OOPS. Your Flash player is missing or outdated.Click here to update your player so you can see this content.

Ana Menü

Faydalı Linkler

Özel Eğitim Forumu
Facebook Özel Eğitim Grubu
Türkiye Özel Eğitim Derneği
Site Haritası
AdA Berard Eğitim Danışmanlık
Faydali Olmasi Dilegi ile...:
Yaygın Gelişim Bozuklukları Yazdır
Otizm
Asperger Sendromu
ImageRett Sendromu
Çocukluk Desintigratif Bozuklugu
Atipik Otizm
.
OTÄ°ZM
Otizm, sosyal ve iletiÅŸim becerilerinin oluÅŸmasını etkileyen bir geliÅŸim bozukluÄŸudur. Otizm genellikle yaÅŸamın ilk 3 yılında ortaya çıkar. Otistik çocuklar genelde öÄŸrenme zorluÄŸu çekerler. Otistik çocukların büyük bir kısmında farklı seviyelerde zeka geriliÄŸi görülse de, zeka seviyeleri normal otistik çocuklar da vardır. Ancak genel zeka seviyeleri ne olursa olsun, Otistik çocuklar çevrelerindeki dünyayı algılamakta ortak bir zorluk çekerler.  Otizm erkek çocuklarda kız çocuklarından 4 kat daha fazla görünmektedir Her çocuktaki otistik belirtiler ve bunların seviyesi farklılık gösterebilir, bu nedenle otizmin seviyelerini kategorize etmek güçtür. Ayrıca, Asperger Sendromu ve Rett Sendromu olarak bilinen otizm formları da bulunmaktadır.
Otizmin tipik özellikleri
Otistik Bir Çocuk;
•    BaÅŸkalarına karşı ilgisizdir.  
•    Göz temasından kaçınır.  
•    BaÅŸkaları ile kendiliÄŸinden iletiÅŸim kurmaz.  
•    Ä°steklerini bir yetiÅŸkinin ellerini kullanarak belirtir.
•    DiÄŸer çocuklarla oynamaz.  
•    Sürekli bir konu üzerinde konuÅŸur. Sebepsiz ÅŸekilde aÄŸlar, güler ve sebepsiz davranışlarda bulunur.  
•    Anlamsız sözleri üst üste tekrarlar.  
•    Nesneleri tutup sürekli döndürmekten hoÅŸlanır.
•    DeÄŸiÅŸikliklerden hoÅŸlanmaz.
•    Yaratıcılık gerektiren oyunları oynayamaz.  
•    Bazıları yaratıcılık gerektirmeyen bazı iÅŸleri oldukça hızlı ve iyi yapar.

Otistik Çocukların EÄŸitimlerinde Uygulanan Yöntemler Nelerdir? Otizmin kesin bir tedavisi yoktur. Ancak uygun bir eÄŸitim yoluyla birey mevcut potansiyelini en iyi düzeyde kullanabilecek duruma gelir. Otizmin temel sorunlarına yönelik ilaçlı bir tedavi söz konusu deÄŸildir. Ancak otizme eslik eden pek çok davranış sorununun (hiperaktivite, agresyon vb.) hafifletilmesinde ve düzeltilmesinde ilaç kullanımı faydalı olabilmektedir.Otistik çocukların eÄŸitimlerinde kullanılan belli baÅŸlı yöntemler sunlardır::
Davranis Egitimi
TEACHH Metodu
PECS Görsel Iletisim Sistemi
Lovaas: Uygulamali Davranis Analizi
Duysal Bütünsellik Terapisi
Sosyal Öykülerle Sosyal Beceri Egitimi
Sanat Terapisi.


Otistik Çocukların KonuÅŸma Ä°le Ä°lgili Problemleri Nelerdir?
Otizm temelde bir iletiÅŸim problemidir. YaÅŸamın erken dönemlerinde ortaya çıkan bu problem çocuklarımızın tüm geliÅŸim alanlarında yaşıtlarından farklı bir geliÅŸim göstermelerine yol açar. Otistik çocuklarımız, konuÅŸma geliÅŸiminde de farklı özellikler ve zorluklar yaÅŸarlar.
a.KonuÅŸulanları anlamada güçlük yaÅŸarlar.
b.Ekolali (yankı konuşması) geliştirebilirler.
c.Gramer bozuklukları olabilir.
d.Telaffuz güçlükleri yaÅŸanabilir.


Otizmin Tedavisi Var Mıdır? Otizm ÅŸu andaki bilgi ve yöntemlerle, tamamen tedavi edilecek bir problem deÄŸildir. Ancak uygun bir eÄŸitim planı ve bazı durumlarda buna destek olacağı düÅŸünülen ilaç tedavisi ile kiÅŸi kendi kapasitesi içinde mümkün olan en üst düzeye gelebilir. Ancak tedaviye baÅŸlarken çocuÄŸun hangi noktaya varacağını kestirmek mümkün deÄŸildir. Bu yine çocuÄŸun kendi probleminin ÅŸiddetine ve gösterdiÄŸi semptomların ne ÅŸekilde bir araya geldiÄŸine olduÄŸu kadar, aldığı profesyonel desteÄŸin ve eÄŸitimin kalitesine baÄŸlıdır.

Otizm ve Zihinsel Gelişim Geriliği Arasında Bir Bağ Var Mıdır?
Otizm veya yaygın geliÅŸimsel bozukluk tanısı almış kiÅŸilerin içinde %70 gibi bir oranda belirli derecelerde zeka problemi olanlara rastlanmaktadır. Bu tanıyı almış kiÅŸilerin yaklaşık %10-15’i normal veya normal üstü bir zekaya sahipken, %25-35’i sınır veya hafif zihinsel gerilik gösteren kısımda yer alır. Bununla beraber, otizm ve yaygın geliÅŸimsel bozukluÄŸun zeka geliÅŸimindeki zayıflıktan çok, kiÅŸinin dünya ile iliÅŸki kurma becerilerindeki zayıflığa baÄŸlanabileceÄŸi düÅŸünülmektedir. Ancak dünya ile iliÅŸki kurmamak zaman ile kiÅŸinin zihinsel becerilerini köreltebilir.


Otizmde Hangi Davranış Sorunları Görülebilir? Otistik çocukların günlük yaÅŸamlarını ve toplumsal uyumlarını etkileyen bazı davranış problemleri olabilir. Her çocukta görülmese de belli baÅŸlı problem davranışlar ÅŸu ÅŸekildedir:
1- Hiperaktivite: Özellikle küçük yaÅŸtaki otistik çocuklarda aşırı hareketlilik ve dikkat eksikliÄŸi görülür. EÄŸitimle birlikte bu hareketlilik ve dikkat eksikliÄŸi zamanla azalır. Ancak bazı çocuklarda bu durum uzun süre devam edebilir.
2- Öfke Nöbetleri (Temper Tantrum): Öfke nöbetleri özellikle küçük yaÅŸlarda daha sık görülür. Bir isteÄŸinin yapılmaması, ortamda istemediÄŸi bir durumun oluÅŸması veya bir ritüelinin bozulması ile açığa çıkabilir. Bu öfke nöbetleri bazen bir saat sürebilir ve teskin etmekte güçlükler yaÅŸanabilir. Kararlı ve akılcı davranışlarla öfke nöbetleri önlenebilir veya sıklığı-ÅŸiddeti azaltılabilir.
3- Agresyon: Bazı otistiklerde agresyon yani saldırganlık, belirgin bir davranış biçimi olabilir. Bunların bir kısmı tekrarlayıcı hareketlerle karışır, bir kısmı ise yakınlaÅŸma ve ilgilenmenin bozuk ifadeleri olarak geliÅŸebilir.
4- Oto-mütilasyon: Oto-mütilasyon, kendine zarar verici davranıştır ve genellikle ağır zeka sorunu olan ve/veya düÅŸük iÅŸlevli otistiklerde görülür. Küçük çocuklarda belirgin olan bu belirti zamanla kaybolur veya azalır; sıklıkla geçicidir.
5- Stereotipi: Tekrarlayıcı hareketlere stereotipi denir. Otistik çocuklarda sık görülür. Zeka düzeyi düÅŸük otistiklerde daha sıktır. Bu davranışlar özellikle sıkıntılı ortamlarda veya çocuk ne yapacağını bilemediÄŸi durumlarda artar. Stereotipler yaÅŸla ve eÄŸitimle ortadan kalkabilir. ÇocuÄŸun ilgi alanı geniÅŸledikçe bu davranışlar azalır.
6- Psikiyatrik Ek Bozukluklar: Otizm baÅŸka ruh hastalıklarına yatkınlık saÄŸlar. Depresyon, mani, obsesif kompulsif nöroz, panik atak sık görülür. Bu sorunlar ergenlik çağı ile birlikte daha belirginleÅŸmektedir.
7- Obsesif-Kompulsif Belirtiler, Ritüeller: Bu tip belirtiler oldukça sıktır. Otistikler bir konu ile aşırı ilgilenebilirler. Bir süre sonra ilgilendikleri eÅŸya, kiÅŸi, konu ya da eylem deÄŸiÅŸebilir. Yerine baÅŸkaları geçer.
8- Duyu Sorunları: Otizmi olan çocuklar bir veya birkaç duyudan (tat, dokunma, iÅŸitme, görme gibi) gelen uyarılara karşı aşırı bir tepki verebilirler veya tepkisiz kalabilirler.
9- Yeme Sorunları: Katı yiyecekleri reddedebilirler, çiÄŸnemezler, çok seçici yiyebilirler, nadiren aşırı yiyebilirler. Yararlı yiyecekler yerine çerez, cips gibi ÅŸeylere bayılırlar. Tat konusundaki hassasiyetleri o kadar fazladır ki içtikleri suya veya yedikleri gıdaya karıştırılacak en küçük bir maddeyi bile fark ederek yemekten vazgeçebilirler.
10- Uyku Sorunları: Otistiklerde uyku sorunları çok olur. Sık uyanma, uyandıktan sonra durdurulamayan aÄŸlama nöbetleri, geç yatma veya geç kalkma gibi sorunlarla karşılaşılır.
11- Cinsel Sorunlar: Otizmde baÅŸlıca sorunlardan biri buluÄŸ çağında cinsellikle ilgili yaÅŸanan sorunlardır (Korkmaz, 2003).


Otizme Ne Sıklıkla Rastlanır?
Türkiye’de bu konuda yapılmış herhangi bir çalışma yoktur. Ancak dünya literatüründe her 10.000 doÄŸumda % 4 görüldüÄŸü ve erkeklerde kızlara oranla 4 kat daha fazla rastlandığı bilinmektedir. Erkek çocuklarda kızlara oranla 3-4 kat daha sık görülmektedir.



RETT SENDROMU
Rett bozukluÄŸu yalnız kızlarda görülür. En önemli belirtisi normal bir doÄŸum ve ilk beÅŸ ay normal geliÅŸimi takiben bebeÄŸin başının büyümesinin giderek yavaÅŸlaması ve kafa çapında küçülmelerin görülmesidir.

Rett bozukluÄŸu olan çocuklar, ellerini belli bir amaca yönelik olarak kullanmaktan vazgeçmeleri ve tipik el hareketleri (çamaşır yıkar gibi) ile ayırt edilir. Ä°lk bir yıl içinde sosyal iletiÅŸimleri bozulur, daha ileri yaÅŸlarda eÄŸer yürümeye baÅŸlamışlarsa yürümeleri de bozulur. KonuÅŸmaları geliÅŸmez veya gecikir.

5-30 aylar arasında geliÅŸimlerinde farklılaÅŸma görülmeye baÅŸlar. Okul ortamlarında bu bozukluÄŸu gözlemleme olasılığımız düÅŸüktür. Bireyde zamanla etkileÅŸim, dil ve psiko-motor becerilerinde performans düÅŸüklüÄŸü ilerler. Çevreyle etkileÅŸim kuran, duygu ve düÅŸüncelerini yaşıtlarına göre kısmen de olsa sözel olarak ifade eden, emekleme, ayakta durma veya yürüme becerileri olan birey, sürecin ilerlemesiyle birlikte artık etkileÅŸim kurmaz, konuÅŸmaz ve yürümez hale gelir.


ASPERGER SENDROMU
Asperger sendromu yaygın geliÅŸimsel bozukluklar grubunda yer almasına raÄŸmen otizm ve rett sendromundan farklılık gösterir. Asperger sendromuna nüfusta rastlanma olasılığı binde birdir.

Asperger bozukluğunda sosyal ilişki ve iletişim sorunlarının yanı sıra dar ilgi alanları vardır.
Çok sınırlı bir konuda çok derin bilgilere sahip olurlar. Otistiklerden farklı olarak, zamanında konuÅŸmaya baÅŸlarlar. Aşırı bilgiçlik ve el becerilerinde özel sorunlar çok tipiktir. Bu çocuklar normal veya üstün zekaya sahiptirler. Mekanik oyuncaklara çok düÅŸkündürler. El-kol hareketleri, mimikler ve vücut dilini kullanma konusunda sorunları vardır.

Asperger sendromunda sosyal iletiÅŸim ve sınırlı olmakla birlikte derinlemesine ilgi alanları, yineleyici basmakalıp davranış örüntüleri dikkatimizi çekmektedir. Bu bireylerin konuÅŸmalarında bozukluk yoktur. Yaşıtlarına göre beklenilen düzeyde sözel iletiÅŸim becerilerini gösterirler. Dikkatimizi çeken bir diÄŸer nokta zekâ ile iliÅŸkilidir. Bu kiÅŸiler normal ya da normalüstü zihin düzeyindedir, zihinsel öÄŸrenme yetersizliÄŸi yaÅŸamazlar. Bu durumda doÄŸal olarak akranları arasında eÄŸitimlerine devam ederler. Normal sınıf ortamı sosyalleÅŸmelerine de uygun bir zemin oluÅŸmaktadır. Fakat sosyalleÅŸmeyle ilgili yapılandırılmış özel eÄŸitim olmaları gerekmektedir.
< Önceki   Sonraki >
 

Yorum ekle

Güvenlik kodu
Yenile


SEO by AceSEF
Siteni Ekle
google-site-verification: google09bd85cd605c77e7.html