hd porno porno hd porno porno

Otizm, Disleksi ve Hiperaktivite de ─░┼čitsel e─čitim

1.671 okundu

OT─░ZM, D─░SLEKS─░ VE H─░PERAKT─░V─░TE TEDAV─░S─░NDE YEN─░ UMUT: “─░┼×─░TSEL E─×─░T─░M”

“Rain Man”e m├╝zikli tedavi

Avrupa ve ABD’de otistik, disleksi ya da hiperaktif ├žocuklar─▒n tedavisinde uzun s├╝redir kullan─▒lan bir y├Ântem: Zihinsel bozukluklar ve i┼čitsel alg─▒ problemleri m├╝zik yoluyla d├╝zeltiliyor. T├╝rkiye’de de psikolog doktor Murat G├╝ven├žer’in uygulad─▒─č─▒ y├Ântemde ba┼čar─▒ oran─▒ y├╝zde 75.
─░lkokul ikinci s─▒n─▒f ├Â─črencisi M.K., s─▒n─▒f─▒ndaki di─čer ├žocuklar gibi k─▒p─▒r k─▒p─▒r, c─▒v─▒l c─▒v─▒l. Oysa iki y─▒l ├Âncesine kadar hayatla ba─člar─▒ kopuktu, “bo─čuk bo─čuk ├Âten sesler”le ├ževrili d├╝nyas─▒nda tek ba┼č─▒nayd─▒. “O─člum yedi ya┼č─▒ndayd─▒ ama konu┼čam─▒yordu. Elliye yak─▒n kelime biliyordu ama bunlar─▒ yerli yersiz kullan─▒yor, hi├ž c├╝mle kuram─▒yordu. Onunla konu┼čmay─▒ milyonlarca kez denedim, beni anlayam─▒yordu, sanki ba┼čka bir d├╝nyadayd─▒” diye anlat─▒yor annesi o g├╝nleri…

Bebekken orta kulak iltihab─▒ ge├žirmi┼čti M.K. ─░lerleyen ya┼č─▒na ra─čmen konu┼čmay─▒ s├Âkemeyince, i┼čitme problemi olabilece─či d├╝┼č├╝ncesiyle doktorlara ta┼č─▒nd─▒. Ama kulaklar─▒nda fiziksel bir sorun yoktu, duyabiliyordu. Bu kez, otistik ya da hiperaktif olabilece─či ┼č├╝phesiyle davran─▒┼člar─▒ bir kasete ├žekilip ─░ngiltere’deki uzmanlara yolland─▒. Hay─▒r, otistik de de─čildi. Annesi kendini onun tedavisine adam─▒┼čt─▒ ama sonu├ž al─▒nam─▒yordu. Bir g├╝n gazetede “i┼čitsel tedavi”den, “konu┼čamayan ├žocuklar”dan bahseden bir yaz─▒ okudu ve psikolog doktor Murat G├╝ven├žer’in kap─▒s─▒n─▒ ├žald─▒. M.K.’da zihinsel geli┼čme bozuklu─ču vard─▒, hemen “─░┼čitsel E─čitim”e ba┼čland─▒. Annesinin deyimiyle ┼čimdi “b├╝lb├╝l gibi” konu┼čuyor. “Bir zamanlar ‘bo─čuk bo─čuk ├Âten’ bir ses olarak alg─▒lad─▒─č─▒ t├╝m kelimeleri, c├╝mleleri ve ┼čark─▒lar─▒; yedi y─▒l boyunca soramad─▒─č─▒, ├Â─črenemedi─či her┼čeyi ┼čimdi ke┼čfediyor.”

{loadposition header}

─░┼čitme = davran─▒┼č

─░┼čitsel E─čitim (Auditory Integration Training) otizm, hiperaktivite, disleksi, Rett’s Disorder, Asperger’s Disorder gibi zihinsel geli┼čme bozuklu─čundan kaynaklanan hastal─▒klar─▒n tedavisinde uygulanan ampirik bir tedavi y├Ântemi. Frans─▒z kulak – burun – bo─čaz uzman─▒ Guy Berard bu y├Ântemi tam 30 y─▒ll─▒k ├žal─▒┼čma sonucunda geli┼čtirmi┼č. Avrupa ve ABD’deki ├že┼čitli otizm merkezlerinin y├╝r├╝tt├╝─č├╝ 12 ara┼čt─▒rma, bu yolla tedavinin olumlu sonu├žlar verdi─čini ama y├Ântemin tam olarak nas─▒l ├žal─▒┼čt─▒─č─▒na dair bilimsel bir kan─▒t olmad─▒─č─▒n─▒ s├Âyl├╝yor. Amerikan G─▒da ve ─░la├ž Dairesi (FDA) da yeterli ara┼čt─▒rma olmad─▒─č─▒ndan tedavi y├Ântemini hen├╝z onaylamam─▒┼č. Ancak ─░┼čitsel E─čitim, ABD’de ve Avrupa’da 15 ├╝lkede 10 y─▒l─▒ a┼čk─▒n bir s├╝redir uygulan─▒yor. T├╝rkiye’deki ge├žmi┼či ise sadece iki y─▒ll─▒k; ─░┼čitsel E─čitim’in tek uygulay─▒c─▒s─▒ olan psikolog doktor Murat G├╝ven├žer, ayn─▒ zamanda bu y├Ântemi T├╝rkiye’ye getiren ki┼či.

“─░┼čitsel E─čitim’i ilk kez 10 y─▒l kadar ├Ânce duydu─čumda inand─▒r─▒c─▒ gelmemi┼čti. Bunun alternatif tedavi ya da para tuza─č─▒ oldu─čunu s├Âyleyenler vard─▒. Ama birka├ž y─▒l sonra yabanc─▒ bas─▒nda yeniden kar┼č─▒ma ├ž─▒kt─▒─č─▒nda ilgimi ├žekti” diyor G├╝ven├žer. Fransa’ya gidip Dr. Berard’─▒n ├Â─črencisi olan G├╝ven├žer, bu tedavi y├Ânteminin i┼čitsel ve ruhsal rahats─▒zl─▒klar aras─▒nda bir k├Âpr├╝ kurdu─čunu s├Âyl├╝yor: “Dr. Berard bu tedaviyi ├Ânceleri i┼čitsel problemleri olan hastalara uyguluyormu┼č. Ama bir defas─▒nda hem i┼čitsel problemi olan hem de a─č─▒r depresyon ge├žiren bir hastas─▒n─▒n, tedaviden sonra ruhsal olarak da iyile┼čti─čini g├Ârm├╝┼č. Ve i┼čitsel problemlerin ruhsal d├╝nyayla ili┼čkisi oldu─čunu, hatta otizm, disleksi gibi hastal─▒klar─▒n temelinde i┼čitsel problemlerin yatt─▒─č─▒n─▒ d├╝┼č├╝nerek ├žal─▒┼čmalar─▒n─▒ zihinsel bozukluklar─▒ olan ├žocuklar ├╝zerinde yo─čunla┼čt─▒rm─▒┼č.”

─░┼čitsel E─čitim’in mimar─▒ Dr. Berard “Hearing Equals Behavior / ─░┼čitme E┼čittir Davran─▒┼č” adl─▒ kitab─▒nda otizm ve benzeri hastal─▒klarla i┼čitsel alg─▒lama aras─▒nda bir ba─č oldu─čunu s├Âyl├╝yor. Berard’a g├Âre sesleri alg─▒lamada problemler ya┼čayan beyin bunu d├╝zeltmeye ├žal─▒┼č─▒rken yorgun d├╝┼č├╝yor ve bu durum sinir sistemini etkiliyor. Dr. G├╝ven├žer de Berard’─▒ destekliyor: “Zihinsel geli┼čme bozuklu─ču olan ├žocuklarda i┼čitme kayb─▒ olmaks─▒z─▒n hassas i┼čitme, a─čr─▒l─▒ i┼čitme ya da asimetrik i┼čitme olabilir. ├ľrne─čin ├žocuk bin frekans bir sesi her iki kulaktan e┼čit almayabilir ya da baz─▒ frekanslara di─čerlerinden daha hassas olabilir; ├Ârne─čin ar─▒ v─▒z─▒lt─▒s─▒n─▒ kamyon ge├žiyormu┼č gibi duyabilir. M├╝zik dinlerken sesin s├╝rekli olarak bir a├ž─▒l─▒p bir k─▒s─▒ld─▒─č─▒n─▒ d├╝┼č├╝n├╝n; i┼čte bu t├╝r problemleri olan ├žocuklar d├╝nyay─▒ b├Âyle alg─▒larlar. Dolay─▒s─▒yla da bu durum zihinde b├╝y├╝k kar─▒┼č─▒kl─▒─ča sebep olur. Beyne etki eden her t├╝r alg─▒ bozuklu─ču dikkat da─č─▒n─▒kl─▒─č─▒, zihinsel yorgunluk, duygusal gerilim ve ruhsal bozukluklara sebep olur.”

─░┼čitsel E─čitim’e g├Âre beyindeki bu kar─▒┼č─▒kl─▒─č─▒ d├╝zeltmenin yolu i┼čitsel alg─▒lardaki problemleri ├ž├Âzmekten ge├žiyor. ─░┼čitsel alg─▒lama d├╝zeltilirse otizm ve disleksi, hiperaktivite gibi otizmle ba─člant─▒s─▒ olan hastal─▒klar─▒n kal─▒c─▒ tedavisi m├╝mk├╝n olabiliyor.

{loadposition header}

Mucize de─čil devrim

“K─▒z─▒m ─░rem ├╝├ž ya┼č─▒na geldi─činde h├ól├ó konu┼čam─▒yordu” diyen Asl─▒ ┼×en, Dr. G├╝ven├žer’e ba┼čvuran annelerden biri. “K─▒z─▒m baz─▒ seslere de a┼č─▒r─▒ duyarl─▒yd─▒, ├Ârne─čin ├žama┼č─▒r makinesinin sesinden ├žok korkuyordu. ├çok da i├žine kapan─▒kt─▒.” Asl─▒ Han─▒m, ─░rem’in fiziksel bir sorunu olmad─▒─č─▒n─▒ ├Â─črenince Dr. G├╝ven├žer’e ba┼čvurmu┼č. 1.5 y─▒ll─▒k tedavi son derece ba┼čar─▒l─▒ bir sonu├ž vermi┼č, ─░rem daha tedavinin ilk haftas─▒nda bir – iki kelime s├Âylemeye ba┼člam─▒┼č. Alt─▒ ay sonra tedavi tekrarland─▒─č─▒nda ─░rem’in dili tamamen ├ž├Âz├╝lm├╝┼č, ├ževreyle ileti┼čimi geli┼čmi┼č.

Dr. G├╝ven├žer bu tedaviyi iki y─▒lda 150 hasta ├╝zerinde uygulam─▒┼č. “Bunlar─▒n y├╝zde 90’─▒ otistik ya da otistik komponenti olan rahats─▒zl─▒klard─▒” diyor. Tedavi etti─či hastalar─▒n y├╝zde 75’inin son derece olumlu, hatta mucizevi geli┼čmeler g├Âsterdi─čini de s├Âzlerine ekliyor.

“Otizm bir ileti┼čim hastal─▒─č─▒d─▒r” diyor ├ľzg├╝ven├ž. “Kendi d├╝nyas─▒nda ya┼čayan bu hastalar─▒n etrafla ileti┼čimi, lisan─▒ ileti┼čim ama├žl─▒ kullan─▒m─▒ k─▒s─▒tl─▒d─▒r. Filmlerde g├Ârm├╝┼čs├╝n├╝zd├╝r; elleriyle kulaklar─▒n─▒ kapatmalar─▒, seslere a┼č─▒r─▒ tepki vermeleri hatta kriz ge├žirmeleri bunun bir g├Âstergesidir. Otizmi tamamen tedavi etmek m├╝mk├╝n de─čil ama ├žocu─čun i┼čitsel bozukluklar─▒ giderilirse d─▒┼čar─▒yla ileti┼čimi kolayla┼čacakt─▒r. ├çocuklar─▒n di─čer tedavilerle be┼č – on y─▒lda katedebilecekleri yolu bu tedaviyle 15 g├╝n – alt─▒ ay gibi k─▒sa bir s├╝rede alabilmek bu alanda ger├žekten devrim say─▒labilecek bir geli┼čme!”
Eskiden otistikti…

Zeynep Saat├žio─člu 15 ya┼č─▒ndaki o─člu Cem’in otistik oldu─čunu s├Âyl├╝yor. “Konu┼čmakta ve alg─▒lamakta zorluk ├žekiyor, bazen baz─▒ ┼čeyleri be┼č kez anlatmak gerekiyordu. Normal bir okula gidiyordu ama s├╝rekli e─čitim takviyesi al─▒yordu. Orta bir ├Â─črencisi olmas─▒na ra─čmen ayakkab─▒s─▒n─▒, kravat─▒n─▒ ba─člayam─▒yor, yaln─▒z ba┼č─▒na d─▒┼čar─▒ ├ž─▒kam─▒yordu.” Cem’in bu durumunu d├╝zeltebilmek umuduyla Hacettepe ├ťniveritesi’ndeki uzmanlara ba┼čvuran ailesi, “otistik oldu─ču i├žin yapacak bir ┼čey olmad─▒─č─▒” cevab─▒n─▒ alm─▒┼č. ├ť├ž ya┼č─▒ndan beri doktorlu─čunu yapan Dr. G├╝ven├žer iki bu├žuk y─▒l kadar ├Ânce ─░┼čitsel E─čitim’i T├╝rkiye’ye getirince, bu y├Ântemi Cem’de uygulayabileceklerini s├Âylemi┼č. Tedavi olumlu sonu├ž vermi┼č. “Cem ┼čimdi ya┼č─▒tlar─▒yla ayn─▒ d├╝zeyde. D├╝┼č├╝n├╝┼č├╝nde, davran─▒┼č─▒nda, okul hayat─▒nda b├╝y├╝k geli┼čme oldu. S─▒n─▒f─▒n en alt seviyesindeyken ┼čimdi en iyiler aras─▒nda” diyor anne Zeynep Saat├žio─člu.

Pek├žok anne – baba bunu “mucizevi bir tedavi” olarak nitelendirse de, Dr. G├╝ven├žer ─░┼čitsel E─čitim’in, uygulad─▒─č─▒ hastalar─▒n y├╝zde 30’unda hi├ž etkisi olmad─▒─č─▒n─▒ s├Âyl├╝yor. “Ama tedavi etti─čim hastalar─▒n y├╝zde 75’inde b├╝y├╝k geli┼čmeler oldu, hatta baz─▒lar─▒ dev ad─▒mlar att─▒. Bu ger├žekten umut verici ama bunu ‘mucize tedavi’ olarak nitelemek yanl─▒┼č olur.” G├╝ven├žer ne derse desin, art─▒k y├╝z├╝ g├╝len ailelerin ortak kan─▒s─▒ ┼ču: “Kaybedecek bir ┼čey ya da bir yan etki yok. ├çocuklar─▒m─▒z─▒n gelece─či i├žin denemeye de─čer.”

NASIL UYGULANIYOR?
Her t├╝r m├╝zikle

─░┼čitsel E─čitim’de Dr. Guy Berard’─▒n bulu┼ču olan “audiokinetron” adl─▒ bir cihaz kullan─▒l─▒yor. Bu cihaz ba┼čka bir ses kayna─č─▒ndan verilen sesleri mod├╝le ediyor, sesleri 15 – 25 bin frekansa kadar de─či┼čtirebiliyor. Bir kaset ya da disk├žalarla ba─člant─▒l─▒ olarak kullan─▒lan “audiokinetron” programlanarak, hastan─▒n durumuna, ihtiya├žlar─▒na g├Âre frekanslar artt─▒r─▒labiliyor. ─░stenmeyen frekanslarsa yok edilebiliyor. Sa─č ve sol kula─ča ayr─▒ ayr─▒ desibelde, vol├╝mde ses verilebiliyor. M├╝zik t├╝r├╝n├╝n tedavide bir ├Ânemi yok. Ama ├žocuklar─▒n zevkle dinleyebilmesi i├žin melodik, zengin ritmli m├╝zikler tercih ediliyor. ├çe┼čitli frekanslar beynin ilgili b├Âl├╝mlerine bu m├╝zi─čin i├žinden kamufle edilerek yollan─▒yor. Beyne ula┼čan bu ses dalgalar─▒ beynin baz─▒ b├Âlgelerini uyar─▒yor ve t├╝m frekans e┼čiklerini e┼čit d├╝zeye getirerek a┼č─▒r─▒ duyarl─▒l─▒k, asimetrik ya da a─čr─▒l─▒ alg─▒lamay─▒ ortadan kald─▒r─▒yor ya da minimuma indiriyor.

─░┼čitsel E─čitim g├╝nde iki kez 30’ar dakikal─▒k seanslarla iki haftada ger├žekle┼čtiriliyor. Toplam─▒ 10 saat olan 20 seansta tedavi tamamlan─▒yor. Tedavinin etkileriyse onbe┼č g├╝n – alt─▒ ay i├žinde g├Âr├╝lebiliyor. Alt─▒ ay sonunda istenen geli┼čme sa─članamam─▒┼čsa tedavi tekrarlan─▒yor.

AYDIN B─░R YILDA ─░Y─░LE┼×T─░

Anaokulu ├Â─čretmeni olan ablas─▒ di─čer ├žocuklardan farkl─▒ oldu─čunu g├Ârd├╝─č├╝nde Ayd─▒n be┼č ya┼č─▒ndaym─▒┼č: “Okulda ├žal─▒┼čmalara kat─▒lm─▒yordu, i├žine kapan─▒k, asosyal ve agresifti. El fonksiyonlar─▒ a─č─▒rd─▒ ve konu┼čmas─▒ ak─▒c─▒ de─čildi.” Bir y─▒l ├Ânce Dr. Murat G├╝ven├žer’in zihinsel geli┼čme bozuklu─ču te┼čhisi koymas─▒ ├╝zerine ─░┼čitsel E─čitim’e ba┼članm─▒┼č. “Ayd─▒n buraya ‘m├╝zik denlemeye’ zevkle geliyordu. Daha tedavi esnas─▒nda geli┼čmeler oldu. ┼×imdi t├╝m sorunlar─▒ d├╝zeldi. El becerileri okuldaki e─čitimin de yard─▒m─▒yla h─▒zla geli┼čti, agresifli─či kalkt─▒. Okuldaki ├Â─čretmenleri de tedavinin ba┼člang─▒c─▒ndan itibaren b├╝y├╝k geli┼čme g├Âsterdi─čini s├Âyl├╝yor. ┼×imdi ya┼č─▒tlar─▒ndan hi├žbir fark─▒ yok” diyor ablas─▒.

FATMA ORAN – M─░NE AKVERD─░
22 Ekim 98 tarihli Aktuel Dergisi

%d blogcu bunu be─čendi: