DRAMA
Drama, eÄŸitim ve öÄŸretimde yeni bir oluÅŸumdur. Ezbere dayalı bir eÄŸitim çocuÄŸun zihinsel geliÅŸimini, araÅŸtırmasını, paylaÅŸmayı öÄŸrenmesini engeller. Drama ise , çocuÄŸu geliÅŸtiren yetiÅŸtiren baÅŸlı başına bir eÄŸitim alanıdır. Drama ile oyun iç içedir. Drama oyunun pek çok özelliÄŸini barındırır. Oyun, çocuk için yemek, içmek kadar önemlidir. Oyun; çocuÄŸun çevresiyle ilgi kurmasını,duygularını dışa vurmasını,deneyim kazanmasını , eÄŸlenmesini , dinlenmesini , rahatlamasını ve problemlerini çözmesini saÄŸlar. Drama ;bireyler arasında dolaysız bir iletiÅŸim ve etkileÅŸim saÄŸlar. Drama bir olayı,oyunu,yaÅŸantıyı tiyatro tekniklerinden yararlanarak,geliÅŸtirerek canlandırmaktır.
Yaratıcı drama bir grup çalışması içinde,öÄŸrencilerin bir yaÅŸantıyı,bir kavramı,ders ünitelerinden belli konu yada temaları yaÅŸayarak,canlandırarak,oynayarak öÄŸrenmelerini saÄŸlayan bir süreç, eÄŸitsel bir ortamdır. Bu arada eski bilgiler yeniden gözden geçirilir,sorgulanır,yeni biliÅŸsel ve duyuÅŸsal örüntüler içinde pekiÅŸtirilir . Drama surecinde çocuk;gözlem,deneyim,duygu ve bilgilerini canlandırarak yaÅŸar.

1.TEMEL KAVRAMLAR

Dramada sıklıkla kullanılan kavramlardan önemlileri ÅŸunlardır :

a.     Yaratıcılık
b.     Dramatik oyun
c.     Dramatizasyon
d.     Drama ( Yaratıcı Drama )
e.     Rol oynama
f.      DoÄŸaçlama
g.     Ä°letiÅŸim
h.     EtkileÅŸim

a.     Yaratıcılık

1.     Yaratıcılık insana özgü bir yeti ve yetenektir. Yeter ki  insanlar bunun farkına varabilsin. Yaratıcı olmak için bir dahi olmak gerekli deÄŸildir. Yaratıcılık, insan yaÅŸamının tüm yönlerinde yer alan temel bir yetenektir.

2.     Drama insanlara bu özelliklerini fark ettirir. Yeteneklerinin farkında olan ve onları kullanmaya çalışan insanlardan çekinilmemelidir. Bu ifade ÅŸekilleri sözlü ve yazılı olabildiÄŸi gibi dans , resim , tiyatro , müzik , edebiyat,ÅŸiir ÅŸeklinde de gerçekleÅŸebilir. Yada matematik,fizik,kimya,biyoloji gibi bilgilerin eklenmesiyle keÅŸiflerde bulunmak ÅŸeklinde ortaya çıkabilir.

3.     Yaratıcılığa bir süreç, bir kiÅŸilik özelliÄŸi yada süreç sonunda ortaya çıkan sonuç ( ürün ) açısından yaklaşılabilir. EÄŸitimciler açısından süreç daha önemlidir. Çünkü yaratıcı bir eÄŸitsel süreç sonunda araÅŸtırıcı, özgür düÅŸünen, sorular soran bireye ulaşır. Yaratıcı kiÅŸilerde öÄŸrenmeye hazır olma, anlatımda akıcılık, düÅŸüncede esneklik ve özgürlük, sabır,merak, sezgi,hayal gücü,deneme,araÅŸtırma,sınama,bulma,kalıplardan kurtulma ve yeni fikirler üretme en belirgin özelliklerdir. ‘Genel olarak yaratıcılık ;daha önceden kurulmamış iliÅŸkileri kurabilme,böylece yeni düÅŸünce ÅŸeması içinde,yeni yaÅŸantılar,deneyimler,yeni düÅŸünceler ve yeni ürünler ortaya koyma durumudur.’ DüÅŸünce kalıpları dışına çıkmak hem bireye hem de etkileÅŸim içinde olanlara önemli açılımlar saÄŸlar.

Yaratıcılığı  Engelleyen Etmenler
Ä°nsanın yaratıcılığını engelleyen en önemli etmenleri ÅŸöyle sıralayabiliriz ;

     *        Bireyin kendini tanımaması
*        Eksikliklerini ve fazlalıklarını bilmemesi
*        Bilgiye ulaÅŸmayı bilmemesi
*        Ezberci eÄŸitim ve öÄŸretim
*        YurttaÅŸ olma sorumluluklarını tanımaması
*        YaÅŸamı yeterince anlamlandıramamış olması
*        Kendini ifade etme yetisinin geliÅŸmemiÅŸ olması
*        Toplumda var olan  durum ve kurallara uyma zorunluluÄŸu
*        Rahatına düÅŸkün olması
*        Kendini yeterince özgür hissetmemesi
*        Konu hakkında yeterli bilgiye sahip olmaması
*        Kendini güvende hissetmemesi
*        Yenilgiye uÄŸramaktan, alay edilmekten ve yanlış yapmaktan korkması
*        Belli bir otoriteye bağımlı olması
*        Yaratıcılığın dünyada pek az kiÅŸiye özgü bir yetenek olduÄŸunu düÅŸünmesi

Ayrıca kalabalık sınıf ortamı, esnek olmayan öÄŸretmenler, öÄŸrencilere söz hakkı tanımaması,kısacası demokrasiye dayanmayan sınıf ortamı gibi etmenlerde yaratıcılığı engeller. Bunun yanında ailenin ve yakın çevrenin,çocuÄŸu kısıtlamak çocuÄŸun düÅŸünce ve sorunlarına deÄŸer vermemek, doÄŸa ile iletiÅŸimini engellemek , çocuÄŸun yaptıklarını yanlış ve saçma bulmak,denetlemek,ÅŸiddet kullanmak,azarlamak,belli kalıplara sokmaya zorlamak gibi davranışları da yaratıcılığı engeller.

Yaratıcılık Aşamaları
      1.     Hazılık dönemi
2.     Kuluçka dönemi
3.     Aydınlanma dönemi
4.     GerçekleÅŸme yada doÄŸrulama dönemi

1.      Hazılık dönemi :bu dönemde sorun,gereksinim yada gerçekleÅŸtirilmek istenen ÅŸey saptanır,tanımlanır. Çözüm için gereken bilgi ve malzeme toplanır ve bunlar çözümün geçerliliÄŸi iÅŸlerliliÄŸi bakımından ölçütlere vurulur.

2.      Kuluçka dönemi :sorundan çıkarak geriye gidilir. Bu dönem,hazırlık aÅŸamasındaki gibi dakikalarca sürebileceÄŸi gibi haftalar yada yıllar boyuda sürebilir.

3.     Aydınlanma dönemi :düÅŸünüler yaratıcılığa bir temel oluÅŸturmak üzere zihinden doÄŸarlar bu aÅŸama çoÄŸunlukla anlıktır,müthiÅŸ bir iç görüler zenginliÄŸi içinde geliÅŸir,birkaç dakika yada bir kaç saat sürer.

4.    GerçekleÅŸme dönemi ( DoÄŸrulama Dönemi ):aydınlanma aÅŸamasında ortaya çıkan ne ise,onun gereksinimleri karşılayıp karşılayamayacağının,hazırlık aÅŸamasında saptanmış ölçülere uyup uymamayacağının anlaşılması ve gösterilmesi için yapılan bir dizi etkinliktir.

b.    Dramatik Oyun

Çocukların çevrelerinde keÅŸfettikleri tüm karakterleri ve hareketleri taklit ettikleri özgür bir ortamda oynanan oyundur. Dramatik oyun içinde çocuk kendini ifade eder. ÇocuÄŸun ilgisine göre tekrar oynanabilir. ÖrneÄŸin;evcilik,doktorculuk gibi oyunlar için dramatik sözcüÄŸü eyleme dayalı olması,hareketli oyun ve canlandırmalara yer verilmesi açısından kullanılmaktadır. Dramatik oyun anlıktır,süresi belli deÄŸildir. Temel olarak öykünmeye dayanır.

c.  Dramatizasyon

Dramatizasyon tıpkı drama gibi bir eylemselleÅŸtirmedir. Rol oynama yöntemi ile iç dramaların görselleÅŸtirilmesidir. Bir metni düz anlatımdan çıkarılarak yaÅŸamda gerçekleÅŸme ÅŸeklinin bulunması,bu tutumun bir beceri halini alması yönünde çalışma yapılmasıdır. Yada bir konu,bir olay yada durumun roller verilmesi yoluyla ve hareket,mimik,jest ve sözlerle canlandırılmasıdır. ÇocuÄŸun bedensel,zihinsel,duyuÅŸsal,sosyal ve kültürel tüm özelliklerini geliÅŸtirir,çocuÄŸu hayata hazırlamaya çalışır.

d.     Drama  ( Yaratıcı Drama )

Drama ve dram kavramlarının daha eski ve köklü kavramlar olduÄŸu belirtilmiÅŸti. Böyle bir yaratıcılık eÄŸitimi;

     *        EÄŸitimde
*        Resim,müzik,tiyatro,dans,ÅŸiir,edebiyat gibi ifade becerilerinin geliÅŸtirilmesinde.
*        Bireyin kendini tanıması ve olanaklarını kullanması becerilerinin geliÅŸmesinde kullanılır.
*        Psikolojide drama kullanımına psikodrama bilindiÄŸi gibi sosyolojide de sosyodrama sözü kullanılır.

Dramanın dramatizasyondan ayrıldığı önemli noktalar ÅŸunlardır; dramatizasyonda rolleri dağıtan ve oynatan bir öÄŸretmen vardır. Dramada birlikte yaratılan oyun süreçlerine karşın,dramatizasyonda belirlenmiÅŸ roller verilir,doÄŸaçlamaya yer verilmez,kendiliÄŸindenlik de pek yer almaz. Çocuk hayal gücünü geliÅŸtirir,çocuÄŸun duygu ve heyecanı artar. Bunları yaparken sözcük daÄŸarcığı geliÅŸir,yeni bilgiler edinir. ÖÄŸrenci dramada yaratıcı bir sürece girer ‘drama; bir insanın kendi kendine ve baÅŸkalarıyla olan iliÅŸkilerin tümüne denir. Kendi kendine olanına iç drama,baÅŸkalarıyla iletiÅŸim ve etkileÅŸim eylemine dış drama denir. Ä°nsanların düalist ( iki ruhlu ) bir yapıda olmamaları için,iç dramalarıyla dış dramalarının örtüÅŸmesi saÄŸlanmalıdır. Ä°ç drama,bireyin çocukluÄŸundan günümüze deÄŸin bilgi birikimi ile oluÅŸur.

e.     Rol Oynama

Ä°nsanlar yaÅŸantılarının her döneminde,her anında bir rol oynarlar. Rol,bir bakıma incelemek,analiz etmek,doÄŸruyu aramaktır. Bir oyunda rol oynamak demek oyundaki bir karakterin duygularını,düÅŸüncelerini canlandırmak demektir. Aslında insanlar yaÅŸamlarında her an her zaman yeni bir rol oynarlar. Her duruma karşı yeni roller yaratırlar. Çocuk oyunlarında rol oynamaya en iyi örnek evcilik oyunlarıdır. Öykülenme ve pandonim rol oynamaya baÅŸlamanın kolay yoludur. Polis,doktor,öÄŸretmen,ÅŸoför gibi kiÅŸilerin yorgun,sinirli,kızgın,neÅŸeli vb. hallerini canlandırmak söz konusu olabilir. Rol oynama hiç bir zaman bir film veya tiyatro oyundaki karakterin aynı biçimde canlandırılması deÄŸildir. Rol yapmanın daha geliÅŸmiÅŸ biçimi , gerçek hayatta henüz yaÅŸanmamış rolleri üstlenerek , yaÅŸamın daha ilerideki aÅŸamalarına hazırlanmaktadır. Dramanın önemli bir bölümünü rol oynama oluÅŸturur. Bir çocuk oyununda baÅŸarılı olan çocuk, rol oynama konusunda cesur ve giriÅŸken olmayabilir. Çünkü rol oynayarak kiÅŸilik sırlarını dışarı vuracağından korkar. ArkadaÅŸlarının onun özel yanlarını öÄŸrenerek kendisi ile alay edeceklerinden çekinir. Zaaflarının baÅŸkalarına eÄŸlence olacağını zanneder.

f.       DoÄŸaçlama

DoÄŸaçlama , belli bir hazırlık üzerine kurulan , büyük ölçüde grup dinamiÄŸinden yararlanılarak oluÅŸturulan rol oynamalar , oyunlar ve benzeri süreçlerdir. DoÄŸaçlama , öÄŸrenciye sosyal olaylardaki gerçeÄŸe uygun davranışları canlandırması için fırsat verdiÄŸi gibi , gerçek yaÅŸamda karşılaÅŸacağı durumlara da hazırlıklı olması açısından geniÅŸ olanaklar sunar. DoÄŸaçlama insanın davranışlarında önemli bir yönlendirici ögedir. Birbirini tanımayan iki insanın birbiri ile karşılaÅŸtıklarındaki davranışları bir tür doÄŸaçlama olarak görülebilir. Demek ki doÄŸaçlama , anında ortaya çıkan bir durum olmaktan çok , belli kural ve kalıplara göre deÄŸiÅŸen , deÄŸiÅŸtirilebilen davranışlar , oluÅŸumlardır. Anında yaratılırmış gibi görünse de belli  hazırlık süreçlerini barındırır. Çocukların oyun oynamaları da bir tür doÄŸaçlamadır. Çocukların ilk baÅŸlarda hareket ederken ve konuÅŸurken akıcı olmayabilirler .Zamanla grubu tanırlar , kendilerine ve diÄŸerlerine güvenleri artar , düÅŸüncelerini sözlerle , hareketlerle rahat bir ÅŸekilde ifade ederler.

g.     Ä°letiÅŸim

Duygu , düÅŸünce ya da bilgilerin söz , devinim , yazı , görüntü , vb. aracılığıyla baÅŸkalarına aktarılması ve paylaşılmasıdır.

h.     EtkileÅŸim

Toplumdaki insanlar birbiri ile iliÅŸkilidir. Karşılıklı iletiÅŸim ve etkileÅŸim hem birey hem de grup için son derece önemlidir. Ä°nsanlar ve gruplar birbiriyle çok sayıda iliÅŸki kurarlar. EtkileÅŸim bu karşılıklı iliÅŸkiler içinde geçerlidir. Öncelikle sosyal etkileÅŸim karşılıklı olmayı gerektirir. Bundan dolayı da etkileÅŸim iletiÅŸimde son derece önemlidir. Etkileme durumu ile anlatılmak istenen , bireylerin birbirlerinin duygularını , düÅŸüncelerini tutumlarını , ilgilerini , alışkanlıklarını , deÄŸer yargılarını , yaratıcı drama sürecine katmaları , paylaÅŸmaları , paylaÅŸtıklarını deÄŸiÅŸik açılardan denetlemeleri ve bunların sonucunda elde edilenleri çevreleriyle bütünleÅŸtirmeleridir.

2.OYUNUN ÖNEMÄ°

     Oyun ,  kiÅŸiliÄŸin geliÅŸimi süresince diÄŸer insanlarla paylaÅŸarak , taklit ederek gerçekleÅŸtirilen ve yaÅŸamın temel dayanağı olan önemli bir etkinliktir. Oyun ortamları , çocukluktan baÅŸlayarak her yaÅŸtan insanın fırsat buldukça içinde olmaktan keyif aldığı ortamlardır. Oyun , öÄŸrencinin hayal gücünü geliÅŸtirir , dil geliÅŸimini saÄŸlar , insanlar arası etkileÅŸimi arttırır. ÇocuÄŸun , kendi bedenini tanımasına yardımcı olur , dikkatini toplamasını saÄŸlar. Bunların yanı sıra oyun , çocuÄŸun çevreyi gerçek yönleriyle tanıma ve araÅŸtırmasını , yetiÅŸkin rollerini gözlemlemesini , karar verme ve mantık yürütme yeteneÄŸini geliÅŸtirmesini saÄŸlar. Çocuk , oyun sayesinde fazla enerjisini iyi yönde kullanmayı öÄŸrenir. Oyun , tarih boyunca hem çocukların hem de büyüklerin iletiÅŸim aracı olmuÅŸtur. Ä°ki çocuk yan yana geldiÄŸinde , göz göze bakışarak birlikte oynamak istediklerini iÅŸaretini verirler. Az sonra ne oynayacaklarını kararlaÅŸtırırlar. Oyun aynı zamanda zaman geçirme ve eÄŸlence aracıdır. ÇocuÄŸun duygularını , ruhsal çatışmalarını , eÄŸilimlerini , düÅŸlerini , isteklerini ve çevresel etkinliklerini içine alır . Çocuk oynadığı oyunda problemlerini , sevincini , öfkesini , nefretini ifade eder. Oyunun büyüleyici bir etkisi vardır . Oyun kuralları baÄŸlayıcıdır. KuÅŸkuya yer bırakmaz . Kurallar bozulunca bütün oyun çöker. Oyun kurallarını çiÄŸneyen oyun dışında kalır. Ciddi bir iÅŸ olarak benimsememekle birlikte oyuncu yoÄŸun ÅŸekilde ve tamamen kendini oyuna verir.

Çocuk oyunlarının bazı özelliklerini ÅŸöyle sıralayabiliriz :

      1.     Oyun çocuÄŸun serbest etkinlik alanıdır. Oyunun belli baÅŸlı amacı yoktur
2.     Oyunda ki nitelik ve konular çocuÄŸun geliÅŸimine baÄŸlı olarak zaman içinde farklılık gösterir.
3.     Oyunun tekniÄŸi her çocuÄŸa göre deÄŸiÅŸir.
4.     Oyun , çocuÄŸun duygularını doÄŸal olarak ifade etmesini saÄŸlar.
5.     Bazı oyunlarda bir çeÅŸit ‘ alıştırma ’ iÅŸlevi bulunur .
6.     Oyunlar çoÄŸunlukla bilinen yaÅŸantıların yeniden yaÅŸanması veya yaÅŸantıların sürdürülmesi olarak
        görülür.
7.     Beceri ister.
8.     Cesaret ister.

3. DRAMA – OYUN Ä°LÄ°ÅžKÄ°SÄ°

      Drama ; bir sözcüÄŸü , kavrama , bir yaÅŸantıyı , bir olayı oyun veya oyunlar geliÅŸtirerek canlandırmaktır. Bireyler arası doÄŸrudan etkileÅŸime dayanır. Oyun , geliÅŸimin ve büyümenin temel bir aracıdır. Oyun olmadan etkili bir yaÅŸam ve saÄŸlıklı bir geliÅŸmeden söz edilemez. Oyun çocuk için yemek , içmek kadar önemli bir etkinliktir. Drama süreci içinde çeÅŸitli oyunlarda yer alabilir. Çocuk , oyunda ben , sen ve biz kavramlarını öÄŸrenir . PaylaÅŸma , yardımlaÅŸma , yenme ve yenilmeyi yaÅŸayarak öÄŸrenir ,Oyun kız erkek çocuklar  arasındaki ayrımın , çekiÅŸmenin azalmasını saÄŸlayabilir. Güven duyma , karar verme , iletiÅŸim kurma drama ile oyun arasında ki ortak noktalardır. Dramanın kökeninde oyun kavramı bulunduÄŸuna göre eÄŸitimde dramada da kültürel ve evrensel oyunlardan yararlanılır . Oyunda ki etkileÅŸim ile toplumsal gerçeklikte ki etkileÅŸimin benzer olması , oyunun eÄŸitimde drama da kullanılmasına neden olmuÅŸtur. EÄŸitim de drama grupla yapılan oyunsu süreçlerdir. Grup içinde ki bireyler belli bir konuyu irdeler, oynar , yeniden gözden geçirir ve rolleri deÄŸiÅŸtirirler. Drama da dikkati toplayarak ve yaratıcılığı geliÅŸtirerek düÅŸünmenin bilgiye geçiÅŸini saÄŸlamak önemli bir hedeftir. Çocukluk çağı oyunları drama da temel alınır. EÄŸitim de drama çalışmalarında pek çok amaç için oyuna baÅŸvurulur. Oyunu birlikte tasarlama, kuralları birlikte belirleme , birlikte oynama gibi özellikler eÄŸitimde drama da kullanılır. Drama da grup içerisinde daha küçük gruplar ve bireyler vardır. Fikir alışveriÅŸi yargılamayı ve deÄŸerlendirmeyi beraberinde getirir. Yargılama ve deÄŸerlendirme belli sentezlere götürür. Birey kendini böyle bir grup içerisinde güvende hisseder. Kendini tanır , grubu tanır , grupla uyumlu bir çalışma ortamına girer. Dramanın ve oyunun iç içe olduÄŸunu düÅŸünürsek drama lideri ( öÄŸretmeni )’ nin çocuk oyunlarını iyi bilmesi yerinde olur.

4. DRAMANIN ÖNEMÄ°

      Drama, tiyatro,sinema,dans gibi kiÅŸiyi aktif kılan bir alandır. Drama insanı kuÅŸatır ve geliÅŸtirir. EÄŸitim ve öÄŸretimde öÄŸretmenler pek çok konuda dramadan yaralanırlar. Rol oynama, yaratıcı dramanın önemli araçlarından biridir. Drama çalışmaları çocuÄŸu bağımsız davranmaya, hoÅŸgörülü olmaya, demokratik olmaya ve yaratıcı bir kiÅŸilik kazanmaya yöneltir. Ayrıca , drama,eÄŸitimin deÄŸiÅŸik basamaklarında yer alan diÄŸer disiplinlerin pek çoÄŸunda bir yöntem olarak uygulanabilir. Drama yoluyla öÄŸrenme çabuklaÅŸtırılır ,etkinleÅŸtirilir. Bu çalışmalar öÄŸrencinin sözcükleri ,tutum ve davranışları ,devinimleri ve yaÅŸam durumlarını anlamlandırmasını saÄŸlar.

EÄŸitimde yaratıcı dramanın önemini ÅŸu ÅŸekilde özetleyebiliriz ;

a.     Ä°mgelem ( hayal ) gücünü geliÅŸtirir :
b.     Bağımsız düÅŸünebilmeyi saÄŸlar :
c.     Ä°ÅŸ birliÄŸi yapabilme özelliÄŸini geliÅŸtirir :
d.     Sosyal ve psikolojik duyarlılık yaratır :

     Bir kiÅŸinin kendisini karşısındaki kiÅŸinin yerine koyarak, olaylara onun bakış açısıyla bakması, o kiÅŸinin duygularını ve düÅŸüncelerini doÄŸru olarak anlamasını ve hissetmesini ve bu durumun ona iletilmesi sürecine empati adı verilir.
e.     Dört temel dil becerisini ( konuÅŸma , dinleme, okuma , yazma ) kazandırır,dilin kullanım alanlarını ve kalitesini zenginleÅŸtirir :

Dil geliÅŸimi ile ilgili hedeflenenler ÅŸu ÅŸekilde belirlenmiÅŸtir :

*        KonuÅŸmada güven
*        KonuÅŸma becerisinde geliÅŸme
*        Sözcük daÄŸarcığında geliÅŸme
*        DüÅŸüncelerin yazılı ve sözlü anlatımında geliÅŸme
*        Dinleme becerisinde geliÅŸme
*        Farklı sosyal rol ve statülere iliÅŸkin deÄŸiÅŸik dil biçimlerini kullanabilme
*        Okuma becerisini geliÅŸtirme
*        Yazma becerisini geliÅŸtirme

f.       Sözel olmayan iletiÅŸimin öÄŸrenilmesini saÄŸlar.
g.      Yaratıcılık ve estetik geliÅŸimini saÄŸlar.
h.      Etik deÄŸerlerinin geliÅŸmesine olanak saÄŸlar.
i.       Kendine güven duyma ,karar verme becerilerinin geliÅŸmesini saÄŸlar.
j.       Farklı olay ve durumlarla ilgili deneyim kazandırır.
k.       Kaslarını hareket ettiren yeni yöntemleri bulmayı,denemeyi ve bedenini çok yönlü geliÅŸtirmeyi
         saÄŸlar.
l.       Çevresindeki canlı ve cansız varlıkları tanıma ve algılamayı öÄŸretir.
m.      Hata yapma korkusu olmaksızın yeni davranışlar geliÅŸtirmeyi saÄŸlar.
n.      Sanat formlarına duyarlılık göstermeyi saÄŸlar.
o.      Özellikle doÄŸaçlama çalışmalarında iç tepi ve dürtülerden yaralanmayı öÄŸretir.
p.      Duygunun saÄŸlıklı bir ÅŸekilde boÅŸalımından yararlanmayı saÄŸlar.( Bu kontrollü bir birey için oldukça
         önemlidir.)Duygunun denetlenmesi ,onun bastırılması anlamına gelmez. Bütün insanlar zaman   
         zaman hissettikleri öfke,korku,kaygı,kıskançlık,dargınlık gibi duygularını bu temaların ifade edildiÄŸi
         oyunlarda rol alarak boÅŸaltabilir ve gerilimden kurtulabilirler.
q.     Öncelikle kendini tanımasını saÄŸlar.
r.      Kendinde bulunan özelliklerle baÅŸkalarını karşılaÅŸtırabilmeyi saÄŸlar.
s.      BaÅŸkaları ile benzerliklerini keÅŸfetmesini saÄŸlar.
t.      Kendinde geliÅŸtirmek istediÄŸi yanlarıyla ilgilenmesini ,kendini eleÅŸtirebilmesini saÄŸlar.
u.      Kendini ifade etmede gerek duyduÄŸu kaynaklara ulaÅŸma gerekliliÄŸini fark ettirir.
v.      Bilgiye ulaÅŸmaya ve onu kullanmaya istekli duruma gelir.
w.     Kendini ifade etmede güven kazanır.

5.     DRAMA ARAÇ VE GEREÇLERÄ°

Araç, gereç ve materyaller dramanın ayrılmaz parçasıdır. Araç ve gereçler rol oynamada ve doÄŸaçlamalarda bireyin dikkatinin odaklaÅŸmasında ( konsantrasyon ) yerinde kullanıldığında yararlı iÅŸlev üstlenir.
     Drama dersinin yapılacağı sınıf ortamında ( drama odasında ) ÅŸu araç ve gereçler bulunabilir:Çantalar,eski süs eÅŸyaları,yöresel giysiler,çeÅŸitlitakılar,meslekgiysileri.ÅŸapkalar,baston,fular,baÅŸlıklar,maskeler,ayakkabılar,yelekler , makyaj malzemeleri .toplar vb.  Dramada konsantrasyon saÄŸlamak ve iÅŸlenen konuyla ilgili bir atmosfer yaratabilmek için,klasik müzik,deÄŸiÅŸik uluslardan alınan etnik müzik örnekleri,pop müzik,çağın yeni müzik akımları olarak bilinen elektronik müzik. Çizme ve boyamada dramanın etkisini arttırır , öÄŸrencinin dikkatinin yoÄŸunlaÅŸmasını saÄŸlar. Görsel materyaller , eski fotoÄŸraflar , kartlar , gazete küpürleri , dergilerden kesilmiÅŸ resim ve fotoÄŸraflar , slaytlar , tepegöz projektör vb. etkinlik öncesi öÄŸretmen (lider) tarafından hazırlanabilecek olan materyallerdir . ÖÄŸretmen , malzeme saÄŸlamada yönetimle , diÄŸer öÄŸretmenlerle , velilerle,çevredeki çeÅŸitli iÅŸyerleri ve kurumlarla iyi iliÅŸkiler kurarak destek alabilmelidir. Araç gereçsizde drama yapılabileceÄŸi asla unutulmamalıdır. GerektiÄŸinde öÄŸrencinin , üstündeki giysileri , saçı , eli , ayağı çeÅŸitli amaçlarla isteÄŸe ve yaratıcılığa göre kullanılabilir. Kitaplıklarda bir gereksinim olarak drama ile iliÅŸkilendirilmeli drama dergisinde öÄŸrenci, bilgiye gerek duyulan noktalarda kütüphaneden yararlanmaya , kaynaÄŸa ulaÅŸmaya , kaynak tarayabilmeye , eriÅŸtiÄŸi bilgiyi uygulamada kullanmaya özendirilmelidir. Bu açıdan kitaplıkta drama çalışmalarının bir baÅŸvuru merkezi olarak araç ve gereçten sayılabilir.

B- DRAMA Ä°LKELERÄ° VE AÅžAMALARI

KONULAR 

1.      DRAMA ÖÄžRETMENÄ°NÄ°N ÖZELLÄ°KLERÄ°

2.      DRAMA Ä°LKELERÄ°
a.      Drama Oyun Ä°lkeleri
b.      Drama Araç ve Gereçlerini Hazırlama ilkeleri
c.      Drama Oyun Alanı Hazırlama Ä°lkeleri

3.      DRAMA AÅžAMALARI
a.      Isınma
b.      KaynaÅŸtırma
c.      Uygulama
d.      Tarışma ( Gözden Geçirme ve DeÄŸerlendirme )
e.      Rahatlama Alıştırmaları

1. DRAMA ÖÄžRETMENÄ°NÄ°N ÖZELLÄ°KLERÄ°

ÖÄŸretmen , çocuÄŸun oyun arkadaşıdır. Drama çalışmaları ; hoÅŸgörülü , yaratıcı , özgürce kendini ifade edebilen bireyler yetiÅŸtirmeye yöneliktir . Drama sürecinin temel ögesi insandır. Drama öÄŸretmeni , drama sürecinin temellerinden ve önemli ögelerinden biridir. Drama sürecinde ilk hareketi veren , sunan ve deÄŸerlendiren öÄŸretmendir. Dramada liderlik en zor görevlerden biridir. Her an beklenmeyen yeni bir oyunsu oluÅŸum ortaya çıkabilir. Yaratıcı dramanın yöntem , süreç ve esaslarına geçmeden önce drama öÄŸretmeninin özelliklerinin bilinmesinde yarar vardır. 

Bu özellikler ÅŸöyle sıralanabilir :
1.     Drama öÄŸretmeni konuÅŸtuÄŸu dili doÄŸru kullanmalıdır.
2.     Drama öÄŸretmeninin oyunculuk konusunda giriÅŸ niteliÄŸinde bir eÄŸitim alması gereklidir.,
3.     Bireylerle ve grupla uÄŸraÅŸan drama öÄŸretmeninin , grupta çıkabilecek sorunlara çözüm yolları bulma konusunda psikolojik  bilgilere sahip olması gereklidir.
4.     Drama öÄŸretmeni öÄŸrencilerin yaratıcı güçlerini kullanmalarına ve deneyerek öÄŸretmenlerine fırsat verici etkinlikler yaptırmalıdır.
5.     ÖÄŸretmen , çocukları olduÄŸu gibi kabul etmeli ve kendi duygularını ifade etmelerine , tartışmalarına fırsat tanımalıdır.
6.     Drama öÄŸretmeni çalışmaya baÅŸlamadan önce yapacağı iÅŸleri planlayarak sınıfa girmelidir.
7.     Drama öÄŸretmeni , oyunları izlerken daha sonraki oyunları ve bunların içereceÄŸi mesajları düÅŸünmelidir.
8.     Drama öÄŸretmeni. , drama etkinliÄŸi sırasında grup dinamiÄŸini ve dikkat yoÄŸunlaÅŸmasını etkinli sonuna kadar aynı düzeyde tutmaya özen göstermelidir.
9.     Drama da tümüyle kusursuzluk ya da doÄŸruluk ve yanlışlık aranmayacağı , drama öÄŸretmeni tarafından asla unutulmamalıdır.
10. Drama öÄŸretmeni , mesleÄŸinde özgür olmalıdır.
11. Drama öÄŸretmeni , çocukların kendilerini keÅŸfetmelerine fırsat tanımalıdır. Sonuçları söyleyerek ve çözüm yolunu açıklayarak , bu keÅŸfetmeyi engellememelidir.
12. Drama öÄŸretmeni ; iyi bir dost , iyi bir sırdaÅŸ , iyi bir arkadaÅŸ olmalıdır. Her öÄŸrenciyi eÅŸit olarak düÅŸünmeli , rahat hareket edecekleri özgür bir ortam hazırlamalıdır.
13. Drama öÄŸretmeni ; sabırlı , tutarlı , hoÅŸgörülü , güler yüzlü , anlayışlı olmalı , grubun güvenini kazanmalıdır.
14. DeÄŸiÅŸmeye açık , geliÅŸmeye elveriÅŸli , esnek bir kiÅŸiliÄŸe sahip olmalıdır.
15. ÖÄŸretmen , gerekli durumlarda farklı meslek uzmanları ile iletiÅŸime geçip iÅŸbirliÄŸine gidebilmelidir. Okul yönetimi , öÄŸretmenler ve velilerle iyi diyaloglar kurabilmelidir.
16. Drama öÄŸretmeni , grup dinamiÄŸinin ayarlanması gereken durumlarda müdahale edebilmeli , sürecin akışını doÄŸru ve tutarlı biçimde deÄŸiÅŸtirebilmek için yaratıcı gücünü kullanabilmelidir.
17. Drama öÄŸretmeni , öÄŸrenciden aldığı her türlü tepkiyi doÄŸru ve tutarlı bir biçimde gözleyip yorumlamalıdır.
18. Drama öÄŸretmeni , öÄŸrencilerde oyuna karşı bir gereksinim doÄŸurmalı ; söylenceler ( efsaneler ) , masallar , gerçek olaylar ile onları güdülemeli ve kendi yaratıcılıklarını ortaya koymalarına fırsat vermelidir.
19. Her öÄŸrencinin duygularının , düÅŸüncelerinin önemli olduÄŸunu unutmamalıdır.
20. Drama öÄŸretmeni alanı ile ilgili olarak kendini sürekli geliÅŸtirmelidir.

2.      DRAMA Ä°LKELERÄ°

a.     Drama Oyun Ä°lkeleri

Drama dersi,çocukların yaratıcılıklarını geliÅŸtirmek üzere onlara olanaklar sunar. Yaratıcı oyunlar,çocuÄŸun tüm geliÅŸim düzeylerini uyaran ,yaratıcı güçlerini geliÅŸtiren,katılımcı,öÄŸrenci merkezli etkinliklerdir. EÄŸitimde drama aynı zamanda her yaÅŸ ve deÄŸiÅŸik meslekten insan için anaokulundan baÅŸlayarak öÄŸretimin her basamağında ve yaygın eÄŸitimde kullanılabilecek eÄŸitsel ve sanatsal  bir yöntemdir. Bu ilkeleri ÅŸöyle sıralayabiliriz:

     1.     Drama etkinliÄŸine katılanlar grup içi çalışmalara hazır olmalıdır.
2.     Grup içi çalışma süresince insanlar kendilerini rahat ve güvenli hissetmelidir.
3.     Etkinliklere katılanlar , yeni ve deÄŸiÅŸik ÅŸeyler keÅŸfetmeye hazırlıklı olmalıdır.
4.     Drama etkinliÄŸi , çocuÄŸun yaÅŸ ve geliÅŸim düzeyine uygun hazırlanmalı , etkinlik hazırlanırken
        kolaydan zora doÄŸru ilkesi benimsenmelidir.
5.     Drama etkinliÄŸi hazırlanırken , grup içindeki diÄŸer gruplarla tartışarak , fikir alış veriÅŸi yaptırılmasına
        özen göstermelidir.
6.     Drama çok genel olarak , seyirciler için oynanmaz .
7.     Drama etkinliÄŸinde önemli olan oyun sürecidir.
8.     Drama çalışması yapılırken acele edilmemeli.
9.     Her drama etkinliÄŸinden sonra etkinlik hakkında konuÅŸulmalıdır.
10.    Pek çok derste drama kullanılabilir
11.    Drama çalışmalarında elverdiÄŸince herkesin katılımı saÄŸlanmalı.
12.    EtkinliÄŸe katılan bireylerin gönüllü olmaları esastır.

b.     Drama Araç ve Gereçlerini Hazırlama Ä°lkeleri :

Dramada öncelikle temel araç , öÄŸrencinin kendisidir.
Araç ve gereç hazırlarken ÅŸu ilkelere dikkat edilmelidir:

     1.     Seçilecek araç ve gereçler ;öÄŸrencinin ekonomik durumuna uygun , o yörede kolay bulunabilir olmalıdır.
2.     Fiziksel olarak öÄŸrenciye zarar vermemelidir ( kesici , sivri uçlu , patlayıcı olmamalıdır. )
3.     Alay konusu olacak , kiÅŸiliÄŸi zedeleyecek nitelikte olmamalıdır.
4.     Eldeki olanaklara göre fazla zorlanmaya girilmeden hazırlanmalıdır.
5.     ÖÄŸretmen konuya göre araç ve gerecini hazırlamayı öÄŸrenciden istemeli , birlikte planlayarak araç ve gereçlerini hazırlayabilmelidir.
6.     Araç ve gereçlerin konsantrasyonu hızlandırdığı unutulmamalı ve birlikte araç ve gereç sepeti , kutusu ve sandığı oluÅŸturulmalıdır.
7.     Hazırlanan araç ve gereçler cinsiyet farkı gözetmeksizin çocukların isteÄŸine göre kullanılmalıdır.
8.     Araç ve gereçler birden çok amaç için kullanılabilir.
9.     Hazırlanan araç ve gereçler , kasların uyum içinde çalışmasına yardımcı olmalı ve hareket özgürlüÄŸünü kısıtlamamalıdır.
10. PaylaÅŸma duygusunu desteklemeli.
11. Hazırlanan araç ve gereçler malzemeler öÄŸrencinin her an ulaÅŸabileceÄŸi yerde bulundurulmalı ve öÄŸrencinin bunları istedikleri etkinliklerde kullanmalarına fırsat verilmelidir.

c.      Drama Oyun Alanı Hazırlama Ä°lkeleri

Drama çalışmalarında bir çok önemli etken vardır. Mekan ( alan ) bunlardan en önemlisidir. Drama çalışmaları genellikle kapalı mekanda yapılır . Sınıf , uygun bir salon , hatta müze ortamı gibi rahatça hareket edebilecek mekanlarda ve açık havada da çalışılabilir. Drama çalışmalarının yapılacağı ideal alan ;

     1.     Ayakkabısız çalışmaların yapılacağı , halı veya ahÅŸap parke döÅŸeli,
2.     Sabit sıraların olmadığı ,
3.     Gürültü unsuruna karşı gerekli önlemlerin alındığı ,
4.     Oyun sergilemeye elveriÅŸli ,
5.     Sıcaklığı ve aydınlatma koÅŸulları çalışma yapmaya elveriÅŸli bir ortam olmalıdır.

Yalnız , dikkate alınması gereken bazı ilkeler vardır.
 
1.     Ortam çocuÄŸun ( öÄŸrencinin ) rahat hareket edebileceÄŸi güvenli bir yer olmalıdır.
2.     Yerin ıslak ve kaygan olmamasına dikkat edilmelidir.
3.     ÖÄŸrencilerin fiziksel olarak zarar görmemesi için , öÄŸretmenin ortamı iyice kontrol etmesi gerekir.

3. DRAMA AÅžAMALARI

EÄŸitimde drama bir grup çalışmasıdır. Grupla yapılan çalışmalarda belirli bir yöntem izlenir. Bu yollar izlenirken öÄŸretmene büyük görevler düÅŸer.

Drama etkinlikleri yapılırken aşağıdaki aşamalar izlenir:

a.      Isınma  : Isınma , eÄŸitimde dramanın önemli bir aÅŸamasıdır. Kullanılırsa sürecin başında yaptırılması uygundur. ÖÄŸretmen tüm grubun bedenlerini ve duygularını harekete geçirir. Hareket ısınmanın ana ögesidir. Vücudun eklem yerlerini açar,kasları yumuÅŸatır,rahat bir çalışma saÄŸlar. ÖÄŸretmen ısınma çalışmalarını sınıf içindeki tüm çocuklarla yapmalıdır. En fazla 10-12 dakika olmalıdır. Daha fazla ısınma çalışması yapmak,çocukları yorar. Verimli bir çalışma yapmayı engeller. Isınma çalışmalarında müzik ve ritm ısınmayı daha da kolaylaÅŸtırır. ÖÄŸretmen,ısınma çalışmalarında çocuklara müzik yada ritm eÅŸliÄŸinde yürüme,koÅŸma,zıplama,itme,çekme,sürünme,vb. hareketleri yaptırır. ÖÄŸretmen bu çalışmalar sırasında asıl hedefi gözden kaçırmamalıdır. Bu hedef doÄŸrultusunda grubu motive etmelidir. Isınma çalışmalarında öÄŸrenci önce kendini ve bedenini tanır,keÅŸfeder. Duyu organlarını harekete geçirir. Isınma çalışmalarında öÄŸretmen dikkatli olmalıdır. Bedeni zorlayıcı,ters hareketlerden yaptırmalıdır. Dramanın temel hedefi ; daha hoÅŸgörülü , birbirlerini anlayan , daha demokrat insanlar yetiÅŸtirmektir.

b.      KaynaÅŸtırma

Çocuk , kendisini tanıdıkça , kendisi ile ilgili kimi özellikleri keÅŸfettikçe grupla da iletiÅŸime girer. Bu da ısınma çalışmalarının bir parçasıdır. Çocuklar öÄŸretmenini önerisiyle gözlerini kapatıp belirli bir konuyu düÅŸünmeye , kendini dinlemeye yönlendirilebilirler. Çocukların yaÄŸmur damlası , kar tanesi , kuÅŸ tüyü olup o hareketleri yapmaları istenebilir. Bu çalışmalar sırasında kurulan iletiÅŸim giderek etkileÅŸime dönüÅŸür. Bu dönüÅŸüm , grubu birbirine daha çok yaklaÅŸtırır çocuklar birbirini tanıdıkça , birbirine dokunarak iletiÅŸim kurarlar. Bu iletiÅŸim çocukta ve grupta güven duygusunu geliÅŸtirir.

c.    Uygulama  

Her yaÅŸta insanın fırsat buldukça içinde olmaktan keyif duyduÄŸu aÅŸama , uygulama aÅŸamasıdır. Uygulamalarda genellikle sürecin nasıl geliÅŸeceÄŸi nereye varacağı gruba açılanmaz. Uygulama çalışmalarının ; beklenenden kapsamlı ,beklenenden daha uzun zaman alması yaratıcılık sürecinin iÅŸlemesine baÄŸlıdır. Böyle bir durumda öÄŸretmenini dikkat etmesi gereken nokta , oyunlarda katılımcıları gereÄŸinden fazla yormamak , çalışmanın dağılmamasına dikkat etmektir. Çocuk  ve ergenlerde yapılan uygulamalarda , yaratılan yaÅŸam durumları yoluyla çeÅŸitli konuların irdelenmesi ; anne , baba ,çocuk iliÅŸkileri ; okul , veli iliÅŸkileri ,kent yaÅŸamı ve sorunları , çevre sorunları ,vb. konularda , iletiÅŸim , bilgilendirme , fikir üretme , çözüm bulma gibi amaçlara yönelmek mümkündür. Kısaca drama uygulamalarında yaratıcı yaklaşım içindeki bireyler kendi yaÅŸamlarını daha bilinçli düzenler , kendilerine güven ve saygıyı geliÅŸtirirler. 

d.      Tartışma  ( Gözden Geçirme ve DeÄŸerlendirme )

Yaratıcı dramada tartışmalar ; çalışma öncesinde , çalışma anında , çalışma sonunda veya daha sonra yapılabilir. Dranmanın aÅŸamalarının her birinin yada bir kaçının ardından tartışmanın aşılması ; drama çalışmalarında sonuçtan çok süreç önemlidir. Drama aÅŸamalarından geçen katılımcıların çeÅŸitli davranış biçimlerini , düÅŸüncelerini , yaÅŸantılarını gözden geçirip , içsel irdelemeler yapabilmeleri ve kendi yaÅŸamlarında bilinçli ve isteyerek yeni düzenlemeler oluÅŸturulabilmeleri bu deÄŸerlendirmenin önemli bir boyutu oluÅŸturur.

e.      Rahatlama Alıştırmaları

Drama etkinliklerine katılan çocukların enerjileri en doruÄŸa çıkmıştır. Bu enerjileri boÅŸaltmak gerekir. Enerjinin boÅŸaltılması aslında çocuÄŸu rahatlamalıdır. Bu çalışmalar baÅŸlangıçta çocuklar tarafından garip karşılanabilir. ÖÄŸretmen bu çalışmalarda baÅŸarılı olursa çocuÄŸa güven kazandırır. Çocukların hayal güçleri geniÅŸ olduÄŸundan rahatlamaları daha kolaydır. Rahatlama çalışmaları sırasında çocuÄŸun düÅŸünceleri , rahatlama fikrinden çok kendine yönelir. Rahatlama çalışmaları sırasında yapılan fiziksel ve zihinsel hareketler , çocuÄŸun bedeninin , zihninin ve düÅŸüncelerinin rahatlamasına yardım eder. Rahatlama çalışmalarına baÅŸlamadan önce çocukların olumlu duygular taşıyıp taşımadığından emin olmak gerekir. Aslında öÄŸretmen drama çalışmaları sırasında ( eleÅŸtiriler , öneriler ve deÄŸerlendirmeler ) çocukları rahatlama aÅŸamasına hazırlanmış olmalıdır. Rahatlama çalışmalarında müziÄŸin büyük etkisi vardır. Özellikle zihinsel rahatlamaya yardımcı olur. Çocuklarda rahatlamanın en tipik yöntemi yere uzanıp yatılarak yapılan çalışmalardır. Bu çalışma sırasında çocukların gözlerinin kapalı olması gerekir. Rahatlama çalışmaları sırasında kontrol , öÄŸretmenin elindedir. Rahatlama çalışmaları uzun süreli olmamalıdır. ÖÄŸretmen , 4. ve 5.sınıflarda rahatlama çalışmaları yaptırabilir.

ÖrneÄŸin ;
*        Dağınık olarak yürü,
*        Omuzları boÅŸalt,
*        DeÄŸiÅŸik duygularla yürüyün,
*        Burası sinema,
*        Parmaklarının ucunda yaylanarak yürü,
*        Derin nefes al ,
*        YavaÅŸ yavaÅŸ ortaya doÄŸru toplan,dur ,
*        Kollarını aç, kol boyu aralığında açıl,
*        Nefes al ve nefes alırken kollarını yukarı kaldır,
*        Nefesini verirken ip kopmuÅŸ gibi yere düÅŸ,
*        Gözlerini kapat, yere yerleÅŸ,
*        Belini yere ver , başını yerleÅŸtir , ayaklarını hareket ettir,
*        Nefes al karnını doldur,bırak,
*        Baldırını yere deÄŸdir,
*        Bacaklarını çek, kır, salla , bacakların titresin,
*        Avuçlarını aç , kapa, bileklerini çek,
*        Kollarını dirsekten kır, uza, çek, salla,
*        Kürek kemiklerini yerde hareket ettir,
*        Nefes al , nefesinin gittiÄŸi yeri düÅŸün,
*        Küçük bir hap olduÄŸunu düÅŸün ve gittiÄŸin yeri gözle,
*        Organlarını dolaÅŸ,
*        Hiçbir ağırlığın yok , boÅŸlukta uçuyorsun, ( klasik müzik baÅŸlar.) rüzgarla birlikte hızlı bir seyahat yapıyorsun , duyduÄŸun sesleri düÅŸün ,kendini dinle , kendini hazır hissettiÄŸin zaman yavaÅŸ yavaÅŸ sola dön, dört ayak ol ve otur.

C-DRAMA ETKÄ°NLÄ°K TÜRLERÄ°

KONULAR

1.     ISINMA ÇALIÅžMALAR

     a.     Fiziksel Isınma
b.     Grubun Birbirine Isınması
c.      Ä°letiÅŸimi Artırıcı Isınma Çalışmaları

     2.     DRAMATÄ°ZASYON
3.     DRAMATÄ°K OYUN
4.     DRAMA ( YARATICI DRAMA )
5.     OYUNLAR – DOÄžAÇLAMALAR
6.     ÖYKÜ OLUÅžTURMA
7.     TOPLUMSAL KONULARDA DRAMA
8.     DUYU ve  DEVÄ°NÄ°N OYUNLARI
9.     SOSYAL YAÅžAMA Ä°LÄ°ÅžKÄ°N OYUNLAR
10.   Ä°MGELEMÄ° GELÄ°ÅžTÄ°RÄ°CÄ° OYUNLAR
11.   OYUN KURMA ÇALIÅžMALARI
12.   PANDOMÄ°M ( SÖZSÜZ OYUN )
13.   KUKLA

C – DRAMA ETKÄ°NLÄ°K TÜRLERÄ° 

1.     ISINMA ÇALIÅžMALARI

Isınma çalışmaları , rahatlama ve devinim çalışmaları olarak ta adlandırılır. Bu çalışmalarda kiÅŸiye beÅŸ duyuyu kullanma , gözlem yapma alıştırmaları ile bedensel ve dokunsal alıştırmalar yaptırılır. Genellikle öÄŸretmen , seçtiÄŸi konu üzerinde grupla birlikte kısa bir ısınma çalışması yapar . Bu çalışma yaÅŸ gruplarına göre deÄŸiÅŸir . Çalışmalar sırasında beÅŸ duyuyu kullanma , devinime dayalı alıştırmalarla bedenini tanıma ve gruba uyum saÄŸlama etkinlikleri yaptırılır. Bu çalışmalar , öÄŸrencilerin bedensel açıdan kendilerini ve karşısındakilerini tanımasını , birbirleriyle iletiÅŸim kurmasını amaçlar. Rahatlama ve gevÅŸeme alıştırmaları da ısınma çalışmalarına girer.

Isınma çalışmaları ;

    1.     DuyuÅŸsal ve bedensel açıdan kendini tanıma ,
    2.     Ä°letiÅŸim kurma ve giderek daha çok kiÅŸili iletiÅŸim ve etkileÅŸime geçme ,
    3.     Grup dinamiÄŸini oluÅŸturmayı saÄŸlar.

a.     Fiziksel Isınma

Hareket , bebelikten itibaren baÅŸlar ve bir geliÅŸme gösterir. Çocuklar hoplar, uzanır, koÅŸar, enerjilerini yönlendirecek bu becerilerini geliÅŸtirirler. Çocuk önceleri hareket ederken bütün bedenini kullanır. Daha sonra bedeninin bu birbirinden farklı devinim olanakları olan parçalarını fark eder. ÇocuÄŸa kendi bedeninin bu özelliklerini tanıması için yardım etmek gerekir. Sınıfta genellikle çalışmaya tüm grupla baÅŸlanılması önerilir. Çocuklar ayakta durup, ayaklarını hafifçe açıp yere saÄŸlam basmalıdır. Bedenin herhangi bir yeri gergin olmamalıdır. Önce boyun çalıştırılır, sonra omuz ve kollar , sonra bel bölgesi çalıştırılır. Kalça , dizler ve ayaklarla çalışmalar tamamlanır. Isınma baÅŸtan ayaÄŸa ya da ayaklardan yukarı doÄŸru baÅŸlatılabilir. Bu ısınmalar sırasında müzik veya ritmik ses kullanarak çalışmanın verimi arttırılır. Soluk, ağız ve buruna alınıp ; karın boÅŸluÄŸuna gönderilerek diyafram çalıştırılır. Bu sırada ağız açık olmalı.
Yukarıda anlatılanlara örnek olabilecek bazı çalışmalar ÅŸunlardır:

1.     Elma toplama
Ayaklar omuz geniÅŸliÄŸinde açılır , derin bir soluk alınır ve baÅŸ mümkün olduÄŸu kadar geri konuma getirilir. Bu durumda ağız hafifçe açıktır. Yukarıdan belli bir nokta seçilir. Bütün bedenini gererek önce saÄŸ elle sonra sol elle yukarıda hedeflenen noktaya parmak uçları ile dokunacakmış gibi uzanılır, elma toplarmış gibi yapılır.

2.     Salyangoz oyunu
Grup sıra olur. Herkes eli ile önündeki arkadaşının belinden tutar. Grup ritimle yürümeye baÅŸlar .En öndeki en arkadakini yakalamaya çalışır ve koÅŸar . Yakalanan oyundan çıkar.

3.     Ad söyleyerek top atma
Grup halka olup yere oturur. Herkes kendi adını söyleyerek karşısındakine topu atar. Adlar öÄŸrenildikten sonra herkes karşısındaki kiÅŸinin adını söyleyerek topu ona atar. Top , en son lidere atılarak oyun bitirilir.

4.     Top bende deÄŸil oyunu
Müzik eÅŸliÄŸinde , eÅŸler birbirine düÅŸse , gerçek bir top ya da balon atar . Atarken top bende deÄŸil diye bağırır. Lider müziÄŸi durdurunca elinde top kalan oyundan çıkar. En sona kalan kiÅŸi oyunu kazanmış olur.

5.     Haydi tanışalım
ÖÄŸretmenin el çırpmasıyla , karşımıza çıkan ilk insana ‘günaydın’ diyoruz. Daha sonra karşılaÅŸtığımız bir baÅŸka kiÅŸiye ‘günaydın’ der ve adımızı söyleriz.

6.     Fırça
ÖÄŸretmen ‘Sizler ünlü bir ressamın fırçaları olacaksınız ve çok deÄŸerli resimler çizeceksiniz. Sizin yaptığınız resimler sergilenecek ve dünyaca ünlü ressamlar gelip sergiyi gezecekler.’ Der.

‘Fırçalar ayaÄŸa kalkıyor ve önlerindeki imgesel tuvale doÄŸru yavaÅŸ yavaÅŸ ilerliyor. Åžimdi hızlı koÅŸuyoruz (…), ÅŸimdi yavaÅŸlıyoruz(…). Kağıdımıza zıplaya zıplaya ulaşım ve resmimize baÅŸlayalım. Önce kağıdımızı başımızla boyamaya baÅŸlayalım(…),kollarımızla boyayalım (…),ellerimizle(…),parmaklarımızla akan boyaları silelim(…). Sırtımızla resmimize devam edelim (…),diz kapaklarımızla ,ayaklarımızla , topuklarımızla (…)kağıdımızı boyayalım. Åžimdi ayrıntıları yapmak için çok duyarlı olan kirpiklerimizle boyayalım (…),dilimizle düzeltmeler yapalım (…),burnumuzla renkleri karıştıralım (…), saçımızla son bir kez kağıdımızı boyayalım. Resmimiz sergilemek üzere hazır sırt üstü yatalım ve eserimizi seyredelim. Mükemmel bir resim ! Gözlerimizi kapatalım , sergideki çok deÄŸerli resimler olduÄŸumuzu düÅŸünelim (…). Ünlü ressamlar sergide sizleri satın alıyorlar(…).

7.     Yürüyerek Isınma
Grup çember olur , müzik eÅŸliÄŸinde liderin yönergesine göre yürümeye baÅŸlar. Lider : ‘ Çamurda , sırtında yük varmış gibi , sıcak kumlarda , yürümeye yeni baÅŸlamış bebek gibi , topallayarak , buz üzerinde , robot gibi , cam kırıklarının üzerinde , pisliklerinin arasında , ezilmiÅŸ domateslerin üzerinde , ayaklarında topuklu ayakkabı ile , huzurlu , korkmuÅŸ , neÅŸeli , sinirli , vb. yönergeler verir.

8.     EÅŸini Bul
Gruptakiler ikili eÅŸleÅŸirler. Lider herhangi bir müzik aletiyle yada elleriyle ritim verir. Gruptakiler eÅŸlerini bırakarak karışık olarak yürür. Lider ‘eÅŸini bul’ deyince herkes eÅŸini bulup ellerinden tutarak çömelir. Geç oturan çift oyundan çıkar.

9.     Ayağını Yerden Kes
Liderin yönergesi doÄŸrultusunda grup yavaÅŸça yürürken , lider ‘ayağını yerden kes ‘ deyince herkes hızlıca yere oturup ayaklarını kaldırır. Ayaklarını en son kaldıran oyundan çıkar.

10. Çamura Batma
Gruptakilerden bir ebe seçilir. Ebe, gruptakileri kovalar ve dokunduÄŸu  kiÅŸi donar , bacaklarını ve kollarını iki yana açar. DiÄŸer bir oyuncu , donan kiÅŸinin bacakları arasından geçerse onu özgürleÅŸtirir.

11. Kafesteki KuÅŸ
Grup , bir halka oluÅŸturur. Grup çok büyükse iki halka olabilir. Her halkanın ortasına bir ebe girer ve halkayı yarıp kaçmaya çalışır. Ancak el ele tutuÅŸan oyuncular ebenin alttan yada üstten kaçmasını engellemek için kollarını aÅŸağı yukarı hareket ettirir. Engellenemeyen ve halkadan kaçan oyunca yeni bir ebe seçer.
Dikkat : ( … ) iÅŸareti kısa bir süre beklenileceÄŸini ifade etmektir.

12. Gazete kapmaca
Sınıf sayısına göre gruplar üçer , beÅŸer ya da yediÅŸerli ayrılır . Lider her bir grubun önüne bir gazete parçası koyar. Gruplar müzik eÅŸliÄŸinde gazete çevresinde dans ederler . Müzik durunca hızla gazetenin üzerine atlarlar . Gazetenin dışında kalanlar oyundan çıkarlar.

b.     Grubun Birbirine Isınması 
Oyun , çocukların kendini ifade etme yollarından biridir. Drama etkinlikleri de çocuÄŸun her alanda kendini daha fazla tanımasına olanak vererek , onun sosyal yaÅŸamından rahat ve güvenli hareket etmesini saÄŸlar. EÄŸitimde drama bir grup çalışmasıdır. ÖÄŸrenciler bu nedenle grup dinamiÄŸinin oluÅŸturulmasına katkıda bulunur. Önemli olan drama çalışmalarına neden katıldıklarını kavramış olmalıdır. Drama grubunda birlikte üretme , yaÅŸama ve paylaÅŸma süreçleri vardır. Grup içinde katılımcılar kendilerini böyle geliÅŸtirme fırsatı bulurlar. Drama çalışmaları , bireylerde empati duygusunu geliÅŸmesi için en rahat ve en uygun ortamı saÄŸlayabilir. DeÄŸiÅŸik rolleri alarak farklı kiÅŸiliklere bürünen öÄŸrenci , kendini ve çevresini daha kolay tanır.

Grubun yukarıdaki anlamda birbirine ısınması için aÅŸağıdaki çalışmalar yapılabilir:
1.     Güven yürüyüÅŸleri
2.     Gözü kapalı çember olma
3.     Gözler kapalı sese yönlenme
4.     Åžapka kimdeyse
5.     Kim sakladı bil bakalım
6.     Ä°kili heykel çalışması

c.      Ä°letiÅŸimi artırıcı ısınma çalışmaları
Ä°letiÅŸim ; bir düÅŸüncenin duygunun paylaşımıdır ya da anlamları ortak hale getirme sürecidir. Darama süreçlerinde gerçekleÅŸtirilen tüm etkinlikler birer iletiÅŸim etkinliÄŸidir . Dramada çocuklar ; okuma ve dinlemeyle anlama , konuÅŸma ve yazma ile anlatma becerilerini kazanırlar. 

Yukarıdaki anlamda iletiÅŸimi artırıcı aÅŸağıdaki çalışmalar yapılabilir :

1.     Sıra oluÅŸturma
ÖrneÄŸin ; cadde de karşıdan karşıya geçerken, birbirini hiç tanımayan birçok insan aynı anda trafik lambasında ki yeÅŸil ışığın yanmasını bekler . Bankada  emekli maaşı almak için insanlar sıraya girerler. ‘ baÅŸka hangi durumlarda buna benzer davranışlar gösterip birlikte hareket ederiz? ’ sorusu sorulabilir.

2.     Sessiz film
Grup , yarım çember biçiminde oturur. ÖÄŸretmen , gruptan bir kiÅŸi çağırıp kulağına bir sözcük , bir kitap adı veya bir film adı söyler ; ondan ses kullanmadan canlandırmasını ister.

3.     KöÅŸe kapmaca 

2.     DRAMATÄ°ZASYON

Dramatizasyon daha çok yazılı bir metne dayalı olarak bir konu ya da durumun canlandırılmasıdır. Dramatizasyon kavramı daha önce de deÄŸinildiÄŸi gibi , eÄŸitim tarihimizde , eÄŸitim programlarında bir öÄŸretim yöntemi olarak yer almıştır. 1980’li yıllardan sonraki eÄŸitim bilim çalışmalarında eÄŸitimde drama ya da yaratıcı drama kavramları kullanılmaya baÅŸlanmıştır. Dramatizasyonun anlamı drama kavramına göre daha dardır. Dramatizasyonda ki canlandırmalar çoÄŸu zaman bir tiyatro oyunu çalışması gibi belli kurallara baÄŸlı olarak yürür. ÖÄŸretmen role girmez , bir yönetmen gibi davranır. Dramatizasyon çalışmaları her yaÅŸtaki öÄŸrencinin , severek , zevkle katıldığı , ilgiyi en üst düzeyde tutan ve oldukça yaratıcı bir etkinliktir. ÖÄŸrenciler herhangi bir öyküyü canlandırırken , sözel yeteneklerine yanı sıra beden dilini de geliÅŸtirirler. Dramatizasyonun uygulaması ile ilgili olan aÅŸağıdaki örneklerde , öÄŸretmen öykülere uygun malzemeyi hazırlar. 

3.     DRAMATÄ°K OYUN

Oyun ve dramatik oyun farklı kavramlardır. Pek çok oyun önceden bilinse de kendiliÄŸinden ortaya çıkar . dramatik oyun bir grup oyunudur. Dramatik oyunların baÅŸlangıcı ve sonu olmayabilir. Çocukların kendilerini ifade ettikleri doÄŸal yollardan biridir. Çocuklar , oyunlarda çeÅŸitli nesneleri kullanabilirler , onları konuÅŸtururlar , soru sorarlar ve ya onlarla ilgili olan olayları canlandırırlar. Dramatik oyunda , çocuÄŸun paylaşımcı bir insan olmasına yardım eder. Çocuk kendi dünyasını yaratır , sıkıntılarını hafifletir. 

4.     DRAMA ( YARATICI DRAMA )

Drama bir liderin tasarladığı ve zaman zaman kendisinin de yer aldığı bir etkinliktir. ÖÄŸrenciye baskı yapılmaksızın öneriler temalar çerçevesinde doÄŸaçlama temeline dayanır. YaÅŸanmış bir olgu , bir deneyim olarak drama belli bir eÄŸitsel amaç taşımakla beraber , tiyatro öÄŸelerini kullanır ve tiyatro diline ulaÅŸabilir. Dramanın konusu lider tarafından çocukla birlikte belirlenir. Bir ÅŸiiri , öykü , makale , resim , fotoÄŸraf , müzik vb. konular çıkış noktasını oluÅŸturabilir. 

5.     OYUNLAR – DOÄžAÇLAMALAR

DoÄŸaçlama , insan davranışlarını yönlendiren önemli bir öÄŸedir. Bir çocuÄŸun tüm devinimlerini , düÅŸ gücünü kullanarak oyun oynaması da bir doÄŸaçlamadır. Sözgelimi evcilik oyunlarında kız çocukların büyük bir ciddiyetle ve yoÄŸunlaÅŸarak annelerini , erkek çocukların ise babalarını taklit ederken onların yerine kendilerini koymaları , onlarla özdeÅŸleÅŸmelerini saÄŸlar. Drama da yaratıcı bir yöntem olarak benimsenen doÄŸaçlama , deÄŸiÅŸebilirli ve anında yaratmayı ifade eder. DoÄŸaçlama süresi içinde fikirler toplanır , problemler çözülür. Böylece çocuk kendini anlatır ve grupla tartışmalar yapar. Bu çalışma da hem bireysel hem grupla yaratıcılık ortaya çıkar.

6.     ÖYKÜ OLUÅžTURMA

Drama çalışmalarında öÄŸretmenin vereceÄŸi konunun hedefine uygun olarak , günlük yaÅŸantıdan , olaylardan, simgelerden yola çıkarak grupla birlikte bir öykü oluÅŸturulabilir. ÖÄŸretmen bundan sonra üzerinde durulacak çeÅŸitli yollarla öykü oluÅŸturmayı dener. ÇeÅŸitli öykünme çalışmaları yaptırabilir. AÅŸağıda drama ve öykü oluÅŸturma kapsamında bazı örneklere yer verilmiÅŸtir :

1.     Sözcükler ve ÇaÄŸrışımlardan Öykü OluÅŸturma ve Oynama
2.     Resim ya da FotoÄŸraflardan Öykü OluÅŸturma
3.     Åžiirlerden Öykü OluÅŸturma
4.     Simgelerden Öykü OluÅŸturma
5.     Soyut Kavramlardan Öykü OluÅŸturma
6.     Ä°mge ve Tablolar OluÅŸturup Öyküye Geçme
7.     Seslerden Öykü OluÅŸturma

7.      TOPLUMSAL KONULAR VE DRAMA

Günlük yaÅŸantıdan bazı kesitler , bir gazete veya radyo haberi , televizyonda gördüÄŸümüz olaylar drama dersinin çalışma konusu olabilir. Ulusal ve evrensel öyküler , çocuk öyküleri , masallar , tarihi olaylar da bu kapsam içindedir. ÖÄŸretmen sınıftaki çocuklara konuyu ana çizgileriyle anlatır. Çocuklar gruplara ayrılır. Her grup kendi aralarında rolleri paylaşır , konuyu tartışır , nasıl oyunlaÅŸtıracağına karar verir ve oynar. ÖÄŸretmen , çocuklara yaratıcılıklarını engelleyici önerilerde bulunmaz. ÖrneÄŸin ; öÄŸretmen haberleÅŸme konusunu öÄŸrencilere anlatır ve tartışılır. Konunun daha pekiÅŸmesi için haberleÅŸme ile ilgili bir öykü anlatılır ya da bir belgesel izlenebilir. (ÖÄŸretmen öyküyü kendisi de yaratabilir veya bir kaynaktan yararlanabilir. ) . Gruplara kısa bir çalışma ve düÅŸünme , düÅŸünce alış veriÅŸi süresi verilir. Sözgelimi çevre konusu , hemen her sınıf düzeyinde ünitelerin içinde yer almaktadır. Çevreyi , kendimiz ve baÅŸkaları için yaÅŸanılır hale getirmek , doÄŸanın dengesini bozmamak ve insanların yarattığı sorunlarla baÅŸ edebilmek amacıyla , çocukların çevreye duyarlılık kazanacağı oyunlar özellikle drama da yer alabilmektedir.

8.     DUYU VE DEVÄ°NÄ°M OYUNLARI

BeÅŸ duyunun harekete geçirilmesini amaçlayan oyunlar , duyu oyunlarıdır. Genellikle ısınma çalışmaları içinde yer alır. Günlük yaÅŸamımız da çoÄŸunlukla görme duyusu yoluyla hareket ederiz. Bu duygu devreden çıkarıldığında diÄŸer duyular daha çok kullanılmaya baÅŸlanır. Bu nedenle diÄŸer duyularla ilgili çalışmalar gözü kapalı olarak yaptırılır. Lider dokunma duyusu aracılığı ile düÅŸ gücünü devreye sokmak üzere , bir örtü altına sakladığı objelere grup üyelerine tek tek dokunmalarını ve hissetmelerini ister. ‘Boynu , elini,biçimini ,sertliÄŸini algılamaya çalışır.’ der . Örtü açılır , herkes seçmiÅŸ olduÄŸu objenin önüne oturur. Nesneyi eline alarak ona hayal gücünü katarak yeni özellikler yükler. Hangi amaçla , niçin , nerede , nasıl kullanıldığını söyler. Görme duyumuzu en çok kullandığımız halde gözlerimizi yeterince kullanmayız. Görme duyusunu ayrıca çalıştırmak gerekir. Ä°yi gözlemci olmak için , ayrıntıyı yakalamak üzere duyusunu çalıştıran oyunlara da yer verilmelidir.

Görme Çalışmaları
Ä°ÅŸitme Çalışması
Koku Çalışması

9.     SOSYAL YAÅžAMA Ä°LÄ°ÅžKÄ°N OYUNLAR

Sosyal yaÅŸama iliÅŸkin konular özellikle dramanın alanına girer. Ä°nsanlar belli bir çevrede yaÅŸarlar. Sürekli iletiÅŸim ve etkileÅŸim halindedirler. Sosyal yaÅŸamın canlandırılması için otobüs ortamı , hastahane , terminaldeki karmaÅŸa ortamı , resmi dairedeki telaÅŸ gibi ortamlar , durumlar çalışma içine alınabilir. DoÄŸru ve gerçekçi olan roller desteklenir. Gerekirse oyunlar karşılaÅŸtırılmalı olarak yeniden oynanır. KarşılaÅŸtırmalı rol oynama , doÄŸru ve gerçekçi olanı buldurmak amacı ile yapılır. Abartılı , yapmacık oynanan roller çocukların doÄŸru ve gerçekçi yanı kazanılması gereken davranışı görmesi için çok uygun deÄŸildir. Ancak oyuna eÄŸitsel boyut kazandırmak üzere her rolü deÄŸiÅŸik biçimlerde oynamak doÄŸru bir yaklaşım olabilir.

Sosyal yaÅŸama iliÅŸkin oyunlara aÅŸağıdaki örnekler verilebilir:

1.     Grup serbest bir ÅŸekilde etkinlik alanında dolaşırken öÄŸretmen , öÄŸrencilere yönergeler vererek çalışmayı baÅŸlatır. Ayaklarınızın altında çeÅŸitli meyveler , sebzeler var. Bunlar  rengarenk , taptaze ve hoÅŸ kokuludur. Canınız istiyor , aÄŸzınız sulanıyor. Ancak yiyemiyorsunuz. Sadece dokunabiliyorsunuz. Aralarında dolaşıyorsunuz. Hem yürüyorsunuz , hem de elinize alıp atıyorsunuz. Alın , atın. Alın , atın … YavaÅŸ atın.

2.     ‘ Belediye Otobüsündesiniz. ’ lider tarafından verilen bu konunun öÄŸrencilerce anında oynanması istenir.  Üstlenilecek rollerin ÅŸunlar olması beklenir:
*        köyden yeni gelen ÅŸaÅŸkın yolcu
*        özürlü bir yolcu
*        hamile bir kadın
*        okula giden öÄŸrenciler
*        ÅŸoför , vb.

10. Ä°MGELEMÄ° GELÄ°ÅžTÄ°RÄ°CÄ° OYUNLAR

Ä°mgeler hemen her zaman nesnel , resimsel birer görüntüdür, bir tür zihinsel resimdir. ÇocuÄŸun imgelerle düÅŸünme gibi temel bir gereksinimi okulda kısıtlanmaktadır. Çünkü eÄŸitim sistemimizde sözel anlatım egemendir. Zihinsel süreçlerden biri olan düÅŸünme sürecinde imgelerden yararlanırız. DüÅŸünme olayı , yalnızca kavramlarla düÅŸünme deÄŸildir. YaÅŸantı , deney ve algılarımızın çoÄŸu imgelere dayalıdır. Fikirleri çaÄŸrıştıran ve düÅŸünceyi resimleÅŸtiren zihnimizde oluÅŸan sayısız imgelerdir. Yaratıcı drama etkinliklerinde çocuk çevreyle etkileÅŸim içine girerek imgelem gücünü gerçekleÅŸtirir. YaÅŸantılarından elde ettiÄŸi sonuçlar yoluyla eski imgelerini seçerek , tekrar düzenleyerek yenileriyle birleÅŸtirir ve buradan kavramlara geçerek yeni fikirler üretir. Çıkış noktası olarak nesneler , sözcükler , müzikler kullanılabilir. Nesnelerden yola çıkılarak yapılan dokunma duyusunu geliÅŸtirici oyunlar , seslerin çaÄŸrıştırdıklarını canlandırma , resimsel olarak göz önüne getirme ve seslerle öykü yaratma çalışmaları bu tür drama aÅŸamalarıdır. Klasik müzikle düÅŸsel yolculuklar yapmak , düÅŸsel ortamlarda kendi oyunlarını oynamak , çocuÄŸun kendisini özgürce ifade etmesini ve bağımsız hareket etmesini saÄŸlar.

11. OYUN KURMA ÇALIÅžMALARI

Oyun kurmak , çocuk oyunlarında kullanılan bir deyimdir. Çocuk  , oynayacağı oyunu kendisi belirler, düÅŸüncelerini arkadaÅŸlarına açar , grubu oluÅŸturur ve bilinen bir oyunu birlikte oynarlar. Bu bir oyun kurmadır. Çocukluk çağı oyunlarının grubun kaynaÅŸtırılmasında önemli bir rolü vardır. Sınıf ortamında bildikleri oyunları birbirine öÄŸretmeleri çocuklardan istendiÄŸinde , kendi oyunlarını kendileri kurmuÅŸ olurlar. Drama sürecinde bir oyun kurmak söz konusu olduÄŸunda  , öÄŸretmen oynatacağı oyunu konusunu ünitelerden veya o günlerde sınıfta yaÅŸanmış bir sorundan yola çıkarak çocuklarla birlikte saptayabilir. Oyun kurmada baÅŸvurulabilecek bir yol da grup üyelerinin anılarının oynanmasıdır. Her grup kendi içinde bir arkadaşının önemsediÄŸi bir anısını dinler ve bunu oynar. Okula geldiÄŸi ilk gün , karne aldığı gün , tatilde yaÅŸadığı bir durum veya arkadaÅŸları ile paylaÅŸmak istediÄŸi özel bir anı oyun konusu olabilir.

12. PANDOMÄ°M ( SÖZSÜZ OYUN )

Pandomim ‘genellikle bir masalı , bir öyküyü sadece bedensel devinimlerle iletme sanatı ya da aracıdır.’ Diye tanımlanır. Jest ve  hareketler konuÅŸmadan önce gelir. Küçük çocuklar istek ve duygularını , korkularını sözcüklerle ifade etmeyi öÄŸrenmeden önce jestler ve hareketlerle bildirirler. Pandomimler genellikle öÄŸretmenin yönlendirilmesiyle yapılır. Yönlendirme komutları deÄŸiÅŸik duygu durumları içermelidir. Bu pandomimler ısınma yapılabileceÄŸi gibi imge ve devinim oyunları içinde de yer alabilir.

Bazı Atasözleri veya Deyimler Ä°le Pandomim Çalışması

ÖÄŸretmen , çeÅŸitli atasözlerini küçük kağıtlara yazar ve katlayarak bir torbaya atar. Bütün öÄŸrenciler torbadan bir kağıt çeker. Kağıttaki yazılar , yazıldığı ÅŸekli ile konuÅŸmadan canlandırılır.

Bazı Atasözleri ve Deyimler:
*        Dilimde tüy biti
*        Ayaklarıma kara su indi
*        Saçını süpürge etti
*        Gözünü dört aç
*        Tüylerim diken diken oldu
*        Okulu asmak
*        Ayakları geri geri gitmek
*        Aç ayı oynamaz
*        Kafası bozulmak
*        Kafasını taÅŸlara ( duvara ) vurmak
*        Ayağını yorganına göre uzatmak
*        Başına çorap örmek
*        Başını baÄŸlamak
*        Surat asmak
*        Yüz vermek
*        AÄŸzı var dili yok
*        Ağız aramak

13. KUKLA

Kukla ile yapılan canlandırma oyunları dramaya katkı saÄŸlayabilir. Kukla oyunundaki konu ve konuÅŸmalar , ikili diyaloÄŸa dayalı öyküler öÄŸretmen tarafından seçilir. Kukla çalışmalarında malzeme olarak, kağıt kuklalar ve kartonlara çizilmiÅŸ hayvan resimleri kullanılabilir. Bu materyaller öÄŸrencilerle birlikte de hazırlanabilir. Sahne olarak ters çevrilen bir masa ve basit bir perde gibi sınıf içi araçlardan yararlanılır. ÖÄŸrencinin kendi oynattığı kuklanın karakterine girmesi , onun duygularını anlamasını ve empati kurmasını saÄŸlar.

Ç – DRAMA ETKÄ°NLÄ°KLERÄ° 

KONULAR
1.      DRAMA ETKÄ°NLÄ°K PLANI HAZIRLAMA
2.      OYUN ALANININ HAZIRLANMASI
3.      ETKÄ°NLÄ°KLERÄ°N HAZIRLANMASI, KURGULANMASI
4.      ETKÄ°NLÄ°KLERÄ°N UYGULANMASI
5.      ETKÄ°NLÄ°KLERÄ°N DEÄžERLENDÄ°RÄ°LMESÄ°

Ç – DRAMA ETKÄ°NLÄ°KLERÄ°

1.  DRAMA ETKÄ°NLÄ°K PLANI HAZIRLAMA

Drama iyi bir organizasyon ister. Ä°yi bir planlamayla hedeflenenlere kolayca ulaşır. Drama etkinlik planı hazırlarken etkinlikte verilmek istenen amaçlar göz önünde bulundurulmalıdır. EÄŸer , öÄŸretmen etkinliÄŸi dikkatli bir ÅŸekilde planlarsa ve grupta ne yapılması gerektiÄŸini biliyorsa , hedefe daha kolay ulaÅŸabilir.

Konu        : Genellikle konu bir baÅŸlık olarak verilir. ÖrneÄŸin ; Mevsimler.
Hedefler   : ÖÄŸretmen her etkinlik için öÄŸrencilere kazandırmak istediÄŸi davranışları ve bilgileri belirler.
Ä°çerik       : Planlanan hedeflere varmayı saÄŸlayabilecek öykü ya da senaryo taslaklarından oluÅŸur.
Oyunun GeçeceÄŸi Ortam          : Dram konusunun geçtiÄŸi ( düÅŸsel ) mekan , olayın yaÅŸandığı yerdir.
ÖÄŸretmenin Rolü : Drama liderinin , öÄŸrenci grubunu ve oyunun akışını yönlendirmek amacıyla zaman zaman gireceÄŸi roller bulunabilir.

Etkinlik planında öÄŸretmene yönelik olarak dikkat edilecek diÄŸer noktalar ÅŸunlardır :

1.    Konu seçimi: Çocuklara neyi öÄŸretmek istiyorsunuz?
2.    Mekan seçimi: Dramayı hangi düÅŸsel ortamda gerçekleÅŸtirmek istiyorsunuz?
3.    Çocukların rolleri: Çocuklar hangi rolleri oynayacaklar?
4.    ÖÄŸretmenin rolü: ÖÄŸretmenin alacağı roller nelerdir?
5.    Dramanın odak noktası: Çözülecek problem nedir?

7 – 11 yaşındaki çocuklar ;
1.     Olayları , gözlemlerini ve deneyimlerini anlatabilir.
2.     Sonuçları tahmin edebilir, olasılıkları tartışabilir.
3.     DüÅŸünce ve davranışlarının nedenlerini açıklayabilir.
4.     Yorumlar yaparak anladıklarını gösterebilir.
5.     Tartışma sonuçlarını mantıklı deÄŸerlendirmeye dönüÅŸtürebilir.
6.     Girdikleri role uygun dili kullanabilir.

ÖÄŸretmenin dramadaki kendi rolü hakkında sorması gereken sorular aÅŸağıdaki gibi örneklendirilebilir:
1.     Toplumun kültür deÄŸerleri , davranış kalıpları gibi kültürel deÄŸiÅŸkenlikleri biliyor muyum?
2.     Hangi ortamda , hangi koÅŸullarda yaÅŸayan , ne tür ön yargılara sahip olan , hangi deÄŸerleri
        benimseyen öÄŸrencilerle birlikteyim?
3.     Sosyal sorunlarımız nelerdir , nerelerde , hangi koÅŸullarda yaşıyoruz , biliyor muyum?
4.     Çocukların geliÅŸim özelliklerini biliyor muyum?
5.     Bu yaÅŸ çocuklarının olay ve olguları nasıl bir gözle gördüklerini biliyor muyum?
6.     Bu ders içinde hangi öÄŸrenmeleri saÄŸlayacağım?
7.     Drama sürecinde hangi rolleri üstleneceÄŸim?
8.     Oyunların akışında oluÅŸacak rolleri nasıl dağıtacağım?
9.     Sürecin oluÅŸumuna göre hangi düzenlemeleri yapabilirim?

7.     OYUN ALANININ HAZIRLANMASI

En ideal olanı özel bir drama salonunun bulunmasıdır. Böyle bir salonun bulunmadığı yerlerde öÄŸrencilerin yüz yüze bakacakları , tehlikesiz geniÅŸ bir alan oluÅŸturulur. Sınıf ta kullanılabilir. Dikkat edilmesi gereken diÄŸer önemli noktalar ise ; konu dışı uyarıcılardan uzak bir alan olmasıdır.

Alanın düzenlenmesinde ÅŸu kurallara uyulmalıdır:
*        Çalışmanın yaptırılacağı yerin belirlenmesi ,
*        Çalışma ortamının konu dışı uyarıcılardan arındırılması ,
*        Kullanacak materyallerin hazır bulundurulması ,
*        ÖÄŸrencilerin aksesuar sandığındaki malzemelerden istediÄŸi kadar yararlanmasının saÄŸlanması gerekir .

8.     ETKÄ°NLÄ°KLERÄ°N HAZIRLANMASI , KURGULANMASI

Teması ya da konusu ( öyküsü ) belirlenmiÅŸ bir etkinlik için bölümlerin kurgulanması ve bazı tekniklerin kullanılması gerekir. Bu çalışma , bir dersi deÄŸil , birkaç haftalık süreyi hatta tüm bir dönemi de kapsayabilir.

1.     Öykünün oluÅŸturulması :
2.     Üzerinde odaklanacak anın seçimi :
3.     Bu anı canlandırmak üzere gruplardaki her katılımcı bir rol üstlenir ve  donar :
4.     Bu anın öncesinde ne olduÄŸu tartışılır ve bu kez bunu göstermek üzere yeni bir tablo oluÅŸturur :
5.     Bundan sonra ,belirlenen anın sonrasında neler olabileceÄŸi tartışılır :
6.     Gruplar  isterlerse tek tek , o anın öncesi .o an ve o anın sonrası olmak üzere yeniden ve bir kez
        daha , hızlı olarak tablolarını oluÅŸturabilirler.
7.     Katılımcılar oluÅŸturdukları tablolardaki rolleri için birer cümle bulurlar :
8.     Canlandırma için her grubun tablolarından öykünün içeriÄŸine en uygun olanlar grubun önerileriyle seçilir.

4.     ETKÄ°NLÄ°KLERÄ°N UYGULANMASI

Etkinliğin Adı: Dışarıda ne var ?
Hedefler: 1.Yaratıcı imgelemin desteklenmesini sağlayabilme
             2.Dil geliÅŸimine yardımcı olabilme
Materyal: Konuya uygun materyaller kullanılır. Oyun alanı da ona göre düzenlenir.

Isınma Çalışmaları

Çocuklar sınıf içinde dağınık olarak ayakta dururlar. ÖÄŸretmen  ;
*        Ritm eÅŸliÄŸinde ileri doÄŸru yavaÅŸ ve hızlı yürümeler ,
*        Ritm eÅŸliÄŸinde geriye doÄŸru yavaÅŸ ve hızlı yürümeler ,
*        OlduÄŸu yerde hızlı ve yavaÅŸ yürümeler ,
*        Başı yavaÅŸça saÄŸa sola çevirme , yukarı aÅŸağı eÄŸmeler ,
*        Omuzları içeri dışarı çevirme ,
*        El ve ayak bileklerini çevirme gibi çalışmalar yaptırır. ÖÄŸretmen , bunlara katılabileceÄŸi baÅŸka
          ısınmalarda tasarlayabilmelidir.

KaynaÅŸtırma çalışmaları

          Ortaya öÄŸrenci sayısından az sandalye koyulur. ÖÄŸrencilerin müzik eÅŸliÄŸinde sandalyelerin çevresinde dönmeleri ya da dans etmeleri ve müzik durunca sandalyelere oturmaları istenir.

Uygulama

         ÖÄŸretmen , öÄŸrencilere gözlerini kapamalarını ve bir pencereden baktıklarını düÅŸünmelerini söyler. Tanınan belli bir süre sonunda her öÄŸrenci yanındaki arkadaşına gördüklerini anlatır. Sırayla çocuklar pencereden gördüklerini anlatırken , hangi ortamlarda , nasıl bir pencereden baktıklarını oynayarak canlandırırlar.

DeÄŸerlendirme ( Gözden Geçir ve Tartış )

         Lider , yapılan çalışmalarda ki rollere iliÅŸkin açık uçlu sorular sorarak bir tartışma ortamı yaratır. ÖÄŸretmen iyiye, kötüye karar verici bir durumda olmamalıdır.

*        ArkadaÅŸlarımız hayal güçlerini kullandılar mı?
*        Hangi pencereden baktıklarını hemen anlayabildiniz mi ?
*        Oynarken ne hissettiniz? Neler yaÅŸadınız?
*        Herhangi bir güçlük çektiniz mi? nerede güçlük çektiniz? Gibi sorularla etkinliÄŸin tartışılması ve gözden geçirilmesi gerçekleÅŸtirilir.

5.     ETKÄ°NLİĞİN DEÄžERLENDÄ°RÄ°LMESÄ°

Drama eÄŸitimin yapısı ve içeriÄŸi gereÄŸi , geleneksel bir eÄŸitim dizgesini ölçme ve deÄŸerlendirme araçlarıyla drama eÄŸitiminin geliÅŸtirmeye çalıştığı yaratıcılığı ölçmek pek olanaklı görülmemektedir. DeÄŸerlendirme , eÄŸitimde yaratıcı drama etkinliklerin uygulamasında önemli bir aÅŸamadır. Ölçme yöntemlerinin bazıları dramanın doÄŸasına uyarlanarak uygulanabilir. ÖrneÄŸin , test yöntemini kullanılması uygun deÄŸilken , öÄŸrencinin dersteki geliÅŸimini izleyecek gözlem formları oluÅŸturulması ya da yapılan herhangi bir etkinliÄŸin ardından , uygun olan zamanlarda ya da öÄŸrencilerin isteÄŸi doÄŸrultusunda tartışmalar açılması ve soru – yanıt tekniÄŸinin kullanılması uygun olabilir. ÖÄŸretmenin açılan bu tartışma sırasında öÄŸrencilere yöneltebileceÄŸi ‘ ne yaÅŸadınız ?’‘ neler hissettiniz ’ , ‘ nerelerde güçlük çektiniz ’ gibi sorular öÄŸrenciler tarafından yazılı ya da sözlü olarak yanıtlanabilir. Bu sorulardaki amaç , öÄŸrencinin kendini çok yönlü ve yaratıcı bir biçimde ifade edebilmesidir. ÖÄŸretmen , öÄŸrenciyi bu tür ortama hazırlayan bir aracı durumundadır.
    Drama ÖÄŸretmeninin Özellikleri ’ bölümünde de anlatıldığı gibi , öÄŸretmen deÄŸerlendirme aÅŸamasında da esnek , hoÅŸgörülü ve sabırlı olmalı , öÄŸrenciye zaman tanımalıdır. ÖÄŸretmen , sürekli olarak öÄŸrencileri desteklemeli ve olumlu bir biçimde oyuna katılmaya yönlendirmelidir. Drama dersinin baÅŸarılı olması öÄŸretmenin baÅŸarılı olmasına baÄŸlıdır. Drama eÄŸitiminde öÄŸrenciler ; sesler , imgeler , hareketler, sözcükler ve biçimler yaratarak olaylara iliÅŸkin düÅŸüncelerini ve dünyaya bakış açılarını açıklamaya çalışırlar. Drama öÄŸretmeninin , öÄŸrencileri deÄŸerlendirmesine ışık tutması açısından aÅŸağıda sayılan deÄŸerlendirme sayıları dikkate alınmalı.

Değerlendirme Soruları;

*Dramaya aktif olarak katılıyor mu?
*Dramaya katılımda istekli mi?
*Drama dersine yönelik olarak olumlu bir tutuma sahip mi?
*Dramaya katılırken iÅŸbirliÄŸi içerisinde mi?
*Ä°kili , küçük gruplara ya da tüm sınıfla birlikte çalışabiliyor mu?
*Isınma oyunlarına rahatlıkla katılabiliyor mu?
*Sözel ya da sözel olmayan yollarla kendini ifade edebiliyor mu?
*Duygularını , düÅŸüncelerini , yaÅŸantılarını , olayları ifade etme yeteneÄŸi geliÅŸiyor mu?
*Drama yolu ile giriÅŸkenliÄŸi geliÅŸiyor mu?
*İletişim kurma becerileri artıyor mu?
*KonuÅŸtuÄŸu dili kullanma yeteneÄŸi geliÅŸiyor mu?
*Problem çözme ve karar verme yetisi geliÅŸiyor mu?
*DoÄŸaçlama oyunları oynamaya istekli mi?
*Anında , kendiliğinden davranabiliyor mu?
*Somut – soyut arasında iliÅŸki kurabiliyor mu?
*Sembolik gösterimleri algılayıp aktarabiliyor mu?
*Yaratıcı ve hayal gücüne dayalı roller üretebiliyor mu?
*Bireysel yaratıcılığını ve hayal gücünü drama ortamına tümüyle aktarabiliyor mu?
*Bedenini ( ses , jest , mimik ve sözel olarak ) roldeki ya da öyküdeki duygu ve hareketlere uygun  
  olarak ifade edebiliyor mu?
*Kuklayı kullanarak bir karakter yaratabiliyor mu?
*Rol oynama ve pandomime yönelik oyunlara katılmaya istekli mi?
*Bir rolün içine girip oynayabiliyor mu ve rol içinde sahne yapabiliyor mu?
*Grup önünde ya da gerekirse seyirci önünde oynayabilme rahatlığına sahip mi?
*Grupla birlikte düÅŸlerini , duygularını ve rollerini tartışabiliyor mu?
*Kendisini ve gruptaki diÄŸer kiÅŸileri olumlu bir biçimde eleÅŸtiriyor mu?
Esin Duman