hd porno porno hd porno porno

M├╝zik ve Otizm ├çal─▒┼čmalar─▒n─▒n De─čerlendirilmesi

1.624 okundu

Otistik ├žocuklar─▒n m├╝zi─če ve m├╝zik terapisine ├Âzellikle duyarl─▒ olduklar─▒ s─▒kl─▒kla rapor edilmi┼čtir (Benenzon, 1976; Alvin, 1978; Applebaum di─čerleri, 1979; DeMyer, 1979; Sloboda ve di─čerleri, 1985; Thaut, 1987, 1988; Wimpory&Nash 1999; Gadberry 2005). M├╝zi─čin kullan─▒m─▒ otistik ├žocuklar─▒ motive etmek ve sosyal zamanlar─▒ndaki temel bo┼člu─ču doldurmak a├ž─▒s─▒ndan uygundur. Bu a├ž─▒dan bak─▒ld─▒─č─▒nda m├╝zi─čin i┼člevi sosyalle┼čmeyi sa─člayarak bireyi topluma kazand─▒rmakt─▒r.

─░┼čitsel bir uyaran olarak m├╝zik otistik ├žocukla ileti┼čim kurmak i├žin iyi bir yoldur. D─▒┼č seslere kar┼č─▒ tepkisiz kalan bir ├žocuk, m├╝ziksel seslere kar┼č─▒ a┼č─▒r─▒ duyarl─▒l─▒k g├Âsterebilir. Duyular aras─▒ bir b├╝t├╝nl├╝k kurmak i├žin m├╝zik kullan─▒labilir.

Gadberry (2005)ÔÇÖnin belirtti─čine g├Âre Steven ve Clark m├╝zik terapi tekniklerini 5 ÔÇô 7 ya┼č aras─▒nda de─či┼čen be┼č ├žocukta denemi┼čtir. Sekiz oturum sonucunda otizm ├Âl├že─čindeki sonu├žlarda ├Ânemli bir geli┼čme oldu─čunu g├Âr├╝l├╝r. Ayn─▒ zamanda geli┼čimsel olgunlukta da ├Ânemli bir art─▒┼č g├Âzlemlenir. Genel olarak m├╝zik terapi tekniklerinin otistik ├žocuklarda olumlu sosyal davran─▒┼člar─▒n─▒n iyile┼čtirilmesinde ├Ânemli bir etkisi vard─▒r.

Thaut (1988), otistik ├žocuklarda m├╝ziksel tepki ├╝zerinde ├žal─▒┼čm─▒┼čt─▒r. ├çal─▒┼čmalar─▒, otistik ├žocuklar─▒n ola─čand─▒┼č─▒ m├╝ziksel yetenekleri ve m├╝ziksel tepkileri oldu─čunu g├Âsterir. Buldu─ču veriler otistik ├žocuklar─▒n ├╝retti─či tonal dizilerin ara┼čt─▒rmac─▒ taraf─▒ndan olu┼čturulan ├Âl├žeklerde (orjinallik, ritim ve s─▒n─▒rl─▒l─▒k) y├╝ksek oldu─čunu g├Âsterir.

Brunk (1999), m├╝zi─čin otistik ├žocuklar─▒n ileti┼čiminde ve e─čitiminde e┼čsiz bir yol oldu─čunu, tedavi ve ├Â─črenim arac─▒ olarak etkilili─činin iki farkl─▒ terapi ve e─čitim ├žer├ževesi sa─člayabilme yetene─činden geldi─čini s├Âyler. M├╝zik tutarl─▒, kararl─▒ ve tahmin edilebilir bir ├ževre olu┼čturur. G├╝ncel bir ┼čark─▒n─▒n melodisi, armonisi ve ritmi, stresli ya da yabanc─▒ bir ortamda ├žocu─čun rahat etmesine yard─▒mc─▒ olur. M├╝zik ayn─▒ zamanda s─▒n─▒rs─▒z bir esneklik de sa─člayabilir. Zaman zaman ├žocukla birlikte de─či┼čir, ├žocu─čun davran─▒┼č ve duygular─▒n─▒ yans─▒tabilir.

Trevarthen, Aitken, Papoudi ve Robarts (1998)ÔÇÖa g├Âre m├╝zik terapi otistik ├žocuklar─▒n tedavisinde etkilidir, sosyal etkile┼čimde ve duygusal ileti┼čimde onlara yard─▒mc─▒ olur. Otistik ├žocuklar ├╝zerinde y├╝r├╝t├╝len bir├žok vaka incelemesi pozitif sonu├žlar verir. Belgelendirilen geli┼čmeler olumlu sosyal davran─▒┼člar─▒n, ├ževresel bilincin, seslendirmenin ve dikkat aral─▒─č─▒n─▒n, vokal taklidin, ileti┼čimin, di─čer insanlarla do─ča├žlama oyunlar─▒n ve g├Âz konta─č─▒n─▒n artt─▒─č─▒n─▒ g├Âsterir. Buna ek olarak genel olarak m├╝zik terapisinde kullan─▒lan m├╝zik, otistik ├žocuklara hem g├╝ven hem de ├Âzg├╝rl├╝k duygusu sa─člar.

Wimpory ve Nash (1999)ÔÇÖa g├Âre otistik ├žocuklarda m├╝zikle etkile┼čim terapisi etkile┼čimsel oyunlar ├žer├ževesinde d├╝┼č├╝n├╝l├╝r. Bu ayn─▒ zamanda normal ├žocuklar─▒n dil geli┼čimleri ile de paralellik g├Âsterir. Otistik ├žocuklar─▒n aileleri onlarla ileti┼čim kurmaya ├žal─▒┼čsalar da s├Âzl├╝ diyalog kuramazlar. M├╝zikal etkile┼čim terapisi bili┼čsel ve motor becerilerin geli┼čmesinde etkilidir.

ÔÇťNormal ├žocuklar oyunlarla geli┼čme g├Âsterirler. M├╝zikal etkile┼čim terapisinin amac─▒, davran─▒┼člar─▒ ve ├žocuklar─▒n alg─▒s─▒n─▒ geli┼čtirmektir, m├╝zikal diyaloglar yaratarak ├žocu─čun aile ve ├ževre ile olan etkile┼čimini art─▒rmakt─▒r. M├╝zik genellikle otistik ├žocuklar─▒n sosyal durumlar─▒ anlamas─▒na yard─▒m eder. M├╝zisyenin amac─▒ ├žocu─ča ileti┼čim tecr├╝besi vermektir ve ├žocu─čun hareketlerini dengelemektir. M├╝zisyen, ├žocukla ileti┼čim kurmak i├žin bir yap─▒ iskelesi olu┼čtururÔÇŁ (Wimpory and Nash, 1999:18).

Wimpory ve Nash (1999)ÔÇÖda belirtilir ki Hobson, Newson, Wimpory ve FeinÔÇÖe g├Âre m├╝zikal etkile┼čim terapisinin ara┼čt─▒rma ve pratiklerinin bulgular─▒, etkile┼čim temelli teorik perspektifle uyumludur. Minimum d├╝zeyde kar┼č─▒l─▒kl─▒l─▒k gereklidir ├ž├╝nk├╝ temelde payla┼č─▒lan anlamlar, ileti┼čim ve sosyal tarafs─▒zl─▒k otistik ├žocuklarda ├Ânemlidir; gecikmelerin ve dildeki hatalar─▒n d├╝zelmesine, oyunlar─▒ taklit etmesine katk─▒da bulunur.

Steven ve Clark (1969) m├╝zi─čin otistik ├žocuklar─▒n tedavi modelinde bir destek sa─člamak amac─▒yla kullan─▒lmas─▒ gerekti─čine i┼čaret ederken Rimland, m├╝ziksel ilginin ve yetene─čin otistik ├žocuklarda evrensel oldu─čunu ├Âne s├╝rer (Aktaran, Gadberry, 2005:4). M├╝ziksel ilgi; i┼čitsel uyaranlar─▒n otistik ├žocuklarda di─čer uyaranlara kar┼č─▒ bask─▒nl─▒─č─▒, m├╝zi─čin de bu noktada ├žocu─čun ilgisini ├žekme anlam─▒nda ├Ânemli bir i┼člevi ├╝stlenmesi a├ž─▒s─▒ndan evrensel olarak d├╝┼č├╝n├╝lebilir. Yetenek s├Âz konusu oldu─ču zaman y├╝ksek fonksiyona sahip baz─▒ otistik ├žocuklarda m├╝ziksel anlamda ├╝st├╝n yetenekler g├Âr├╝lse de, evrensel olarak nitelendirilemez.

Literat├╝r kapsam─▒nda otistik ├žocuklarla m├╝zik terapi ├╝zerine yap─▒lan ara┼čt─▒rmalar─▒n iki grup alt─▒nda topland─▒─č─▒ g├Âr├╝l├╝r:

a) M├╝zikal duyarl─▒l─▒─č─▒n art─▒p artmad─▒─č─▒n─▒ g├Âzlemlemeye y├Ânelik yap─▒lan ara┼čt─▒rmalar (Alg─▒lama ├╝zerine odaklanan ara┼čt─▒rmalar)

b) M├╝zi─čin etkisiyle sosyal davran─▒┼č de─či┼čimini ├╝zerine yap─▒lan ara┼čt─▒rmalar

M├╝zikal duyarl─▒l─▒k ├╝zerine yap─▒lan ara┼čt─▒rmalar psikolojik-n├Ârolojik ara┼čt─▒rmalar kapsam─▒nda de─čerlendirilir. Genel olarak b├╝t├╝n ara┼čt─▒rmalar─▒n ├ž─▒k─▒┼č noktas─▒ otistik ├žocuklar─▒n m├╝zi─če kar┼č─▒ olan a┼č─▒r─▒ ilgileridir. Bu a┼č─▒r─▒ ilgi, y├╝ksek fonksiyonlu otistik ├žocuklarda y├╝ksek m├╝zikal alg─▒y─▒ da beraberinde getirir. Yap─▒lan m├╝zik ├žal─▒┼čmalar─▒ ve ├žalg─▒ e─čitimi ile m├╝zikal alg─▒ ├╝zerine odaklan─▒l─▒r. Yap─▒lan kimi ├žal─▒┼čmalarda mutlak kulak ├Âzelli─čine sahip olan otistik ├žocuklara rastlan─▒r, bu ├žocuklar belirli bir frekans─▒ olan her sesin nota kar┼č─▒l─▒─č─▒n─▒ s├Âyleyebilme yetene─čine sahiptirler. Sonu├ž olarak m├╝zikal duyarl─▒l─▒k ├╝zerine yap─▒lan ara┼čt─▒rmalar n├Ârolojik ara┼čt─▒rmalar kapsam─▒nda d├╝┼č├╝n├╝l├╝r.

M├╝zi─čin etkisiyle sosyal davran─▒┼č de─či┼čimi ve m├╝zi─čin tedavi edici etkisi ├╝zerine yap─▒lan ara┼čt─▒rmalarda, herhangi bir ┼čekilde m├╝zikle ili┼čkilenen otistik ├žocu─čun problem davran─▒┼člar─▒n─▒n seyri takip edilir. Ayn─▒ zamanda otizmin belirtileri olan; sosyal ileti┼čim zorlu─ču, g├Âz temas─▒ kuramama vb. hastal─▒─ča ├Âzg├╝ problemleri azaltmak i├žin m├╝zik terapiden faydalan─▒l─▒r. Bu ├žal─▒┼čmalar─▒n ortak ├Âzelli─či ├žocu─čun sosyal ileti┼čim sorunlar─▒n─▒ ortadan kald─▒rmaya y├Ânelik meseleleri ele almas─▒d─▒r.

Or├žun Berrak├žay

M├╝zik ├ľ─čretmeni – Dokuz Eyl├╝l ├ťniversitesi G├╝zel Sanatlar Enstit├╝s├╝ M├╝zik Bilimleri Anabilim Dal─▒ Doktora ├ľ─črencisi

“M├╝zik ve Otizm” www.muzikveotizm.com sitesi kurucusu

%d blogcu bunu be─čendi: