OOPS. Your Flash player is missing or outdated.Click here to update your player so you can see this content.

Ana Menü

Faydalı Linkler

Özel Eğitim Forumu
Facebook Özel Eğitim Grubu
Türkiye Özel Eğitim Derneği
Site Haritası
AdA Berard Eğitim Danışmanlık
Faydali Olmasi Dilegi ile...:
Otizm Gelişim Dönemleri Yazdır

OTÄ°ZM  GELİŞİM DÖNEMLERÄ°

1943 yılında Amerikalı çocuk psikiyatristi Leo Kanner tarafından ilk kez tanımlandığından günümüze kadar geçen zamanda otizmle ilgili birçok yeni bilgiler edinildi. Otizmin sebepleri halen günümüzde tam olarak bilinmemesine karşılık, otizmin yaÅŸam boyu sürmekte olan nöropsikiyatrik, geliÅŸimsel bir bozukluk olduÄŸu söylenmektedir.

Otizme, erkek çocuklarda kız çocuklara oranla 3-4 kat daha fazla rastlanılır. Otistik çocukların % 50’sinin zeka seviyeleri 50’nin altındadır. %80’inin ise 70’in altındadır. Ancak otizmin çok geniÅŸ bir yelpaze olduÄŸunu düÅŸünecek olursak, bu yelpazenin uç kısımlarında durum farklılaÅŸabilir ve çok yüksek IQ seviyeleri gözlemlenebilinir.

1986 yılında otizmin görülme sıklığı 5000/1 iken, 2002 yılı verilerine göre bu oran 138-125/1’e kadar inmiÅŸtir. Bazı görüÅŸlere göre bunun sebebi çevresel faktörler iken, bazı görüÅŸlere göre ise bozukluk artık daha iyi tanınmakta ve hafif formları da bu gruba dahil edilmektedir. DSM-IV tanı ölçütleri kitabında otizm, “Yaygın GeliÅŸimsel Bozukluklar” baÅŸlığı altında bulunmaktadır. Otizmin yanısıra Rett bozukluÄŸu, ÇocukluÄŸun Dezintegratif BozukluÄŸu, Asperger BozukluÄŸu ve BaÅŸka Türlü Adlandırılamayan Yaygın GeliÅŸimsel Bozukluk (PDD NOS/atipik otizm) da bu grubun içinde yer alan diÄŸer bozukluklardır.

Otizm baÅŸlıca 3 temel alanda sorunlarla karşımıza çıkar (APA,1994):

•   Toplumsal iliÅŸkide ve bu iliÅŸkinin karşılıklılığında bozukluk
•   Sözel ve sözel-olmayan iletiÅŸimde ve oyun etkinliÄŸinde bozukluk
•   Kısıtlı ilgi ve etkinlik; tekrarlayıcı, stereotipik hareketler.

ERKEN TANI:

Erken tanı otizmde büyük önem taşımaktadır. AraÅŸtırmalar, ilk 3 yılda erken eÄŸitim ve müdahale ile, ailelerin de çocuÄŸa odaklanmalarıyla otizmin birçok belirtisinin azalabileceÄŸini ortaya koymaktadır. Peki nedir bu erken belirtiler?

Sosyal becerilerdeki belirtiler:

(1 yaÅŸ)
Daha az göz kontağı kurarlar
Sosyal oyunlara ilgi azdır
Ä°smine tepki vermeme (adı söylendiÄŸinde dönüp bakmama)
Taklit becerisi daha az geliÅŸmiÅŸ veya geliÅŸmemiÅŸtir
Başka bebeklere ilgi azdır.

(2 yaÅŸ)
Duyguları anlamada zorlanırlar
Sıra bekleme, almada zorlanırlar
Karşılıklı dikkat geliÅŸmemiÅŸtir (parmakla gösterme, gösterilen yere bakma, annenin bakışlarını takip gibi).

Ä°letiÅŸim becerilerindeki belirtiler:

(1 yaÅŸ)
Daha az ses çıkartırlar
Melodik, anlamsız bebek seslerini sık çıkartmazlar
Dile yönelik dikkatleri daha az geliÅŸmiÅŸtir
Ä°lk kelimelerin gecikmesi görülür.

(2 yaÅŸ)
Daha az jest ve mimikleri vardır
İfade edici dil yaşına uygun gelişmemiştir
Dili anlama yaşına uygun gelişmemiştir
Bu dönemde ekolali (kelimeleri/ cümleleri tekrar etme) olabilir ve düz (tonsuz) veya ÅŸarkı söyler gibi konuÅŸma görülür.

Uyum becerilerindeki belirtiler:

(1 yaÅŸ)
Uyku sorunları (az uyuma/ sık sık uyanma) görülür
Dikkat süresinin kısa olması
Acıya karşı aşırı hassas olma veya tam tersi acıya tepki vermeme
Pasif olma.

(2 yaÅŸ)
Hayali oyun kuramama
Özbakım becerilerinin geliÅŸmemesi (yemek yeme, tuvalet gibi).

Motor becerilerdeki belirtiler:

Otistik çocukların % 85 ‘inde normal motor geliÅŸim bulunmaktadır.

(1 yaÅŸ)
El çırpma/sallama
Obje döndürme
Sallanma
Kafa çarpma/sallama
DüÅŸük kas tonusu.

(2 yaÅŸ)
Parmak ucunda yürüme.

Duyusal davranışlardaki belirtiler:

(1 ve 2 yaÅŸ)
Sese karşı az tepki verme
Bazı seslere karşı tolerans gösterememe
Objelere/parmaklara gözlerini dikip uzun süre bakma
Bazı yiyeceklere/kumaşlara dokunmayı bile reddetme
Boş/anlamsız bakışlar
Yüksek acı eÅŸiÄŸi
Gıdıklandığında aşırı heyecanlanma.

(2 yaÅŸ)
Objeleri sıralama
Düz çizgilere bakma
Gözünün ucuyla bakma (kiÅŸilere, eÅŸyalara vb.)

Otistik çocukların %75’inde gecikmeler ve belirtiler 1 yaÅŸ civarında baÅŸlamaktadır. %25’inde ise belirtiler, 2 veya 3 yaşında baÅŸlar. Otistik davranışlar 2 yaşında 1 yaÅŸa göre daha belirgindir, 3 yaşında ise 2 yaşından daha belirgin olur. Bu nedenle birçok uzman tanı koyma aÅŸamasında, çocuÄŸa hemen tanı koymamakta ve çocuÄŸu takibe almaktadır.

TEDAVÄ° YAKLAÅžIMLARI:

Otizmin kesin bir tedavisi yoktur. Ancak daha evvel de belirtildiÄŸi gibi özellikle erken eÄŸitimle birlikte otizmin birçok belirtisi ortadan kalkabilir. Günümüzde birçok eÄŸitim metodu kullanılmaktadır. Uygulamalı Davranış Analizi (Applied Behavior Analysis/ABA), Floortime, sosyal hikayeler, akran destekli eÄŸitim, ilaç tedavisi (otizmde görülen davranış sorunlarına yönelik) ve alternatif diÄŸer tedaviler (duyu bütünleme terapisi, iÅŸitsel bütünleme terapisi, gluten/casein diyeti vs.) bu tedavi yaklaşımlarından bazılarıdır.

Ancak asıl önemli olan çocuÄŸun temel ihtiyaçları ve becerileri doÄŸrultusunda ona özel bireysel eÄŸitim programı geliÅŸtirilmesidir. DiÄŸer bir önemli nokta ise anne ve babaların mutlaka bilinçlenmeleri, bu sürece dahil olmalarıdır.Psikolojik Danışman  A.Ceylan Köktü 
< Önceki   Sonraki >
 

Yorum ekle

Güvenlik kodu
Yenile


SEO by AceSEF
Siteni Ekle
google-site-verification: google09bd85cd605c77e7.html