yer bak─▒m─▒ndan ve gerekse dini g├Ârevlerini yerine getirmek bak─▒m─▒ndan bu ├ža─čr─▒ya uymak mecburidir. ─░nsan ┼čahsiyetinin belli bir kapasite noktas─▒ ve y├Ân├╝ vard─▒r. Ondan fazla y├╝k y├╝klenirse ┼čahsiyet ├ž├Âz├╝l├╝r. ─░yi bir netice almam─▒z beklenirken zararl─▒ neticelere var─▒r─▒z. ─░slam yeteneklerin ve onlar─▒n ├žal─▒┼čma y├Ân├╝n├╝n bilinmesini ister.6. Muvazene (Dengeleme) prensibi1. ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á ├ľrnekleme prensibi 2. ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á Ceza prensibi 3. ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á Sevgi ve merhamet prensibi 4. ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á Hidayet E─čitim prensibi C-─░slami E─čitim Metodlar─▒─░slami e─čitim metodlar─▒, bir b├╝t├╝n olarak insan ┼čahsiyetine uygundur. Yani metodlar insan yap─▒s─▒na g├Âre vaz edilir. ├ľl├ž├╝, insan─▒n yap─▒s─▒d─▒r. Metod olarak l├╝zumsuz ve y├╝zeyde olan ┼čeylerle u─čra┼čmaz. Metodun esaslar─▒n─▒, insan davran─▒┼č─▒n─▒ idare eden merkezlere g├Âre koyar.─░slam─▒n e─čitim metodlar─▒, yaln─▒z ├Â─čretim metodlar─▒ de─čildir. O yaln─▒z zihni doyurmak istemez. ├ç├╝nk├╝ yaln─▒z zihni ele alarak yap─▒lacak e─čitim tek y├Ânl├╝ ve eksiktir. Bu y├Ân├╝yle bat─▒ e─čitim sisteminden ayr─▒l─▒r. ├ç├╝nk├╝ onlar e─čitimi fayda ve maddeci y├Ânde uygulamaktad─▒rlar. Fayda ile madde aras─▒ndaki m├╝nasebeti dikkate al─▒yorlar. Oysa, faydan─▒n bir de mana ile alakas─▒ vard─▒r. 4-Z─░H─░N E─×─░T─░M─░ VE DAVRANI┼×LAR─░nsan davran─▒┼člar─▒n─▒ y├Âneten merkezleri dikkate al─▒nca, ─░slam e─čitim metodlar─▒n─▒ ilk planda ├╝├že ay─▒raca─č─▒z:I. Zihni E─čitim Metodlar─▒1. ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á Bilginin kayna─č─▒ 2. ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á Bilginin s─▒n─▒r─▒ 3. ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á Metodlar─▒n uygulanmas─▒ 4. ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á ─░├ž g├Âzlem 5. ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á D─▒┼č g├Âzlem 6. ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á K─▒ssa ile e─čitme 7. ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á Sebep-sonu├ž ili┼čkisi 8. ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á Misal ve benzetmelerle bilgi verme 9. ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á D├╝┼č├╝nceyi harekete getirecek zihni e─čitme 10. ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á ┬áTedrici e─čitim 11. ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á─░sticvab usul├╝ 12. ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á ┬áZihni e─čitmede ilahi irade 13. ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á ┬áAna lisanla ├Â─čretim II. Kalbin E─čitim Yollar─▒1. ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á Kalbi bilgiyle e─čitme usul├╝ 2. ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á Kalpteki inanma duygusunu e─čitme usul├╝ 3. ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á Korku ve ├╝mit duygusunu e─čiterek kalbi e─čitme usul├╝ 4. ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á Ekonomik usulde kalbi e─čitme 5. ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á Kalbi uyan─▒k tutarak e─čitme usul├╝ (Kalp e─čitimi ve davran─▒┼člar)III.Nefsi E─čitme Yollar─▒ 1. ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á ─░├ž g├Âzlem (nefsi bilme- tan─▒ma) 2. ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á Kendi kusurlar─▒n─▒ tesbit etmek 3. ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á Haya duygusunu ├žal─▒┼čt─▒rarak nefsi e─čitme 4. ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á Ekonomik usulle nefsi e─čitme 5. ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á M├╝cadele metoduyla nefsi e─čitme 6. ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á Nefsin g├╝├žlerini mevcut ideallere y├Âneltme metodu 7. ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á Tezkiye ile nefsi e─čitme D-─░slam E─čitiminin Gayeleri─░slam e─čitiminin prensip ve usulleri belli hedeflere ula┼čmak i├žin uygulan─▒r. Bu hedefler olmasayd─▒, e─čitimciler planlama ve uygulama zahmetlerine katlanmazlard─▒. E─čitimin ba┼člang─▒c─▒nda bu gayeler beklenti halindedir. E─čitimin tamamlanmas─▒ ile bu hedeflere ula┼č─▒l─▒r. Hedeflere ula┼č─▒lm─▒┼č ise e─čitimin konusu olan insan devaml─▒ ├╝reme halinde oldu─ču i├žin e─čitimde de bir devaml─▒l─▒k vard─▒r. KurÔÇÖan-─▒ KerimÔÇÖe bakarsak, peygamberlerin dini e─čitimlerini ger├žekle┼čtirmek i├žin ├žektikleri zahmetler bu gayelere ula┼čmak i├žindir. Allah, peygamberlerine bu zahmeti onlar─▒n u─čruna ├žektirmi┼čtir. Demek ki, m├╝cadeleler gayeleri ile b├╝y├╝rler. B├╝t├╝n e─čitim faaliyetleri beklentilerini ger├žekle┼čtirmek i├žin b├╝y├╝k zahmetlere katlan─▒rlar.I. ─░slam e─čitiminin k─▒sa vadeli gayeleri: 1. ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á ─░nsandaki gizli g├╝├žlerin ortaya ├ž─▒kar─▒lmas─▒ 2. ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á G├╝nl├╝k ihtiya├žlar─▒n─▒ giderme 3. ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á ─░yi insan yeti┼čtirmek 4. ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á ─░nsanlar─▒ istikamette tutmak 5. ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á Karanl─▒ktan ayd─▒nl─▒─ča ├ž─▒karmak 6. ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á S├Âzle davran─▒┼č─▒ birle┼čtirmek 7. ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á Taklidi kald─▒rmak 8. ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á Evrensel ahlak 9. ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á ┬á Tevhid II. ─░slam e─čitiminin uzun vadeli gayesi SONU├çE─čitim, mutlak bir de─čerdir. Dini ve milleti ne olursa olsun, b├╝t├╝n insanl─▒k e─čitimin mutlak bir de─čer oldu─čunu kabul etmektedir. Ancak e─čitimde faydalanma yollar─▒ farkl─▒d─▒r. E─čitim hem gaye hem de vas─▒ta oldu─čuna g├Âre, onun gayeleri hususunda insanlar aras─▒nda farkl─▒l─▒klar g├Âr├╝l├╝r. Halbuki, e─čitim insanlar─▒n ├Âmr├╝ kadar uzun olmas─▒na ra─čmen ki┼čiler ona gayeler tayin etmektedirler. ─░nsan e─čitiminin gayelerini anlamakla sorumludur. Hangi gayelerin do─črultusunda e─čitim yap─▒laca─č─▒n─▒ kendisi tesbit etmez. ├ç├╝nk├╝ insan ├žo─ču zaman inan├ž ve fikirlerinin esiridir. Onlara g├Âre ┼čartlanm─▒┼čt─▒r. Zamanla de─či┼čen ge├žici fikirlerle e─čitime gaye tayin edilmez. ├ç├╝nk├╝ e─čitim tarih ve ideal alemine ba─čl─▒ bir vak─▒ad─▒r. Yani bir y├Ân├╝yle ezelden geliyor. Bir y├Ân├╝yle de ebede do─čru akmaktad─▒r. Bu ak─▒nt─▒ i├žerisinde, her devirde insan ondan nasibini almak i├žin olanca gayretini sarfeder. Demek ki, insan─▒n g├Ârevi, e─čitimden nasibini almakt─▒r, ona hedef tayin etmek de─čildir. Felsefi sistemler, e─čitim gayelerini tayin etmeye ├žal─▒┼č─▒rken bu hatan─▒n i├žinde bulunuyorlard─▒. ├ç├╝nk├╝ onlar─▒n g├Ârevi e─čitime gaye tayin etmek de─čil, ondan nas─▒l istifade edilece─čini g├Âstermektir. ─░┼čte bu hatad─▒r ki, insanlar e─čitime ├žok k─▒sa vadeli suni gayeler g├Âsterdiler. K─▒sa ve suni gayelere suni usullerle ula┼čma hatas─▒na da d├╝┼čmekten kendilerini kurtaramad─▒lar. ─░nsan─▒n, suni vas─▒talarla sonsuz gayelere ula┼čmas─▒ m├╝mk├╝n de─čildir. Bat─▒ d├╝nyas─▒ insan─▒n ortaya koydu─ču metodlarla insan─▒ e─čitmek istedi─činden, e─čitimin hareket noktas─▒n─▒ tesbit edememi┼čtir. E─čitimin hareket noktas─▒, insan─▒n d─▒┼č─▒nda de─čildir. Aksine, insan─▒n yarat─▒l─▒┼č─▒ndad─▒r. Yan─▒ insan tabiat─▒ e─čitimin hareket noktas─▒ olarak al─▒n─▒r. ─░nsan tabiat─▒n─▒n ├Âzellikleri dikkate al─▒nmadan e─čitime bir hareket noktas─▒ tayin edilemez. Bundan dolay─▒ metodlar suni olarak tesbit ediliyor, insan tabiat─▒ bu metodlara hapsedilerek e─čitilmek isteniyordu. Halbuki metodlar insan tabiat─▒na bakarak tesbit edilebilirdi.─░slam ÔÇťMuttakiÔÇŁ insan─▒ yeti┼čtirmeyi gaye al─▒rken, iyi ile k├Ât├╝n├╝n tesbit edilmesinde yeterli ┼čahsiyetlerin tesbit edilmesini hedef almak ister.ÔÇŁEy m├╝ÔÇÖminlerÔÇŽAllahÔÇÖtan korkarsan─▒z, O size Hak ile bat─▒l─▒ ay─▒rdedecek bir anlay─▒┼č ve nur verir. ÔÇť(Enfal,8/29)─░slam e─čitimine g├Âre iyi ile k├Ât├╝y├╝ tesbit etmenin bir ucu da ilahi iradeye ba─čl─▒d─▒r. Bu ├Âzellik i├žinde muttaki insan─▒n yeti┼čtirilmesi istenir.─░nsan─▒ ahlakl─▒ yapmak isterken, ahlak─▒n ilkelerine suni ve ge├žici temeller aramaktad─▒rlar. Bir tarafta ahlak─▒ y─▒kan davran─▒┼člar─▒ serbest b─▒rak─▒yor, bir taraftan da ahlakl─▒ insan yeti┼čtirmek istemektedir. ─░nsan sa─čl─▒─č─▒n─▒ gaye al─▒yor, fakat sa─čl─▒─č─▒ y─▒kan k├Ât├╝ al─▒┼čkanl─▒klar─▒n neler oldu─ču meselesini e─čitim de ele almaktad─▒r. Be┼čeri e─čitim sistemleri, insan tabiat─▒n─▒ ihmal ediyor. Onun yaln─▒z zihin y├Ân├╝n├╝ ve toplumdaki ili┼čkilerini ele almaktad─▒rlar. M├╝sbet ilimlerin ilkelerini en ince noktas─▒na kadar ├Â─čretirken akl─▒n manevi alanda h├╝k├╝m y├╝r├╝tmesini engellemektedir.E─čer akla, manevi alanda nas─▒l y├╝r├╝yece─či ├Â─čretilseydi, as─▒rlard─▒r bat─▒ alemi bat─▒l inan├žta kalmayacakt─▒ÔÇŽ ├ç├╝nk├╝ orada inan├ž akla de─čil, hakka kar┼č─▒ nefrete dayanmaktad─▒r. Zihinden manevi ger├žekleri gizlemek i├žin ona daima ilmin bulgular─▒n─▒ nihai ger├žek olarak veriyorlar. Bir nevi uyanmas─▒n─▒ istememektedirler. Bat─▒ e─čitim sistemleri, maddi ilimlerde zihni alabildi─čine serbest b─▒rak─▒rken manevi alanda taklitten ayr─▒lmas─▒n─▒ istememektedir. Zira, inan├žlar─▒n─▒ akl─▒n s├╝zgecinden ge├žirip, tenkidini yapacak ki┼čilerin yeti┼čmesini istememektedir. Akla s─▒n─▒rl─▒ bir alan verdiklerinden, onun tabiat─▒na ayk─▒r─▒ hareket etmektedirler.Zihin faaliyetlerinin baz─▒s─▒na b├Âylesine bir ambargo koyarken, kalp ve nefis e─čitimini de hemen hemen b├╝t├╝n├╝yle ihmal etmektedirler. Manevi alanda gezintisine dahi m├╝saade edilmeyen akl─▒n ├Âtesindeki kalpte iman a─čac─▒ nas─▒l ye┼čerir? ─░hya edilmemi┼č kalbin d├╝┼čman─▒ nefis, nas─▒l temizlenip ar─▒nd─▒r─▒l─▒r? Akl─▒n manevi alandaki radar─▒ndan insan ┼čahsiyetinin merkezleri olan kalp ve nefse bakmad─▒k├ža, ne onun hastal─▒─č─▒n─▒ anlayacak ve ne de onlar─▒n hastal─▒─č─▒n─▒ tedavi edecek ila├žlara sahip olunacakt─▒r. ─░┼čte o zaman e─čitim, insan de─čil ├Âl├╝ yeti┼čtirmektir. ÔÇť┼×├╝phesiz sen, ├Âl├╝ olanlara i┼čittiremezsin ve arkalar─▒n─▒ d├Ânm├╝┼č ka├žarlarken sa─č─▒rlara hak ├ža─čr─▒n─▒ duyuramazs─▒n.ÔÇŁ(Neml,27/80) ÔÇťBunun i├žin sen arkalar─▒n─▒ d├Ânm├╝┼č giderlerken, o daveti ├Âl├╝lere duyuramazs─▒n ve sa─č─▒rlara da i┼čittiremezsin.ÔÇŁ (Rum, 30/52)├ľl├╝ d─▒┼čar─▒dan duyu almaz. Ne i┼čitir ne de ak─▒l y├╝r├╝t├╝r. Ger├žek dine kulak vermeyenleri Allah ├Âl├╝ye benzetmektedir. ─░slam, insan─▒n ya┼čayan ├Âl├╝ olmas─▒n─▒ ├Ânlemek i├žin b├╝t├╝n e─čitim metodlar─▒n─▒ seferber eder. Yola gelmeyenleri de e─čitmek i├žin f─▒rsat tan─▒maz. Zira, yukar─▒daki ayetler ayn─▒ zamanda kimlerin e─čitilmeyece─čini de belirtmektedir.

├ľ─čretmenim Bana Yard─▒m Et

├ľ─×RETMEN─░M BANA YARDIM ET

├ľ─čretmenim bug├╝n ├žok hastay─▒m.
├ľ─čretmenim biliyor musun; anne babam beni hi├ž sevmiyor,
Kom┼čular─▒m─▒z beni hep horluyor, karde┼člerim de istemiyor.
ÔÇö├ľ─čretmenim beni duyuyor musun?

├ľ─čretmenim ellerin ├žok yumu┼čak,
Sesin ne kadar tatl─▒ ve ┼čefkatli,
Sanki annem gibisin.
ÔÇö├ľ─čretmenim nerdesiniz sizi g├Ârm├╝yorum.

├ľ─čretmenim verdi─čin ├Âdevleri hep yapt─▒m.
Annem de bana bana yard─▒m etti.
├ľ─čretmenim bana aferin demeyecek misin?
ÔÇö├ľ─čretmenim konu┼čuyor musun sesini duymuyorum.

├ľ─čretmenim verdi─čin ├Âdevler ├žok zor geliyor.
Sorunlar─▒m─▒ size anlatam─▒yorum.
Bazen de sizi hi├ž anlayam─▒yorum.
ÔÇö├ľ─čretmenim ben neden hala okuma yazma bilmiyorum.

├ľ─čretmenim annem beni evde y├╝r├╝t├╝yor.
T├╝m v├╝cuduma egzersiz yapt─▒r─▒yor.
E─čer bu ┼čekilde ├žal─▒┼č─▒rsak y├╝r├╝yebilirsin diyor.
ÔÇö├ľ─čretmenim ellerimden tut d├╝┼čmek ├╝zeriyim.

Mehmet ├Â─čretmenim ben okumak istiyorum
T├╝m benim gibi ├Âz├╝rl├╝ ├žocuklara yard─▒m etmek istiyorum.
Ellerinden tutup y├╝r├╝tmek ┼čark─▒ s├Âyletmek istiyorum.
ÔÇö├ľ─čretmenim bana yard─▒m et hayata tutunmak istiyorum.

(Bir ├Â─čretmenin farkl─▒ ├Âz├╝r grubuna ait ├Â─črencilerinin hissettirdi─či ayr─▒ ayr─▒ duygular)

Mehmet ONGUN ongun51@gmail.com

├ľZEL E─×─░T─░M ├ľ─×RETMEN─░

Ba┼čar─▒ Yolunda 70 alt─▒n kural

Ba┼čarmak, insan─▒n maddi ve manevi kuvvetlerini bir hedefe do─čru y├Âneltip hedefi elde etme s├╝recidir.
Etraf─▒n─▒za, ├╝├ž g├╝n sonra bir daha hi├ž g├Ârmeyecekmi┼č gibi bak─▒n─▒z. ├ť├ž g├╝n sonra bir daha hi├ž duymayacakm─▒┼č gibi dinleyiniz sesleri… Belki o zaman her zaman bak─▒p da g├Âremedi─činiz, i┼čitip de g├╝zel bulmad─▒─č─▒n─▒z ne harikalarla kar┼č─▒la┼čacaks─▒n─▒z. Belki o zaman sahip oldu─čunuz zenginlikler kar┼č─▒s─▒nda ┼ča┼č─▒r─▒p kalacaks─▒n─▒z.
Hayat─▒n─▒z bir duad─▒r. Size dilinizle istediklerinizden ├žok hayat─▒n─▒zla istedikleriniz verilir. Hakk─▒n─▒zda bir karar verilebilmesi i├žin dinlenecek tek me┼čru ┼čahit hayat─▒n─▒z olacakt─▒r. E─čer yeterince fedakarl─▒k yapmam─▒┼čsan─▒z, hayat─▒n─▒z─▒n ┼čahitli─či pek parlak olmayacakt─▒r. Belki a─čz─▒n─▒ a├ž─▒p bir-iki kelime bile etmeyecek, size bo┼č g├Âzlerle bak─▒p duracakt─▒r.
Olabileceklere, ÔÇťbir┼čey olmazÔÇŁ kadar, k├Ât├╝ bir ba┼člang─▒├ž yoktur.
Her insan k├Ât├╝ bir al─▒┼čkanl─▒─ča, ÔÇťh├╝rriyetimi kullan─▒yorumÔÇŁ ifadesi ile ayak basar. Her halde h├╝rriyet u─čruna insan─▒n kendi kendini t─▒kt─▒─č─▒ daha karanl─▒k bir zindan yoktur.
Durgun su ├žabuk kirlenir ve bozulur. Nice suyu batakl─▒k haline getiren durgunluktur. ├çal─▒┼čmayan insanda durgun su gibidir. Kirlenir ve bozulur.
Sabah kaybetti─čimiz bir saati, de─čil bir y─▒l, ├Âmr├╝m├╝z boyunca arasak bulamay─▒z. Kaybetti─čimiz saatler ne kadar ├žoksa eserimiz o kadar eksik olacakt─▒r.
Da─člar ne kadar vakurdur. Onlar g├Âklerden kar dilenmezler. ─░lk kar yinede onlara d├╝┼čer.
Hayatta ├Ânemli olan mazeretler de─čil, neticelerdir.
─░┼čimizin, amac─▒m─▒z─▒n, fikrimizin isimsiz kahraman─▒ olabilirsek, kahramanl─▒─ča isim olabiliriz. Hangi toplumun isimsiz kahraman─▒ ├žoksa, o toplum di─čerlerine ├╝st├╝n gelir.
K─▒rk y─▒l─▒n─▒ denizlerde ge├žiren bir kaptan─▒n ─░spanya a├ž─▒klar─▒nda ba┼č─▒na gelenler herkesin ilgisini ├žeker. Hayat─▒nda bir defa gemiye binmemi┼č bir adam─▒n anlatt─▒klar─▒ ise, ne kadar ilgi ├žekici olursa olsun ÔÇťvah vahÔÇŁ diyerek ge├ži┼čtirilir.
K├╝├ž├╝k ruhlardan gelen b├╝k├╝k harfler herkesi s─▒kar. B├╝y├╝k ruhlardan gelen k├╝├ž├╝k harfler bile bizi b├╝t├╝n varl─▒─č─▒m─▒zla seferber eder.
Son derece iyi haz─▒rlanm─▒┼č, bilgi ve tecr├╝be y├╝kl├╝ bir konu┼čma, k├╝├ž├╝c├╝k bir bilgi hatas─▒ y├╝z├╝nden berbat olur. Dinleyenlerde, konu┼čman─▒n b├╝t├╝n├╝ ├╝zerinde teredd├╝tler has─▒l olur.
SIFIRA ÇARPARSANIZ SIFIRLANIRSINIZ
Ba┼čkalar─▒n─▒n yan─▒nda yapt─▒─č─▒n─▒z taktirde ay─▒planacak davran─▒┼člar─▒ yaln─▒z ba┼č─▒n─▒za da kald─▒─č─▒n─▒zda yapmaman─▒z tesirli bir atmosfere sahip olmas─▒n─▒ sa─člar.
G├╝├žl├╝kleri g├Âze alamayanlar─▒n kolayl─▒klarla kar┼č─▒la┼čmas─▒ m├╝mk├╝n de─čildir. G├╝├žl├╝kleri g├Âze alarak yola ├ž─▒kanlar ise g├╝├žl├╝klerle beraber mutlaka kolayl─▒klarla da kar┼č─▒la┼č─▒rlar.
Do─črudur; her arayan bulamaz. Ama aramadan bulan hi├ž olmam─▒┼čt─▒r.
Her k├Ât├╝l├╝kten sonra bir iyilik, her yanl─▒┼čtan sonra bir do─čru, k├Ât├╝l├╝─č├╝n ve yanl─▒┼č─▒n lekeleri i├žinde simsiyah olmam─▒z─▒ engeller.
Kuvveti artt─▒k├ža ┼čefkati artmayan bir insan her an bir haks─▒zl─▒─ča sebep olabilir.
Do─čruyu g├Ârebilmemiz i├žin do─čruyu hissedebilmek, do─čruyu hissedebilmek i├žin de do─čru ya┼čamak gerekir. Nas─▒l g├Âze ka├žm─▒┼č bir ├ž├Âp, r├╝zgar─▒n kald─▒r─▒p g├Âz├╝m├╝ze doldurdu─ču toz toprak, g├Ârme kabiliyetimizi etkiler, g├Âr├╝┼č mesafemizi k─▒salt─▒rsa, kalbimize dolmu┼č toz ve toprak, kalbimize batm─▒┼č bir ├ž├Âpte kalp g├Âz├╝m├╝z├╝n g├Âr├╝┼č kabiliyetini ve mesafesini etkiler. Kalp g├Âz├╝ perdelenmi┼č bir adam sapla saman─▒ kar─▒┼čt─▒r─▒r, aka kara, karaya ak diyerek iddialara tutu┼čur.
HER SAN─░YEN─░Z GAYEN─░ZE K─░L─░TLENMEL─░D─░R
Doktor olan filozof Halle son vuru┼čuna kadar kendi nabz─▒n─▒ saym─▒┼čt─▒. Meslekta┼č─▒na ÔÇťdostum, nab─▒z atmaz olduÔÇŁ dedi ve ├Âld├╝.
B├╝y├╝k ba┼čar─▒lar, her saniye, tesbit edilen gayeler i├žin ya┼čanmakla elde edilebiliyor. Hayat─▒m─▒z─▒n her saniyesi gayenizin rengi ile renklenmelidir, onunla dopdolu olmas─▒s─▒n─▒z.
Kin ve onun k─▒┼čk─▒rtt─▒─č─▒ intikam hissi sadece y├Âneldi─či kimseyi de─čil, hem onun etraf─▒n─▒ hem sizin kendinizi ve hem de etraf─▒n─▒z─▒ yak─▒p y─▒kar. Bu, ├Âyle bir yayl─▒m ate┼čtir ki masum insanlarda isabet al─▒r.
Affetmek, nefsin terbiyesi ve g├╝├žl├╝ irade i├žin verimli-etkili bir e─čitim yoludur.
Kalbinizi hapishaneye d├Ând├╝rmeyin. Aksi halde size de bir ba┼čka kalpte bir h├╝cre bulunabilir.
Çabuk affeden birisi olursanız her zaman yanınızda birilerini bulabilirsiniz.
Amerikal─▒ gazeteci, Morgman, Ruslar─▒n Hiyve ├╝zerine yapaca─č─▒ taarruzu g├Ârmek i├žin Ceyhun nehrine ula┼čmak ister. Rehberli─čini Polat isimli bir T├╝rk genci yapacakt─▒r. Polat, kendisini Ceyhun k─▒y─▒lar─▒na ula┼čt─▒rmak ├╝zere Morgman’a s├Âz verir. Fakat bu tehlikeli bir yolculuk olacakt─▒r. ├ç├╝nk├╝ Rus generali Kovfman eline ge├žirdi─či b├╝t├╝n T├╝rkleri i┼čkenceyle ├Âld├╝rmektedir. Gece ile g├╝nd├╝z aras─▒ndaki ─▒s─▒ fark─▒n─▒n 30 dereceye ├ž─▒kt─▒─č─▒ ortaasya steplerinde yap─▒lan zorlu yolculuk sonunda Polat, Morgman’─▒ Ceyhun k─▒y─▒lar─▒na getirir. Polat’─▒n hayat─▒ art─▒k tehlikededir. Nitekim ├žok ge├žmeden Albay Ivanoff taraf─▒ndan yakalan─▒r ve General Kovfman’─▒n emri ile idam edilece─či bildirilir. Morgman isyan eder. O sadece bana rehberlik yapt─▒ der. Polat masumdur. Bu seyahat benim iste─čim ├╝zerine olmu┼čtur. Polat, Morgman’─▒n kendisini kurtarmak i├žin yapt─▒─č─▒ m├╝cadeleyi hayretle takip eder. Ve Morgman’─▒n y─▒llar sonra bize nakletti─či ┼ču s├Âzleri s├Âyler: Sizi buraya Allah’─▒n yard─▒m─▒ ile sa─č salim getirmeye s├Âz verdim. S├Âzler yerine getirilirken hayatada mal olabilir. Ama s├Âz mukaddestir. Yerine getirilmesi i├žin kanda verilebilir.
S├Âz bahsinde tak─▒naca─č─▒n─▒z iki tav─▒r vard─▒r. ─░lki, olur olmaz s├Âz vermemektir. ─░kincisi, s├Âz verdikleri sonra mutlaka yerine getirmektir. S├Âzler cay─▒labilecekler, cay─▒lamayacaklar diye ikiye ayr─▒lmazlar. S├Âz s├Âzd├╝r.
Sab─▒r, zaman─▒ lehimize ├ževirme sanat─▒n─▒n ad─▒d─▒r. ─░nsan─▒n kendisini en ├žok kontrol etti─či, d─▒┼č etkilerden en ├žok korudu─ču and─▒r sab─▒rl─▒ oldu─ču an. Yani, sab─▒rl─▒ olma hali tam bir ┼čuur halidir.
Sab─▒r, di─čer kuvvetlerinde zinde tutulmas─▒ i├žin gerekli bir kuvvettir. Sab─▒r olmazsa, di─čer kuvvetler ziyan olabilir. ├ťst├╝n ├žal─▒┼čma g├╝c├╝ne sahip birisi, gerekti─činde sab─▒rl─▒ davranamazsa ├žal─▒┼čma g├╝c├╝ ziyan olur gider. Demek ki sab─▒r, di─čer kuvvetlerimizin sevkinde ├Ânemli rol oynar. Bir bela kar┼č─▒s─▒nda gerekli olan sab─▒r, bir ba┼čar─▒ kar┼č─▒s─▒nda da gereklidir. Bela kar┼č─▒s─▒nda g├Âsterilen sab─▒r nas─▒l belan─▒n s─▒k─▒nt─▒lar─▒n─▒ azalt─▒rsa, ba┼čar─▒ kar┼č─▒s─▒nda g├Âsterilen sab─▒rda ba┼čar─▒y─▒ art─▒r─▒r.
B├╝y├╝k belalar b├╝y├╝k sab─▒r gerektirir. B├╝y├╝k bela kar┼č─▒s─▒nda b├╝y├╝k sab─▒r g├Âsterebilenler belay─▒ b├╝y├╝k bir zafere d├Ân├╝┼čt├╝r├╝lebilir. ├ç├╝nk├╝ sab─▒r, zorlu kap─▒lar kar┼č─▒s─▒nda bir k├Â┼čeye b├╝z├╝lmek de─čil, zorlu oldu─ču ├Âl├ž├╝de kap─▒y─▒ zorlamakt─▒r.
Ba┼čakta, k─▒zg─▒n g├╝ne┼č alt─▒nda yanabilme iradesi olmasayd─▒ bu─čday veremezdi. Mevla’n─▒n dedi─či gibi kuru bir k├╝t├╝k ─▒┼č─▒k sa├žmaya ba┼člar. Kuru bir k├╝t├╝─č├╝ ─▒┼č─▒k kayna─č─▒ haline getiren iradeden ba┼čka bir ┼čey de─čildir.
Elinize be┼č kiloluk bir a─č─▒rl─▒k al─▒p y├╝r├╝meye ba┼člarsan─▒z a─č─▒rl─▒─č─▒n gittik├že artt─▒─č─▒n─▒ g├Âr├╝rs├╝n├╝z. ├ľyle bir an gelirki a─č─▒rl─▒─č─▒ b─▒rakmak mecburiyetinde kal─▒rs─▒n─▒z. Tabi ki be┼č kilo yine be┼č kilodur. Azalan sizin g├╝c├╝n├╝zd├╝r.
Usta kaptan, hi├ž tan─▒mad─▒─č─▒ bir limanada tehlikesizce girebilir. ─░skeleye yana┼čabilir. Her insan bir limand─▒r. Usta bir kaptan bekler.
─░nsanlar ak ka─č─▒tt─▒r ba┼člang─▒├žta. Ona yaz─▒ yazarlar. Nice kalem oynar ├╝zerinde. K├Ât├╝ bir hat─▒ra, bir ayr─▒l─▒k g├╝n├╝n├╝n derin h├╝zn├╝, co┼čkun bir nasihat, bir arkada┼čtan yans─▒yanlar, anne-baba… ona binlerce kelime yazar. Bir insanda gece vard─▒r g├╝nd├╝z vard─▒r. Bahar vard─▒r g├╝z vard─▒r. G├Âl vard─▒r ├ž├Âl vard─▒r. Kolay de─čildir o ak ka─č─▒d─▒ okumak… anlamak. Gecesine rastlarsan─▒z g├╝nd├╝z├╝ olmayacak zannetmeyin. G├╝nd├╝z├╝ne rastlarsan─▒z gecesi olmayacak zannetmeyin.
Bir g├Ârd├╝─č├╝n├╝z insan vard─▒r. Birde insanda g├Âremedikleriniz. Dal─▒nda dipdiri duran bir g├╝l i├žin bah├ž─▒van─▒n ne emekler sarfetti─čini bilemezsiniz. Yapraklar─▒ d├Âkm├╝┼č boynunu b├╝km├╝┼č bir a─čac─▒ da hemen zavall─▒ bellemeyin. Siz onun ya┼čad─▒─č─▒ f─▒rt─▒nalar─▒ g├Ârmediniz ki…
─░nsanlarda g├Ârd├╝─č├╝n├╝z birazda sizin bakmam─▒zd─▒r. G├╝zel bakanlar g├╝zel g├Âr├╝rler. ├ľyle insanlar vard─▒k ki bak─▒┼člar─▒ ile g├╝zelle┼čtirirler.
├çocuklar s├Âzle de─čil, iyi davran─▒┼č ├Ârnekleri ile terbiye edilirler. ├çocuklar─▒n unutamad─▒klar─▒ hat─▒ralar─▒n─▒n ├žo─ču, b├╝y├╝klerinin g├╝zel s├Âzlerinden ziyade g├╝zel hareketleridir.
┼×ifa bulmaz ├╝├ž k├Ât├╝r├╝m bir hastane odas─▒nda yatmaktad─▒r. ─░lk gelenin yata─č─▒ pencere kenar─▒ndad─▒r.
Oradaki ├Âl├╝nce ortadaki o yata─ča ge├žer, kap─▒n─▒n yan─▒ndaki ortaya, kap─▒n─▒n yan─▒na da yeni bir hastay─▒ al─▒rlar. Pencerenin yan─▒na ge├žen hasta herg├╝n g├Ârd├╝klerini arkada┼člar─▒na anlatmaya ba┼člar.
Kar┼č─▒da a─ča├žlarla s├╝slenmi┼č bir park vard─▒r. Ku┼člar dallarda oyna┼čmakta, ├žocuklar konu┼čmakta, ├ži├žekler r├╝zgarla dalgalanmaktad─▒r. Ayn─▒ saatte ayn─▒ insanlar park─▒n yan─▒ndaki yoldan ge├žmektedirler. Di─čer iki hasta i┼člerine giden, evlerine d├Ânen insanlar─▒n de─či┼čmez hikayelerini dinleye dinleye onlarla adeta dost olurlar. Zaten park─▒n yan─▒ndan gelip ge├ženlerin art─▒k birer isimleri de olmu┼čtur. Birg├╝n ortada yatan hastan─▒n akl─▒na bir d├╝┼č├╝nce geldi. Pencerenin yan─▒na ge├žerse o g├╝zel manzaray─▒ dinlemek yerine kendi g├Âzleri ile g├Ârebilecekti. Bu d├╝┼č├╝nceyi g├╝nlerce kafas─▒nda geli┼čtirdi. Nihayet bir gece pencere yan─▒ndaki hastaya kalp krizi gelince ortadaki hasta b├╝t├╝n g├╝c├╝ ile uzan─▒p ┼či┼čeyi yere d├╝┼č├╝rd├╝ ve k─▒rd─▒. Sabah olunca pencere yan─▒ndaki hastay─▒ ├Âl├╝ buldular. Onu al─▒p g├Ât├╝rd├╝ler. Ortadaki hastay─▒ da pencere kenar─▒na ge├žirdiler. O, ÔÇťpencereden d─▒┼čar─▒ bakmak i├žin hastabak─▒c─▒lar─▒n ├ž─▒kmas─▒n─▒ beklemeliyimÔÇŁ diye d├╝┼č├╝nd├╝. Yaln─▒z kal─▒nca ba┼č─▒n─▒ dald─▒r─▒p pencereden d─▒┼čar─▒ya bakt─▒. Az ├Âtede simsiyah bir duvardan ba┼čka bir┼čey yoktu.
Konu┼čmaya ba┼člad─▒─č─▒n─▒z andan itibaren andan itibaren anlatt─▒klar─▒n─▒z de─čil anla┼č─▒lanlar ├Ânemlidir.
Faydas─▒z s├Âz kalbi matla┼čt─▒r─▒r. Ruhun dengesini bozar. Daima endi┼čeye sebep olur.
K─░B─░R EME─×─░ K─░RLET─░R.
G├╝ne┼č gibi, durman─▒z gereken yerde durun. Ne fazla yakla┼č─▒p yak─▒n etraf─▒n─▒z─▒, ne de fazla uzakla┼č─▒p buz kestirin…
Da─člar heybetli, denizler engin, ├ži├žekler g├╝zel, topak c├Âmerttir. Fakat bunlar─▒n hi├ž birinde kibir yoktur. Ne o dokunakl─▒ sesi ile s├Âyleyin duran g├╝m├╝┼č nehirlerde, ne aceleci r├╝zgarlarda kibre rastlayamazs─▒n─▒z. Birbiri art─▒s─▒na y├╝r├╝yen gecede ve g├╝nd├╝zde kibir olmad─▒─č─▒ gibi d├╝nyay─▒ ayd─▒nlatan g├╝ne┼čte de kibirden eser yoktur.
─░ri dolu ba┼čaklar ne kadar m├╝tevazidirler ki ba┼člar─▒ hep ├Ânlerindedir.
Kibir, insan─▒n deh┼četli bir unutkanl─▒k halidir. Nereden geli┼č nereye gitti─čini unutmas─▒d─▒r.
Bedava havay─▒, bedava akci─čerlere soluyan ve bu suretle ya┼čayabilen bir insan─▒n, bu kadar bedava aras─▒nda ├Âv├╝nmesinde bir mant─▒ks─▒zl─▒k da vard─▒r.┬á┬á ─░ki g├Âz├╝ i├žin bir dakika ├žabalamam─▒┼č, bir kuru┼č ├Âdememi┼č bir insan─▒n g├Ârd├╝kleriyle ├Âv├╝nmesinde mant─▒k var m─▒d─▒r?
Her tezgahta hal─▒ dokunmaz. Hal─▒ dokunabilmesi i├žin tezgah─▒n b├╝t├╝n par├žalar─▒n─▒n tamam ve uyum i├žinde ├žal─▒┼č─▒yor olmas─▒ gerekir. K├╝├ž├╝c├╝k bir par├žan─▒n bile eksik olmas─▒ hal─▒ dokunmas─▒n─▒ engeller. En iyi ihtimalle ortaya defolu bir hal─▒ ├ž─▒kar.
Ate┼če dayanmayan toprak, tu─čla olamaz. ├ľfke an─▒nda kendine hakim olan insan kazan─▒r. Her┼čeyden ├Ânce kendini kazan─▒r. ─░nsan, kendine hakim oldu─ču her anda kendini biraz daha g├╝├žl├╝ hisseder. Evet, ├Âfke gelir y├╝z sarar─▒r, ├Âfke gider y├╝z karar─▒r.
Bir meselenin iyice kavranmas─▒ i├žin o meseleye ku┼čbak─▒┼č─▒ bak─▒lmal─▒d─▒r. Havayollar─▒ karayolundan daha k─▒sad─▒r. Kav┼čaklar─▒, virajlar─▒, t├╝nelleri, zaman kaybettirecek engebeleri yoktur. ├ľyleyse meseleler hava yolculu─ču ile g├Âr├╝lmelidir.
Nimetlerin k├╝lfetinden ┼čikayet eden insanlar, emanete ihanet eden insanlar gibidir.
Kazanc─▒n─▒n az oldu─ču d├╝┼č├╝ncesi ile ba┼čka insanlara ve hay─▒rl─▒ te┼čebb├╝slere yard─▒m─▒ ertelemeyiniz. Zenginler b├╝t├╝n mallar─▒n─▒ verseler, fakirler tek bir k├╝pelerini, tek bir y├╝z├╝klerin vermeden bir sava┼č kazan─▒lamaz.
Hz. Ay┼če validemiz diyor ki:
Bir g├╝n koyun kesmi┼č ve bir budunun d─▒┼č─▒nda hepsini da─č─▒tm─▒┼čt─▒k. Allah Rasul├╝:
– Koyunu ne yapt─▒n─▒z? Diye sordu─čunda
– Ya Resulullah, dedim. B├╝t├╝n koyunu muhta├žlara da─č─▒tt─▒k. Bize sadece bir budu kald─▒.
Allah Resulu’n├╝n cevab─▒ ┼čudur:
– Ya Ay┼če, demek ki bir buddan ba┼čka hepsi bize kald─▒.

Otizm ─░leti┼čim

 
Bu yaz─▒m─▒zda ─░LET─░┼×─░M s├Âzc├╝─č├╝ ├╝zerinde durmak istiyorum. Otizmin bir ileti┼čim ├Âz├╝r├╝ oldu─čunu biliyoruz. Ancak bu c├╝mleye tam olarak hakk─▒n─▒ veremedi─čimizi, bana gelen yaz─▒lardan anl─▒yorum. Dikkat edersek ÔÇśotizm bir konu┼čma ├Âz├╝r├╝d├╝rÔÇÖ demiyoruz. ├ç├╝nk├╝ konu┼čamayan her insan─▒n otizmli oldu─čunu d├╝┼č├╝nm├╝yoruz. ┼×├Âyle soral─▒m kendimize: Konu┼čma, ileti┼čimin kendi midir? Konu┼čma ile ileti┼čim ├Âzde┼č midir?

Bu sorular─▒n cevab─▒n─▒ asl─▒nda hepimiz biliyoruz. Konu┼čma, ileti┼čimin kendi de─čildir! Konu┼čma olmadan da ileti┼čim olur. ─░leti┼čim 100 sayfal─▒k bir kitap olarak d├╝┼č├╝n├╝l├╝rse, konu┼čma bu kitab─▒n i├žinde 20 sayfal─▒k bir b├Âl├╝m olarak d├╝┼č├╝n├╝lebilir. Di─čer 80 sayfa beden dili, resim, foto─čraf, e┼čyan─▒n kendi ve i┼čaret dili olarak d├╝┼č├╝n├╝lebilir. ─░leti┼čim denilince e─čer sadece konu┼čmay─▒ alg─▒l─▒yorsak di─čer 80 sayfal─▒k b├Âl├╝m├╝ ka├ž─▒r─▒yoruz, demektir. O zaman da ka├ž─▒raca─č─▒m─▒z ├žok ├Ânemli ┼čeyler olabilir. Y├╝z├╝ne bile bakmak istemedi─čimiz 80 sayfan─▒n i├žindeki ÔÇśi┼čaret diliÔÇÖ b├Âl├╝m├╝nde, belki de ├žocu─čumuzun di─čer insanlarla olan ileti┼čimini sa─člayacak tek yolu bulabilme olas─▒l─▒─č─▒ vard─▒r.

Belki de bize, ileti┼čim ile konu┼čmay─▒ ├Âzde┼čle┼čtiren ┼čey, bizim kendi ├žocu─čumuzla ileti┼čim sorunu ya┼čam─▒yor g├Âr├╝n├╝yor olu┼čumuz, olabilir. ÔÇśBen ├žocu─čumu ├žok g├╝zel anl─▒yorum!ÔÇÖ ÔÇś├çocu─čum bana her┼čeyi ├žok g├╝zel anlat─▒yor!ÔÇÖ Bu durumda ├žocuk bir de konu┼čsa, sorun ├ž├Âz├╝lecekmi┼č gibi g├Âr├╝n├╝yor. Ancak ileti┼čimde ├Âz├╝r olmamas─▒ demek, ├žocu─čun kendini ifade etme yetene─čini ba┼čkalar─▒yla da kullanmas─▒ ve ba┼čkalar─▒n─▒n ifade etti─čini de alg─▒lay─▒p, yorumlamas─▒ demektir.

Asl─▒nda sorunumuz, ileti┼čim kurma iste─činde yat─▒yor. Evde anababaya ├žocu─čun sadece ileti vererek kendi isteklerini yapt─▒rmas─▒, ailenin ortak ilgi alan─▒na ├ž─▒k─▒p kendi ile ilgili olmayan konular─▒ veya sosyal kurallar─▒ kabullenmesi anlam─▒na gelmiyor. ─░┼čitme ve konu┼čma engeli olan biri ile otizmli birini kar┼č─▒la┼čt─▒r─▒rsak bunu daha iyi anlayaca─č─▒m─▒z─▒ d├╝┼č├╝n├╝yorum. ─░┼čitme ve konu┼čma engeli olan ki┼čiler ileti┼čimi ÔÇśtelafiÔÇÖ edebilecekleri bir yolla ├ž├Âzm├╝┼člerdir. ├ç├╝nk├╝ di─čer insanlarla ileti┼čim kurma istekleri vard─▒r. Konu┼čman─▒n olmamas─▒, ileti┼čim kurma isteklerini engellemez. Di─čer insanlar─▒n ne yapt─▒klar─▒n─▒ merak ederler. Bu meraklar─▒n─▒ da konu┼čmay─▒ telafi ettikleri yolu kullanarak g├Âsterirler. Oysa otizmli ki┼čilerde ileti┼čim kurma istekleri yok denecek kadar az veya yoktur. ─░leti┼čimi de ├žok yak─▒nlar─▒yla kendi iletilerini bildirme ama├žl─▒ kulland─▒─č─▒n─▒ g├Âr├╝yoruz. Di─čer insanlarla ileti┼čim kurmak isteme, i├žine d├Ân├╝k ya┼čar veya ileti┼čimi nas─▒l kuraca─č─▒n─▒ bilemedi─činden s├╝rekli sorunlarla kar┼č─▒la┼č─▒r ve arkada┼č edinemezler. ─░leti┼čimde sosyal kurallar─▒ kullanamamas─▒ di─čer insanlarla aras─▒nda sorun yarat─▒r. Hangi ileti┼čim dilini kullan─▒rsa kullans─▒n, ├žocu─čumuz kendi d├╝nyas─▒nda ya┼čamak istiyor, kendi kurallar─▒ s├Âz konusu ve otorite olarak da sadece kendini kabul ediyor. Ba┼čka birine boyun e─čmeden, bizim d├╝nyam─▒zda haz─▒r buldu─ču kurallara uymadan ya┼čayabilece─či, tamamen ben-merkezli bir d├╝nya yarat─▒yor kendine. Kendini ├žok gerekli olan ┼čeyler d─▒┼č─▒nda ifade etmesi gerekmiyor. ─░lgi duydu─ču ┼čeye sahip ki┼čiye kendi ileti┼čim kurma tarz─▒ ile yakla┼čt─▒─č─▒n─▒ g├Âr├╝yoruz. Ki┼činin onun i├žin ├Ânemi yok, ├Ânemli olan ki┼činin sahip oldu─ču ve onun ilgi duydu─ču ┼čey oluyor.

Konu┼čman─▒n bir ileti┼čim yolu oldu─čunu ve ileti┼čimde ba┼čka yollar da bulundu─čunu kabul etti─čimiz zaman ├žocu─čumuzla daha geni┼č bir platforma ├ž─▒kt─▒─č─▒m─▒z─▒ g├Ârece─čiz. Konu┼čma olmas─▒ i├žin, ├Ânce ileti┼čim kurma iste─či yani iletileri kabul etme iste─či ve iletme iste─či olmali. Bu da insanda s─▒f─▒r ya┼č itibar─▒yla yava┼č yava┼č geli┼čen bir yeti. ─░leti┼čim kurmak i├žin istek olmazsa, masa ba┼č─▒nda, konu┼čmay─▒ ├Â─čretmeye ├žal─▒┼čmak zaman─▒m─▒z─▒ bo┼ča harcatabilir. Konu┼čmay─▒ ├Â─čretemedi─čimiz gibi ├žocu─čun ├Â─črenebilece─či ba┼čka becerileri de geciktirmi┼č k─▒saca ├žocu─čun geli┼čimini engellemi┼č oluruz.

Ne yapabiliriz o zaman? ├ľncelikle ├žocu─čun ileti┼čim yolunu yani kendini ifade yolunu kabullenmemiz gerekiyor. E─čer ├žocuk kendini resimlerle ifade ediyorsa, ├žocu─čun dilini g├Ârmezden gelip konu┼čmaya y├Ânlendirmeye ├žal─▒┼č─▒rsak, ├žocuk ileti┼čimi konu┼čma ile s├╝rd├╝r├╝r diye bir kural yok. ├çocu─čun kendi biyolojik ileti┼čim dilini kabulleniyorum. Bu dille ├Ârne─čin resim dilini kullan─▒yorsa altyap─▒s─▒ olan beceriler ├╝zerine yapmaya meyilli oldu─ču ama tamamlayamad─▒─č─▒ beceriler ├╝zerinde ├žal─▒┼č─▒yorum. (Tuvalet e─čitimi i├žin resimleri ┼čemaya s─▒k aral─▒klarla koyarak fazla oranda da s─▒v─▒ t├╝kettirerek bu ├žal─▒┼čmalar─▒ teke tek yap─▒yor ve ileti┼čimi de ├žocu─čun kulland─▒─č─▒ dille yapm─▒┼č oluyorum.) Resim ile ileti┼čimi kurdu─čum halde az ve ├Âz bir konu┼čma dili ile de destek veriyorum. B├Âylece ├žocuk ilk planda kendi dilini yani resim dilini ileti┼čimde herkesle kullanabilme yetisini g├╝├žlendiriyor hem de konu┼čman─▒n paralel s├╝rd├╝r├╝lmesi ile konu┼čmay─▒ da ileti┼čimde kullanabilme yetisini kullanma ┼čans─▒n─▒ elde etmi┼č oluyor.

Bunu, ├žocu─čun ilk ├Ânce anadilini ├Â─črenmesi ve anadili yerle┼čtikten sonra, daha sonra ilkokul 3. s─▒n─▒fta ikinci dil olarak ingilizceyi ├Â─črenmesine benzetebiliriz. Nas─▒l ki normal geli┼čim ge├žiren ├žocuk ├Ânce anadilinde kendini ifadeyi ├Â─črenecekse, bizim ├žocuklar─▒m─▒z da ├Ânce kendine ├Âzg├╝ hangi dilde kendini ifade ediyorsa o dil ├Â─čretilmelidir. Anadilini ├Â─črenen ├žocuk ikinci bir dil olarak ingilizceyi ├Â─črenebilir. Bizim ├žocuklar─▒m─▒z da e─čer i┼čaret, sembol, resim, foto─čraf, beden dilinden hangi veya hangileri ile kendini ifade ediyorsa o dili geli┼čtirmeliyiz. Sonra ikinci ad─▒mda kendini ifade etti─či bu dilin yan─▒nda konu┼čmay─▒ da ikinci bir dil gibi d├╝┼č├╝nerek, geli┼čtirmeliyiz. ├çocuk k├╝├ž├╝kken anababa konu┼čma ├╝zerinde birincil olarak durur ve bir yere ula┼čamazsa bu kez ├žocu─čun biyolojik dilinin geli┼čtirmesine yard─▒m edilmedi─činden ├žocuk hem aile i├žinde ve ├Âzellikle de ba┼čkalar─▒yla ili┼čkilerde anla┼č─▒lamamaktan dolay─▒ fevri davran─▒┼člarda bulunabilir ve ayr─▒ca paralel ├žal─▒┼čmayla daha sonra geli┼čtirilebilecek bir konu┼čma dili de ka├ž─▒r─▒lm─▒┼č olabilir.

Gelecek yaz─▒m─▒zda ÔÇô─░sve├žÔÇÖte ABAÔÇÖy─▒ kullanan ÔÇśTippo E─čitim MerkeziÔÇÖni ziyaretimden sonra- e─čitim konusunda son yenilikleri aktarabilmek umuduyla hepinize ho┼č├žakal─▒n diyorum…

Selvi Borazanc─▒
Psikoterapist, ├ľzel E─čitimci

 

Et hakk─▒nda ┼×a┼č─▒rtan Haber

BILIM adamlari, hayvan kesimi sirasinda dinen yerine getirilmesi zaruri olan Bismillah, Allah-u Ekber s├Âz├╝n├╝n kesilen etler ├╝zerindeki herhangi bir etkisi olup olmadigini arastirinca sasirtici sonu├žlarla karsilasiyorlar.
Arastirmanin metod ve teknigi konusunda bilgi veren Sam ├╝niversitesi Eczacilik Fak├╝ltesi Dekani Prof. Dr. Nebil Serif, besmeleyle kesilen kus cinsi hayvan, sigir ve k├╝├ž├╝kbas hayvanlarin etlerinden ve besmelesiz kesilen ayni cins hayvanlarin etlerinden ayri ayri numuneler alarak ├Âzel laboratuvarlarda uzuns├╝reli mikroskobik incelemeler yaptiklarini s├Âyl├╝yor.

Sonu├žta, besmeleyle kesilen hayvan etlerinin numunelerinin a├žik kirmizi g├╝l rengini aldigi, besmelesiz kesilen et numunelerinin ise siyaha yakin koyu kirmizi bir renge b├╝r├╝nd├╝g├╝ g├Âr├╝l├╝yor.

SASIRTAN SONUÇ

PROF. Serif ayrica, besmeleli etlerde her hangi bir mikroba rastlamadiklarini, besmelesiz etlerin teshisinde ise s├╝rekli ├žogalan, b├╝y├╝k ├Âl├ž├╝de zararli mikrop ve bakteriler tespit edildigini s├Âyl├╝yor. Besmelesiz kesilen etlerin dokularindaki kanlarda iltihapli akyuvarlar ve alyuvarlar tespit edilirken,
besmeleyle kesilen etlerin dokularinda buna benzer herhangi bir sonuca rastlanmadigi tespitinde bulunuluyor.
Arastirmada yer alan bilim adamlarinda Dr. Abdulkadir Dirani, Kuran’da, Allah adi zikir edilmeden kesilen hayvan etini yemeyin seklindeki ilahi emre ragmen hayvan kesiminde kimi zaman besmelenin ihmal edilmesi, bizleri bu konuyu bilimsel olarak arastirmaya sevk etti. Besmele ve tekbirle hayvan kesimi konusunu arastirmaya baslarken, ekipteki bazi arkadaslar konuya bastan soguk baktilar.
Ancak arastirmalar sirasinda her safhada ├žarpici sonu├žlar ortaya ├žikinca, ekibin konuya olan ilgisi de artmaya basladi. Besmele ve tekbirle kesilen hayvan etlerinde, besmelesiz kesilen hayvan
etlerinin aksine, et dokularinda kan ve mikroplarin bulunmamasi, besmelenin b├╝y├╝k bir mucizesi olarak karsimiza ├žikti seklinde g├Âr├╝slerini dile getiriyor.
Arastirmayi y├╝r├╝ten grup adina Kuveyt Haber Ajansi’na a├žiklama yapan Prof. Dr. Halid Halave ise laboratuvar ortaminda yapilan deneylerde, besmelesiz kesilen sigir, k├╝├ž├╝kbas hayvan ve
kuslarin et dokularinda pihtilasmis kan, ├žogalmaya m├╝sait bakteri ve mikroplar tespit edilirken, besmeleylme kesilen hayvan et dokularinda ise kan, mikrop ve bakterilere rastlanmadigini ifade
etmis.

KESIM FARKI

AYNI ├╝niversitenin Veteriner Fak├╝ltesi Et Sagligi B├Âl├╝m├╝ profes├Ârlerinden Fuad Nima, d├╝nyanin bir├žok ├╝lkesinde uygulanan, hayvanlarin uyusturularak ├Âld├╝r├╝lmesi islemi sirasinda kanin
v├╝cutta kalmasi, bu t├╝r etlerin daha ├žabuk bozulmasina neden oluyor. Halbuki, kesim aninda ├žekilen besmele ve tekbirin, hayvana yaptigi tesir ve heyecanin, hayvan organ ve adalelerinde meydana getirdigi hareketin kanin azami miktarda disariya atmasina yol a├žtigini ve hayvanlarin daha az eziyet ├žektigini tespit ettiklerini belirtiyor. Arastirma sonu├žlari b├Âyle. Bize d├╝sen, bu bilgileri sizlerle paylasmak. Konu hakkinda ayrintili bilgi almak isteyenler,┬áhttp://us.moheet.com┬áveya┬áhttp://www.gidaraporu.com┬áadreslerine de bakabilirler.

Inancimiza g├Âre, Allah’in haram veya helal kildiklarinda illa bir hikmet aramak gerekmez. Fakat insanligin bug├╝ne kadar edindigi temel tecr├╝be, Allah’in emir ve yasaklarinda bildigimiz veya
bilmedigimiz hikmetler oldugudur. Bilim gelistik├že, Allah’in bizler i├žin hazirladigi nimet ve hikmetleri anlamak daha da kolaylasiyor.

%d blogcu bunu be─čendi: