|
Bebekler doÄŸduklarında varolan ve genel olarak “doÄŸum lekeleri” olarak tanımlanan birçok yaygın doÄŸum lekesi bulunmaktadır. DoÄŸum lekeleri, kan damarları (kan damarları kökenli urlar veya hemanjiyom olarak adlandırılır) ya da pigment hücreleri (ben, et beni olarak adlandırılır) gibi normal olarak deride bulunan yapıların aşırı büyümesi sonucu ortaya çıkmaktadır. Nedeni bilinmemektedir. DoÄŸum lekeleri, birçok bebek için önemli sorunlar yaratmadığı gibi, çoÄŸu herhangi bir tedavi gerektirmez.
Farklı doÄŸum lekeleri nelerdir, nerelerde oluÅŸurlar ve nasıl tedavi edilirler? Kan Damarları Kökenli DoÄŸum Lekeleri (hemanjiyom) En yaygın hemanjiyom, yenidoÄŸan bebeklerde yüzde 50’ye varan oranda boynun arka tarafında kırmızı düz bir leke olarak görülen salmon lekesidir. Bazen baÅŸ ya da boynun baÅŸka yerlerinde de oluÅŸabilir. Yüzde oluÅŸan salmon lekelerinin çoÄŸu beÅŸ yıl içinde geçer. Ancak, boynun arka tarafındaki lekelerin kalma olasılığı fazladır. Kan damarlarından doÄŸan kabarık doÄŸum lekesi gerçek hemanjiyom ya da çilek hemanjiyomudur. Bu leke, doÄŸumda varolan salmon lekesinin tersine doÄŸumdan birkaç ay sonra görülür. Altı ay içinde hızla büyüyerek, büyüklüÄŸü yarım santimetreden birkaç santimetreye kadar deÄŸiÅŸebilen kırmızı kabarık ve yumuÅŸak bir leke oluÅŸturur. Bebeklerde yüzde 10’a varan oranda bu tür hemanjiyom oluÅŸabilir. Bu lekelerin çoÄŸu tedavi edilmeden küçülür ve sonunda ortadan kaybolur. Bazen, göz, burun ya da ağız çevresi gibi belli alanlarda hızla büyüyen büyük bir lekenin tedavi edilmesi gerekebilir. Bu durumda, özel lazer tedavisi uygulanabilir. Bazen, doktorun verdiÄŸi ve ağız yoluyla alınan kortizonun kısa süre kullanılması bu büyük hemanjiyomlardan birinin büyümesini durdurur. Pigment Lekeleri Pigment lekeleri derinin üst tabakalarındaki normal pigmentlerin (melanosit/deriye renk veren hücre) artması sonucu oluÅŸmaktadır. En yaygın olanı “MoÄŸol Lekesi” olarak adlandırılan lekedir. Bu, en çok sırtın alt kısmında oluÅŸan gri-kahverengi ya da mavi-gri renkli düz bir lekedir. DoÄŸumda varolan bu lekeler zararsızdır. BuÄŸday ya da koyu tenli bebeklerde daha yaygındır (Asyalı bebeklerin yüzde 90’nından fazlasında görülen bu lekenin Anglosakson bebeklerde görülme oranı yüzde 5’tir). Bu lekeler zamanla kaybolur. DoÄŸuÅŸtan olan Melanosit (et beni/doÄŸum beni), doÄŸumda ya da ilk bir iki ay içinde ortaya çıkabilen ve pigmentlerin (deriye renk veren hücrelerin) büyümesi sonucu oluÅŸan zararsız bir lekedir. Büyüklükleri milimetreden birkaç santimetreye kadar deÄŸiÅŸebilen bu lekeler, düz olan MoÄŸol lekeleri ile karşılaÅŸtırıldığında, kabarık, kolaylıkla görülebilen ve hissedilebilen lekelerdir. DoÄŸuÅŸtan olan birçok et beni, herhangi bir kanser riski taşımaz ve bu nedenle tedavi gerektirmez. Bununla beraber, bazen 20 santimetreden büyük olanı cilt kanserinin geliÅŸmesinde risk faktörü oluÅŸturabilir. Bu tür büyük et benleri için varolan tedavi yöntemleri ameliyatı ya da bazen lazer tedavisini kapsamaktadır. Çiller normal olarak doÄŸumdan sonra oluÅŸur. Pigmentlerin (deriye renk veren hücreler) ürettiÄŸi boya maddeleri ile renkleri koyulaşır. Çiller, çocukluk döneminde yanaklar, ellerin üst kısımları ve dirsekle bilek arası gibi vücudun en fazla güneÅŸ gören yerlerinde normal ile aşırı güneÅŸ ışınlarına maruz kalma sonucu oluÅŸmaktadır. Çil oluÅŸumu güneÅŸten korunma ile önlenebilir. Et benlerinin çoÄŸu doÄŸuÅŸtan olmayıp, çocukluk ya da ergenlik çağında ortaya çıkabilir. Yazının Kaynağı : dermatology.svhm.org.au
|