hd porno porno hd porno porno

Ekim’de 10 Milyon Domuz Gribi A┼č─▒s─▒ Geliyor

{loadposition header}
Domuz gribine kar┼č─▒ daha ├Ânce risk grubundaki 10 milyon ki┼čiyi a┼č─▒lama karar─▒ alan Sa─čl─▒k Bakanl─▒─č─▒, ilk partisi Ekim ba┼č─▒nda gelmesi beklenen a┼č─▒n─▒n daha fazla say─▒daki ki┼čiye yap─▒labilece─čini a├ž─▒klad─▒. Sa─čl─▒k Bakanl─▒─č─▒ M├╝ste┼čar Yard─▒mc─▒s─▒ Turan Buzgan, 2 firman─▒n H1N1 a┼č─▒s─▒n─▒ Eyl├╝l sonundan itibaren ├╝retecek duruma gelece─čini s├Âyledi. Domuz gribi pandemisine ili┼čkin haz─▒rl─▒klar ve y├╝r├╝t├╝len ├žal─▒┼čmalar─▒n Pandemi ─░zleme Bilim Kurulu ile birlikte ┼čekillendirildi─čini anlatan Buzgan, bu kurulun ald─▒─č─▒ karara g├Âre ├╝lkede domuz gribi a┼č─▒s─▒ yap─▒lmas─▒ gereken 13 milyon ki┼či bulundu─čunu bildirdi.

├ťlkelerin ├╝retimi s─▒n─▒rl─▒ olan a┼č─▒ya ula┼čabilmek i├žin bir yar─▒┼č i├žinde oldu─čuna dikkati ├žeken Buzgan, Sa─čl─▒k Bakan─▒ Recep Akda─č’─▒n firmalarla bizzat g├Âr├╝┼čerek a┼č─▒n─▒n temini konusunda gereken garantiyi ald─▒─č─▒n─▒ belirtti.

2 doz halinde uygulanacak a┼č─▒n─▒n ilk partisinin Ekim ba┼č─▒nda T├╝rkiye’ye ula┼čmas─▒n─▒n beklendi─čini a├ž─▒klayan Buzgan, uygulaman─▒n en y├╝ksek risk grubundan ba┼članarak yap─▒laca─č─▒n─▒ s├Âyledi

. Bilim kurulunun, ├Âncelikli risk grubu olarak gebeleri, 6-35 ay aras─▒ndaki ├žocuklar─▒, diyabet, KOAH, kalp hastal─▒─č─▒ ve ba─č─▒┼č─▒kl─▒k sistemi yetmezli─čine sahip kronik hastal─▒─č─▒ olanlar─▒, sa─čl─▒k personelini, elektrik, do─čalgaz ve ula┼č─▒m hizmeti g├Âren kritik g├Ârevlerdeki kamu personelini, asayi┼č kuvvetlerini ve T├╝rk Silahl─▒ Kuvvetleri mensuplar─▒n─▒ belirledi─čini kaydeden Buzgan, a┼č─▒n─▒n yeti┼čmesi halinde hac─▒ adaylar─▒n─▒n da bu gruba dahil edilece─čini s├Âyledi. ─░lk etapta risk grubundaki asgari 10 milyon ki┼činin a┼č─▒lanmas─▒ karar─▒ al─▒nd─▒─č─▒n─▒, ancak bu say─▒n─▒n art─▒rabilece─čini bildiren Buzgan, ”Sipari┼č verilen 20 milyon dozun 3’te 1’i y─▒lsonuna kadar, geri kalan─▒ da 2010 ba┼č─▒nda teslim al─▒nacak. Belki ilk dozu hemen, 2. dozu daha sonra yapabiliriz. T├╝rkiye a┼č─▒ s─▒k─▒nt─▒s─▒ ya┼čamayacak” diye konu┼čtu.

├ťretimi s─▒n─▒rl─▒ oldu─ču i├žin H1N1 a┼č─▒s─▒n─▒n ilk etapta eczanelerde sat─▒lmas─▒n─▒n beklenmedi─čini kaydeden Buzgan, ”Belki 2010 y─▒l─▒n─▒n 2. yar─▒s─▒nda piyasada sat─▒labilir” dedi. Buzgan, mevsimsel grip a┼č─▒s─▒ ile H1N1 a┼č─▒s─▒n─▒n birlikte yap─▒lmas─▒nda bir sak─▒nca olmad─▒─č─▒n─▒ da bildirdi.

Di─čer Haberler Sa─čl─▒k Bakanl─▒─č─▒’ndan B├╝rokrasinin Azalt─▒lmas─▒ ─░├žin Genelge Sa─čl─▒k Bakanl─▒─č─▒, hizmet talep eden ger├žek ve t├╝zel ki┼čilere h─▒zl─▒, kaliteli ve en d├╝┼č├╝k maliyetle hizmet sunulmas─▒ ile kamu idarelerinin etkin, verimli, hesap verebilir ve ┼čeffaf bir y├Ânetim olu┼čturmalar─▒ amac─▒yla ÔÇťB├╝rokrasinin Azalt─▒lmas─▒ ve ─░dari Basitle┼čtirmeÔÇŁ adl─▒ bir genelge yay─▒mlad─▒. 81 il valili─čine g├Ânderilen genelgede, il sa─čl─▒k m├╝d├╝rl├╝klerinin haz─▒rlayacaklar─▒ ‘Hizmet Envanteri Tablosu’nda yap─▒lan i┼člemlerin yer almas─▒ isteniyor

. Daha ├Ânce de sa─čl─▒k hizmetlerinde b├╝rokratik i┼člemlerin azalt─▒lmas─▒ i├žin il sa─čl─▒k m├╝d├╝rl├╝klerine resmi yaz─▒ g├Ânderen Sa─čl─▒k Bakanl─▒─č─▒, bu kez 81 ilin valili─čine genelge g├Ânderdi. Bakanl─▒k; yetki devri, hizmet sunumu i├žin istenilen belgelerin azalt─▒lmas─▒, kurum i├ži ve kurumlararas─▒ yaz─▒┼čmalar─▒n g├Âzden ge├žirilerek sunum s├╝recinin k─▒salt─▒lmas─▒, kamu hizmet standartlar─▒n─▒n tespit edilerek vatanda┼ča duyurulmas─▒ gibi hususlar ├╝zerinde il sa─čl─▒k m├╝d├╝rl├╝klerinin hassasiyet g├Âstermelerini istedi.

{loadposition header}

3 ya┼č─▒na kadar organik g─▒da t├╝ketilmeli

Son y─▒llarda T├╝rkiyeÔÇÖde organik tar─▒m ├╝retimi artt─▒ ve b├Âylece organik ├╝r├╝nler marketlerde yerini alarak hayat─▒m─▒z─▒n bir par├žas─▒ haline geldi. Peki, nedir bu organik ├╝r├╝nler? Neden bebek ve ├žocuklar organik ├╝r├╝nler ile beslenmeli? ─░┼čte, t├╝m bu merak edilen sorular─▒n cevab─▒n─▒ Beslenme Uzman─▒ Ba┼čak Kefeli verdi.

Avrupa Birli─činin organik ├╝r├╝nler ile ilgili mevzuat─▒na uyum sa─člamak amac─▒yla 2004 y─▒l─▒nda ├ž─▒kar─▒lan ÔÇťOrganik Tar─▒m KanunuÔÇŁ ile organik ├╝r├╝nler hayat─▒m─▒za girmeye ba┼člad─▒. Bu kanun kapsam─▒nda ├╝retilmeye ba┼članan organik ├╝r├╝nler g├╝n ge├žtik├že ├žo─čald─▒ ve t├╝keticinin ilgisini ├žekti.

Organik g─▒da nedir?

Bir g─▒daya organik g─▒da denilebilmesi i├žin yeti┼čtirilmesinde ve i┼členmesinde, genetik m├╝hendisli─činin, yapay ve benzeri g├╝brelerin, b├Âcek ila├žlar─▒n─▒n, yabani ot ve mantar ├Âld├╝r├╝c├╝ ila├žlar─▒n, b├╝y├╝tme d├╝zenleyicilerin, hormonlar─▒n, antibiyotiklerin, koruyucular─▒n, renklendiricilerin, katk─▒ maddelerinin, kimyasal kaplama ve parlat─▒c─▒ maddelerinin ve kimyasal ambalaj malzemelerinin kullan─▒lmamas─▒ gerekir. Organik g─▒da maddesi; tohumundan, yeti┼čtirildi─či tarladan ├╝retim a┼čamas─▒na kadar her a┼čamada kontrol edilip, tamamen do─čal y├Ântemlerle ├╝retilmelidir.

G─▒dan─▒n organik olup olmad─▒─č─▒n─▒ nas─▒l anlayabiliriz?

Marketlerde raflarda bulunan ve ├╝zerinde ÔÇť%100 organikÔÇŁ yazan her ├╝r├╝n ne yaz─▒k ki istenilen ko┼čullarda ├╝retilmi┼č anlam─▒na gelmemektedir. Bunun i├žin organik ├╝r├╝n se├žerken ├Âzellikle paketleri, etiketleri ├žok iyi bir ┼čekilde okunmal─▒d─▒r. Organik ├╝r├╝n ├╝retecek olan firman─▒n Tar─▒m Bakanl─▒─č─▒ taraf─▒ndan yetki alm─▒┼č kontrol ve sertifikasyon kurulu┼člar─▒ndan biriyle s├Âzle┼čme yapmas─▒ zorunludur. Etiketlerinin ├╝zerinde de bu kurulu┼člar─▒n logolar─▒, verdikleri sertifika numaralar─▒ ve ÔÇťTar─▒m Bakanl─▒─č─▒ndan onayl─▒ÔÇŁ ibaresi bulunmal─▒d─▒r. Sertifikasyon numaras─▒ bulunmayan ├╝r├╝n ne yaz─▒k ki organik ├╝r├╝n de─čildir.

T├╝ketilen organik ├╝r├╝nler ├žocuklar─▒n ├ževresel toksinlerle kar┼č─▒la┼čmas─▒n─▒ engelliyor

Tar─▒m uygulamalar─▒nda s─▒kl─▒kla kullan─▒lan kimyasal ajanlar, pestisitler hem topra─č─▒ kirletmekte hem de besinin g├╝venilirli─čini azaltmaktad─▒r. Son y─▒llarda olduk├ža s─▒k kar┼č─▒la┼č─▒lan sa─čl─▒k sorunlar─▒ olan kanser, kronik akci─čer hastal─▒klar─▒, beyin t├╝m├Ârleri, hiperaktivite, otizm gibi hastal─▒klar, do─čumsal anormallikler ┼č├╝phesiz ki ├ževresel toksinlere maruz kal─▒nmas─▒ sonucunda artmaktad─▒r.

Sa─čl─▒kl─▒ bir ya┼čam s├╝rd├╝rebilmek i├žin ├ževresel toksinlere (meyve ve sebzelerden ald─▒─č─▒m─▒z tar─▒m ilac─▒ kal─▒nt─▒lar─▒, hava kirlili─či, su kirlili─či) maruziyeti m├╝mk├╝n oldu─čunca en aza indirmemiz gerekmektedir. ─░nsan sa─čl─▒─č─▒n─▒ olumsuz etkileyen bu etmenlerin anne s├╝t├╝ ile bebe─če ge├ži┼č yapt─▒─č─▒ da bir ger├žektir. O zaman sorunun en ba┼č─▒na d├Ânmeli ve ├Âzellikle hamilelik, emziklilik d├Ânemi ve b├╝y├╝menin son derece h─▒zl─▒ oldu─ču ya┼čam─▒n ilk 3 y─▒l─▒n─▒ ele almal─▒y─▒z. Bu d├Ânemde t├╝ketilmesini ├Ânerdi─čimiz organik tar─▒m ├╝r├╝nleri sayesinde bebeklerin ├ževresel toksinlerle kar┼č─▒la┼čmas─▒n─▒ ├Ânemli ├Âl├ž├╝de engellemi┼č oluruz.

Geleneksel tar─▒mda kullan─▒lan kimyasal ajanlar─▒n ├žo─ču v├╝cudumuzda ya─č dokusunda depolanmaktad─▒r. ├ľzellikle anne karn─▒ndaki bebekte ve ya┼čam─▒n ilk 3 y─▒l─▒nda, yani b├╝y├╝menin ve ya─č h├╝crelerinin yap─▒m─▒n─▒n h─▒zl─▒ oldu─ču bu d├Ânemde kimyasal ajanlara maruziyet, bebe─čin ileri d├Ânemdeki sa─čl─▒─č─▒n─▒ ciddi ┼čekilde etkileyecektir. Bu sebeple sa─čl─▒k i├žin kritik d├Ânemler olan bu d├Ânmelerde organik g─▒dalar─▒n t├╝ketimi ├Ânerilir. Bu sayede organik beslenen bebeklerimiz daha sa─čl─▒kl─▒ b├╝y├╝yeceklerdir.

3 ya┼č─▒na kadar olan d├Ânemde anneler besin se├žimini nas─▒l yapmal─▒?

Tamamlay─▒c─▒ beslenmeye ge├žilmi┼č bir bebekte s─▒ras─▒yla ba┼članacak olan besinler yo─čurt, meyve p├╝releri, sebze ├žorbalar─▒ ve yemekleri, yumurta, kuru baklagiller, etler, bal─▒klar, peynirler ve s├╝tlerdir. Anneler ├Âzellikle ya┼čam─▒n ilk 3 y─▒l─▒nda bebeklerine yemek haz─▒rlamak i├žin marketlerden ya da manavlardan al─▒┼čveri┼č yaparken besinleri ├Âzenle se├žmelidir. Meyve-sebze al─▒rken mevsimine uygun, ├╝zerinde organik oldu─čunu belli eden ibarelerin oldu─ču, zedelenmemi┼č olanlar al─▒nmal─▒d─▒r. Yine ayn─▒ ┼čekilde kuru baklagiller, s├╝t, pekmez, bulgur, yumurta gibi besinleri se├žerken de organik olanlar─▒n se├žilmesi bebe─čin ├ževresel toksinlere maruz kalmas─▒n─▒ ├Ânemli ├Âl├ž├╝de engelleyecektir.

h├╝rriyetaile.com

Ramazan Ay─▒nda Sa─čl─▒kl─▒ Beslenme

Toplumsal hayat─▒m─▒zda ├Ânemli bir yer te┼čkil eden Ramazan ay─▒nda dini bir vecibeyi yerine getirmek i├žin oru├ž tutulmakta ve bununla birlikte bireylerin g├╝nl├╝k ya┼čant─▒lar─▒ ve beslenme d├╝zeninde ├Ânemli de─či┼čiklikler olmaktad─▒r.
{loadposition header}

Oru├ž tutan bireylerin, g├╝nl├╝k beslenme al─▒┼čkanl─▒klar─▒ de─či┼čmekte, ├Â─č├╝n say─▒s─▒ azalmakta, s─▒v─▒ t├╝ketimi azalmakta, iftar saatine kadar a├žl─▒k hissetmemek amac─▒yla y├╝ksek enerji i├žeren ┼čekerli, unlu ve ya─čl─▒ besinlere y├Ânelinmektedir. Oysa, Ramazan ay─▒nda bireylerin ya┼č, cinsiyet ve fiziksel aktivitelerine g├Âre g├╝nl├╝k almalar─▒ gereken enerji, protein, karbonhidrat, ya─č, vitamin ve mineral oranlar─▒ de─či┼čmemekte ve Ramazan ay─▒ boyunca sa─čl─▒─č─▒n korunmas─▒ a├ž─▒s─▒ndan yeterli ve dengeli beslenmeye devam edilmelidir.

 

Yaz aylar─▒nda s─▒cakl─▒k ve nem art─▒┼č─▒na ba─čl─▒ olarak v├╝cut ─▒s─▒s─▒ artmakta ve metabolizma bu yeni duruma uyum sa─člamaya ├žal─▒┼čmaktad─▒r. Kalp debisinde d├╝┼čme, doku ve organlarda oksijenlenmede azalma, kalp at─▒m say─▒s─▒ ve kan bas─▒nc─▒ndaki art─▒┼č vb. nedenlerden dolay─▒ yaz aylar─▒nda ├Âzellikle y├╝ksek tansiyon, kalp yetmezli─či ve koroner kalp hastal─▒klar─▒nda art─▒┼č g├Âzlenmektedir. Ayr─▒ca s─▒cakl─▒klar─▒n etkisiyle artan terle birlikte su ve mineral kayb─▒ sonucu, bay─▒lma hissi, bulant─▒, ba┼č d├Ânmesi gibi sa─čl─▒k problemleri de g├Âr├╝lebilmektedir. Bu nedenle ├Âzellikle yaz aylar─▒nda oru├ž tutarken k─▒┼č ve bahar aylar─▒na k─▒yasla a┼ča─č─▒da belirtilen sa─čl─▒kl─▒ beslenme ├Ânerilerine dikkat edilmesi sa─čl─▒k i├žin ├Ânemli rol oynar:

 

Oru├ž Tutanlar ─░├žin Sa─čl─▒kl─▒ Beslenme ├ľnerileri

 

1. Ramazan ay─▒ s├╝resince yeterli ve dengeli beslenmeye ├Âzen g├Âsterilmelidir. Yeterli ve dengeli beslenmeyi sa─člamak i├žin 4 besin grubunda yer alan besinlerden yeterli miktarlarda t├╝ketilmesi gereklidir. Bu d├Ârt besin grubu s├╝t ve s├╝t ├╝r├╝nleri, et- yumurta-kuru baklagiller grubu, sebze-meyve grubu ile ekmek ve tah─▒llar grubudur.

 

2. ├ľ─č├╝nler; sahur ve iftarda iki ana ├Â─č├╝n ile, iftardan sonra 1-1.5 saat aral─▒klarla iki ara ├Â─č├╝n olarak d├╝zenlenmeli, azar azar k├╝├ž├╝k porsiyonlar ┼čeklinde beslenilmelidir.

 

3. Oru├ž tutanlar─▒n mutlaka imsak saatine yak─▒n bir zamanda sahur yapmalar─▒ sa─čl─▒─č─▒n korunmas─▒ a├ž─▒s─▒ndan ├Ânemlidir. Sahurda sadece su i├žerek niyetlenmenin veya gece yatmadan ├Ânce sahur yapman─▒n zararl─▒ oldu─ču unutulmamal─▒d─▒r. ├ç├╝nk├╝ bu beslenme tarz─▒ yakla┼č─▒k 12 saat olan a├žl─▒─č─▒, ortalama 18 saate ├ž─▒karmaktad─▒r. Bu da a├žl─▒k kan ┼čekerinin daha erken saatlerde d├╝┼čmesine ve buna ba─čl─▒ olarak g├╝n├╝n daha verimsiz ge├žmesine neden olmaktad─▒r.

 

4. Sahur yeme─činde s├╝t, yumurta, domates, salatal─▒k, ye┼čil sebzeler ve tercihen tam bu─čday unundan yap─▒lm─▒┼č ekmekten olu┼čan hafif bir kahvalt─▒ yap─▒lmal─▒ ya da ├žorba, sebze ve zeytinya─čl─▒ yemeklerden olu┼čan bir ├Â─č├╝n tercih edilmeli, v├╝cut direncini art─▒rmak ve v├╝cuda yeterli miktarda vitamin ve mineral al─▒nmas─▒n─▒ sa─člamak i├žin sebze ve meyveler s─▒k t├╝ketilmelidir. A┼č─▒r─▒ ya─čl─▒, tuzlu, ┼čekerli ve unlu g─▒dalardan uzak durulmas─▒ uygundur.

 

5. ─░ftara peynir, domates, zeytin gibi kahvalt─▒l─▒klar veya ├žorba gibi hafif yemeklerle ba┼član─▒lmas─▒, 10-15 dakika sonra az ya─čl─▒ et yeme─či, sebze yeme─či veya salatayla devam edilmesi uygundur. Yine enerji veren ancak kan ┼čekerini dengeli bir bi├žimde y├╝kselten besinler (beyaz ekmek, pirin├ž pilav─▒ gibi glisemik indeksi y├╝ksek olan g─▒dalar yerine bulgur pilav─▒, tam bu─čday ekme─či veya kepekli makarna gibi posal─▒ besinler) tercih edilmelidir.

 

6. Hava s─▒cakl─▒─č─▒ nedeniyle kaybolan su ve mineral kayb─▒n─▒ yerine koyabilmek amac─▒yla iftardan itibaren sahur sonuna kadar bol su ve s─▒v─▒ (ayran, taze s─▒k─▒lm─▒┼č meyve sular─▒, sebze sular─▒ vb.) al─▒m─▒na ├Âzen g├Âsterilmelidir.

 

7. ─░ftarda a┼č─▒r─▒ ┼čerbetli, ya─čl─▒ tatl─▒lar yerine; yaz─▒n daha s─▒kl─▒kla tercih edilebilecek s├╝tl├╝ tatl─▒lar (s├╝tla├ž, g├╝lla├ž, muhallebi, dondurma vb.) veya meyve tatl─▒lar─▒ tercih edilmelidir.

 

8. RamazanÔÇÖ─▒n yemek k├╝lt├╝r├╝ a├ž─▒s─▒ndan en bilinen ├Âzelli─či iftar sofralar─▒ndaki ├že┼čitlilik ve bolluktur. Oru├ž nedeniyle g├╝n i├žinde kan ┼čekerinde d├╝┼č├╝┼č oldu─čundan ├Âzellikle iftarda h─▒zl─▒ yemek yenilmekte ve ├žok miktarda besin t├╝ketme iste─či do─čmaktad─▒r. ─░ftar sofralar─▒nda bir insana yetecek yeme─čin 2-3 kat fazlas─▒ bulunabilmektedir. Beyin, doyma emrini yemekten 15-20 dakika sonra verir. ├çok h─▒zl─▒ yemek yenildi─činde bu s├╝re zarf─▒nda y├╝ksek miktarda, enerjisi y├╝ksek besinler yenilebilir ve bu durum ilerleyen g├╝nlerde kilo al─▒m─▒na da zemin haz─▒rlar. Bu nedenle yemekler yava┼č yenilmeli, besinler a─č─▒zda iyice ├ži─čnendikten sonra yutulmal─▒d─▒r.

 

9. ─░ftar yeme─činden sonra k─▒sa mesafeli y├╝r├╝y├╝┼čler yapmak sindirime yard─▒mc─▒ olmas─▒ a├ž─▒s─▒ndan yararl─▒ olmaktad─▒r.
{loadposition header}

10. Yaz aylar─▒nda iftar veya sahur sofralar─▒nda ya─čl─▒ besinlerin ve ya─čda k─▒zartmalar─▒n t├╝ketiminden ka├ž─▒n─▒lmal─▒; yemekler ay├ži├že─či ya─č─▒, m─▒s─▒r├Âz├╝ ya─č─▒, f─▒nd─▒kya─č─▒ vb. bitkisel s─▒v─▒ ya─člar ile pi┼čirilmeli, salatalarda zeytinya─č─▒ kullan─▒m─▒na ├Âzen g├Âsterilmelidir. Ancak yemekleri pi┼čirirken k─▒zartma ve kavurma yerine ha┼člama, ─▒zgara ve f─▒r─▒nda pi┼čirme y├Ântemleri tercih edilmelidir.

 

11. Beslenme d├╝zenindeki de─či┼čikliklere ba─čl─▒ olarak olu┼čabilecek kab─▒zl─▒─č─▒ ├Ânlemek i├žin, yemeklerde lif oran─▒ y├╝ksek g─▒dalar (sebzeler, kurubaklagiller, kepekli tah─▒llar vb) ve ara ├Â─č├╝nlerde de taze ve kuru meyveler, ceviz, f─▒nd─▒k, badem gibi kuru yemi┼čler tercih edilmelidir.

 

12. ├ľzellikle yaz aylar─▒nda d─▒┼čar─▒da ve a├ž─▒kta sat─▒lan yiyeceklerin t├╝ketiminden ka├ž─▒n─▒lmal─▒, ├žabuk bozulan potansiyel riskli besinler (et, yumurta, s├╝t, bal─▒k vb.) a├ž─▒kta bekletilmemeli, besinlerin haz─▒rlanmas─▒ ve pi┼čirilmesi a┼čamalar─▒nda hijyen kurallar─▒na ├Âzen g├Âsterilmelidir.
Oru├ž tutman─▒n sa─čl─▒kl─▒ insanlar─▒n metabolik dengesinde ├žok ├Ânemli de─či┼čiklikler yapmad─▒─č─▒, ancak baz─▒ hastal─▒klarda (┼čeker hastal─▒─č─▒, karaci─čer yetmezli─či vb.) veya ├Âzel durumlarda (hamilelik ve emziklilik) olumsuz sonu├žlar do─čurabilece─či g├Âz ard─▒ edilmemelidir. Kronik hastal─▒─č─▒ olan ki┼čiler, oru├ž tutmadan ├Ânce ilgili uzman hekime dan─▒┼čmal─▒d─▒rlar.
{loadposition header}

Bu besinler hem faydal─▒ hem zararl─▒

{loadposition header}
Hemen hemen her g├╝n yedi─čimiz ve i├žtigimiz 8 ├že┼čit yiyecegin hem faydalar─▒ var hemde zararlar─▒
Yiyip i├žtiklerinizin sa─čl─▒─č─▒n─▒z─▒ nas─▒l etkiledi─čini, ├Âmr├╝n├╝z├╝ uzat─▒p uzatmad─▒─č─▒n─▒ ya da sizi yava┼č yava┼č ├Âd├╝r├╝p ├Âld├╝rmedi─čini merak ediyorsunuz. Yiyeceklerin eksi ve art─▒lar─▒na dair en son blimsel veriler burada..
Kahve (+)
Sabahlar─▒ bir fincan kahve i├žiyorsan─▒z kendinizi su├žlu hisstemniz i├žin bir neden yok. Ger├žekte kahve ├žok ├žok sa─čl─▒kl─▒ bir i├žecek gibi g├Âr├╝n├╝yor. Yap─▒lan yeni ara┼čt─▒rmalara g├Âre kahvenin yararlar─▒ aras─▒nda diabet riskini ├Ânleme, kalp krizi, safrakesesi ta┼č─▒, Parkinson, b├Âbrek ta┼člar─▒ ve sirozu ├Ânlemesi s─▒ralan─▒yor. Bununla birlikte siyah kahve ├Âzellikle kad─▒nlarda, kemiklerinizin incelmesine neden olabilir. Bunu ├Ânlemenin yolu ise kahvenize biraz s├╝t eklemek..

Çikolata (+)
Siyah ├žikolata y├╝zde 70 kakao i├žerir ve sa─čl─▒kl─▒d─▒r. Beyaz ya da s├╝tl├╝ ├žikalatadan daha az ┼čeker i├žerir ve sa─čl─▒─č─▒n─▒z─▒ koruyan ye┼čil├žaydakine benzer polyphenols ve flavonoid antioxidantlar i├žerir. Her g├╝n yenilen ufak par├ža siyah ├žikalatan─▒n kan p─▒ht─▒la┼čmas─▒n─▒ ├Ânleyerek kalp krizi riskini azaltt─▒─č─▒n─▒ ya da tansiyonu d├╝zenledi─či belirtiliyor. Ayr─▒ca, herkesin de bildi─či gibi ├žikolata iyi hissetmenizi sa─člar ve enerji verir. Bununla birlikte ├žikolata y├╝ksek kalori i├žerir ve doymu┼č ya─č da i├žerir. Bu nedenle g├╝nde 50 grÔÇÖdan fazla yememeye ├Âzen g├Âsterin.

 

Asitli i├žecekler (-)
Asitli i├žecekler hakk─▒nda ├žok iyi haberler yok. Diyet ve normal asitli i├žeceklerin her ikisinde de y├╝ksek oranda fruktoz ┼čurup bulunuyor. Bu pankreas─▒n normalden fazla ├žal─▒┼čmas─▒na dolay─▒s─▒yla ins├╝lin seviyesinin y├╝kselmesine ve kilo almaya neden oluyor. Ge├žen y─▒l yap─▒lan ara┼čt─▒rmalarda y├╝ksek fruktoz ┼čurubu ile tatland─▒r─▒lan i├žeceklerin diyabet riskini art─▒rabildi─či tespit edildi. Ayr─▒ca, koladaki kafein ve fosforik asitin de s─▒k i├žildi─či takdirde kemiklerin zay─▒flamas─▒na neden olabiliyor.

Yulaf (+/-)
Yulaf ├žo─ču insan olarak sa─čl─▒k bir yiyecek olarak bilinir. Ancak kahvalt─▒larda yemeden ├Ânce tekrar d├╝┼č├╝nmenizi gerektirecek ┼čeyler var. Boston ├çocuk HastanesiÔÇÖnde (Boston ChildrenÔÇÖs Hospital) kontroll├╝ olarak yap─▒lan ara┼čt─▒rmalarda sadece yulafla beslenen ├žocuklar─▒n g├╝n├╝n di─čer zamanlar─▒nda sebzeli omlet ve kahvalt─▒da meyve yiyenler i┼čtah─▒n─▒n ve kalori t├╝ketiminin artt─▒─č─▒ g├Âzlendi. ├žal─▒┼čmalar yulaf─▒n kan ┼čekerini y├╝kseltici etkide bulundu─čunu da g├Âsteriyor ve sabahlar─▒ kahvalt─▒da protein i├žeren besinlerin al─▒nmas─▒ gerekti─čini de belirtiyorlar.

Pizza (+/-)
Pizza kesinlikle sa─čl─▒kl─▒ bir yiyecek de─čil ancak sa─čl─▒kl─▒ besinlerle haz─▒rland─▒─č─▒ ku┼čkusuz. Domates sosu likopen bak─▒m─▒ndan zengindir, kanser riskini azalt─▒r, kolesterol├╝ ve kan bas─▒nc─▒n─▒ azalt─▒r. Pizzaya sebzelerin eklenmesi yararlar─▒n─▒ art─▒r─▒r ancak pepperoni, sucuk, sosis ve di─čer doymu┼č ya─č i├žeren yiyeceklerden uzak durmak gerekir. Peynir bak─▒m─▒ndan zengin olanlar─▒ tercih edebilirsiniz. Pizza hakk─▒nda en ├Ânemli husus bel ├ževrenizin kilo almas─▒na neden olabilir yani dilim dilim sipari┼č etmeniz de yarar var.

Yumurta (+)
Yumurtalar hakk─▒nda son d├Ânemde sar─▒s─▒n─▒n kolesterol kayna─č─▒ olmas─▒ nedeniyle pek olumlu haberler ├ž─▒km─▒yor. Ama yap─▒lan ara┼čt─▒rmalarda yumurta yiyen ki┼čilerde kardiyovask├╝ler hastal─▒k riskinin y├╝ksekli─čine dair bir veri elde edilemedi. ├ľrnek olarak 150 bin kad─▒n ve erkek ├╝zerinde yap─▒lan 8 y─▒ll─▒k ara┼čt─▒rmada yumurta yiyenler ve yemeyenler aras─▒nda kalp hastal─▒klar─▒ riski bak─▒m─▒ndan fark g├Âzlenemedi. G├╝nde bir yumurta yiyen kad─▒nlar─▒n koroner kalp hastal─▒klar─▒ risklerinin d├╝┼čt├╝─č├╝ vurguland─▒. Yumurtalar ayr─▒ca b├╝y├╝k protein kayna─č─▒ ve ├žo─ču organik yumurta omega-3 bak─▒mdan zengin.

Bal─▒k (+)
Haftada 2 kere bal─▒k yemek kalp krizi ve di─čer kalp damar hastal─▒klar─▒ riskini azaltabilir. bal─▒k omega 3 ya─č asidi bak─▒m─▒ndan zengindir ve diabet, Alzheimer ve romaztizmal hastal─▒klar─▒ ├Ânleyebilir. Sa─čl─▒─č─▒n─▒z i├žin en iyi bal─▒klar sardalya, ringa, somon, hamsi ve uskumruyu tercih edebilirsiniz. K─▒l─▒├žbal─▒─č─▒, ton bal─▒─č─▒, kiremit bal─▒─č─▒ ve k├Âpekbal─▒klar─▒ gibi bal─▒klar daha dikkatli t├╝ketilmeli. Genel olarak konserve ton bal─▒─č─▒ iyi bir tercihtir, sushi olarak yenilen ton bal─▒─č─▒ndan daha az zehir i├žerir.

Suni tatland─▒r─▒c─▒lar (+/-)
Zay─▒f kalmaya ├žal─▒┼čan insanlar i├žin s├╝rpriz haber: ─░┼čter do─čal ister tatland─▒r─▒c─▒ olarak al─▒nan ┼čeker kilo almaya neden oluyor. Purdue ├ťniversitesiÔÇÖnin ┼×ubatÔÇÖta yay─▒nlad─▒─č─▒ ara┼čt─▒rmaya g├Âre sakarin ile tatland─▒r─▒lan yiyeceklerin de kilo ald─▒rd─▒─č─▒ belirlendi. Bu nedenle diyet yapan ├žo─ču ki┼či tatland─▒r─▒c─▒l─▒ yiyecekler yerine do─čal ┼čeker i├žeren meyveleri yiyebilir. Tatland─▒r─▒c─▒lar─▒n diabetiklerin ┼čeker bak─▒m─▒ndan zengin beslenmelerini sa─člad─▒─č─▒ da unutulmamal─▒ tabi.

Duchanne kas distrofis

(DUCHANNE MUSCULER D─░STROF─░)
{loadposition header}
Bu hastal─▒k v├╝cudun neresindedir?
Duchanne kas distrofisi bir kas hastal─▒─č─▒d─▒r.

V├╝cudun Neresi Hastad─▒r?
V├╝cudumuzu hareket ettiren ve kolumuza, baca─č─▒m─▒za dokunup s─▒kt─▒─č─▒m─▒zda elimize gelen kitleler kaslard─▒r. Kaslar, binlerce kas h├╝cresinden olu┼čur; bu h├╝crelerin her biri zarla ├ževrilidir. Sizde bu kaslar─▒n her bir h├╝cresinin zar─▒nda var olmas─▒ gereken bir madde (D─░STROF─░N isimli protein), yap─▒sal olarak eksiktir.

Bu bozukluk; nas─▒l hastal─▒k belirtisi ortaya ├ž─▒kar─▒yor?
Hareket etmemizi ve g├╝c├╝m├╝z├╝ sa─člamak i├žin kaslar─▒m─▒z kas─▒l─▒r. Bu kas─▒lma her bir kas h├╝cresine ├žok fazla y├╝k bindirir. E─čer ├ževresindeki zar yeterince kuvvetli de─čilse kas h├╝cresi bu kas─▒lma s─▒ras─▒nda bu g├╝ce dayanamaz ve zar y─▒rt─▒l─▒r. ─░┼čte kas h├╝cresi zar─▒ndaki D─░STROF─░N, kaslar─▒m─▒z─▒ kas─▒lma s─▒ras─▒nda y─▒rt─▒lmaya kar┼č─▒ koruyan maddelerden biridir. Dolay─▒s─▒yla D─░STROF─░N eksik oldu─čunda bu dayan─▒kl─▒l─▒k sa─članamaz ve kas h├╝cresi y─▒rt─▒l─▒r, ├Âl├╝r. E─čer bir kas─▒m─▒zdaki h├╝crelerin ├žo─ču yok olur, ortadan kalkarsa, geride kalanlar kas─▒lmaya, yani hareket etmeye ve g├╝├ž olu┼čturmaya yetmez. B├Âylece g├╝c├╝m├╝z ve hareketlerimiz azal─▒r. Yani, D─░STROF─░NÔÇÖ in eksikli─či do─ču┼čtan beri oldu─ču halde ┼čikayetler ancak ├žok say─▒da kas h├╝cresi ├Âld├╝kten sonra, belli bir ya┼čta ortaya ├ž─▒kar.

Hastal─▒─č─▒n belirtileri nelerdir, seyri nas─▒ld─▒r?
Hastal─▒─č─▒n belirtileri, g├╝├ž kayb─▒ ve hareketlerde azalmad─▒r. Bu belirtiler ilk olarak kal├ža ├ževresindeki kaslarda ba┼člar. Bu nedenle ilk belirtiler yoku┼č ve merdiven ├ž─▒kmay─▒, oturdu─ču yerden kalkmay─▒ etkiler. Giderek normal yolda y├╝r├╝me zorla┼č─▒r, hasta s─▒k s─▒k d├╝┼čer. Omuz ├ževresindeki kaslar etkilendi─či zaman kollarda zay─▒fl─▒k ortaya ├ž─▒kar. En son olarak solunum ve g├Âvde kaslar etkilenir. Hastal─▒k kalp kas─▒n─▒ da tutabilir ama bu genellikle ciddi bir belirti ortaya ├ž─▒karmaz.

Hastal─▒k kimlerde ve ne s─▒kl─▒kta g├Âr├╝l├╝r?
Hastal─▒k genel olarak erkek ├žocuklarda g├Âr├╝l├╝r. Do─čan her 3500 erkek ├žocuktan biri bu hastal─▒─ča yakalanm─▒┼č olarak do─čar. K─▒zlar genellikle ta┼č─▒y─▒c─▒d─▒r, hastal─▒k belirtisi g├Âstermezler. Ancak, seyrek de olsa ta┼č─▒y─▒c─▒ k─▒zlarda da hastal─▒k belirtisi ortaya ├ž─▒kabilir.
{loadposition header}
Hastal─▒─č─▒n nedeni biliniyor mu?
Evet biliniyor. V├╝cuttaki D─░STROF─░N eksikli─či, bu maddeyi ├╝reten (kodlayan) bir gendeki bozukluk nedeni ile ortaya ├ž─▒kmaktad─▒r. Yani genetik (kal─▒t─▒msal) ge├ži┼člidir. Hastal─▒k ya bir ├Ânceki ku┼čaktan aktar─▒lm─▒┼čt─▒r veya anne karn─▒ndaki olu┼čum s─▒ras─▒nda bu gen yanl─▒┼č olu┼čmu┼čtur. Her iki durumda da ortaya ├ž─▒kan sonu├ž ayn─▒d─▒r. Arada hi├žbir fark yoktur. Hasta olan gen, cinsiyet kromozomlar─▒ndan biri olan X kromozomunun Xp21 b├Âlgesindedir.

Gen, kromozom, genetik (kal─▒t─▒msal) ne demektir?
Her bir h├╝crenin oldu─ču gibi kas h├╝crelerinin de her biri i├žinde ├žekirdek vard─▒r. ├çekirdek, bir h├╝crenin adeta beyni gibidir. ─░┼čte bize ait b├╝t├╝n bilgiler, karakterlerimizi belirten her t├╝rl├╝ bilgi (├Ârne─čin sa├ž rengimiz, g├Âz ┼čeklimiz, kas h├╝cresi zar─▒m─▒z─▒n dayan─▒kl─▒l─▒─č─▒ gibi) bu ├žekirdek i├žindeki kromozomlarda bulunur. K─▒vr─▒lm─▒┼č birer ┼čerit halindeki kromozomlar ├╝zerinde s─▒ralanm─▒┼č (adeta bir ipe dizilmi┼č gibi) genlerin her biri ise bu ├Âzelliklerden yaln─▒zca bir tanesini belirler. Yani kas h├╝cremizin dayan─▒kl─▒l─▒─č─▒n─▒ belirleyen 10 ├Âzellik varsa ve bunlardan yaln─▒zca bir tanesi D─░STROF─░N ise, D─░STROF─░NÔÇÖ i tek bir gen yapar. Dayan─▒kl─▒l─▒─č─▒n─▒ belirleyen ├Âzelliklerin t├╝m├╝ ise o ├žekirdekteki bilginin i├žindedir. ├çekirdeklerdeki bilgiler bize annemiz ve/veya babam─▒z taraf─▒ndan verilir. Bu nedenle, ├Ârne─čin g├Âz├╝m├╝z annemize, ka┼č─▒m─▒z babam─▒za benzeyebilir. E─čer bozuk bir gen anne veya babada hasta ise, baz─▒ ihtimaller dahilinde ├žocu─ča da aktar─▒labilir. Bazen de herhangi bir gen anne ve babada bozuk olmad─▒─č─▒ halde ├žocukta bozuk olabilir. Yani hastal─▒k bir ku┼čaktan ba┼člam─▒┼č olabilir. Ancak bozuklu─ču, bir sonraki ku┼ča─ča ge├žirme olas─▒l─▒─č─▒ oldu─ču i├žin, buna da genetik (kal─▒t─▒msal) hastal─▒k diyoruz.
{loadposition header}
E─čer hastal─▒k bir ├Ânceki ku┼čaktan ge├žirilmi┼čse t├╝m karde┼člere de ge├žirilmi┼č midir, yeni bir karde┼č do─čarsa hasta olma ┼čans─▒ var m─▒d─▒r?
E─čer karde┼č erkek ise hastal─▒k ta┼č─▒ma ihtimali vard─▒r. Ancak hastal─▒─č─▒n ilk belirtileri 2-3 ya┼č─▒nda ortaya ├ž─▒kt─▒─č─▒ndan, karde┼č te bu ya┼ča geldi─činde hastal─▒k belirtileri fark edilecektir. Yeni do─čacak karde┼č erkek olursa (ki bunu saptamak m├╝mk├╝nd├╝r) hasta olma ihtimali vard─▒r. Ancak, anne, hamileli─čin ba┼č─▒nda ba┼čvurursa bebe─čin hasta do─čup do─čmayaca─č─▒ anla┼č─▒labilir. Bu durumda, iste─če g├Âre, bebek do─čurulabilir ya da do─čurulmayabilir.

Hastal─▒─č─▒n tan─▒s─▒ nas─▒l konuyor?
Yak─▒nlar─▒ hastal─▒k belirtisi g├Âzledi─činde ├žocu─ču doktora getirir. Doktor muayene ettikten sonra baz─▒ incelemeler ister. Bunlar─▒n ilki bir kan testidir. Damardan i─čne ile al─▒nan kanda CPK isimli maddenin y├╝ksek olup olmad─▒─č─▒na bak─▒l─▒r. ─░kinci inceleme EMGÔÇÖ dir. Bu inceleme s─▒ras─▒nda, incelemeyi yapan doktor, kaslara ├žok ince birka├ž i─čne bat─▒r─▒r. Bu i─čnelerin batmas─▒, sivrisinek ─▒s─▒r─▒─č─▒ndan daha fazla ac─▒tmaz. hafif├že ac─▒ duyulur. E─čer bu testlerle bir kas hastal─▒─č─▒ saptan─▒rsa, o zaman s─▒ra hangi kas hastal─▒─č─▒ oldu─čunu ara┼čt─▒rmaya gelir. Bu durumda ├Ânce yine damardan bir kan al─▒narak Xp21 genindeki bozuklu─ča bak─▒l─▒r. E─čer bu bozukluk g├Âsterilebilirse hastal─▒─č─▒n─▒z─▒n tan─▒s─▒ %100 do─črulukla konmu┼č olur. Bazen bu gen bozuk oldu─ču halde bozukluk g├Âr├╝lemez. Bu durumda hastadan k├╝├ž├╝k bir kas par├žas─▒ al─▒p onu incelemek gerekir. Kas biyopsisi ad─▒ verilen bu incelemeye ba┼člarken kol veya bacak kaslar─▒ndan birinin ├╝st├╝ temizlendikten sonra bir i─čne yap─▒l─▒r. Bu i─čne hafif├že yakar, ama o b├Âlgeyi t├╝m├╝yle uyu┼čturur, duyars─▒z hale getirir. Bu duyars─▒zl─▒k birka├ž saat s├╝rer. O arada o b├Âlge kesilerek i├žerden k├╝├ž├╝k bir kas par├žas─▒ al─▒n─▒p dikilir. Hasta bu i┼člemi, o b├Âlge uyu┼čturulmu┼č oldu─ču i├žin hi├žbir ┼čekilde duymaz. Al─▒nan par├žada daha sonra sizde D─░STROF─░N olup olmad─▒─č─▒na bak─▒l─▒r ve hastal─▒─č─▒n tan─▒s─▒ konur.

Hastal─▒─č─▒n tedavisi var m─▒d─▒r?
Hastal─▒─č─▒n bug├╝n i├žin bilinen ila├ž tedavisi yoktur. Yani, hastal─▒─č─▒ t├╝m├╝yle ortadan kald─▒racak bir ila├ž bug├╝n i├žin bilinmemektedir. Ancak, hastal─▒─č─▒n sebebinin biliniyor olmas─▒, tedavi konusundaki ├žal─▒┼čmalar─▒ kolaylast─▒rmaktad─▒r. Bilim ├žok h─▒zla ilerlemekte ve geli┼čmi┼č ├╝lkeler bu ├žal─▒┼čmalara ├žok para yat─▒rmaktad─▒rlar. Bu ├žal─▒┼čmalar, hastal─▒─č─▒n tedavisinin yak─▒n gelecekte bulunaca─č─▒ ├╝midini vermektedir.

{loadposition header}
KAYNAK:T├╝rkiye Kas Hastal─▒klar─▒ Dernegi

Fiziksel engellilerde sa─čl─▒k sorunlar─▒

1- ─░drar bo┼čalt─▒m─▒nda sonda kullanmak zorunda olan ki┼čilerin ka├ž de─či┼čik y├Ântemle sonda yapmas─▒ m├╝mk├╝nd├╝r? (Daimi sonda, prezervatif sonda, Interminant katheterizasyon, Sistomi, Pace maker, ve bir de mesanenin tamamen devre d─▒┼č─▒ b─▒rak─▒larak a├ž─▒lan bir delikle idrar─▒n b├Âbreklerden bo┼čalt─▒lmas─▒) Bu ve varsa di─čer y├Ântemler konusunda k─▒saca bilgi verir misiniz? Bu y├Ântemlerin hangileri ├╝lkemizde sorunsuz kullan─▒labiliyor? Bu y├Ântemlerde kad─▒n-erkek ay─▒r─▒m─▒ var m─▒d─▒r? Ayr─▒m varsa bunlar hangi y├Ântemlerdir?

Cevap: Daimi sonda idrar─▒n ├ž─▒k─▒┼č noktas─▒ndan idrar kesesine iletilen bir katater ┼čeklindedir. Kataterin balon k─▒sm─▒ mesane i├žerisinde ┼či┼čirilerek d─▒┼čar─▒ ├ž─▒kmas─▒ engellenmi┼č olur.
Prezervatif sonda yaln─▒zca erkeklerde kullan─▒lan ve penis ├╝zerine ge├žirilerek hastan─▒n istemli veya istemsiz idrar─▒n─▒ toplamaya yarayan sonda ├že┼čididir.
─░ntermittant kataterizasyon idrar yap─▒m noktas─▒nda idrar kesesine iletilen ince bir katater vas─▒tas─▒yla kesenin bo┼čalt─▒l─▒p, ├ž─▒kart─▒lmas─▒ ile uygulanan y├Ântemdir.
Sistostomi g├Âbek alt─▒ mesane ├╝zerinden mesane i├žine g├Ânderilen ince bir kataterden olu┼čur.
Pace Maker ise mesanenin sinir mekanizmas─▒n─▒ uyararak kas─▒lmas─▒ ve sonu├ž olarak idrar yap─▒m─▒n─▒ ama├žlayan teknik bir cihazd─▒r.
Bu y├Ântemlerden prezervatif sonda hari├ž hepsi her iki cinse de uygulanabilir ve ├╝lkemizde de her tipi mevcuttur.

2- Sonda kullan─▒m─▒nda en ├žok kar┼č─▒la┼č─▒lan sorun enfeksiyonlard─▒r. Ki┼čilerin enfeksiyondan korunabilmeleri i├žin dikkat etmeleri gereken hususlar nelerdir? Enfeksiyondan korunmak i├žin haricen kullan─▒lan ila├žlar (purinol) var m─▒d─▒r? Varsa bu ila├žlar─▒n mutlak doktor kontrol├╝ ard─▒ndan her hasta i├žin kullan─▒lmas─▒ m├╝mk├╝n m├╝d├╝r? (Burada amac─▒m; ├Âzellikle AnadoluÔÇÖda bulunan ÔÇťdoktorlar─▒n tecr├╝besizleriyle kar┼č─▒la┼čanÔÇŁ hastalar─▒n bilin├žlendirilmesidir). Bu t├╝r ├Ânleyici ila├žlar─▒n kullan─▒m ┼čekli ve dozu nas─▒l olmal─▒d─▒r? T├╝m bu ├Ânleyici y├Ântemler yap─▒ld─▒ktan sonra hastada y─▒lda ka├ž defa enfeksiyon olmas─▒ normal kar┼č─▒lanabilir?

Cevap:Sonda d─▒┼čardan insan v├╝cuduna iletilen bir sistem oldu─ču i├žin d─▒┼čar─▒daki enfekte ortam─▒n i├žeriye ge├ži┼čini sa─člayan bir yol olabilir. Bu nedenle bu tip malzeme kullanan hastalar─▒n hijyene a┼č─▒r─▒ dikkat etmesi gerekir. Sondan─▒n giri┼č noktas─▒n─▒n temizleyici sol├╝syonlar ile bak─▒m─▒, kullan─▒m s├╝resine dikkat edilerek gerekti─činde de─či┼čtirilmesi, belli aral─▒klarla idrar tahlil ve k├╝lt├╝rle idrar─▒n enfekte olup olmad─▒─č─▒n─▒n kontrol edilmesi ve bunlar─▒n doktor kontrol├╝ alt─▒nda yap─▒lmas─▒ ├Ânemlidir. ─░la├ž kullan─▒m─▒ gerekti─činde doktor taraf─▒ndan y├Ânlendirilerek al─▒nmas─▒ uygundur. Ayr─▒ca bu tip hastalar─▒m─▒z mobilizasyon sorunu nedeniyle ├╝riner sistem ta┼č hastal─▒─č─▒ riski de g├Âz ├Ân├╝nde tutularak en az senede bir kez ultrasonografik kontrol ┼čartt─▒r.

3- Hasta idrar yollar─▒nda enfeksiyon olu┼čtu─čunu nas─▒l anlar? Belirtiler nelerdir? Bu belirtiler sonucunda ÔÇťidrar k├╝lt├╝r├╝ÔÇŁ yap─▒larak al─▒nan antibiyotik tedavisinde bu enfeksiyondan kesin kurtulabiliniyor mu?T├╝m ├Ânlemlere ra─čmen y─▒lda 3-4 defa tekrarlanan enfeksiyonlarda ÔÇťidrar k├╝lt├╝r├╝ sonucuna g├ÂreÔÇŁ al─▒nan antibiyotiklerin zamanla v├╝cutta ba─č─▒ml─▒l─▒k yaparak etkisini kaybetmesi s├Âz konusu olabilir mi? Yani 5-6 sene sonra bu hastalara ÔÇťantibiyotik etki etmezÔÇŁ denilebilir mi? B├Âyle bir durum s├Âz konusu ise; bu t├╝r ÔÇťy─▒lda 3-4 defaÔÇŁ antibiyotik kullanmak zorunda kalan hastalar bu konuda neler yapmal─▒d─▒rlar?

Cevap: ─░drar yolu enfeksiyonunun ba┼čl─▒ca belirtisi s─▒k ve a─čr─▒l─▒ idrar yapma iste─čidir. Bunu hissedemeyen hastalarda ise idrar ka├ž─▒rma, idrar─▒n renk, koku de─či┼čikli─či ve i├žerisinde partik├╝ler ihtiva etmesi belirti olabilir. Yukarda da bahsedildi─či gibi fel├žli hastada ├╝riner sistem, korunmas─▒ gereken ├Âzelli─če sahiptir. Bu y├╝zden s─▒k kontrol ve doktor kontroll├╝ antibiyotik kullan─▒m─▒ ila├žlara olan tolerans ihtimalini azalt─▒r.

4- Kad─▒n ve erkek i├žin 4-6 saat aral─▒─č─▒nda yap─▒lan sonda da ka├ž ÔÇťccÔÇŁ idrar ├ž─▒kmas─▒ normaldir? Bu konuda baz─▒ hastalar ÔÇťAman mesaneyi fazla zorlamaÔÇŁ diyerek 500-600 cc al─▒yor baz─▒ hastalarda hi├žbir s─▒n─▒r tan─▒madan 1000-1400 cc ya kadar ├ž─▒kabiliyor.bunlardan hangisi do─čru yakla┼č─▒md─▒r? Yani mesanenin a┼č─▒r─▒ dolmas─▒n─▒n sak─▒ncas─▒ var m─▒d─▒r?

Cevap: Mesanenin normal kapasitesi yakla┼č─▒k 350-400 cc. dir. Bu nedenle mesane bo┼čalt─▒m─▒ 4-6 saatte bir d├╝zenli yap─▒lmal─▒d─▒r.Kapasiteyi zorlay─▒c─▒ davran─▒┼člar uygun de─čil, ├╝stelik zararl─▒d─▒r.

5- Mesane ogmantasyonu denilen mesanede daralman─▒n ba┼čl─▒ca sebepleri nelerdir? Ki┼či kendinde mesane daralmas─▒ oldu─čunu nas─▒l anlayabilir? Bu mesane daralmas─▒ anl─▒k bir geli┼čme midir? Yoksa bir s├╝re├ž sonunda m─▒ olu┼čur? E─čer bir s├╝re├ž sonunda olu┼čuyorsa ki┼činin bu s├╝reci ba┼č─▒ndan kavrayabilmesi m├╝mk├╝n m├╝d├╝r? Yani kendinde neler hissediyorsa bu ÔÇťmesanede daralma ba┼člad─▒ÔÇŁ anlam─▒na gelir? Bu daralman─▒n ki┼činin ya┼čam standard─▒n─▒ d├╝┼č├╝rd├╝─č├╝ g├Âz ├Ân├╝ne al─▒nd─▒─č─▒nda mesane daralmas─▒ olan ki┼činin bundan kurtulmas─▒ i├žin ├Ân├╝nde ne gibi se├ženekler vard─▒r? Bu se├ženeklerin hangileri ├╝lkemizde ba┼čar─▒yla yap─▒l─▒yor?

Cevap: Uzun s├╝reli sonda kullan─▒m─▒ sonucunda fel├žli hastalarda g├Âzlenen, ÔÇťmesane hacminin k├╝├ž├╝lmesiÔÇŁ bu g├╝n art─▒k aral─▒kl─▒ mesane bo┼čalt─▒m─▒na gidilerek ve hastan─▒n belli aral─▒klarla Ultrasonografi ve hacim, fonksiyon de─čerlendirmeye y├Ânelik ├╝rodinami tetkiki yap─▒larak ├Ânlenebilmektedir. Bu problemin olu┼čtu─ču hastalarda ise ÔÇťMesane AugmentasyonuÔÇŁ denilen ve mesaneyi geni┼čletme amac─▒ g├╝den operasyonlar yap─▒lmaktad─▒r.

6- Baz─▒ doktorlar, mesanede kas─▒lma ya┼čayan hastalara ÔÇť├ťropanÔÇŁ ve benzeri ila├žlar kulland─▒r─▒rken baz─▒ doktorlar bu t├╝r ila├žlardan m├╝mk├╝n oldu─ču kadar uzak durulmas─▒n─▒ s├Âyl├╝yorlar. Bu ikilem biz hastalarda karma┼čaya neden oluyor. Bu karma┼čada da herkes kafas─▒na g├Âre bu ila├žlar─▒ kullanmaya ba┼čl─▒yor. Bu konuda bir ┼čeyler s├Âyleyebilir misiniz?

Cevap: Doktor hastan─▒n ├╝rodinamik de─čerlendirmesine g├Âre gerekli g├Ârd├╝─č├╝ zamanlarda ÔÇôki bu daha ├žok mesane kas─▒n─▒n kontrols├╝z kas─▒lmalar─▒d─▒r- ÔÇť├ťropanÔÇŁ ve benzeri ila├žlar kullanabilir.

7- Katater sondalar; Nelaton(erkek boyu), Female(kad─▒n boyu) , Pediatrik(├çocuk boyu) olarak ├╝├ž ana gruba ayr─▒l─▒yor. Bu kataterlerin uzunluk ve ├žap ├Âl├ž├╝leri a┼ča─č─▒daki ├Âl├ž├╝ler aras─▒nda oluyor.
Erkek boyu:40*08 ile 40*24
Kad─▒n boyu:15-20*08 ile 15-20*18
Çocuk boyu: 20-30*06 ile 20-30*10
Kimin hangi ├Âl├ž├╝deki katateri kullanaca─č─▒na nas─▒l ve kim karar veriyor? Bu kullan─▒mda maksat ÔÇťs├╝rt├╝nmenin ve sonucunda da deformasyonun en aza indirgenece─čiÔÇŁ katateri tercih etmek mi? Yoksa bunun ba┼čka ├Âl├ž├╝t ve kurallar─▒ da var m─▒? ├ľrne─čin yet┼čkin bir erkek hi├žbir ÔÇť├Âl├ž├╝mÔÇŁ olmadan (40*20) katater kullan─▒rsa bu sak─▒nca do─čurur mu? Evetise sak─▒ncalar─▒ nelerdir?

Cevap: Hastaya kal─▒c─▒ veya ge├žici sonda kullan─▒m─▒ s─▒ras─▒nda genellikle ├╝retran─▒n ├žap─▒ dikkate al─▒n─▒r. Bu nedenle ├žocuklarda 6-8 eri┼čkin erkek veya kad─▒nda 12-14 16F sonda uygundur. ├ťretra kalibrasyonundan b├╝y├╝k sondalar genelde travmatize etki yaparlar.

8- Her ne ko┼čulda olursa olsun her hastan─▒n en az ne kadar zaman aral─▒─č─▒nda bir ├╝rologa g├Âz├╝kmesi ┼čartt─▒r? Hastalar─▒ ikna etmek ve ÔÇťsavsaklamalar─▒n─▒ÔÇŁ ├Ânlemek i├žin bu kontrollerin ├Âneminden bahseder misiniz?

Cevap: Yukar─▒daki sorularda bu konu hakk─▒nda bir ├žok kez uyar─▒da bulunulmu┼čtur. En az senede bir kez ├╝rolojik de─čerlendirme ┼čart oldu─ču gibi bu tip hastalar─▒n her zaman dan─▒┼č─▒p bilgi alabilece─či bir ├╝rolo─čun olmas─▒ da ┼čartt─▒r.

9- Bir fel├žlinin ola─čan periyotlarda yapt─▒rd─▒─č─▒ kontrollerde ÔÇťUltrason, ├ťrodinami, IVP…ÔÇŁ gibi cihazlarla muhatap oluyorlar. Bu cihazlar─▒ hi├ž g├Ârmemi┼č ya da yeni g├Ârecek olan hastalara bu cihazlardan bahseder misiniz? Ne i┼če yararlar? Nas─▒l yap─▒l─▒r? Test s├╝releri ne kadard─▒r?….

Cevap: Ultrasonografi; ses dalgalar─▒ ile v├╝cut organlar─▒n─▒n g├Âzlendi─či bir radyoloji tekni─čidir. 20 Dk. Kadar s├╝rer.
IVP; Damar yolu ile verilen ilac─▒n b├Âbreklerden s├╝z├╝l├╝┼č├╝ s─▒ras─▒nda X ─▒┼č─▒n─▒ ile film al─▒n─▒p de─čerlendirildi─či radyoloji y├Ântemidir. 1 saat kadar s├╝rer.
├ťrodinami; Mesane i├ži bas─▒n├ž, kapasite, ├žal─▒┼čma d├╝zeni hakk─▒nda ├Âl├ž├╝mler yap─▒p grafi elde edilen bir y├Ântemdir. 30 Dk. Kadar s├╝rer
Kaynak:

ACIBADEM HASTANES─░ BAKIRK├ľY
├ťROLOJ─░
Dr. Enis Rauf Co┼čkuner

Kas hastalar─▒nda psikolojik sorunlar

Kas Hastalar─▒ ve Psikolojik ├ľzellikleri

Bir ├žocu─ča bakt─▒─č─▒m─▒zda, anne ve babas─▒na hatta b├╝y├╝kanne ve b├╝y├╝kbabas─▒na benzer y├Ânleri oldu─čunu g├Âr├╝r├╝z. Sa├ž rengi, g├Âz rengi, di┼č yap─▒s─▒, fiziksel g├Âr├╝n├╝m├╝, ki┼čili─či ├žocu─ča kal─▒t─▒m yolu ile ge├žen ki┼čisel ├Âzelliklerdir. Fakat ├žocu─ča bu ki┼čisel ├Âzelliklerinin yan─▒ s─▒ra baz─▒ hastal─▒klarda kal─▒t─▒m yoluyla ge├žer. Bunlara ├Ârnek baz─▒ kan, damar, kas ve iskelet hastal─▒klar─▒, diyabet ve ak─▒l hastal─▒klar─▒n─▒n bir k─▒sm─▒n─▒ sayabiliriz.

E┼člerden birisinin ailesinde bir kal─▒tsal hastal─▒k olmas─▒ durumunda, ├žocu─čun bu hastal─▒─ča yakalanma olas─▒l─▒─č─▒ artar. T─▒ptaki geli┼čmeler art─▒k pek ├žok hastal─▒─č─▒n veya sakatl─▒─č─▒n nedenini a├ž─▒klayabilmektedir. Hatta risk grubunda olan yani ├žocuklar─▒na hastal─▒k ta┼č─▒yacak olan anne ve babalar, aileler bile belirlenebilmektedir.

├ľzellikle e┼člerin akraba evlili─či yapmas─▒ durumunda ├žocuklar─▒n kal─▒tsal hastal─▒klara yakalanma olas─▒l─▒─č─▒ ├žok y├╝ksektir.

Birde anne ve baban─▒n hastal─▒klar─▒ ta┼č─▒y─▒c─▒ olma durumu vard─▒r. Genelde
ki┼čiler ta┼č─▒y─▒c─▒ olduklar─▒n─▒ bilmezler, ├žocukta hastal─▒k ortaya ├ž─▒k─▒nca ebeveyn ta┼č─▒y─▒c─▒ oldu─čunu ├Â─črenir. T─▒ptaki geli┼čmeler art─▒k pek ├žok hastal─▒─č─▒n veya sakatl─▒─č─▒n nedenini a├ž─▒klayabilmektedir. Hatta risk grubunda olan, yani ├žocuklar─▒na hastal─▒k ge├žirecek olan anne ve babalar, aileler bile belirlenebilmektedir.

Toplumun davran─▒┼č, duygu, d├╝┼č├╝nce ve ki┼čiler aras─▒ ileti┼čimde belirli beklenti ve normlar─▒ vard─▒r. Ancak ├že┼čitli nedenlerden ve y├Ânlerden farkl─▒l─▒klar─▒ olan bireylerde bu toplumda ya┼čamlar─▒n─▒ s├╝rd├╝rmek durumundad─▒rlar.

Toplumun bu farkl─▒l─▒klara bak─▒┼č─▒, onlar─▒n toplum i├žersinde ya┼čamlar─▒n─▒ s├╝rd├╝rebilmeleri ve potansiyellerini geli┼čtirebilmeleri bak─▒m─▒ndan ├žok ├Ânemlidir.

Buradaki farkl─▒l─▒k bireyin kendine ├Âzg├╝l├╝─č├╝, zay─▒fl─▒klar─▒ ve g├╝├žl├╝ y├Ânleridir.

Bireyin farkl─▒l─▒─č─▒ o ki┼činin ailesini, ileti┼čimde oldu─ču sosyal gruplar─▒n farkl─▒l─▒─č─▒ nas─▒l alg─▒lad─▒klar─▒, nas─▒l tepki g├Âsterdikleri ile anlam kazan─▒r.

Herkes ├žocuklar─▒n─▒n sa─čl─▒kl─▒ olmas─▒n─▒ ister. Baz─▒ ├žocuklar do─čumlar─▒nda ├žok sa─čl─▒kl─▒ g├Âr├╝n├╝rler, daha sonradan hastal─▒klar─▒ ortaya ├ž─▒kabilir.

Genellikle aileler hasta ├žocuklar─▒n─▒n olmas─▒n─▒ kendi i┼čledikleri su├žlara kar┼č─▒ verilmi┼č bir ceza olarak d├╝┼č├╝n├╝rler. Bu durumun bir ├╝z├╝nt├╝den, korkudan, alay ettikleri birisinden ortaya ├ž─▒kt─▒─č─▒na inan─▒rlar. Ailelerin farkl─▒ ├Âzellikleri olan ├žocuklar─▒ oldu─čunu ilk ├Â─črendiklerinde ya┼čad─▒klar─▒ duygular ├žok karma┼č─▒kt─▒r. Ailenin sosyal, ekonomik ve k├╝lt├╝rel yap─▒s─▒, aile bireylerinin ki┼čilik ├Âzellikleri, ailenin ald─▒─č─▒ sosyal destek ailelerin ya┼čad─▒klar─▒n─▒ hem farkl─▒ hem de benzer k─▒lar.

Ailelere ├žocuklar─▒n─▒n durumuna ili┼čkin ilk bilgilerin nas─▒l verildi─či, ne gibi ┼čart ve durumlarda ailenin bilgilendirildi─či ailenin uyum s├╝recini belirleyen ├Ânemli nedenlerden birisidir. Anne ve babalara do─čru bilgiler vererek uygun bir yakla┼č─▒mla ileti┼čim kuruldu─čunda, ailenin bu beklenmedik ve haz─▒r olmad─▒klar─▒ duruma uyum sa─člamada ├žok olumlu bir ba┼člang─▒├ž yapt─▒klar─▒ d├╝┼č├╝n├╝lmektedir. ─░lk anda, ilk g├╝nlerde ve aylarda hatta y─▒llarda ya┼čan─▒lan duygular uzmanlar─▒n ailelerle ilk ileti┼čiminin nas─▒l oldu─ču ile ├žok yak─▒ndan ili┼čkilidir demi┼čtik. Bu etkile┼čime ba─čl─▒ olarak anne baba k─▒zg─▒nl─▒k, yaln─▒zl─▒k, ├žaresizlik duygular─▒n─▒ yo─čun ve s├╝rekli olarak ya┼čayabilir ya da kendini ├žocu─čunu geli┼čtirme y├Ân├╝nde daha g├╝d├╝leyici ve destekleyici bir yakla┼č─▒mla m├╝cadele s├╝recine olumlu bir ba┼člang─▒├ž yapabilir. Bu ilk etkile┼čim asl─▒nda anne ve baban─▒n ├žocu─ča kar┼č─▒ temel tutumlar─▒n─▒n olu┼čmas─▒nda ├žok ├Ânemlidir.

Farkl─▒ Bir ├çocu─ča Sahip Oldu─čunu ├ľ─črendi─činde, Ailelerin Tepkileri Nas─▒l Olmaktad─▒r?

Baz─▒ aileler ├že┼čitli a┼čamalardan ge├žerek kabul ve uyum sa─člayabilirler. Farkl─▒ ├Âzelli─či olan ├žocu─ču oldu─čunu ├Â─črenen anne ve babalar, ilk olarak duygusal bir karma┼č─▒kl─▒k i├žine girerler; davran─▒┼člar, d├╝┼č├╝nceler karma┼č─▒kt─▒r, ya┼čanan yo─čun bir ┼čok, karma┼č─▒kl─▒k ve ┼ča┼čk─▒nl─▒kt─▒r. Daha sonra yas, a┼č─▒r─▒ ├╝z├╝nt├╝, hayal k─▒r─▒kl─▒─č─▒, kayg─▒, red, su├žluluk ve savunma mekanizmalar─▒n─▒n yo─čun ├žal─▒┼čt─▒─č─▒ tepkisel bir s├╝re├ž ya┼čan─▒r. Bunun ard─▒ndan; “Ne yapabilirim?” sorusunun soruldu─ču duruma uyum a┼čamas─▒ ba┼člar. Bunun ard─▒ndan aileler bilgi ve becerilerini geli┼čtirmeye, ├žocuklar─▒ ve kendileri i├žin planlar yapmaya ve gelece─či d├╝┼č├╝nmeye ba┼člarlar.

Baz─▒ aileler, aile i├ži ya┼čant─▒lar─▒, ├žocu─čun farkl─▒l─▒klar─▒ veya toplumsal tepkilere ba─čl─▒ olarak s├╝rekli ├╝z├╝nt├╝ ve kayg─▒ i├žinde bir ya┼čam─▒ se├žebilirler. ├çocu─čun farkl─▒l─▒klar─▒n─▒n kabul├╝ ve ├╝z├╝nt├╝ bir arada ya┼čan─▒r, anne baba ├žocu─čun durumuna ├╝z├╝l├╝rken bir yandan da ├žocu─čun geli┼čimi i├žin ├žabal─▒yorsa bu patolojik de─čildir. Anne ve babalar hamilelik d├Âneminde ge├žmi┼č ya┼čant─▒lar─▒n─▒n deneyimi, gelecekle ilgili beklentileri do─črultusunda bir bebek modeli olu┼čtururlar. Farkl─▒ ├Âzellikleri olan bir ├žocu─ča sahip olmayla, ideale uymayan bir ┼čeylere sahiplik yo─čun bir kayg─▒ ya┼čanmas─▒na neden olur. Bunun ard─▒ndan aile tekrar yap─▒lanmaya, gelecek i├žin uygun planlar yapmaya kendilerine ve ├žocuklar─▒na ili┼čkin farkl─▒ yap─▒lar olu┼čturmaya ba┼člarlar. Bazen de farkl─▒ bir ├žocu─ča sahip olan anne ve babalar yak─▒n ├ževrenin tepkileriyle durumu olumsuzluk, ├žaresizlik i├žinde alg─▒lamaya ba┼člarlar. K─▒saca, yak─▒n ├ževrenin ├žocu─ča kar┼č─▒ tepkileri anne-baban─▒n tepkilerinin, duygular─▒n─▒n ┼čekillenmesinde temeldir.

Farkl─▒ ├ľzelliklere Sahip Bir ├çocuk Anne ve Baban─▒n Ya┼čant─▒s─▒nda Ne Gibi De─či┼čiklikler Yarat─▒r?

Her ├žocu─čun do─čumu ailede bir ├žok yenili─če ve de─či┼čikli─če yol a├žar. Ailenin geli┼čimsel a┼čamalar─▒, ├žocu─čun geli┼čimsel a┼čamalar─▒yla paralel gider. Ancak, farkl─▒ bir ├žocu─čun do─čumu, geli┼čimi, ailelerde ├žok ├že┼čitli de─či┼čikliklere neden olur. Anne- babalar─▒n, karde┼člerin ki┼čilik ├Âzelikleri, birbirlerinden, ya┼čamdan, mesleklerinden, yak─▒n ├ževreden ve toplumdan beklentileri farkl─▒la┼č─▒r. Bu farkl─▒l─▒klar aileden aileye de─či┼čmekle birlikte, anne-babalar─▒n ki┼čilik ├Âzellikleri, e┼člerin birbirlerine olan yak─▒nl─▒klar─▒ ve destek olu┼člar─▒, yak─▒n ├ževre ile toplum tepkileri ve deste─či bu de─či┼čikliklerin nitelik ve niceli─čini etkilemektedir. Asl─▒nda devletin bu tip ├žocuklara sundu─ču hizmet ailelerde meydana gelen de─či┼čiklikleri etkiler.

Aile ├╝yelerinin kendilerindeki ve ya┼čamlar─▒ndaki t├╝m bu de─či┼čiklikler, bir geli┼čim s├╝recidir. Farkl─▒ ├Âzelli─či olan bir ├žocuk anne-baban─▒n ve karde┼člerin kendilerine bak─▒┼člar─▒n─▒, kendilerini tekrar de─čerlendirme ve ke┼čfetme yollar─▒n─▒ ba┼člat─▒r. Aile ├╝yeleri kendi yeterlilik ve yetersizliklerini, neleri ba┼čar─▒p ba┼čaramad─▒klar─▒n─▒ deneme, g├Ârme ve kan─▒tlama olana─č─▒ bulurlar.

Anne-baba; ebeveyn olmay─▒ ├Â─črenme, sorumluluklar─▒n─▒n fark─▒na varma, karar verme becerilerini geli┼čtirme ve ba┼čkalar─▒n─▒ da d├╝┼č├╝nmeyi ├Â─črenme geli┼čim s├╝recinin ├Ânemli bir b├Âl├╝m├╝n├╝ ya┼čar. Anne-baba ve ├žocuklar birlikte hayal k─▒r─▒kl─▒klar─▒n─▒, kabul g├Ârmemeyi, yanl─▒┼čl─▒klar yapmay─▒, uygun olmayan karar verip soncuna katlanmay─▒ ├Â─črenirler; t├╝m bu deneyimlerden nas─▒l yararlanacaklar─▒na ili┼čkin ├že┼čitli ba┼ča ├ž─▒kma becerilerini geli┼čtirirler.

Aile olarak, “farkl─▒ olduklar─▒n─▒, farkl─▒ m├╝cadele ve geli┼čim s├╝reci i├žinde olduklar─▒n─▒ g├Âr├╝rler.” Zaman zaman yaln─▒zl─▒k duygular─▒n─▒, ├žaresizlik duygular─▒n─▒ ya┼čarlar ve bunlarla nas─▒l ba┼ča ├ž─▒kacaklar─▒n─▒ deneye yan─▒la bularak, kendilerinin ve ├žocuklar─▒n─▒n geli┼čimlerine katk─▒da bulunurlar. Ailelerin ├žocu─čun yetersizlikleri hakk─▒nda bilgi ald─▒klar─▒ ilk kurumlar hastanelerdir. ├çocu─ča hastal─▒─č─▒n tan─▒s─▒ konulan hastanelerde anne ve babalar ├žocuk hakk─▒nda yeterince bilgilendirilememekte ve yard─▒m alabilecekleri kurumlar hakk─▒nda yeterince y├Ânlendirilmemektedirler. Bu da aileleri ├žaresiz b─▒rakmaktad─▒r. Halbuki hasta yak─▒nlar─▒n─▒n duygusal ve maddi y├╝klerini azaltman─▒n ├Ânemli bir boyutu aileleri hastal─▒k ile ilgili bilgilendirmektedir. Hasta ailesi ile i┼čbirli─či kurabilmenin en ├Ânemli noktas─▒ sempati duyabilmek, hastan─▒n tedavisinde ve g├╝├žlerinin geli┼čtirilebilmesinde ailenin yan─▒nda oldu─čumuzun hissettirilmesidir.

Kas Hastalıkları ve Çocuklar

Hastal─▒─č─▒n olmad─▒─č─▒ d├Âneme sa─čl─▒kl─▒ d├Ânem denir. ├çocuklarda sa─čl─▒k ba┼čar─▒l─▒ uyum s├╝recini, b├╝y├╝me ve geli┼čme d├Âneminin g├Âstergesidir. Hastal─▒k ise uyumda yetersizlik veya dengeyi sa─člama ├žabas─▒nda y─▒k─▒lma g├Âstergesi olup bu s├╝rede b├╝y├╝me ve geli┼čmede bozukluklar ve yetersizliklerin g├Âr├╝lebildi─či bir d├Ânem olarak kabul edilebilir. Hastal─▒─č─▒n etkisi ├žocu─ča, aileye, hastal─▒─ča, ├ževreye ba─čl─▒ birbirini etkileyen de─či┼čkenlere ba─čl─▒d─▒r. ├çocu─čun okul ya┼čant─▒s─▒n─▒ etkileyen herhangi bir hastal─▒k ├Ânemli bir stres kayna─č─▒d─▒r. Erkekler atletik yeteneklerini, k─▒zlar ise arkada┼č gruplar─▒ndan farkl─▒ k─▒lan hastal─▒klara daha ├žok tepki g├Âsterirler.

Kas hastal─▒klar─▒nda ├žocuklarda yeti kayb─▒ s├Âz konusudur. Bu yeti kay─▒plar─▒ baz─▒ ├žocuklarda engelleme olu┼čturur. ├ľrne─čin, hareket k─▒s─▒tl─▒l─▒─č─▒ olan bir ├žocuk okul aktivitelerine ve oyunlara kat─▒lamaz. Dolay─▒s─▒yla bu engelleme ├žocu─čun fiziksel ve sosyal ├ževresi ile olan ili┼čkilerini, uyumunu bozucu nitelikte olur.

├ľzellikle duygusal problemlerin olu┼čumunu da ├žocu─čun ki┼čilik yap─▒s─▒ ├Ânemli rol oynar. Kayg─▒s─▒z, d─▒┼čad├Ân├╝k, dert etmeyen ve hemen y─▒k─▒lmayan ├žocuklar i├žekapan─▒k, kendini be─čenen ve narsistik ├žocuklara g├Âre daha az problemle kar┼č─▒ kar┼č─▒ya kal─▒r. ├çocuktaki farkl─▒ yetenek ve beceri zenginli─či sorun olu┼čumunu azalt─▒rken, ├žekici olmamak gibi belirgin ├Âzellikleri art─▒rmaktad─▒r.

Hastal─▒─ča uyum sa─člayamayan ├žocuk ve ad├Âlesanlar da ├╝├ž farkl─▒ davran─▒┼č bi├žimi g├Âzlenebilir.

Birincisi; Korku, durgunluk, d─▒┼č d├╝nyaya ilginin azalmas─▒ ve ├Âzellikle anneye olan a┼č─▒r─▒ ba─č─▒ml─▒l─▒kla karakterizedir. Bu ├žocuklar─▒n anneleri yo─čun ├╝z├╝nt├╝ ve ├žocuklar─▒na kar┼č─▒ a┼č─▒r─▒ koruyucu bir tutum i├žindedirler. Beslenme, v├╝cut bak─▒m─▒, uyku d├╝zeni ve ila├ž kullan─▒m─▒ annesinin kontrol├╝ alt─▒ndad─▒r. Bu tutum ├žocu─čun ba─č─▒ms─▒zl─▒─č─▒n─▒ kazanmas─▒n─▒ engeller.

─░kincisi; Fazlaca ba─č─▒ms─▒z, yasaklara kar┼č─▒ cesur ve riskli aktivitelere giren ├žocuklardan olu┼čur. B├Âyle ├žocuklar ger├žek korku ve tehlikelere kar┼č─▒ inkar mekanizmas─▒n─▒ kullan─▒rlar. O zaman ger├žeklik duygusu bozulur ve adeta meydan okurcas─▒na korkulan durumlar─▒ aramaya ba┼člarlar. Bu ├žocuklar fazlaca merakl─▒ ve su├žu gizleyen anneler taraf─▒ndan yeti┼čtirilmi┼člerdir.

├ť├ž├╝nc├╝s├╝; Konjenital anomaliye sahip ├žocuk ve ad├Âlesanlard─▒r. Bunlar utanga├ž g├Âr├╝n├╝ml├╝, yaln─▒z ├žabuk i├žerleyen ve normal insanlara kar┼č─▒ d├╝┼čmanca tav─▒r sergileyebilen ve uyumsuzlu─čun daha az g├Âr├╝nd├╝─č├╝ ├žocuklard─▒r. Bu ├žocuklar─▒n anneleri genellikle ├Âzr├╝ nedeniyle ├žocu─ču sosyal ├ževreden soyutlama ├žabas─▒nda olan annelerdir.

Kronik hastal─▒klar ├žocu─čun oldu─ču kadar ailesinin de ya┼čam kalitesini etkiler. ├çocu─čun fiziksel hastal─▒─č─▒ aile i├žinde fiziksel, psikolojik ve sosyal sorunlar do─čurur. Bu ├žocuklar da karde┼člerine kar┼č─▒ agresif davran─▒┼člar, depresif tepkiler ve sosyal geri ├žekilme g├Âr├╝lmektedir.

├çocu─čun kronik hastal─▒─ča verece─či psikolojik tepkiler baz─▒ yazarlar taraf─▒ndan depresyon, agresyon, ├Âzellikle erkek ├žocuklarda g├Âr├╝len kar┼č─▒ cins gibi davranma, bunalt─▒, ba─č─▒ml─▒l─▒kta artma, a┼ča─č─▒l─▒k duygusunu ya┼čama ve sosyal geri ├žekilme olarak s─▒n─▒fland─▒r─▒lm─▒┼čt─▒r. ├çocuk bu hastal─▒kla birlikte ya┼čamay─▒ ├Â─črenmek zorundad─▒r.

─░nsan davran─▒┼člar─▒ ya┼čam─▒ s├╝rd├╝rme ve kendini ger├žekle┼čtirme e─čiliminden kaynaklan─▒r. Birey yok olmaya ve bozulmaya kar┼č─▒ direnir ve t├╝m kal─▒tsal olanaklar─▒n─▒ kullanma bilme ve geli┼čtirme yolunda ├žaba harcar. Bu ├žaba insanda gerek bedensel ve gerekse psikolojik d├╝zeyde birlikte g├Âr├╝l├╝r. ├ľrne─čin, fizyolojik d├╝zeyde bak─▒ld─▒─č─▒nda kan ┼čekeri ├ž─▒kt─▒─č─▒nda veya d├╝┼čt├╝─č├╝nde bunun normal d├╝zeye getirilebilmesi i├žin ├žabalar. Psikolojik d├╝zeyde bir ├Ârnek vermek gerekirse birey belirli bir dengeyi korumak i├žin ├žaba g├Âsterir. Bedensel de─či┼čim gibi psikolojik dengenin bozulmas─▒ da bireyin i┼člevlerinde ├Ânemli aksakl─▒klar yarat─▒r. Ya┼čam─▒ s├╝rd├╝rme ve kendini ger├žekle┼čtirme ├žabalar─▒ ba┼čar─▒l─▒ olamazsa uyumsuz davran─▒┼člar g├Âr├╝l├╝r.

Sizlerin hastal─▒─č─▒ ilerleyici kas erimesi ve kuvvet azl─▒─č─▒ ile seyreden ve eklem hareketlerinde k─▒s─▒tlama, kas k─▒sal─▒klar─▒, solunum kapasitesinde azalma, omurga ve ekstremitelerde ┼čekil bozukluklar─▒na yol a├žar. T├╝m bunlar aile ve hasta ├╝zerinde ruhsal travmaya neden olur. ─░lerleyici ├Âzellikteki kas hastal─▒klar─▒n ┼čiddeti ve etkiledi─či alanlara g├Âre de─či┼čik tiplerde fonksiyonel yetersizliklere yol a├žmaktad─▒r. Bu yetersizlikler hasta ki┼činin normal bir ya┼čam s├╝rmesini engellemektedir.

Bireyin varolu┼čunu ve geli┼čimini s├╝rd├╝rebilmesi i├žin baz─▒ temel gereksinimlerinin kar┼č─▒lanmas─▒ gerekir. ─░nsan─▒n temel gereksinimleri, bedensel ve psikolojik olarak iki ana grupta toplan─▒r. Bizim konumuz psikolojik gereksinimlerdir. ─░nsan─▒n psikolojik gereksinimlerini tan─▒mlamak bedensel gereksinimlerinde oldu─ču kadar kolay de─čildir. Bir insandan di─čerine de─či┼čebilen psikolojik gereksinimlerin her insanda ortak olan baz─▒ y├Ânleri de vard─▒r.

─░nsan, bir par├žas─▒ oldu─ču evrendeki d├╝zeni kendi ya┼čam─▒nda da arar. Kendi ya┼čam─▒nda denge ve d├╝zeni yaratamam─▒┼čsa, i├žine girdi─či yeni durumlar─▒ ve eylemlerinin sonu├žlar─▒n─▒ de─čerlendirmede g├╝├žl├╝─če d├╝┼čer. ─░nsan kar┼č─▒la┼čt─▒─č─▒ sorunlarla ba┼č edebilecek yeterlilikte olmak ister. Yeterlilik duygusu ki┼činin bedensel, zihinsel, duygusal ve toplumsal alanlarda geli┼čtirebildi─či yeteneklerine ba─čl─▒d─▒r. Yeterlilik ve yeteneklilik insana gerekli olan g├╝veni sa─člar.

─░nsan─▒n temel psikolojik gereksinimlerinden biri de, di─čer insanlarla sevgi al─▒┼čveri┼činde bulunmak ve dost├ža ili┼čkiler kurabilmektir. Bunun yan─▒ s─▒ra ki┼či i├žinde ya┼čad─▒─č─▒ grup ├╝yeleri taraf─▒ndan kabul edilme ve onaylanma gereksinimini de duyar. Yeterlik ve toplum taraf─▒ndan onaylanma ki┼čide ├Âz de─čer duygusunu g├╝├žlendirir ve kimlik kavram─▒n─▒n geli┼čmesini sa─člar. ─░nsan bu temel ├╝zerine kendi gizil g├╝├žlerini olumlu bir bi├žimde kullanma ve ger├žekle┼čtirme olana─č─▒n─▒ bulur. Ne var ki, toplumun kendi de─čerlerine g├Âre koymu┼č oldu─ču s─▒n─▒rlar vard─▒r ve baz─▒ alanlarda ├╝yelerini destekleyen toplum, di─čer baz─▒ alanlarda onlar─▒ engeller. Farkl─▒l─▒─č─▒ olan insanlar─▒n kar┼č─▒la┼čt─▒klar─▒ en b├╝y├╝k sorun, kendileri i├žin saptad─▒klar─▒ umut d├╝zeyinin ger├žek d─▒┼č─▒ olmas─▒d─▒r. ─░nsanlar ula┼čmak istedikleri ama├žlar─▒n─▒ kendi gizil g├╝├žlerine g├Âre ya ├žok y├╝ksek veya ├žok al├žak bir d├╝zeyde tasarlarlar. Dolay─▒s─▒yla, geli┼čtirdikleri ve uygulad─▒klar─▒ y├Ântemlerde de ger├žek d─▒┼č─▒ oldu─čundan, geli┼čim d├Ânemlerinden birinde saplan─▒p kal─▒r, umut ettikleri d├╝zeye hi├žbir zaman ula┼čamazlar. Kas hastas─▒nda, tan─▒ a┼čamas─▒ndan ba┼člayarak tedavi a┼čamas─▒n─▒n t├╝m├╝nde de─či┼čik emosyonel ve davran─▒┼čsal tepkiler ortaya ├ž─▒kar. Bu tepkilerin t├╝m├╝n├╝n psikopatolojik olarak de─čerlendirilmesi veya hepsinin normal olarak kabul edilmesi yanl─▒┼čt─▒r.

Toplumun kas hastal─▒klar─▒n─▒ alg─▒lamas─▒, hekimin hastal─▒─č─▒ alg─▒lamas─▒, hastan─▒n kendini ve hastal─▒─č─▒ alg─▒lamas─▒n─▒ etkiler. Hastan─▒n ve ailelerinin hastal─▒k konusunda bilgilendirilmi┼č olmalar─▒, tedavi y├Ântemlerini bilmeleri, sessiz tutumun a┼č─▒lmas─▒nda ve hastan─▒n uyum ├žabas─▒n─▒n geli┼čtirilmesinde katk─▒ sa─člamaktad─▒r.

Hastan─▒n ki┼čilik yap─▒s─▒, emosyonel olgunluk d├╝zeyi, ba┼č etme potansiyeli, hastan─▒n ya┼čam d├Ânemi ├Ânemlidir. Hastal─▒─č─▒n tan─▒s─▒, organ tutumu, hastal─▒─č─▒n geli┼čimi, yap─▒lan tedaviler, tedavilerden al─▒nan sonu├žlar hasta ve hastal─▒─č─▒n prognozu a├ž─▒s─▒ndan de─čerlidir.

Tan─▒y─▒ ├Â─črenmek, sevilen birinin ani kayb─▒ ile ayn─▒ etkiyi yapar.

Hastada yaratt─▒─č─▒ korku odaklar─▒ ┼č├Âyle s─▒ralanabilir:

├ľzsayg─▒n─▒n azalmas─▒
Bedensel ├Âz├╝r
Beden g├Âr├╝nt├╝s├╝nde bozukluk
├çevreye, ki┼čilere ba─č─▒ml─▒l─▒k
─░┼če yaramama duygusu
Ki┼čiler aras─▒ ili┼čkilerde bozukluk
Hareket ├Âzg├╝rl├╝─č├╝n├╝n k─▒s─▒tlanmas─▒
Ya┼čam─▒n tehdidi
Beden b├╝t├╝nl├╝─č├╝n├╝n bozulmas─▒
Gelece─če y├Ânelik planlar─▒n bozulmas─▒
Sosyal rol ve etkinliklerin de─či┼čimi
Yeni ortamlara uyum g├╝├žl├╝─č├╝ ├žekme
Cinsel sorunlar

Kas Hastalar─▒ Tan─▒ Konduktan Sonra Neler Hisseder:

├ľfke
┼×ok
Elem
Hayal k─▒r─▒kl─▒─č─▒
Kendi kendine ac─▒ma

Fiziksel hastal─▒─č─▒n tan─▒s─▒ ne olursa olsun, tan─▒n─▒n ard─▒ndan hasta kendini yetersiz, aciz, beceriksiz biri olarak g├Âr├╝r. Bu bak─▒┼č a├ž─▒s─▒ “Ben ba┼čkalar─▒n muhta├ž olacak birisi miyim?” t├╝r├╝nden negatif d├╝┼č├╝nceler ortaya ├ž─▒kar. Depresif fiziksel hasta, ├ževresini; onu reddeden, ondan a┼č─▒r─▒ beklentileri olan, onda yoksunluk yaratan negatif d├╝┼č├╝ncelerle de─čerlendirilebilir. “Beni kimse anlam─▒yor?”, “Bana yard─▒mc─▒ olam─▒yorlar.”, “Herkes beni terk etti.”….gibi. Gelece─če ili┼čkin olumsuz beklentiler i├žindedir. Gelece─či ├╝mitsiz, de─čersiz ve anlams─▒z g├Âr├╝r.

Kas hastal─▒klar─▒n─▒n herhangi birisiyle y├╝z y├╝ze kalan birey s─▒kl─▒kla bilinmeyen belirsiz bir gelecekle kar┼č─▒ kar┼č─▒ya olman─▒n yaratt─▒─č─▒ tehdidin yan─▒ s─▒ra, hastal─▒─ča kar┼č─▒ sava┼čamayaca─č─▒ gibi inan├žlar da ta┼č─▒r. Bu durumdaki pek ├žok insan kendisiyle ilgili bir ├Ân kestirimde bulunarak kendisini adeta kitler ve ├Âl├╝me terk eder.

Hastan─▒n olabildi─čince iyi ya┼čamas─▒na, y├╝z y├╝ze geldi─či ┼čey neyse onunla kar┼č─▒la┼čmas─▒na yard─▒mc─▒ olmak ├Ânemlidir. Bu hastalar i├žin ├╝mit, bak─▒m, destek, sevilmek ve sevmek ├žok ├Ânemlidir.

Zorlanma ÔÇô Stres

─░nsan gereksinimlerini her zaman kolayl─▒kla gideremez. Doyum ararken kendi i├žinden ya da ├ževresinden gelen engellerle kar┼č─▒la┼č─▒r ve zorlan─▒r. Zorlanma ula┼č─▒lmak istenilen amaca do─čru yol al─▒rken bir engellenme ile kar┼č─▒la┼čma sonucu ortaya ├ž─▒kabilir; g├╝nl├╝k ya┼čamda engellerle s├╝rekli olarak kar┼č─▒la┼č─▒r. Zorlanma, bir engellenme ile kar┼č─▒la┼čma yerine, iki ama├ž ya da gereksinim aras─▒nda bir se├žim yapma zorunlulu─čunun yaratt─▒─č─▒ ├žat─▒┼čma ┼čeklinde belirebilir. B├Âyle bir durumda bir amac─▒n se├žilmesi, di─čer amac─▒n engellenmesi ile sonu├žlan─▒r. ├ť├ž├╝nc├╝ bir zorlanma t├╝r├╝, ki┼činin belirli bir amaca ula┼čma ├žabas─▒n─▒n s├╝rekli bir bask─▒ alt─▒nda olmas─▒d─▒r. Bask─▒ ├ževreden geldi─či gibi i├žsel kaynakl─▒da olabilir. Herhangi bir durumda bu ├╝├ž t├╝r zorlanmadan yaln─▒z biri, bazen ikisi ya da ├╝├ž├╝ birden g├Âr├╝n├╝r.

Zorlanma durumlar─▒ insanda baz─▒ duygular yarat─▒r. Bireyin engellenmeye kar┼č─▒
geli┼čtirdi─či duygu k─▒zg─▒nl─▒kt─▒r. K─▒zg─▒nl─▒k duygusu ki┼čiyi at─▒l─▒m yapmaya ya da sald─▒rgan davran─▒┼ča y├Âneltir. E─čer s─▒k s─▒k engellemelerle kar┼č─▒la┼č─▒rsa k─▒zg─▒nl─▒k duygusu d├╝┼čmanl─▒k duygusuna d├Ân├╝┼č├╝r. D├╝┼čmanl─▒k duygusunun i├žinde engelleme yaratan ki┼čiyi ya da ki┼čileri incitme, onlara zarar verme ya da ortadan kald─▒rma iste─či vard─▒r. K─▒zg─▒nl─▒k ve d├╝┼čmanl─▒k duygular─▒ y├Ânetilmesi en g├╝├ž duygulard─▒r.

Ki┼či zorlanma ile kar┼č─▒la┼čt─▒─č─▒nda durumla ba┼č edebilme g├╝c├╝n├╝ kendisinde bulursa ├žabaya y├Ânelik bir davran─▒┼č bi├žimini g├Âsterir ve i├žinde bulundu─ču duruma uyum yapmaya ├žal─▒┼č─▒r. Kendini yetersiz buldu─ču durumlarda ise, savunmaya y├Ânelik tepkiler geli┼čtirir.

├çabaya y├Ânelik tepkiler zorlanma durumunun yaratt─▒─č─▒ ko┼čullarla ba┼ča ├ž─▒kma amac─▒n─▒ g├╝der. Bu tepkiler genellikle at─▒l─▒m, ├žekilme ya da uzla┼čma bi├žimindedir.

At─▒l─▒m; amaca ula┼čabilme yolundaki engelleri ortadan kald─▒rmaya y├Ânelinir ve normal ko┼čullarda ki┼čiye yap─▒c─▒ bir nitelik katar. K─▒zg─▒nl─▒k ve d├╝┼čmanl─▒k duygular─▒ ile birlikte geli┼čtirilen bir at─▒l─▒m genellikle toplumun onaylamad─▒─č─▒ sald─▒rgan ve y─▒k─▒c─▒ davran─▒┼člara yol a├žar.

Bazen b├Âyle zorlanma durumlar─▒ ortaya ├ž─▒kabilir ki bu durumdan ├žekilme en ger├žek├ži ├ž├Âz├╝m yoludur. Zorlanma ile kar┼č─▒la┼č─▒lan alan terk edilir ve yenilgi kabul edilir veya varolan duruma duygusal kat─▒l─▒m oran─▒ azal─▒r. At─▒l─▒m ya da ├žekilme tepkileri ile ├ž├Âz├╝mlenemeyen durumlarda kullan─▒lan bir di─čer tepki bi├žimi uzla┼čmad─▒r. Uzla┼čma yolu se├žildi─činde, zorlanma yaratan duruma yakla┼č─▒m bi├žimi de─či┼čir ya da ilk amac─▒n yerine ge├žecek ba┼čka bir ama├ž bulunur. B├Âylece ilk tasarlanm─▒┼č olan farkl─▒ bir yolda doyum sa─članm─▒┼č olur. Genellikle insanlar uzun s├╝re ortadan kald─▒r─▒lamayan engellerle kar┼č─▒la┼čt─▒klar─▒nda ilk isteklerinden giderek vazge├žer ve onun yerine ge├žecek ama├žlar─▒ kabul etme e─čilimi g├Âsterirler.

Bir zorlanman─▒n a─č─▒rl─▒─č─▒, bireyin yeni duruma uyumu i├žin yapmas─▒ gereken de─či┼čikliklerin niteli─čine ve zorlanman─▒n ortaya ├ž─▒kt─▒─č─▒ ├ževrenin ko┼čullar─▒na ba─čl─▒d─▒r. Zorlanman─▒n ├žoklu─ču bireyin uyum yapma yetene─čini k─▒s─▒tlar. ─░nsan bazen ayn─▒ d├Ânemde ├žok say─▒da sorunla birden kar┼č─▒la┼č─▒rsa bu olaylar─▒n her biri ile ayn─▒ zamanda kar┼č─▒la┼čt─▒─č─▒nda ula┼čabilece─činden daha fazla bir zorlanma alt─▒nda kal─▒r.

Anksiyete

Anksiyete, ger├žeklikle ba─člant─▒s─▒ olmayan korku olarak basit├že tan─▒mlan─▒r. ├ľrne─čin, bir anne ├žocu─čunun y├╝z├╝nde ├ž─▒kan bir sivilceden ├Âlece─čini d├╝┼č├╝n├╝rse bu anksiyete, ama y├╝ksek ate┼čli bir hastal─▒ktan bu endi┼čeyi duyarsa korkudur.

Anksiyete ye e┼člik eden di─čer belirtiler genellikler, dikkat toplayamama, karar verme g├╝├žl├╝─č├╝, a┼č─▒r─▒ duyarl─▒l─▒k, umutsuzluk, uyku bozukluklar─▒, a┼č─▒r─▒ terleme ve s├╝rekli kas gerilimidir.

Anksiyete ki┼činin s├╝rekli bir gerilim, ├╝z├╝nt├╝ ve tedirginlik i├žinde ya┼čamas─▒na neden olur. Anksiyeteli ki┼či di─čer ki┼čilerle olan ili┼čkilerinde a┼č─▒r─▒ duyarl─▒d─▒r, kendini yetersiz bulur ve kolayca ├ž├Âk├╝nt├╝ye girer, dikkatini toplayamad─▒─č─▒ ve yanl─▒┼č yapmaktan korktu─ču i├žin karar vermek ona ├žok g├╝├ž gelir. ├ľzellikle boyun ve omuz b├Âlgelerinde daha ├žok duyulan kas geriliminden, s─▒k idrar yapmadan, uyku g├╝├žl├╝─č├╝nden ve k├Ât├╝ r├╝yalardan yak─▒n─▒l─▒r. S├╝rekli terlenir, avu├ž i├žleri ─▒slak ve so─čuktur, g├Âr├╝n├╝r bir neden ortada yokken kan bas─▒nc─▒ ve nab─▒z h─▒z─▒ artabilir, kalp ├žarp─▒nt─▒lar─▒ olabilir.

Ki┼činin i┼čleri yolunda gitse de kayg─▒l─▒d─▒r.

Belirsiz kayg─▒lar ve genel duyarl─▒k onun s├╝rekli s─▒k─▒nt─▒ ve tedirgin olmas─▒na, umudunu kolayca yitirmesine yol a├žar. B├╝y├╝k g├╝├žl├╝kle karar verebilse dahi, bu karar─▒n sonu├žlar─▒, yapm─▒┼č olabilece─či yanl─▒┼člar ve bunlar─▒n do─čuraca─č─▒ olumsuz etkiler ├╝zerinde a┼č─▒r─▒ bir kayg─▒ yarat─▒r.

Bu insanlar─▒n ├╝z├╝nt├╝ konusu yaratmada ki imgelem g├╝├žleri sonsuzdur; bir ├╝z├╝nt├╝ konusu ortadan kalkt─▒─č─▒ an, yeni bir sorun bulunur. ├ťz├╝nt├╝ler gece yata─ča girdikten sonrada bitmez. G├╝nl├╝k olaylar gibi kayg─▒lara, ge├žmi┼čte yap─▒lm─▒┼č yanl─▒┼člara ve gelecekte ortaya ├ž─▒kabilecek g├╝├žl├╝kler eklenir. T├╝m d├╝┼č├╝nceler sona erip de uykuya dal─▒nd─▒─č─▒nda, silahl─▒ adamlar taraf─▒ndan kovalanma, y├╝ksek yerden d├╝┼čme, d├╝┼čmanlardan ka├žarken bacaklar─▒n yava┼č hareket etmesi gibi anksiyete r├╝yalar─▒ g├Âr├╝l├╝r. E─čer ki┼či bu duygularda kurtulabilmek amac─▒yla a┼č─▒r─▒ derecede uyku ilac─▒ al─▒rsa ya da alkol kullan─▒rsa durum daha karma┼č─▒k bir durum al─▒r.

Nevroz

Bir insan ├ževresindeki olaylar─▒ s├╝rekli olarak yanl─▒┼č yorumlamakta ise, ├žo─ču kimsenin ola─čan kar┼č─▒lad─▒─č─▒ durumlarda kayg─▒ya kap─▒l─▒yorsa ve sorunlar─▒ ├ž├Âzmek i├žin ├žaba g├Âsterece─či yerde onlar─▒ g├Ârmezlikten geliyorsa, davran─▒┼člar─▒ nevrotik olarak nitelendirilir. ─░lgin├ž y├Ân, ├žo─ču kez b├Âyle bir ki┼činin kendisinin de davran─▒┼člar─▒n─▒ mant─▒k d─▒┼č─▒ ve uyumsuzlu─čunun fark─▒nda olu┼čudur. Nevrotik davran─▒┼člar uyumsuz niteliklerine kar┼č─▒n, ki┼činin d├╝nyay─▒ alg─▒lamas─▒nda ├Ânemli sapmalar ve ileri derecede bir ki┼čilik bozulmas─▒ yaratmaz. Nevrotikler daha ├žok kayg─▒l─▒, mutsuz ├ževresi ile olan ili┼čkilerinde etkisiz ve genellikle bir hastanede yatmalar─▒n─▒ gerektirecek denli a─č─▒r olmasa da ├žo─ču kez bir hekime ba┼čvurmalar─▒ gerekir.

Nevrotik davran─▒┼člar bireyde yerle┼čmi┼č bir k─▒s─▒r d├Âng├╝ s├╝recinin ├╝r├╝n├╝d├╝r. Bu s├╝recin i├žinde birey, yetersizlik ve a┼ča─č─▒l─▒k duygular─▒ i├žindedir; g├╝nl├╝k, ola─čan sorunlar─▒ ├╝rk├╝t├╝c├╝ buldu─čundan s─▒k s─▒k anksiyete duygular─▒na kap─▒l─▒r, zorlanma durumlar─▒n─▒ yenmek i├žin ├žaba g├Âsterece─či yerde savunma y├Ântemlerini kullanarak onlardan ka├ž─▒nmak ister, kendi ├ž─▒karlar─▒na kar┼č─▒t olan davran─▒┼člar─▒n─▒n ve yedek ├ž├Âz├╝m yollar─▒n─▒ g├Âsterebilmesini engelleyen kat─▒l─▒─č─▒n─▒n fark─▒nda de─čildir. Ben merkezci─či nedeniyle yak─▒n ili┼čkiler kuramaz. Sorunlar─▒n─▒ ├ž├Âzme ├žabas─▒ g├Âsterememesinin yaratt─▒─č─▒ su├žluluk duygular─▒ ya┼čam─▒nda arad─▒─č─▒n─▒ bulamama ve mutsuzluk varl─▒─č─▒na egemendir. Bir insanda t├╝m nevrotik ├Âzellikler birlikte bulunmaya bilir ve nevrotik davran─▒┼člar bir ki┼čiden di─čerine olduk├ža b├╝y├╝k farkl─▒l─▒klar g├Âsterebilir.

Ki┼čilerin ta┼č─▒d─▒─č─▒ ├Âzelliklerinin do─čal bir sonucu olarak, ki┼či s├╝rekli olarak di─čer insanlardan destek aramaya y├Ânelir. Yenilgi gibi ba┼čar─▒da getirdi─či sorumluluktan ├Ât├╝r├╝, ki┼čide yetersizlik duygular─▒na ve yetersizli─čin ortaya ├ž─▒kaca─č─▒ korkular─▒na yol a├žabilir.

Nevrotik ki┼činin temel ya┼čam bi├žimi, g├╝nl├╝k ya┼čam─▒n sorunlar─▒ ile u─čra┼čmaktan ├žok, onlardan ka├ž─▒nmaya y├Âneliktir. ├ço─ču kez bedensel yak─▒nmalar ba┼čar─▒s─▒zl─▒klara neden olarak g├Âsterilir. T├╝m d├╝┼č├╝nce ve davran─▒┼člar, anksiyete ve yetersizlik duygular─▒ ile kar┼č─▒la┼čmay─▒ sa─člayacak bir yap─▒dad─▒rlar. Ne var ki bu ka├ž─▒nma davran─▒┼člar─▒, ├žo─ču kez geli┼čimi engelledi─či gibi, temelde var olan g├╝├žl├╝klerin giderek daha fazla peki┼čtirilmesi ile sonu├žlan─▒r.

Depresyon

Depresif duygu durum ve ilgi kayb─▒ ya da zevk al─▒nan etkinliklerden art─▒k zevk al─▒nam─▒yor olmas─▒, depresyonun anahtar semptomlar─▒d─▒r. Hastalar kendilerini h├╝z├╝nl├╝, kederli, umutsuz ya da de─čersiz hissettiklerini s├Âyleyebilirler. Hasta i├žin depresif duygu durum, ├žok ola─čan kabul edilebilecek ├╝z├╝nt├╝ duygusundan ├žok ayr─▒ bir niteli─či vard─▒r. Hastalar ├žo─ču kez depresif duygu durumu “IZDIRAP VEREN DUYGUSAL B─░R A─×RI” imi┼č gibi tan─▒mlarlar.

Hastalar bazen a─člayamad─▒klar─▒ndan yak─▒n─▒rlar. Di─čer yandan, depresyondaki kimi hastalar bazen depresyonun fark─▒nda de─čillermi┼č gibi g├Âr├╝n├╝rler, ancak bununla birlikte ailelerinden, arkada┼člar─▒ndan ve daha ├Ânce ilgilendikleri etkinliklerinden uzak dururlar. Depresyondaki hastalar─▒n hemen hepsi (%97) g├Ârevlerini yapmada zorluk do─čuran, okulda ve i┼čte ba┼čar─▒s─▒zl─▒kla sonu├žlanan bir enerji azl─▒─č─▒ndan ve yeni tasar─▒lar kurmak i├žin istek azl─▒─č─▒ndan yak─▒n─▒rlar.
Hastalar─▒n %80’i uyku sorunlar─▒ oldu─čundan yak─▒n─▒rlar. Hastalar genellikle erken uyan─▒rlar ve gece s─▒k uyan─▒rlar ve “sorunlar─▒”yla ilgili olarak d├╝┼č├╝ncelere dalarlar. Hastalar─▒n pek ├žo─čunda i┼čtah azalmas─▒ ve kilo kayb─▒ vard─▒r. Ancak baz─▒ hastalarda i┼čtah artmas─▒ ve a┼č─▒r─▒ uyuma g├Âr├╝l├╝r. Hastalar─▒n semptomlar─▒nda sabahlar─▒ bir artma ve ak┼čama do─čru bir azalma g├Âr├╝l├╝r. D├╝┼č├╝ncelerini belirli bir konu ├╝zerinde yo─čunla┼čt─▒rma yetene─činde azalma (hastalar─▒n %84’├╝) ve d├╝┼č├╝nce bozukluklar─▒ (%67’si) gibi kognitif semptomlar g├Âr├╝lebilir.

Depresyondaki hastalar─▒n yakla┼č─▒k ├╝├žte ikisi intihar etmeyi d├╝┼č├╝n├╝r ve %10-15’i intihar giri┼čiminde bulunur. Hastalar genellikle d├╝zelmeye ba┼člad─▒klar─▒ ve intihar─▒ tasarlayabilecek ve bunu uygulayabilecek g├╝c├╝ kendilerinde bulduklar─▒ zaman intihar giri┼čiminde bulunurlar.

Depresyonun genel belirtileri ┼č├Âyle s─▒ralanabilir:

* Depresif duygu durumun varl─▒─č─▒, hastan─▒n kendisini, ├╝zg├╝n, kederli,
h├╝z├╝nl├╝, kasvetli, ne┼česiz, can─▒ s─▒kk─▒n, morali bozuk, mutsuz, ac─▒nacak
halde, peri┼čan, zavall─▒, dertli, ├žaresiz, bo┼čluktaym─▒┼č gibi, sinirli, d├╝┼č
k─▒r─▒kl─▒─č─▒na u─čram─▒┼č, ├ž├Âkk├╝n vb. s├Âzc├╝klerle tan─▒mlan─▒r.
* Hi├ž bir ┼čeyden zevk almama
* Enerji kayb─▒, yorgunluk-bitkinlik
* Konu┼čmada, d├╝┼č├╝ncelerde ve davran─▒┼člarda retardasyon
* ─░┼čtahta de─či┼čme; genellikle kilo kayb─▒ olur
* Uyku bozuklu─ču
* Somatik yak─▒nmalar
* Ajitasyon (huzursuzluk olarak ya┼čan─▒lan artm─▒┼č motor etkinlik)
* Cinsel ilgi ve etkinlikte azalma
* ─░┼če ya da yap─▒lan di─čer etkinliklere kar┼č─▒ ilgi kayb─▒
* De─čersizlik, kendini k├╝├ž├╝k g├Ârme, kendi kendini k─▒nama, utan├ž ya da su├žluluk duygular─▒
* “D├╝┼č├╝nmede yava┼člama” ya da ” D├╝┼č├╝ncelerinin karma┼č─▒k olmas─▒” yak─▒nmalar─▒yla d├╝┼č├╝nme ya da d├╝┼č├╝ncelerini belirli bir konu ├╝zerinde yo─čunla┼čt─▒rma yetisinde azalma
* Anksiyete
* Benlik sayg─▒s─▒nda azalma
* Çaresizlik duyguları
* Karamsarl─▒k ve umutsuzluk
* ├ľl├╝m d├╝┼č├╝nceleri ya da intihar giri┼čimleri

Bu belirtileri kendimizde g├Âzl├╝yorsak, bunlar─▒n kendi ba┼č─▒na ge├žmesini beklemeden veya kendi kendimize sava┼čmaktan vazge├žip bir uzmana ba┼čvurmak en do─čru yoldur.

├ľneriler ÔÇô Neler Yapabiliriz?

Hastal─▒─č─▒n─▒z─▒n tan─▒s─▒ kondu, medikal tedavisi planland─▒, doktorunuz hastal─▒k konusunda size, sizin hastal─▒─č─▒ tan─▒man─▒za yard─▒mc─▒ olacak t├╝m bilgileri verdi. Art─▒k birlikte ya┼čayaca─č─▒n─▒z hastal─▒─č─▒n─▒z─▒, yeni arkada┼č─▒n─▒z─▒ tan─▒yorsunuz. ┼×imdi sizler neler yapacaks─▒n─▒z? Var olan kapasitemizle ya┼čam─▒m─▒z─▒ en kaliteli hale getirmek sizim evimizde, ├Ânce ya┼čam─▒m─▒z─▒ kolayla┼čt─▒racak d├╝zenlemeler yapmal─▒y─▒z:

* Uygun yatak, tekerlikli sandalye se├žimini yapmal─▒y─▒z.
* Ev d├╝zenlenmesi hastan─▒n aktivitelerini ve mobilitesini artt─▒racak ve ba─č─▒ms─▒z k─▒lacak ┼čekilde tekrar g├Âzden ge├žirilmelidir. – Tuvalete tutunma barlar─▒ konulabilir
– Alafranga tuvalet tercih edilmelidir.
– D├╝┼čmeyi engellemek i├žin evin zemini kaygan olmamal─▒d─▒r.
– Ev tak─▒lmay─▒ ├Ânleyecek ┼čekilde d├╝zenlenmelidir.
– D├╝┼čme s├Âz konusu oldu─čunda yaralanmay─▒ engellemek i├žin sivri ve keskin
kenarl─▒ mobilyalar m├╝mk├╝n oldu─čunca kullan─▒lmamal─▒d─▒r.
* Hastan─▒n d─▒┼čar─▒ ├ž─▒kmas─▒ sorun oldu─ču i├žin g├╝n├╝ daha zevkli ge├žirmesi ev d─▒┼č─▒ ile ili┼čkisini kesmemesi, ayr─▒ca d─▒┼čar─▒ ├ž─▒kmas─▒n─▒n kolay olmas─▒ a├ž─▒s─▒ndan oturmak i├žin giri┼č katlar─▒ tercih edilmelidir.
* Kontrollere aksat─▒lmadan gidilmelidir.
* Aile hastas─▒n─▒ a┼č─▒r─▒ koruyucu bir tutum i├žine girmemelidir. Hastan─▒n yapabilece─či t├╝m i┼čleri yapmas─▒ i├žin olanak tan─▒nmal─▒d─▒r. Sorumluluk verilmeli, en ├Ânemli de toplumdan soyutlanmamal─▒d─▒r.
* Psikoterapiler genellikle anksiyete ve depresyonu azaltmada, ya┼čam kalitesini y├╝kseltmede, kendini iyi hissetme halinin artmas─▒nda yararl─▒ olur.
* Ya┼čam─▒ndaki her ┼čeyin kontrol├╝nden ├ž─▒kt─▒─č─▒ duygusu g├╝├žl├╝ olan kas hastalar─▒nda davran─▒┼čsal terapilere aktif kat─▒l─▒m kontrol duygusunu g├╝├žlendirmede yararl─▒d─▒r.
* Hastada g├Âr├╝lme potansiyeli y├╝ksek olan cinsel sorunlar, cinsel g├╝c├╝ ve ├žekicili─či ile ilgili gizli ya da a├ž─▒k korkular konusunda seks├╝el dan─▒┼čmanl─▒k yararl─▒ olur.
* Kas hastalar─▒n─▒n aileleri ikinci dereceden hastalar olarak tan─▒mlamak ve kas hastal─▒klar─▒n─▒ aile hastal─▒─č─▒ olarak d├╝┼č├╝nmek yanl─▒┼č olmaz. ├ç├╝nk├╝ ailelerin depresyon, anksiyete d├╝zeyleri hasta kadar y├╝ksektir. Ayr─▒ca hastal─▒ktan kendini sorumlu tutma, kendini su├žlama, hastan─▒n sorumlulu─čunu ├╝stlenme aileyi s─▒k─▒nt─▒ya sokar. Bu nedenle aile bireylerine terapi yap─▒laca─č─▒ gibi aile terapisi de yararl─▒ olur.

Kaynak:

Uzm. Psk. G├╝lden UMURTAK

engelliler.biz

Yatalak engellilerde yatak yaras─▒

Yatak Yaras─▒ ve Tedavisi 1
{loadposition header}

1- Yatak yaras─▒ olu┼čmas─▒ sonucu doktora m├╝racaat eden hastalara nas─▒l bir tedavi uygulan─▒yor? Yani hangi a┼čamada ila├ž hangi a┼čamada ameliyat tedavisi uygulan─▒yor?

Cevap: Yatak yaralar─▒n─▒n tedavisi; genelde pansuman, gerekirse ameliyatt─▒r ve yaran─▒n yeri, derinli─či, geni┼čli─či vb. ve hastan─▒n ya┼č─▒, ┼čuur ve genel durumu g├Âz ├Ân├╝ne al─▒narak karar verilir. Ameliyat edilebilecek hastalarda (┼čuuru a├ž─▒k, anestezi alabilecek durumda olan ve y├╝z├╝st├╝ yatabilen ..), yara kendili─činden kapanmayacaksa ameliyat gereklidir. di─čer durumlarda hasta pansumanlarla takip edilir. Yatak yaralar─▒nda en do─čru yol olu┼čmas─▒n─▒ engellemektir.Bu nedenle hastan─▒n s─▒k s─▒k pozisyonunu de─či┼čtirmek, alt─▒n─▒n kuru olmas─▒, ├žar┼čaf ve giyeceklerinin alt─▒nda k─▒r─▒┼čmamas─▒, yatakta yar─▒ yatar pozisyonda iken a┼ča─č─▒ do─čru kayd─▒r─▒lmamas─▒, alt─▒nda haval─▒ yatak olmas─▒ vb. gibi ├Ânlemler al─▒nmal─▒d─▒r.

2- Bir defa yara olu┼čmu┼č yerde (tedavi sonras─▒) tekrar yara olu┼čma riski, yara olu┼čmam─▒┼č b├Âlgeye oranla daha fazlad─▒r denilebilir mi? Bu durumda bir defa yara olu┼čmu┼č ve tedavisini de tamamlam─▒┼č olan hastalar i├žin ekstra hassasiyet ve koruyucu y├Ântemler uygulanmal─▒ m─▒d─▒r? Y├Ântemler nelerdir?

Cevap: Tabi ki ├Ânceden hasarlanan b├Âlgeler daha hassas olur. Yaralar en s─▒k hastan─▒n kazan─▒n ┼čokunu atlatamad─▒─č─▒ erken d├Ânemlerde olur. Bu d├Ânemde bak─▒m─▒ yapan ki┼čiler daimi bask─▒ya u─črayan b├Âlgeleri s─▒k s─▒k g├Âzlemelidir. En s─▒k yaralar; kal├žan─▒n arkas─▒ (sakral b├Âlge ), her iki yanda uyluk kemi─činin ba┼člar─▒n─▒n oldu─ču b├Âlgeler (trokanterik b├Âlgeler) ve oturma pozisyonunda ├╝zerinde durulan kemik yap─▒lar─▒n oldu─ču b├Âlgeler (iskial b├Âlgeler) de olur.

3- Yatak yaralar─▒nda genellikle ba┼čvurulan y├Ântem olan ameliyat konusunda biraz bilgi verir misiniz? Tercih sebebi, ameliyat s├╝resi, iyile┼čme s├╝resi, ba┼čar─▒ oran─▒, ayn─▒ yere ikinci bir defa ameliyat yap─▒labiliyor mu?

Cevap: Yap─▒lacak ameliyatlarda bu b├Âlgelerdeki kemik yap─▒lar─▒n ├╝zerini ├Ârtecek kas ve deri flebi denen doku kayd─▒rmalar─▒ ile sa─član─▒r. Hangi kas deri flebinin kullan─▒laca─č─▒ yara b├Âlgesine ve bu b├Âlgelerdeki ├Âncelik s─▒ras─▒na g├Âre de─či┼čir. Ayn─▒ b├Âlgeye birka├ž kez ameliyat yap─▒labilir. Ama kullan─▒lacak se├ženeklerin dikkatli se├žimi se├ženeklerin ├žabuk t├╝ketilmemesini sa─člar.

Kaynak:

Dr. Soner Tatl─▒dede
Plastik ve Rekonstr├╝ktif Cerrahi Uzman─▒
Yatak Yaras─▒ ve Tedavisi 2

Yatak yaras─▒ kemik ├ž─▒k─▒nt─▒s─▒ bulunan b├Âlgelerde, risk grubu ta┼č─▒yan ki┼čilerde g├Âzlenen deri ve derialt─▒ dokusu hasar─▒d─▒r.

Risk grubunu hareket k─▒s─▒tl─▒─č─▒, duyu kusuru olanlar, akut hastal─▒─č─▒ ve ┼čuur kayb─▒ olan ki┼čiler, damar rahats─▒zl─▒─č─▒ ve kronik hastal─▒─č─▒ bulunan ki┼čiler olu┼čturmaktad─▒r. Ya┼č da ayn─▒ zamanda bir risk fakt├Âr├╝ te┼čkil etmektedir. 65 ya┼č ├╝zeri ve 5 ya┼č alt─▒ndaki ki┼čiler de risk ta┼č─▒r.

Yaran─▒n geli┼čmesi bir basamak zinciri takip eder. ├ľnce kemik ├ž─▒k─▒nt─▒s─▒ olan b├Âlgelerde bas─▒n├ž art─▒┼č─▒ olur. Bas─▒n├ž art─▒┼č─▒ k─▒lcal damarlarda t─▒ka├ž olu┼čumuna sebep verir. Bas─▒nc─▒n yo─čunlu─ču ve s├╝resi yatak yaras─▒ i├žin anahtar yol oynar. ─░┼člemi sonucunda doku beslenemez ve yaralar olu┼čur.

S├╝rt├╝nme yatak yaras─▒ olu┼čumu kolayla┼čt─▒ran di─čer bir etmendir. S├╝rt├╝nmeyle beslenemeyen y├╝zeysel deri birbirinden ayr─▒l─▒r. ─░rriton etki yaratan maddelerde yatak yaras─▒n─▒n ilerlemesi sebep verir. ÔÇť─░drar, ter, d─▒┼čk─▒ÔÇŁ irriton ├Âzelli─če sahip salg─▒lard─▒r.

Yatak yaras─▒ ├Ânlenmesinde birincil kural deri g├Âzlemidir. Deri g├Âzlemi hastalara ├Â─čretilmeli, d├╝zenli ve s─▒k olarak yap─▒lmal─▒d─▒r.

Tekerlekli sandalye kullanan ki┼čiler ya ayna yard─▒m─▒yla ya da ba┼čkalar─▒na muayeneyi yapt─▒rmal─▒d─▒rlar.

Hastalar─▒n pozisyonu s─▒k s─▒k de─či┼čtirilmelidir. S├╝rekli ayn─▒ pozisyonda bulunulmas─▒ yatak yaras─▒ndan sorumlu en ├Ânemli etmendir. S├╝rekli oturan ki┼čilerin yatarak yaras─▒na yakalanma riski fazlad─▒r. Oturma koltuklar─▒, cihazlar yaralar─▒n geli┼čimini ├Ânleyecek tarzda olmal─▒d─▒r.

Fizyoterapistlerden yard─▒m al─▒nmal─▒d─▒r. Bir b├Âlgede yatak yaras─▒ olu┼čmu┼čsa, o b├Âlgede ikinci defa yara olu┼čma riski daha y├╝ksektir.

Yatak yaras─▒ olu┼čumunda vitamin ve mineral eksikli─či risk fakt├Âr├╝d├╝r. Vitamin ve mineral takviyesi yap─▒lmal─▒d─▒r.

Cildin ─▒slak kalmamas─▒na ├Ânem verilmelidir. ─░drar ve d─▒┼čk─▒ yarayla temas etmemelidir. Cilt temizli─či tahri┼č etmeyen malzemelerle yap─▒lmal─▒d─▒r. Cilt s─▒cak suyla y─▒kanmal─▒d─▒r, sonra kurulanmal─▒d─▒r.

Yatak yaras─▒ kendini; solmayan k─▒zar─▒kl─▒k, ─▒s─▒ art─▒┼č─▒, sertlik ve ├Âdemle belli eder. Dokuda hasar ba┼člad─▒─č─▒nda ─▒s─▒ art─▒┼č─▒ so─čuklu─ča kendini b─▒rak─▒r. ─░leri durumlarda mavi-mor renk fark─▒, su toplamas─▒ g├Âzlenir.

Yara olu┼čmaya ba┼člad─▒ktan sonra ├Âncelikle nekrotik dokular─▒n uzakla┼čt─▒r─▒lmas─▒ gerekir. Nekrotik dokuyu ortadan kald─▒racak preparatlar ├Âncelikle kullan─▒lmal─▒d─▒r. ─░nfeksiyon geli┼čmi┼čse antibiyotik tedavisi uygulanmal─▒d─▒r. Yara kurutmayan preparatlarla temizlenmelidir.
Yeni yara olu┼čumunu ├Ânlemek i├žin s─▒k pozisyon de─či┼čimi yap─▒lmal─▒d─▒r.

Risk grubu ta┼č─▒yan ki┼čiler( hareket k─▒s─▒tl─▒─č─▒, duyu kusuru, akut hastal─▒─č─▒, ┼čuur kayb─▒, damar hastal─▒─č─▒, kronik rahats─▒zl─▒k) kal├ža, kuyruk sokumu gibi kemik ├ž─▒k─▒nt─▒s─▒ bulunan olanlarda renk de─či┼čikli─či, bulant─▒, ─▒s─▒ art─▒┼č─▒, sertlik hissettikleri zaman hemen hekime ba┼čvurmal─▒d─▒rlar.

Hastalara ├Ânceden bilgi verilmeli, ┼č├╝pheli lezyonlarda hemen ba┼čvurmalar─▒ s├Âylenmelidir. Yatak yaras─▒ multi disipliner bir yakla┼č─▒mla tedavi edilmelidir.
Dermatologlar, plastik cerrahlar, fizyoterapist, hem┼čireler bu tak─▒m─▒ olu┼čturmaktad─▒r.Harici uygulamadan cevap al─▒namayan, derin yatak yaralar─▒nda cerrahi tedavi uygulanmaktad─▒r.

S├╝rekli oturan, hareket etmeyen ki┼čilerde yatak yaralar─▒ d─▒┼č─▒nda, tahri┼č ekzemalar─▒, mantar ingeksiyonlar s─▒k g├Âzlenir.

Kaynak:

Ac─▒badem Hastanesi Bak─▒rk├Ây
Dermatoloji
Dr. G├Âkhan Okan

engelliler.biz

%d blogcu bunu be─čendi: