|
Antisosyal KiÅŸilik BozukluÄŸu Belirtileri ve Tedavisi |
|
Antisosyal KiÅŸilik BozukluÄŸu Belirtileri ve Tedavisi
ANTİSOSYAL KİŞİLİK BOZUKLUĞU
Nedir?
Bireyin baÅŸkalarının haklarına ve kurallarına sürekli olarak saygısızlık etmesi, saldırıda bulunması ve buna baÄŸlı olarak geliÅŸen davranışlara verilen isimdir. Genelde erkekler arasında daha fazla görülür. Pek çok araÅŸtırmacı antisosyal kiÅŸilik bozukluÄŸunu ve sosyopat kiÅŸiliÄŸini aynı anlamda kullanırlar, aralarında ki fark bütün sosyopatların antisosyal kiÅŸiliÄŸi olduÄŸu, fakat her antisosyal kiÅŸinin sosyopat olmayacağı gerçeÄŸidir. AraÅŸtırmalar bu hastalığın temelinde genetik etkenler olduÄŸunu göstermektedir. Fakat aynı zamanda sürekli uyuÅŸturucu kullanımı ve kötü aile ortamı (karışık, ihmalkar, sert ve saldırgan aileler) bu hastalığın oluÅŸması riskini arttırmaktadır. Bu tanı 18 yaşından önce konmaz (18 yaşından önce Davranım bozukluÄŸu tanısı kullanılır). Toplumda yaygınlığı, erkeklerde %3, kadınlarda %1 dolayındadır.
Antisosyal kiÅŸilik bozukluÄŸu insanlara baÄŸlanma konusunda baÅŸarısızlık yaÅŸamak demektir. BaÅŸka insanlar sadece saÄŸladıkları fayda için gereklidir. Antisosyal kiÅŸiler genelde hastalıkları olduÄŸuna inanmaz ve sorunun ya baÅŸka insanların kendisini kabul etmeyi becerememelerinde yada baÅŸkalarının özgürlüÄŸünü kıstılamayı istiyor olmalarında yatar.
Sadece kendilerine inanırlar ve çevrelerinde zarar verecek yada küçümseyecek kimse olmadığında en rahat hissederler. Dünyayı tehlike ve hayal kırıklığı ile dolu bir yer olarak görürler. Dolayısıyla sürekli kötü niyetli ve acımasız insanların kendisini kullanmasına, suistimal etmesine ve elindeki her ÅŸeyi alıp yoksun bırakmasına karşı korunmak zorunda hisseder. DiÄŸer insanları hep kontrol etmeye çalışan ve zarar vermek isteyen varlıklar olarak görür. Antisosyal kiÅŸilik bozukluÄŸu olan insanlar baÅŸka insanların elinde ki gücü alması gerektiÄŸine inanır böylece hiç kimse bu gücü kendisine zarar vermek için kullanamaz. DiÄŸer taraftan yönetici olmayan yada kontrol etmeyen insanları kullanılmaya açık, zayıf ve savunmasız olarak düÅŸünürler.
EÄŸer antisosyal kiÅŸilik problemleriniz varsa baÅŸkaları sizi duygusal olarak soÄŸuk ve duyarsız olarak görürler. Belki cazibeli görünebilirsiniz ama insanlar sizin bencil ve hesapçı olduÄŸunuzu, içten olmadığınızı düÅŸünürler. Ek olarak siz baÅŸka insanlara sadece size verdikleri yada kazandırdıkları için deÄŸer verirsiniz. YaÅŸamak için baÅŸkalarını manipüle etmek, aldatmak ve gereken her ÅŸeyi yapmak sizin için çok normaldir. Sonuç olarak antisosyal kiÅŸiler ÅŸüpheli ve hatta kanunlara aykırı davranışlarda bulunurlar, çünkü kuralların kendileri için geçerli olmadığına inanırlar.
Antisosyal kiÅŸiler genelde diÄŸer insanları tehditlerle yada saldırgan yaklaşımlarla korkuturlar. Bağımsız olmaları kendilerine aşırı güven duymalarından ziyade baÅŸkalarına güvensizlikten kaynaklanır. Her hangi bir baskı, otorite karşısında (patron, polis yada benzeri kiÅŸiler) yada finansal problemler (vergi yada borçlar) karşısında öfkelenirler. Genelde baÅŸkalarına verdikleri zarar karşısında duygusuz ve umursamazdırlar. Bu acımasızlık insanlarla ve hatta sevdiklerini söyledikleri kiÅŸilerle olan iliÅŸkilerinde bile esası oluÅŸturur.
EÄŸer antisosyal kiÅŸiliÄŸiniz var ise zayıf olmaktan yada kurban olmaktan korkuyor olabilirsiniz. Dolayısıyla çevrenizdeki kiÅŸilere üstünlüÄŸünüzü ıspatlama ihtiyacı duyarsınız. Sizi kullandığını düÅŸündüÄŸünüz ve hatta sömürdüÄŸüne inandığınız bir insana karşı kendinizi korumak için zalim ve insafsız olursunuz. İliÅŸkilerinizde sadık kalmak, duyarlı olmak ve dürüst olmak konusunda zorluk yaÅŸarsınız. Bu kiÅŸiler genelde dikkatsiz ve atılgandır; örneÄŸin tehlikeli araba kullanmak gibi riskli iÅŸlere giriÅŸirler. Umursamazlığın bir sebebi içindeki boÅŸluk hissini yok edebilmek için heyecan ve adrenalin arttırıcı aktivitelere ihtiyaç duyuyor olmasıdı BELİRTİLERİ
Belirtiler DüÅŸünmeden ani hareketler ve doÄŸabilecek sonuçlara karşı umursamazlık KiÅŸisel çıkar yada zevk için yalan söyleme, aldatma ve kanunsuz iÅŸler yapmak BaÅŸkalarının duygularını umursamamak, empati yapmamak Sinirlilik, saldırganlık ve ÅŸiddet uygulamak Güvenlik yada sorumluluk üstlenmek gibi konulara tamamiyle kayıtsız kalmak Acıma duygusunun olmaması Tedavisi
Antisosyal kiÅŸilik bozukluÄŸu olan kiÅŸiler genelde çevrelerinde ki kiÅŸilerin zoru ile psikologa yada psikiyatriste gelirler. EÄŸer kiÅŸi sorunlarının nedenini baÅŸkalarında görmeye devam ederse ve sorumluluk almayı reddederse tedavinin süresi uzayabilir. KiÅŸilik hastalıklarının erken yaÅŸlarda geliÅŸiyor olması ve insanların kendilerini bu hastalık ile tanımlıyor olması tedavinin çözümünü zorlaÅŸtırmaktadır. Tedavinin baÅŸarılı olabilmesi için kökleÅŸmiÅŸ davranış ÅŸekillerine, yaklaşımlara, bakış açılarına, iliÅŸki yapılarına ve kiÅŸinin kapasitesine bakılması gerekir.
Bu hastalarda dikkat edilmesi gereken en önemli etken uyuÅŸturucu ve alkol kullanımıdır. Bazı durumlarda madde bağımlılığı ve kullanımı kiÅŸilerin antisosyal davranışlar geliÅŸtirmelerinde temel etken olabilir. Bu durumda kiÅŸinin madde bağımlılığını bırakması kiÅŸinin iyileÅŸmesinde önemli bir adım olabilir.
Antisosyal davranış bozukluÄŸunda kullanılabilecek her hangi bir ilaç bulunmamaktadır. Fakat bazı semptomlar ve davranışlar için doktor gözetiminde ilaç kullanımı önerilebilir. ÖrneÄŸin saldırgan davranışlar için antidepresan kullanımı gibi. Fakat hatırlatmak gerek, antisosyal kiÅŸiler ilaç kullanımına sıcak bakmayabilir ve ilaç almayı reddedebilirler.
Kaynaklar http://hastarehberi.com/psikiyatri/psiki...lari.htm#3 http://www.hatunca.net/content/view/314/109/ PSİKOLOJİYİ ANLAMAK- CHARLES G.MORRIS
|