OOPS. Your Flash player is missing or outdated.Click here to update your player so you can see this content.

Ana Menü

Faydali Olmasi Dilegi ile...:
Otistik Çocuklara Eşleme Becerisinin Öğretimi Yazdır

GeliÅŸim yetersizliÄŸi olan çocuklar, özellikle de otistik çocuklar, dikkati yöneltme ve farklı uyaranları birbirinden ayırt etme becerisinde son derece sınırlıdır. Öyle ki, onların görmediÄŸinden ya da iÅŸitmediÄŸinden bile kuÅŸkulanılabilir.

Bu nedenle, çocuÄŸa belli nesnelerin adını ya da belli nesneleri isteme becerisini öÄŸretmeden önce, bu nesneleri eÅŸlemek ve sınıflamak öÄŸretilmelidir.

EÅŸleme ve sınıflama becerilerini kazanan çocuklar, farklı zamanlardaki olaylar arasındaki benzerlik ve farklılıkları yakalamada ya da aynı zamanda meydana gelen farklı olaylar arasındaki benzerlikleri ve farklılıkları yakalamada çok daha hızlı ilerleme gösterirler.

Ayrıca, eÅŸleme ve sınıflama becerilerinin öÄŸretimi, göreli olarak kolaydır. Dolayısıyla, öÄŸrenciler belli becerileri edindikçe öÄŸretimden keyif almaya da baÅŸlarlar. Ancak, her zaman olduÄŸu gibi, öÄŸrenmede gözlenebilecek bireysel farklılıklara hazırlıklı olmak gerekir. 

EÅŸleme becerilerinin öÄŸretimine, temel taklit becerilerinin öÄŸretimiyle eÅŸ zamanlı olarak baÅŸlanabileceÄŸi gibi, çocuÄŸun özelliklerine baÄŸlı olarak, öncelik taklide ya da eÅŸlemeye verilebilir.

EÅŸlemede bu ünitede yer alan becerilerin tümünde ölçütü karşılayan çocuklarda sınıflama becerilerinin öÄŸretimine geçilebilir. EÅŸlemede ilerleyip de sınıflamada zorlanan çocuklarda ise, sınıflama becerilerinin öÄŸretimi konusunda ısrarcı olmayıp, birkaç haftalık bir ara verip, bu arada diÄŸer beceriler üzerinde çalışıp, daha sonra sınıflama becerilerine geri dönmek önerilebilir.  

Önce üç boyutlu nesneleri eÅŸleme, daha sonra ise iki boyutlu görsel uyaranları eÅŸleme üzerinde durulacaktır. EÅŸleme çalışmalarında masa üzerinde bir ya da birkaç uyaran sunulur ve bu uyaranlara örnek denir. ÖÄŸrencinin eline de bir uyaran verilir ve bu uyarana da eÅŸ denir. EÅŸ uyaran, ya örnek uyaranın aynısıdır; ya da benzeridir. Daha sonra öÄŸrenciye ‘EÅŸle\' yönergesi verilir ve çocuÄŸun eÅŸi örneÄŸin yanına ya da üzerine koyması beklenir. Yönergede nesnenin adından hiç söz edilmez çünkü eÅŸleme becerilerinin öÄŸretimi için alıcı dil becerileri önkoÅŸul deÄŸildir; ayrıca, alıcı dil becerilerini geliÅŸtirmek gibi bir gizil amaç da güdülmez.

 EÅŸ Üç Boyutlu Nesneleri EÅŸleme EÅŸleme öÄŸretiminin ilk aÅŸaması için çocuÄŸun günlük yaÅŸamından nesneler seçin. ÖrneÄŸin; tabak, kaşık, eldiven vb. ÇocuÄŸun çok sevdiÄŸi araçları ya da oyuncakları kullanmaktan kaçınmak gerekir çünkü çocuk bunları bir kez eline alınca bırakmak istemeyebilir. Böyle durumlarda ise öÄŸretim yapmak olanaklı olmayacaktır. Çorap, terlik, eldiven gibi çift olarak kullanılan nesneler daha da uygun olabilir. Ayrıca, tabak gibi birbirinin içine giren, külah gibi ters olarak masaya konduÄŸunda birbirinin içine giren ve eldiven gibi birbirinin üstünde kolayca durabilen nesneler de çalışma sırasında ek avantaj saÄŸlayacaktır. Böylece, çocuÄŸun elindeki nesneyi nereye bırakacağını bilememesi gibi olası sorunlar önlenecektir.  EÅŸ İki Boyutlu Nesneleri EÅŸleme Yukarıda anlatılan süreci aynen izleyerek, resim eÅŸleme becerisini öÄŸretin. Resimlerin zemin, materyal, boyut vb. özelliklerinin aynı olmasını saÄŸlayın. Çalışmaya daha önce kullanmış olduÄŸunuz bardağın, çorabın ve kaşığın beyaz zemin üzerine aynı renklerle yapılmış resimleriyle baÅŸlayabilirsiniz. Giderek daha farklı nesnelerin resimlerini çalışmaya dahil edebilirsiniz. ÇocuÄŸun özelliklerine baÄŸlı olarak, en az 5x5, en fazla 10x10 santim büyüklüÄŸünde resimler hazırlayabilirsiniz. Resimlerin kalın karton üzerine yapıştırılması ve kaplanması kullanımı kolaylaÅŸtıracaktır.     Renk ve Åžekil EÅŸleme Yukarıdaki süreçleri izleyerek, önce ana renklerin 5x5 santim boyutlarında hazırlanmış kare kartlarıyla çalışın. Ardından da, bu renklerde üç boyutlu nesnelerle (örneÄŸin, Lego parçaları, mandallar vb.) çalışın. Çocuklardaki renk edinim sırasını dikkate alarak, çalışmaya kırmızı ve maviyle baÅŸlamak; daha sonra yeÅŸil ve sarıya geçmek; bunlarda ölçütler karşılandıktan sonra portakal ve moru ele almak; siyah, beyaz, kahve ve pembeyi ise en sona bırakmak önerilebilir. Åžekil eÅŸlemede 5x5 santim çapında ya da yüksekliÄŸinde ve aynı renkte geometrik ÅŸekillerle çalışın. Çalışmaya kare ve daire ile baÅŸlayın; daha sonra üçgeni, dikdörtgeni ve baklavayı ele alın.  Üç Boyutlu Nesnelerle İki Boyutlu Temsillerini EÅŸleme Masaya, daha önce kullanılmış olan bir resmi koyup, çocuÄŸun eline de bu resmin ait olduÄŸu nesneyi vererek denemeyi baÅŸlatın. Üç boyutlu nesneleri eÅŸlemenin birinci aÅŸamasındaki süreci izleyerek öÄŸretimi gerçekleÅŸtirin. Daha sonra masaya baÅŸka bir resim koyun ve çocuÄŸa da o resmin ait olduÄŸu nesneyi verin. Aynı süreci izleyin. Son olarak ise, masaya her iki resmi de koyun ve çocuÄŸa resimlerden birine ait nesneyi verin. Tüm bu basamakları yukarıdaki açıklamalar doÄŸrultusunda gerçekleÅŸtirin.  Nesneleri Sınıflarına Göre EÅŸleme Aynı Sınıftan EÅŸ Olmayan Nesneleri EÅŸleme Bu öÄŸretim basamağı için aynı sınıfa ait nesnelerin farklı örneklerini bulun. ÖrneÄŸin; farklı boyutlarda, renklerde, ÅŸekillerde, materyallerde vb. tabaklar, kalemler, terlikler... Önceleri, birbirinden çok farklı olmayan eÅŸ olmayan nesnelerle çalışmak iÅŸinizi kolaylaÅŸtıracaktır. ÖrneÄŸin, bir metal çorba kaşığı ve aynı cinsten bir metal tatlı kaşığı ya da bir baÄŸcıklı beyaz ayakkabı ve bir cırt-cırtlı beyaz ayakkabı. Giderek nesneler arasındaki farklılıkları artırın. ÖrneÄŸin, bir küçük kırmızı plastik kaşık ve bir büyük metal kaşık ya da bir kahverengi erkek ayakkabısı ve bir kırmızı kadın ayakkabısı. Bu basamakta önce aynı sınıftan eÅŸ olmayan üç boyutlu nesnelerle; daha sonra ise aynı sınıftan eÅŸ olmayan iki boyutlu resimlerle çalışılır.  Üç Boyutlu Nesnelerle EÅŸ Olmayan İki Boyutlu Temsillerini EÅŸleme Bu basamakta, daha önce kullanılmış olan nesneler ve resimler kullanılır. Masanın üzerine iki farklı sınıfa ait iki resim konur. ÇocuÄŸa da bu resimlerden birinin sınıfından bir nesne verilir. ÖrneÄŸin, masaya bir kırmızı kalem resmi ve bir kulpsuz mavi bardak resmi konur; çocuÄŸa da bir sarı kalem verilir. ÇocuÄŸa ‘EÅŸle\' denir ve ipuçları yardımıyla çocuÄŸun kırmızı kalem resminin üzerine sarı kalemi bırakması saÄŸlanır. Resimlerin masadaki konumları deÄŸiÅŸtirilerek ve ipuçları silikleÅŸtirilerek yeni denemeler yapılır. Çocuk 10\'da 9 ipuçsuz doÄŸru ölçütüne ulaÅŸtığında, masadaki diÄŸer resme karşılık gelen bir nesne (örneÄŸin, kulplu yeÅŸil bardak) çocuÄŸa verilir ve ‘EÅŸle\' denir\'. Aynı iÅŸlemlerle 10\'da 9 ölçütü hedeflenir. Masadaki her resim için üçer yeni nesneyle daha çalışılması planlanabilir.  
Kaynak: Kırcaali – İftar Gönül, Otistik Çocukların EÄŸitimi, Anadolu Üniversitesi, EÄŸitim Bilimleri Enstitüsü, GeliÅŸimsel YetersiliÄŸi Olan Çocukların ÖÄŸretmenliÄŸi Yüksek Lisans Programı, Ders Notları, Nisan 2007, EskiÅŸehir

NOT: watch?v=UvYsNyqPrAI" target="_blank">http://www.youtube.com/watch?v=UvYsNyqPrAI bu linki tılatırsanız otistik bir öÄŸrenci ile çalışılan eÅŸleme becerilerinin ve nesne ismi öÄŸretiminin görüntüsünü izleme ÅŸansı bulabilirsiniz. 

 

Yorum ekle

Güvenlik kodu
Yenile


SEO by AceSEF
Siteni Ekle
google-site-verification: google09bd85cd605c77e7.html