hd porno porno hd porno porno

Category: Okul ├ľncesi

├çocuklarda ├Âl├╝m kavram─▒

5 ya┼ča dek olan ├žocuklar ├Âl├╝m kelimesini zaman zaman ├ževrelerinde duysalarda tam olarak kavramalar─▒ m├╝mk├╝n de─čildir. Ancak yine de ├Âlmek ne demek, ├Âl├╝nce ne oluyor gibi sorularla ├Âl├╝m kavram─▒n─▒ anlamaya ├žal─▒┼č─▒rlar. Bu sorular bir ├žok anne babay─▒ zorlamakta, nas─▒l ve ne kadar cevap vereceklerini tam olarak bilememektedirler. ├ľl├╝m yeti┼čkinlerin d├╝nyas─▒nda dahi konu┼čulmaktan en ├žok ka├ž─▒n─▒lan konuyken bir ├žocu─ča nas─▒l anlat─▒lmal─▒? Devam─▒n─▒ Oku

Ev ├ľdevi ve ├çocu─čunuz

Ev ├ľdevi ve ├çocu─čunuz
Belki sizler de ├Â─črenciyken ev ├Âdevlerinden pek ho┼članm─▒yordunuz. Ama ┼čimdi anne baba olarak ├žocu─čunuzun ev ├Âdevleriyle kar┼č─▒ kar┼č─▒yas─▒n─▒z ve ilginizi esirgememelisiniz. ├ç├╝nk├╝; aileleri ev ├Âdevleriyle ilgilenen ├žocuklar─▒n okulda daha ba┼čar─▒l─▒, daha hevesli olduklar─▒ biliniyor. ├çocu─čunuz yapt─▒klar─▒n─▒n sizin i├žin ├Ânemli odu─čunu g├Ârd├╝k├že daha iyisini yapmaya motive oluyor. Peki nas─▒l yard─▒mc─▒ olabilirsiniz?

├çocu─čun okulu ve ├Â─čretmeniyle ileti┼čim i├žinde olun. Sizden neler beklendi─čini sorun.

├ľdevlerin yap─▒labilece─či uygun bir ├žal─▒┼čma ortam─▒ sa─člay─▒n. Gerek duyaca─č─▒ ara├ž gere├ž el alt─▒nda olmal─▒, dikkatini da─č─▒tacak televizyon, telefon gibi ┼čeyler uzakta bulunmal─▒d─▒r. Art─▒k ├žo─čunlukla gerekli olan bilgisayar ise m├╝mk├╝nse, ├žocu─čun odas─▒nda de─čil evin ortak kullan─▒m alanlar─▒ndan birinde yer almal─▒d─▒r.

Bir ├žal─▒┼čma program─▒, d├╝zeni olu┼čturun. K├╝├ž├╝k ├žocu─čunuza yol g├Âstermeniz geekebilecek, b├╝y├╝d├╝k├že o da kendi d├╝zenini olu┼čturacakt─▒r. Okuldan gelince biraz dinlenmesi, bir┼čeyler at─▒┼čt─▒rmas─▒ gerekebilir. Fakat bilgisayar oyunu, televizyon izleme gibi faaliyetlerin ancak ├Âdevlerden sonra olabilece─či al─▒┼čkanl─▒─č─▒n─▒ kazand─▒r─▒n.

├ľdev yap─▒l─▒rken ├Ânerilerde bulunun, ama asla ├Âdevi siz yapmay─▒n. Unutmay─▒n ki onun yapt─▒─č─▒ hatalardan da ├Â─črenecekleri vard─▒r. ├ľdevin as─▒l amac─▒ kendi kendine d├╝┼č├╝nmeyi , zaman─▒n─▒ planlamay─▒ ├Â─črenmesi, sorumluluk duygusunu geli┼čtirmesidir.

S─▒navlar─▒, ├Âdevleri, projeleriyle ilgilenin. Sorular sorun. Bitirdi─či ├Âdevleri g├Âzden ge├žirin.

Ba┼čar─▒lar─▒n─▒ ├Âv├╝n, sadece sonucu de─čil ├žabas─▒n─▒ da takdir edin.

─░yi bir ├Ârnek olu┼čturun. ├ľrne─čin; o ├Âdev yaparken siz de kitap, gazete okuyun. B├Âylece okuma ve ├Â─črenmenin ├Âm├╝r boyu s├╝recek zevkli bir u─čra┼č oldu─ču mesaj─▒n─▒ alacakt─▒r.
Dr Nilüfer TOPRAKÇI

Nas─▒l Daha Zeki Bir Bebek Yeti┼čtirebiliriz?

─░nsan hayat─▒n─▒n ilk y─▒llar─▒ beyin geli┼čimi i├žin ├žok ├Ânemlidir. Bu d├Ânemde bebe─činizi desteklemek, zeki bir bebek yeti┼čtirmek anne baba olarak sizin elinizdedir. Bunun i├žin ihtiyac─▒n─▒z olan biraz sab─▒r, bebe─činize ay─▒raca─č─▒n─▒z biraz zamand─▒r. Bebe─čin geli┼čimi i├žin en gerekli ┼čey insanlarla ileti┼čime girmektir. Geli┼čimini desteklemek i├žin yapabileceklerinize ├Ârnekler ┼čunlard─▒r:

Yenido─čan bebe─činizle g├Âz temas─▒ kurun, g├Âzlerinin a├ž─▒k oldu─ču o de─čerli anlar─▒ ka├ž─▒rmay─▒n.

Bebekle konu┼čun, ona bir ┼čeyler anlat─▒n.

Bebe─činizi emzirin. Anne s├╝t├╝n├╝n yararlar─▒ yan─▒nda, beslenme seanslar─▒ bebekle g├Âz g├Âze gelme, konu┼čma, ┼čark─▒ s├Âyleme f─▒rsat─▒ yaratacakt─▒r.

Baz─▒ mimikler yap─▒n, y├╝z├╝n├╝z├╝ komik ┼čekillere sokun. 1-2 g├╝nl├╝k yenido─čan bebekler bile y├╝z hareketlerini taklit edebilirler.

Aynada kendisini g├Ârmesini sa─člay─▒n.

Onu g─▒d─▒klay─▒n, g├╝lmesini sa─člay─▒n.

Birlikte y├╝r├╝y├╝┼člere ├ž─▒k─▒n. Etrafta g├Ârd├╝klerinizi, duyduklar─▒n─▒z─▒ ona anlat─▒n. Onu markete, al─▒┼čveri┼če, parka g├Ât├╝r├╝n.

Ona ┼čark─▒lar s├Âyleyin. Bu, sizin uydurdu─čunuz bir ┼čark─▒ da olabilir.

Ona m├╝zik dinletin. Baz─▒ ├žal─▒┼čmalarda, m├╝zik ritmlerini ├Â─črenmenin ileride matematik ├Â─črenmeyi kolayla┼čt─▒r─▒ld─▒─č─▒ g├Âsterilmi┼č.

Bir ┼čey yapmadan ├Ânce, ona ne yapaca─č─▒n─▒z─▒ s├Âyleyin ( ┼×imdi ─▒┼č─▒─č─▒ kapat─▒yorumÔÇŽgibi ) B├Âylece, neden-sonu├ž ili┼čkisi kurmaya ba┼člayacakt─▒r.

Ona kitap okuyun, resimleri g├Âsterin, her ┼čeyin ad─▒n─▒ s├Âyleyin.

De─či┼čik dokulu kuma┼člar─▒, giysileri ellemesini sa─člay─▒n, onlar─▒ cildine de─čdirin.

Yiyecekleri ellemesine, kendini beslemeye ├žal─▒┼čmas─▒na izin verin.

Hareketlenip emeklemeye ba┼člad─▒─č─▒nda, yerde yast─▒klar, oyuncaklarla engelli bir parkur olu┼čturun.

Ona masal anlat─▒n.

Televizyonu kapat─▒n.

Banyo s─▒ras─▒nda, plastik kaplara su doldurup bo┼čaltmas─▒na, suyla oynamas─▒na izin verin.

Yenido─čan Bebek ─░le ─░lgili Merak Edilenler

Yenido─čan bebe─činizle ilk tan─▒┼čt─▒─č─▒n─▒z g├╝nlerde onun baz─▒ ├Âzellikleri dikkatinizi ├žekebilir. ├ľzellikle ilk defa anne baba oluyorsan─▒z, endi┼čeye kap─▒labilirsiniz. Bu yaz─▒da, takip etti─čimiz bebeklerin anne babalar─▒ndan s─▒k├ža gelen sorulara yan─▒t verecek, b├Âylece belki de sizin akl─▒n─▒zdaki soru i┼čaretlerini de giderebilece─čiz.

Bebe─čimdeki k─▒rm─▒z─▒ d├Âk├╝nt├╝ler normal mi?
Bebeklerde ilk hafta i├žinde, ├Âzellikle ilk 2 g├╝nde, ortas─▒ beyaz k─▒rm─▒z─▒ benekler ┼čeklinde bir d├Âk├╝nt├╝ g├Âr├╝lebilir. Toksik eritem denilen bu d├Âk├╝nt├╝ tamamen masumdur, herhangi bir tedavi gerektirmeden ge├žer. ( Ancak bebeklerde farkl─▒ d├Âk├╝nt├╝ler de g├Âr├╝lebilir, bunlar─▒n ay─▒r─▒m─▒n─▒ bebek doktoru yapacakt─▒r)

Bebe─čimin g├Â─č├╝slerindeki ┼či┼člik normal mi?
Yenido─čan bebe─činiz anneden ge├žen hormonlara ba─čl─▒ olarak baz─▒ ├Âzellikler g├Âsterebilir. Bunlardan biri meme dokusundaki ┼či┼č g├Âr├╝n├╝md├╝r. Herhangi bir zarar─▒ yoktur, kendili─činden ge├žecektir. Ancak da─č─▒ls─▒n diye ovmak, masaj yapmak ├žok tehlikelidir, abse olu┼čumuna yol a├žabilir. Yine ayn─▒ ┼čekilde annenin hormonlar─▒n─▒n etkisiyle k─▒z bebeklerde vajinal ak─▒nt─▒ hatta kanamalar g├Âr├╝lebilmekte, bazen g├Â─č├╝slerden s├╝te benzer bir salg─▒ da gelebilmektedir. Bunlar─▒n hi├žbiri i├žin endi┼čelenmeye gerek yoktur, tamamen normal bulgulard─▒r.

Bebe─čimin s─▒rt─▒nda, kal├žas─▒ndaki morluklar normal mi?
Mongol lekesi ad─▒ verilen bu lekeler de tamamen normaldir, zamanla kaybolacakt─▒r.

Bebe─čin s─▒k s─▒k s─▒├žramas─▒, irkilmesi normal mi?
Bebeklerde ilk 6 ayda irkilme ( Moro ) refleksi denilen normal bir refleks vard─▒r. Ani bir ses veya pozisyon de─či┼čikli─činde bebe─činiz irkilecek, kollar─▒n─▒ a├žarak tepki verecektir. Bu, olmas─▒ gereken normal bir reflekstir. 6 ay i├žinde kaybolacakt─▒r.

Bebe─čimin yeterince emdi─čini, doydu─čunu nas─▒l anlar─▒m?
Bu konuda, en g├╝venilir g├Âsterge bebe─činizin rutin kontrollerde yeterince kilo almas─▒d─▒r. Ancak ilk aydaki art─▒┼č─▒ de─čerlendirirken, ilk 15 g├╝n ├Ânce biraz kay─▒p olaca─č─▒, yakla┼č─▒k 15 g├╝nde do─čum kilosuna geri gelece─či ve bundan itibaren kilo alaca─č─▒ unutulmamal─▒d─▒r. Doktor muayenesine gitmeden ├Âncesinde ise, e─čer bebe─činiz g├╝nde 8-10 defa bezini ─▒slat─▒yorsa, 2-4 defa kakas─▒n─▒ yap─▒yorsa ve emzirme sonras─▒ mutlu g├Âr├╝n├╝yorsa doydu─čunu anlayabilirsiniz.

├çocuklarda n├Ârolojik geli┼čim

B├╝y├╝me ve geli┼čmenin seyrindeki sapmalar, ciddi t─▒bbi bozukluklar─▒n ├Ânemli g├Âstergeleri olabilir. Anne babalar bir sorundan ku┼čkulanmad─▒klar─▒ zaman bile, s─▒kl─▒kla bir┼čeylerin yanl─▒┼č oldu─čunu g├Âsteren ilk ip u├žlar─▒n─▒ verirler. Her sa─člam ├žocuk izlenmesinde do─čru boy ve a─č─▒rl─▒k ├Âl├ž├╝mleri yan─▒ s─▒ra ya┼čam─▒n ilk y─▒l─▒nda her muayenede ba┼č ├ževresi ├Âl├ž├╝mleri yap─▒lmal─▒d─▒r. D├╝zenli ve birbirlerini izleyen ├Âl├ž├╝mler tek ├Âl├ž├╝mlerden ├žok daha yaral─▒d─▒r, ├ž├╝nk├╝ belirli bir ├žocukta saptanan de─čerler normal s─▒n─▒rlar i├žinde olsa bile ├žocu─čun kendine ├Âzg├╝ b├╝y├╝me grafi─činden sapmalar belirlenebilir.

├çocuklar─▒n boy, tart─▒ ve ba┼č ├ževresi de─čerlerinin izlenmesiyle b├╝y├╝me de─čerlendirilirken, sosyal davran─▒┼člar─▒n ve n├Ârolojik ( sinir sistemi ile ilgili ) de─či┼čikliklerin takibi, normal geli┼čme s├╝recinden sapmalar─▒ ├žok ge├ž olmadan tespit etmek i├žin yararl─▒d─▒r. Buna g├Âre, b├╝y├╝yen ├žocu─čun de─či┼čik ya┼člarda sergiledi─či kimi davran─▒┼č ve becerilerin ya┼ča uygunlu─ču de─čerlendirilerek, normalden sapmalar varsa daha ileri ara┼čt─▒rmalar yapmak i├žin harekete ge├žilmelidir.

Ayn─▒ ya┼čtaki ├žocuklar─▒n tart─▒ ve boy de─čerleri t─▒pat─▒p ayn─▒ olamayaca─č─▒ gibi, ayn─▒ n├Ârolojik geli┼čim ├Âzelliklerini sergilemezler. Bu nedenle ya┼ča uygun beceriler de─čerlendirilirken, her bir ├žocu─čun istenen t├╝m hareketleri yapmas─▒ beklenmez.
1. Ay
Oturur durumdayken ba┼č─▒n─▒ aras─▒ra dik tutar. Y├╝z├╝koyun yat─▒r─▒ld─▒─č─▒nda ba┼č─▒n─▒ kald─▒rabilir. Seslere tepki g├Âsterir.
2. Ay
Oturtulunca ba┼č─▒n─▒ dik tutabilir. Y├╝z├╝koyun yat─▒r─▒l─▒nca hem ba┼č─▒n─▒ hem de omuzlar─▒n─▒ kald─▒rabilir. Hareket eden cisimleri g├Âzleriyle izleyebilir. Annesinin kendisiyle konu┼čmas─▒na g├╝l├╝mser ve ses ├ž─▒kararak yan─▒t verir.
3. Ay
Y├╝z├╝koyun yat─▒r─▒ld─▒─č─▒nda kollar─▒na dayanarak do─črulabilir. Hareket eden cisimleri ba┼č─▒n─▒ ├ževirerek izler. Eline verilen ├ž─▒ng─▒rakla oynayabilir, ancak d├╝┼č├╝r├╝rse alamaz. “A-gu” sesleri ├ž─▒karabilir.
4. Ay
Elleriyle oynar. Elleriyle nesnelere uzan─▒r, ancak yakalayamaz. Eline verilen kalemi tutabilir. ├ça─čr─▒l─▒nca d├Ân├╝p sesin geldi─či y├Âne bakar. Kahkaha ile g├╝ler.
5. Ay
Yatt─▒─č─▒ yerde yuvarlan─▒p ters d├Âner, oturtulurken sa─ča sola sallan─▒r. Eliyle uzand─▒─č─▒ nesneleri yakalar. Aya─č─▒n─▒ a─čz─▒na g├Ât├╝rebilir. Aynada kendisini g├Âr├╝nce g├╝ler, sevinir.
6. Ay Destekle oturabilir. Eline verilen ka┼č─▒kla masaya vurur. Sevdi─či ve sevmedi─či yiyeceklere tepki g├Âsterir. Yabanc─▒lar─▒ ay─▒rt edebilir. “Cee !” yaparak oynar.
7. Ay
─░ki elinde de birer nesne tutabilir. Nesneleri bir elinden di─čerine aktarabilir. Verilen her┼čeyi a─čz─▒na g├Ât├╝r├╝r. Kendi kendine bisk├╝vi yiyebilir. Aynadaki g├Âr├╝nt├╝s├╝n├╝ tutmak ister.
8. Ay
K─▒sa bir s├╝re desteksiz oturabilir. E┼čyalar─▒ yere atarak oynar. ─░ki heceli s├Âzc├╝kler s├Âyleyebilir.
9. Ay
Uzun s├╝re yaln─▒z ba┼č─▒na oturabilir. Bir yere tutnarak ayakta durabilir. Ba┼č parmak ve i┼čaret parma─č─▒ aras─▒nda k├╝├ž├╝k bir nesneyi tutabilir. “Anne, baba” gibi iki s├Âzc├╝k s├Âyleyebilir.
10. Ay
Yatarken kendi kendine oturur duruma ge├žebilir. Yard─▒ms─▒z aya─ča kalkabilir. El ├ž─▒rpar el sallar. Giyidirilirken yard─▒mc─▒ olur. Bardaktan su i├žebilir. ─░┼čitti─či s├Âzleri yinelemeye ├žal─▒┼č─▒r.
11. Ay
├çe┼čitli nesneleri kaplar i├žine koyabilir. Basit emirleri anlamaya ba┼člar.
12. Ay
Elinden tutulunca y├╝r├╝yebilir. ├çevresindekileri g├╝ld├╝ren davran─▒┼člar─▒n─▒ tekrarlar. Kitaplardaki resimlere ilgi g├Âsterir. ─░stenince ├Âper.
13. Ay
Kalemle ├žizgi ├žizebilir. Bir elinde iki ayr─▒ nesne tutabilir.
15. Ay
Yard─▒ms─▒z y├╝r├╝yebilir. Elinden tutuldu─čunda merdiven ├ž─▒kabilir. ─░ki k├╝p├╝ ├╝st ├╝ste koyabilir. Ayakkab─▒lar─▒n─▒ ├ž─▒karabilir. 6-7 s├Âzc├╝k s├Âyleyebilir.
18. Ay
Sendeleyerek ko┼čar. Kendi kendine sandalyeye ├ž─▒karak oturabilir. ├ť├ž k├╝p├╝ ├╝st ├╝ste koyabilir. Ka┼č─▒k kullanabilir. Bir kitab─▒n sayfalar─▒n─▒ kar─▒┼čt─▒rabilir. 8-10 s├Âzc├╝k s├Âyleyebilir. Kakas─▒n─▒ s├Âylemeye ba┼člar.
21. Ay
Kendi kendine merdiven ├ž─▒kabilir, elinden tutuldu─čunda inebilir. 5-6 k├╝p├╝ ├╝st ├╝ste koyabilir. Bedeninin ├že┼čitli par├žalar─▒n─▒ g├Âstebilir. ─░ki s├Âzc├╝kl├╝ t├╝mceler kurabilir.
2 Ya┼č
Kendi kendine merdiven inebilir. Topu atabilir, tekme vurabilir. 7-8 k├╝p├╝ ├╝st ├╝ste koyabilir. ├çorap ve ayakkab─▒lar─▒n─▒ giyebilir. ├çi┼čini haber vermeye ba┼člar.
2,5 Ya┼č
Ayaklar─▒n─▒ birer birer kullanarak merdiven inip ├ž─▒kabilir. 9 k├╝p ├╝st ├╝ste koyar. Kapal─▒ ┼čekil ├žizer.
3 Ya┼č
├ť├ž tekerlekli bisiklete biner. Daire ┼čeklini kopya eder. Ya┼č─▒n─▒ ve cinsini bilir.
5 Ya┼č
Sek sek oynar. ├ť├žgen ├žizer, d├Ârt renk bilir. Ona kadar sayar. Giyinip soyunur. ├ço─čul ifadeler kullanabilir. 6 k─▒s─▒ml─▒ adam ├žizer.

├çocuklarda B├╝y├╝me Geli┼čme

B├╝y├╝me, h├╝cre say─▒s─▒ ve b├╝y├╝kl├╝─č├╝n├╝n art─▒┼č─▒yla v├╝cut hacmi ve kitlesinin art─▒┼č─▒d─▒r. Geli┼čme ise h├╝cre ve dokular─▒n yap─▒ ve i├žeri─činin de─či┼čimiyle bedensel olgunla┼čmay─▒ ifade eder.

├çocukluk ├ža─č─▒, erkek ve di┼či ├╝reme h├╝crelerinin birle┼čmesi ile ba┼člar ve ergenli─čin tamamlanmas─▒na kadar devam eder. ├ço─čunlukla bu iki kavram bir arada de─čerlendirilir. ├çocukluk d├Ânemini di─čer d├Ânemlerden ay─▒ran en ├Ânemli ├Âzellik, gebeli─čin ba┼člang─▒c─▒ndan ergenli─čin tamamlanmas─▒na kadar devam eden bir b├╝y├╝me ve geli┼čme s├╝reci olu┼čudur. B├╝y├╝me ve geli┼čme bu evrede zaman zaman daha h─▒zl─▒ seyreder. Do─čadaki di─čer canl─▒lar─▒n ya┼čam s├╝re├žleriyle kar┼č─▒la┼čt─▒r─▒ld─▒─č─▒nda ├žocukluk ├ža─č─▒ insanda ├žok daha uzundur.

├çocuklar s├╝rekli b├╝y├╝yen ve geli┼čen organizmalar olmalar─▒ sebebiyle, sa─čl─▒k durumlar─▒n─▒ bozan her t├╝rl├╝ etken, b├╝y├╝me ve geli┼čme s├╝re├žlerini yava┼člatabilir, hatta durdurabilir. 0 – 1 ya┼č ya da s├╝t ├žocuklu─ču d├Ânemi olarak ifade edilen devrede, b├╝y├╝me h─▒z─▒n─▒n belirgin olarak y├╝ksek olu┼ču nedeniyle, maruz kal─▒nan etkenler b├╝y├╝me ve geli┼čme s├╝recinde daha a─č─▒r ve kal─▒c─▒ de─či┼čiklikler yarat─▒r.

Normal b├╝y├╝menin tarifi olduk├ža g├╝├žt├╝r. Ancak kabaca, hastal─▒k belirtisi g├Âstermeyen, ya┼č─▒na uygun bedensel b├╝y├╝me ve olgunla┼čma, ruh ve zeka geli┼čimi sergileyen bir ├žocukta b├╝y├╝me ve geli┼čmenin normal oldu─čunu s├Âyleyebiliriz. Ya┼ča uygunluk, toplumda daha ├Ânce sa─čl─▒kl─▒ ├žocuklarda yap─▒lm─▒┼č geni┼č ├žapl─▒ ara┼čt─▒rmalarla ortaya konmu┼č olan normal b├╝y├╝me e─črilerine g├Âre de─čerlendirilir. B├╝y├╝me ve geli┼čme durumunun ya┼ča g├Âre normal, geri ya da ileri oldu─čunun belirlenmesi, ├žocuklarda klinik muayenenin en ├Ânemli b├Âl├╝m├╝n├╝ olu┼čturur.

 

 
├çOCUKLUK D├ľNEMLER─░
├çocuklar b├╝y├╝me s├╝reci i├žinde de─či┼čik d├Ânemlerden ge├žerler. Her birinde farkl─▒ sorunlar─▒n g├Âr├╝lebildi─či bu d├Ânemler, do─čum ├Âncesi ve do─čum sonras─▒ olmak ├╝zere ├Ânce iki gruba ayr─▒l─▒r, daha sonra kendi i├žinde alt gruplar halinde tasnif edilir (Tablo 1).
Tablo I

————————————————————————————————-

I… Do─čum ├ľncesi ( Anne karn─▒nda ge├žirilen ) D├Ânem

A) Embriyonal D├Ânem ( 0 – 10 hafta )

B) Fetal D├Ânem ( 10 haftal─▒ktan do─čuma kadar )

II.. Do─čum Sonras─▒ D├Ânem

A) Yenido─čan D├Ânemi ( 0 – 4 hafta )

B) S├╝t ├çocuklu─ču D├Ânemi ( 1 ay – 12 ay )

C) Oyun ├çocuklu─ču D├Ânemi ( 1 – 3 ya┼č )

D) Okul ├ľncesi D├Ânemi ( 4 – 5 ya┼č )

E) Okul ├çocuklu─ču D├Ânemi ( k─▒zlarda 6-10 ya┼č, erkeklerde 6-12 ya┼č )

F) Ergenlik D├Ânemi ( k─▒zlarda 10-18 ya┼č, erkelerde 12-20 ya┼č )

————————————————————————————————-
Sevgili anne ve babalar, Tablo 1’de g├Ârd├╝─č├╝n├╝z, gebeli─čin ba┼člang─▒c─▒ndan ergenli─čin sonuna kadar olan evrelere, ilgili b├Âl├╝mlerde ayr─▒nt─▒l─▒ olarak de─činilecektir. Kendine ├Âzg├╝ karakteristikleri nedeniyle her d├Ânemde fizyolojik ve patolojik bulgular─▒n s─▒n─▒rlar─▒ birbirinden farkl─▒ oldu─čundan, d├Ânemlerin her biri kendi ├Âzellikleri ├žer├ževesinde de─čerlendirilecektir.

 
─░ntrauterin D├Ânem
G├╝n├╝m├╝zde ya┼čam─▒n d├Âllenmeyle ba┼člad─▒─č─▒ kabul edilmektedir. ─░ntrauterin d├Ânem dedi─čimiz gebelik s├╝resi, bebe─čin do─čumdan sonraki ya┼čam standard─▒n─▒ belirleyen en ├Ânemli evredir.

B├╝y├╝me ve geli┼čme, en h─▒zl─▒ seyrini anne karn─▒ndaki d├Ânemde g├Âsterir. ├ľzellikle gebeli─čin ikinci yar─▒s─▒nda boy ve tart─▒ art─▒┼č─▒ daha da belirgindir. 10. haftada b├╝t├╝n organ taslaklar─▒ tamamlanm─▒┼čt─▒r. Grafik 1’de, gebelik haftas─▒na g├Âre bebeklerin b├╝y├╝me e─črilerinde g├Âr├╝ld├╝─č├╝ gibi anne karn─▒ndaki 12 haftal─▒k bir bebe─čin a─č─▒rl─▒─č─▒ 18 gram, boyu 6,5 cm kadard─▒r. 16. haftada a─č─▒rl─▒k 135 gram, boy 16 cm olur. Bundan sonra s─▒ras─▒yla haftalara g├Âre tart─▒ / boy de─čerleri: 20. haftada 340 gr / 25 cm, 24. haftada 570 gr / 33 cm, 28. haftada 900-1000 gr / 37 cm, 32. haftada 1600 gr / 40,5 cm, 36. haftada 2500 gr / 46 cm, 40. haftada 3400 gr / 51 cm kadard─▒r.

Sevgili anne ve babalar, ├žocu─čunuzun b├╝y├╝me ve geli┼čmesinin ├že┼čitli fakt├Ârlerden etkilenebilece─čini unutmamal─▒s─▒n─▒z. Bebe─činizin b├╝y├╝me ve geli┼čmesinde yava┼člama saptand─▒─č─▒nda daha s─▒k ve yak─▒n takibe girmeniz gerekmektedir. G├╝n├╝m├╝zde bebe─čin gebelik evresi bir muamma olmaktan ├ž─▒km─▒┼čt─▒r. Yeni metodlarla bebe─činizin durumu belirlenebilmektedir.

─░ntrauterin d├Ânemin ba┼člang─▒c─▒ olan embriyonal d├Ânemde (0-10 hafta) bebek, d─▒┼č etkilere kar┼č─▒ son derece hassast─▒r. ├ço─ču do─čumsal anormallikler bu d├Ânemde maruz kal─▒nan etkenler sonucu meydana gelmektedir. Bu nedenle gebeli─čin ilk haftalar─▒nda, di─čer d├Ânemlerden ├žok daha dikkatli olunmal─▒d─▒r.

Fetal d├Ânem 11. haftada ba┼člar ve do─čuma kadar devam eder. Bu d├Ânemde doku ve organlar─▒n olgunla┼čma s├╝reci ile h─▒zl─▒ b├╝y├╝me ger├žekle┼čmektedir. Fetal b├╝y├╝menin de─čerlendirilmesinde rahim b├╝y├╝kl├╝─č├╝, ultrason, son adet tarihi ve bebe─če ait ├Âl├ž├╝mler gibi parametreler kullan─▒lmaktad─▒r.

Fetal d├Ânemde, ├Âzellikle gebeli─čin ikinci yar─▒s─▒nda bebe─čin b├╝y├╝me ve geli┼čmesi belirgin olarak h─▒zlanmaktad─▒r. A┼ča─č─▒daki tabloda sunuldu─ču gibi *bebe─če, *anneye, *plasentaya ve *├ževreye ba─čl─▒ nedenler bebe─čin geli┼čimini ├žok ├že┼čitli y├Ânlerden etkileyebilirler. Bu fakt├Ârlerin ├Ânemli bir b├Âl├╝m├╝, giri┼čimde bulunuldu─čunda bebe─čin geli┼čimini iyi y├Ânde etkileyebilecek ├Âzelliklerdir.

Sevgili anneler, hayat─▒n─▒z─▒n en ├Ânemli evresi olan gebelik d├Âneminde sa─čl─▒─č─▒n─▒za ├Âzen g├Âsteriniz. Yeterli ve dengeli besleniniz. D├╝zenli olarak gebelik kontrollerinizi yapt─▒r─▒n─▒z ve zararl─▒ ├ževresel fakt├Ârlerden ka├ž─▒n─▒n─▒z.

B├Âylece bebe─činiz kendi genetik potansiyeli do─črultusunda en uygun ┼čekilde b├╝y├╝me ve geli┼čme g├Âsterecektir.
Tablo II

————————————————————————————————-

Fetal B├╝y├╝meyi Etkileyen Fakt├Ârler

I. Bebe─če Ait Nedenler:

* Irk

* Cinsiyet

* Genetik

* Kromozom anomalileri

* Fetal infeksiyonlar

* Do─čumsal anomaliler

* ├ço─čul gebelik (ikiz, ├╝├ž├╝z, vb.)
II. Anneye Ait Nedenler:

A) ─░nfeksiyonlar

B) ─░nfeksiyon D─▒┼č─▒ Nedenler

* Boy

* Ya┼č ( <18, >35 )

* Azalm─▒┼č besin al─▒m─▒

* Gebelikte yetersiz tart─▒ al─▒m─▒

* Do─čum ├Âncesi d├╝┼č├╝k kilo

* Yetersiz bak─▒m

* ─░la├ž ba─č─▒ml─▒l─▒─č─▒, sigara ve alkol

* Kronik hastal─▒k (kalp, b├Âbrek, ┼čeker hast., ast─▒m..)

* Y├╝ksek tansiyon

* S─▒k do─čumlar
III. Plasentaya Ait Nedenler

Plasenta, anneyle bebek aras─▒nda oksijen ve besin al─▒┼čveri┼čini sa─člayan, “e┼č” olarak da adland─▒r─▒lan b├Âl├╝md├╝r.

* ─░nfeksiyon

* Plasenta tart─▒s─▒

* Plasentada iletim bozuklu─ču

* Plasenta t├╝m├Ârleri

* Plasentan─▒n k─▒smen ayr─▒lmas─▒

* ─░kizden ikize kan ge├ži┼či
IV. Çevresel Nedenler

* Çevre Hijyeni

* Radyasyon

* Y├╝ksek irtifa
Sevgili anne ve babalar, g├Ârd├╝─č├╝n├╝z gibi bebe─čin anne karn─▒nda b├╝y├╝mesini etkileyen bir├žok fakt├Âr mevcuttur (Tablo II: I-IV. Maddeler). Bunlardan herhangi biri bebe─činizin b├╝y├╝mesini yava┼člatabilir. Hamilelik esnas─▒nda hekim denetiminde yap─▒lacak d├╝zenli takiplerle, b├╝y├╝meyi etkileyen fakt├Ârler ge├ž kal─▒nmadan kontrol alt─▒na al─▒nd─▒─č─▒nda, anne karn─▒ndaki d├Ânemde b├╝y├╝me normal olacak, sa─čl─▒kl─▒ bir bebek d├╝nyaya gelecektir.

 
Yenido─čan D├Ânemi
Do─čumdan sonraki ilk 4 hafta yenido─čan d├Ânemidir. D├╝nyaya yeni gelmi┼č olan bebek, d─▒┼č ortama h─▒zla uyum sa─člamak durumundad─▒r. Anne karn─▒ndaki ideal d├Ânem art─▒k sona ermi┼čtir. Kendi v├╝cut ─▒s─▒s─▒n─▒ kendisi d├╝zenlemek, solunum, kan dola┼č─▒m─▒ ve sindirim faaliyetleri gibi i┼člevlerini kendisi yerine getirmek zorundad─▒r. Bu devrede uygun oda s─▒cakl─▒─č─▒n─▒n sa─članmas─▒ ve anne s├╝t├╝yle beslenme son derece ├Ânemlidir.

Her annenin s├╝t├╝ kendi bebe─či i├žin ├Âzeldir. Erken do─čum yapan annenin s├╝t├╝ h─▒zl─▒ b├╝y├╝yen ve ya┼č─▒tlar─▒n─▒ yakalamaya ├žal─▒┼čan premat├╝re bebe─čin beslenmesi i├žin yeterli miktarda protein, ya─č ve kalori i├žermektedir.

Sevgili anneler, bebe─činizin en iyi ┼čekilde beslenmesini, b├╝y├╝me ve geli┼čmesini sa─člayan anne s├╝t├╝n├╝ ondan esirgemeyiniz. Bebe─činizi do─čar do─čmaz ilk yar─▒m saat i├žinde mutlaka emziriniz!..

Anne s├╝t├╝ ilk 4-6 ay sa─čl─▒kl─▒ b├╝y├╝me ve geli┼čme s├╝reci i├žin tek ba┼č─▒na yeterlidir!..

Sevgili anne ve babalr, yenido─čan bebe─činizin di─čer d├Ânemlerden farkl─▒ olarak hastal─▒k belirtisi olmayan baz─▒ fizyolojik ├Âzellikleri vard─▒r ki bu ├Âzel durumlar─▒ bilmenizin son derece yaral─▒ olaca─č─▒ kan─▒s─▒nday─▒m.

Sa─čl─▒kl─▒ bir yenido─čan─▒n cilt rengi g├╝l kurusu pembesidir. Do─čumu izleyen ilk saatlerde daha koyu olabilir, ancak birka├ž saat i├žinde normale d├Âner. Koyu k─▒rm─▒z─▒ renk devam ediyorsa kan h├╝crelerinin fazlal─▒─č─▒ s├Âz konusu olabilir. Solukluk ise kans─▒zl─▒─č─▒ d├╝┼č├╝nd├╝r├╝r. Her iki durumda da gerekli kan tahlilleri yap─▒larak nedene y├Ânelik tedavi ugulanmal─▒d─▒r.

Normal yenido─čanlarda g├Âz kapaklar─▒nda el, kol ve bacaklarda hafif ├Âdem saptanabilir. Do─čumu izleyen birka├ž g├╝n i├žinde kendili─činden d├╝zelir. Ciltte k├╝├ž├╝k damar geni┼člemeleri g├Âr├╝lebilir, ├žok belirginse doktorunuza dan─▒┼č─▒n─▒z. Kal├ža ve s─▒rtta kur┼čuni mavi renkte do─čum lekesi olabilir, herhangi bir hastal─▒─ča delalet etmez, 1 ya┼č─▒na kadar kaybolur. Premat├╝re bebeklerde ciltte bol miktarda t├╝y bulunabilir, k─▒sa s├╝rede d├Âk├╝l├╝r.Yenido─čanlar─▒n yakla┼č─▒k %40’─▒nda y├╝zde inci beyaz─▒ renkte, toplu i─čne ba┼č─▒ b├╝y├╝kl├╝─č├╝nde kabar─▒kl─▒klar g├Âr├╝lebilir, tedavi gerektirmez. Bazen anneden ge├žen hormonlar─▒n etkisiyle bebe─čin y├╝z ve boynunda sivilceler olu┼čabilir, k─▒z ├žocuklarda vaginal ak─▒nt─▒ olabilir, tedavi etmeye gerek yoktur, kendili─činden ge├žer. Yine ayn─▒ nedenle yenido─čan bebe─čin memeleri ┼či┼č olabilir. Kesinlikle s─▒k─▒lmamal─▒, d├╝zelme zamana b─▒rak─▒lmal─▒d─▒r.

 

S├╝t ├çocuklu─ču, Oyun ├çocuklu─ču ve Okul ├ľncesi D├Ânemi
S├╝t ├žocuklu─ču d├Ânemi 1 – 12 ay, oyun ├žocuklu─ču 1 – 3 ya┼č, okul ├Âncesi ├žocukluk d├Ânemi 4 – 6 ya┼č aras─▒ndaki evredir. Bu evreler birbirleriyle olan yak─▒n ili┼čkileri nedeniyle bir arada ele al─▒nm─▒┼člard─▒r.

S├╝t ├žocuklu─ču d├Ânemi, yenido─čan d├Âneminden sonra insan ya┼čam─▒ndaki en ├Ânemli evrelerden biridir. Bebe─čin do─čum sonras─▒nda en h─▒zl─▒ b├╝y├╝d├╝─č├╝ d├Ânemdir. Bir ya┼č─▒n sonunda ├žocuk, do─čum a─č─▒rl─▒─č─▒n─▒n 3 misline, boyu 1.5 misline ula┼č─▒r. Tablo III)
Tablo III

———————————————————————————————–

Ya┼č (aylar)…………….Tart─▒ *(gr/ay)…………………….Boy* (cm/3 ay)

0 – 3 Ay…………………600 – 1000…………………………….8

4 – 6 Ay…………………600 – 800……………………………..8

7 – 9 Ay…………………400 – 600……………………………..4

10 – 12 Ay………………400 – 600…………………………….4

———————————————————————————————–

* 0 – 12 ay ├žocuklar─▒n ├╝├žer ayl─▒k d├Ânemlerde tart─▒ art─▒┼č─▒ ayl─▒k, boy art─▒┼č─▒ 3 ayl─▒k art─▒┼č olarak belirtilmi┼čtir.

S├╝t ├žocu─čunda ├Ânceleri en h─▒zl─▒ b├╝y├╝yen b├Âl├╝m ba┼čt─▒r. 6. aydan sonra g├Â─č├╝s ├ževresi geni┼čler, 9. aydan sonra kol ve bacaklar─▒n b├╝y├╝mesi ├Âne ge├žer. Beyin, sinir ve kaslar─▒n geli┼čimi ba┼čtan aya─ča do─čru olan bir rota izler. Bu nedenle ├žocuk ├Ânce ba┼č─▒n─▒ tutar, sonra oturur, daha sonra y├╝r├╝yebilir. ├çocu─čun istemli hareketler yapma, anlama, etrafla ilgilenme, istediklerini belirtme yetenekleri geli┼čir.

Sevgili anne ve babalar, ├žocu─čunuzu tabloda sundu─čumuz rakamsal de─čerlerle k─▒yaslamay─▒n─▒z. Ancak b├╝y├╝me-geli┼čme e─črisinde kendisine ait yerini bularak takibini yapabilirsiniz. E─čride normalden sapma (├Âzellikle d├╝┼č├╝┼č) g├Ârd├╝─č├╝n├╝zde doktorunuzla temasa ge├žerek altta yatan bir sorun olup olmad─▒─č─▒n─▒n ara┼čt─▒r─▒lmas─▒n─▒ sa─člay─▒n─▒z. (Beslenmeyle ilgili sorunlar, infeksiyon hastal─▒klar─▒ vb..).
V├╝cut A─č─▒rl─▒─č─▒

Ortalama do─čum a─č─▒rl─▒─č─▒ 3000-3500 gram kadard─▒r. ─░kinci ve ├╝├ž├╝nc├╝ ├žocuklar─▒n do─čum kilosu birinciden, erkeklerinki k─▒zlardan fazlad─▒r. Zaman─▒nda do─čan bebekler normal olarak a─č─▒rl─▒klar─▒n─▒n % 5-10’unu, erken do─čanlar tart─▒lar─▒n─▒n % 10-15’ini ilk bir iki hafta i├žinde kaybederler. Buna fizyolojik kay─▒p ad─▒ verilir.

├çocuklar ilk 6 ay i├žinde ayda 600-1000 gram, sonraki 6 ay i├žinde ayda 400-600 gram a─č─▒rl─▒k kazan─▒rlar. Bir bebek 5. ayda do─čum a─č─▒rl─▒─č─▒n─▒n 2 kat─▒na, bir ya┼č─▒n sonunda 3 kat─▒na, ├╝├ž ya┼č sonunda 4 kat─▒na ├ž─▒kar. 7. ya┼č─▒n sonunda 7 kat─▒na ula┼č─▒r. 2 ya┼č─▒ndan b├╝y├╝k ├žocuklarda normal v├╝cut a─č─▒rl─▒─č─▒n─▒ kabaca hesaplamak i├žin Ya┼č X 2 + 8 form├╝l├╝ kullan─▒labilir. Bulunan rakam ortalama de─čerdir.

Sevgili anne ve babalar, her ├žocuk kendi b├╝y├╝me e─črisinde izlenmeli, ne kendi karde┼čleriyle, ne de di─čer ailelerin ├žocuklar─▒yla kar┼č─▒la┼čt─▒r─▒lmal─▒d─▒r.
Boy Uzunlu─ču

Do─čumda boy uzunlu─ču 48 ile 52 santimetre aras─▒nda de─či┼čmekle birlikte ortalama 50 cm kadard─▒r. Sonraki 3 ay i├žinde 8 cm, ikinci 3 ay i├žinde 8 cm, ├╝├ž├╝nc├╝ 3 ayda 4 cm, d├Ârd├╝nc├╝ 3 ayda yine 4 cm boy uzamas─▒ olur. ├çocuklar ilk ya┼č sonunda do─čum boylar─▒n─▒n yar─▒m kat─▒ olan 75 santimetreye, d├Ârt ya┼č─▒nda iki kat─▒na, 13 ya┼č─▒nda 3 kat─▒na eri┼čirler. ─░ki ya┼č─▒ndan b├╝y├╝klerde yakla┼č─▒k boy uzunlu─čunu bulmada Ya┼č X 5 + 80 form├╝l├╝ kullan─▒labilir. Elde edilen rakam ortalama boy uzunlu─čudur. Normal de─čerler ise ├žok geni┼č bir yelpazeye da─č─▒l─▒r.

Sevgili anne ve babalar, a─č─▒rl─▒kta oldu─ču gibi her ├žocu─čun boy geli┼čimi yine kendi e─črisi ├╝zerinde izlenmeli, ba┼čka ├žocuklarla hatta kendi karde┼čleriyle bile k─▒yaslanmamal─▒d─▒r.
Ba┼č ├çevresi

Ba┼č ├ževresi do─čumda ortalama 35 cm kadard─▒r. 3. ayda 40,5 cm, 6. ayda 43 cm, 1 ya┼č─▒n sonunda 46 cm olur. Yenido─čanda ba┼č ve g├Â─č├╝s ├ževreleri e┼čittir. Birinci ya┼čtan sonra g├Â─č├╝s ├ževresi ba┼č ├ževresinden b├╝y├╝k olur.

S├╝t ├žocuklar─▒nda ba┼č ├ževresinin her ay ├Âl├ž├╝lmesi ├žok ├Ânemlidir. Ba┼č ├ževresi e─črileri ├╝zerinde de─čerlendirilen normalden sapmalar derhal ele al─▒nmal─▒, nedenleri ciddiyetle ara┼čt─▒r─▒lmal─▒d─▒r. Bu sayede ├Ârne─čin k─▒saca beyin i├žinde su birikmesi olarak tarif edebilece─čimiz “hidrosefali”nin erkenden tan─▒nmas─▒ ve hasar meydana gelmeden tedavi edilmesi m├╝mk├╝n olabilir. Benzer ┼čekilde mikrosefali ( k├╝├ž├╝k kafa ) de tespit edildi─činde gecikmeden nedenleri ara┼čt─▒r─▒lmal─▒, sebebe y├Ânelik tedavi yap─▒lmal─▒d─▒r.
Di┼č Geli┼čimi

Di┼č geli┼čimi ├žocuklarda b├╝y├╝me ve geli┼čme s├╝reciyle do─črudan ili┼čkili bir parametre olmamakla birlikte ├žocu─čunuzun beslenmesi y├Ân├╝nden ├Ânem arzetti─činden di┼č geli┼čimine de k─▒saca de─činece─čim.

─░lk di┼č ├ž─▒karma zaman─▒ daha ├žok ─▒rsi e─čilimlere ba─čl─▒d─▒r. ─░lk di┼č ortalama 4 – 9. aylar aras─▒nda ├ž─▒kar. Ancak 15 aya kadar gecikmesi de normal kabul edilir. Di┼č ├ž─▒karma s─▒ras─▒nda hafif ate┼č, ishal, huzursuzluk g├Âr├╝lebilir.

Yerel i├žme suyunda flor yeterli de─čilse, di┼č ├ž├╝r├╝klerinden korunmak i├žin kal─▒c─▒ di┼čler ├ž─▒kana dek g├╝nde 0,25 mg florun a─č─▒zdan verilmesi uygun olur. Sevgili ebeveynler, sa─čl─▒kl─▒ bir di┼č geli┼čimi i├žin ├žocu─čunuza di┼č f─▒r├žalama al─▒┼čkanl─▒─č─▒n─▒ mutlaka kazand─▒rmal─▒, ├žocuk di┼č hekimlerince d├╝zenli takibini sa─člamal─▒s─▒n─▒z.
Kemik Geli┼čimi

Kafada 6 adet b─▒ng─▒ldak bulunur. Bunlar─▒n ├Ânde yeralan b├╝y├╝─č├╝ ve arkadaki k├╝├ž├╝k olan elle kolayca farkedilir. ├ľn b─▒ng─▒ldak d─▒┼č─▒ndakiler bir ka├ž ay i├žinde kapan─▒rlar. ├ľndekinin kapanmas─▒ ise 3 ile 18 aylar aras─▒nda ger├žekle┼čir. Kapanmadaki gecikmeler do─čumsal tiroid bezi yetersizli─či, D vitamini eksikli─či gibi hastal─▒klar─▒ ├Âncelikle akla getirir. Ara┼čt─▒rma sonu├žlar─▒na g├Âre nedene y├Ânelik tedavi yap─▒l─▒r.

Kemiklerin geli┼čimi esnas─▒nda ba┼č b├╝y├╝kl├╝─č├╝n├╝n v├╝cuda oran─▒, kula├ž mesafeleri gibi bedensel oranlarda ├Ânemli de─či┼čiklikler olur. ├çocuklarda oturma y├╝ksekli─či geli┼čmeyi de─čerlendirmede ├žok yaral─▒ bir g├Âstergededir. Boy uzunlu─čundan oturma y├╝ksekli─činin ├ž─▒kar─▒lmas─▒yla bacak mesafesi elde edilir. Heriki de─čer i├žin de normali yans─▒tan e─čriler mevcuttur. Grafikler ├╝zerinde yap─▒lan de─čerlendirmeler, b├╝y├╝me bozukluklar─▒n─▒n erken tan─▒s─▒n─▒ olanakl─▒ k─▒lar. Kemik geli┼čimiyle igili bir sorun oldu─čunda bu konuda yeti┼čmi┼č uzman bir hekim taraf─▒ndan de─čerlendirilmesi gerekmektedir.

 

 

Okul ├çocuklu─ču D├Ânemi
6 ya┼č─▒ndan cinsel olgunla┼čma belirtilerinin ba┼člad─▒─č─▒ ergenlik d├Ânemine kadar ├žocu─čun geli┼čmesindeki ba┼čl─▒ca ├Âzellikler, gittik├že anne babaya olan yak─▒n ilginin azalmas─▒; ├Â─črenme, yar─▒┼čma, ├Âdev, sorumluluk ve ba┼čarma duygular─▒n─▒n yerle┼čmesidir.

─░lkokula yeni ba┼člayan ├žocuklarda k─▒sa veya uzun s├╝reli uyum sorunlar─▒ ├žok yayg─▒nd─▒r. S─▒n─▒fa annesiyle birlikte girmek, s─▒n─▒fta durmamak, s─▒raya oturmamak, alt─▒n─▒ ─▒slatmak, alt─▒n─▒ kirletmek, a─člamak, derste gezinmek, bir┼čeyler yemek gibi belirtilerle kendini g├Âsteren uyum g├╝├žl├╝kleri birka├ž g├╝n ya da birka├ž haftay─▒ bulabilir. Baz─▒ ├žocuklarda okul fobisi g├Âr├╝lebilir. Bu a┼č─▒r─▒ okul korkusu asl─▒nda okuldan korkma de─čil, anneye a┼č─▒r─▒ ba─č─▒ml─▒ olan ├žocu─čun, okula gitmekle annesinden ayr─▒lmas─▒ s─▒ras─▒nda ortaya ├ž─▒kan anneden ayr─▒lma korkusudur.

Okula uyum sorunlar─▒n─▒n ├ž├Âz├╝m├╝ i├žin okula yeni ba┼člayan ├žocukta okuma yazma ├Â─črenmekten ├Ânce evdeki olumlu ili┼čkinin okulda da s├╝rd├╝r├╝lmesi, bir t├╝r anne baba modeli olan ├Â─čretmenin ├žocu─ča duygusal doyumu sa─člayacak ┼čekilde davranmas─▒ ve bizzat kendi davran─▒┼člar─▒yla da ├žocuk i├žin iyi bir ├Ârnek olu┼čturmas─▒ gereklidir.

Sevgili anne ve babalar, ayn─▒ ya┼čtaki ├žocuklar─▒n tart─▒ ve boy de─čerleri t─▒pat─▒p ayn─▒ olamayaca─č─▒ gibi, ayn─▒ n├Ârolojik ve ruhsal geli┼čim ├Âzelliklerini sergilemezler. Bu nedenle ya┼ča uygun beceriler de─čerlendirilirken, her bir ├žocu─čun istenen t├╝m hareketleri yapmas─▒ beklenmez. Ancak normalden sapmalar varsa, doktorunuza ba┼čvurarak n├Ârolojik ve psikolojik durumunun de─čerlendirilmesini sa─člaman─▒z ├žok yararl─▒ olur.

 

Ergenlik D├Ânemi
Ergenlik, ├žocukluktan eri┼čkinli─če ge├ži┼č s├╝recidir. Bu s├╝re├ž i├ž salg─▒ bezlerinden salg─▒lanan hormonlar taraf─▒ndan ba┼člat─▒l─▒r ve s├╝rd├╝r├╝l├╝r. Testis ve yumurtal─▒k gibi cinsiyet organlar─▒n─▒n ve cinse ├Âzg├╝ d─▒┼č g├Âr├╝n├╝m ├Âzelliklerinin geli┼čmesi, b├╝y├╝me ve kemik olgunla┼čmas─▒nda belirgin h─▒zlanma, v├╝cut oranlar─▒nda ve bedensel yap─▒da de─či┼čiklik, ergenlik s├╝recinin ├Âzelliklerini olu┼čturur.

V├╝cutta ergenli─če yol a├žan hormonal de─či┼čikliklerin ba┼člamas─▒ndan sonra d─▒┼č g├Âr├╝n├╝mdeki ilk de─či┼čiklikler k─▒z ├žocuklar─▒nda 10 (8-13), erkeklerde 12 (9,5-15) ya┼č─▒nda ortaya ├ž─▒kar. De─či┼čikliklerin tamamlanmas─▒ genellikle 3-5 y─▒l s├╝rer. Ergenlik d├Âneminin sonunda -k─▒zlarda otalama 16, erkek ├žocuklarda 18 ya┼č─▒nda- bireyin b├╝y├╝me ve geli┼čmesi b├╝y├╝k ├Âl├ž├╝de tamamlanm─▒┼čt─▒r.

Adolesans, kimi zaman ergenlikle e┼č anlamda kullan─▒lmakla birlikte asl─▒nda, hayat─▒n bu devresinde v├╝cutta olu┼čan biyolojik de─či┼čikliklere e┼člik eden ruhsal geli┼čme ve psikososyal de─či┼čiklikleri de kapsayan bir terimdir.
Ergenlikte B├╝y├╝me ve Geli┼čme
Boy B├╝y├╝mesi

─░lk 4 ya┼čtan sonra b├╝y├╝me h─▒z─▒ erkek ve k─▒z ├žocuklar─▒nda benzer ┼čekilde y─▒lda 5-7 cm gibi olduk├ža dura─čan bir gidi┼č g├Âsterir. Ergenlik belirtilerinin ba┼člamas─▒yla beraber cinsiyet hormonlar─▒n─▒n v├╝cut kitlesini artt─▒r─▒c─▒ etkisiyle boy uzamas─▒nda belirgin bir h─▒zlanma g├Âr├╝l├╝r.

K─▒z ├žocuklar─▒nda ergenlik erkeklere k─▒yasla 2 y─▒l daha erken ba┼člar. Bu nedenle b├╝y├╝me h─▒zlanmas─▒ da k─▒zlarda daha erken olur. 10-12 ya┼člar aras─▒nda k─▒z ├žocuklar─▒ erkeklerden daha iri olurlar. Ergenlikte b├╝y├╝menin en h─▒zl─▒ oldu─ču “b├╝y├╝me h─▒z─▒ doru─ču” k─▒zlarda ortalama y─▒lda 9 cm, erkeklerde ortalama y─▒lda 10,5 cm’dir. Ergenlik s├╝recinin daha ge├ž ba┼člamas─▒ erkek ├žocuklara b├╝y├╝mede a┼ča─č─▒ yukar─▒ 2 y─▒l kadar bir s├╝re kazand─▒r─▒r. Kal─▒t─▒m fakt├Ârlerinin etkisine ba─čl─▒ olarak ergenli─če eri┼čme ya┼č─▒ ├žok de─či┼čken oldu─čundan b├╝y├╝me h─▒z─▒ doru─čunun g├Âr├╝ld├╝─č├╝ ya┼č da bir ├žocuktan di─čerine farkl─▒l─▒k g├Âsterir. Bu nedenle ayn─▒ ya┼čtaki iki ├žocu─čun ergenlik belirtilerinin ba┼člay─▒p ba┼člamam─▒┼č olmas─▒na g├Âre boy ve v├╝cut yap─▒lar─▒nda b├╝y├╝k farkl─▒l─▒klar olmas─▒ do─čald─▒r.

Boy uzamas─▒ ergenli─čin son evrelerinde giderek yava┼člar, k─▒zlarda 16-18, erkeklerde 18-20 ya┼člar─▒nda hemen hemen durur. Ancak 30 ya┼ča dek omurga b├╝y├╝mesinin bir miktar daha devam etmesi sebebiyle 3-4 milimetrelik bir art─▒┼č g├Âzlenebilir.
Kilo Art─▒┼č─▒

Okul ├Âncesi d├Âneminden ergenli─čin ba┼člang─▒c─▒na kadar olan evrede, boy b├╝y├╝mesine ko┼čut olarak y─▒ll─▒k tart─▒ art─▒┼č─▒, 2-3 kilogram aras─▒ndad─▒r. Ergenlikte v├╝cut a─č─▒rl─▒─č─▒ k─▒zlarda yakla┼č─▒k 16 kg, erkeklerde 20 kg artar. Erkek ├žocuklarda kas geli┼čmesi ve iskelet kitlesinin artmas─▒ v├╝cut a─č─▒rl─▒─č─▒n─▒n artmas─▒nda ├Ânemli pay al─▒rken, k─▒zlarda tart─▒ art─▒┼č─▒ b├╝y├╝k ├Âl├ž├╝de ya─č depolanmas─▒ sonucudur.
Kemik B├╝y├╝mesi ve Olgunla┼čmas─▒

─░lk ├Ânce el ve ayaklar─▒n b├╝y├╝mesi h─▒zlan─▒r. Bunu ├Ân kol ve bacaklar, daha sonra ├╝st kol ve uyluklar─▒n uzamas─▒ izler. Ard─▒ndan enine b├╝y├╝me h─▒zlan─▒r. Kal├žalar, g├Â─č├╝s ve omuzlar geni┼čler. K─▒zlarda kal├žalar─▒n, erkeklerde omuzlar─▒n geni┼člemesi belirgindir.

Y├╝z kemikleri h─▒zla b├╝y├╝r, y├╝z g├Âr├╝n├╝m├╝ de─či┼čir. ├çene uzar ve kal─▒nla┼č─▒r, burun b├╝y├╝r, profil de─či┼čir.

Ergenlik ├Âncesi kemik olgunla┼čmas─▒ k─▒zlarda 2 y─▒l daha ileridir. Bu nedenle k─▒z ├žocuklarda epifizler daha erken kapan─▒r. Boy art─▒┼č─▒ erkeklerde 17-18 ya┼člar─▒na kadar s├╝rerken, k─▒zlarda b├╝y├╝me 15-16 ya┼člar─▒nda durur.
Ergenlik D├Ânemiyle ─░lgili Sorunlar
V├╝cuttaki yap─▒sal de─či┼čikliklere ve ├ževreye uyum gerektiren bu d├Ânem son derece duyarl─▒ olunmas─▒ gereken bir devredir. ├çocukluktan ├ž─▒k─▒p eri┼čkinli─če ilk ad─▒m─▒n─▒ atan insan─▒n bedeninde ve biyolojik i┼člevlerinde meydana gelen de─či┼čikliklere al─▒┼čmas─▒ ve kabullenmesi, ayr─▒ca fiziksel de─či┼čiklikleri nedeniyle ├ževresindekilerin kendisine kar┼č─▒ davran─▒┼člar─▒na al─▒┼čmas─▒ gerekmektedir. Yine bu d├Ânem okulda kendisinden beklenen sorumluluklar─▒n artt─▒─č─▒, i├žg├╝d├╝lerini kontrol ederek davran─▒┼člar─▒nda ├Âl├ž├╝l├╝ olmas─▒n─▒n beklendi─či bir d├Ânemdir. Gelece─či i├žin meslek se├žimi ve ya┼čam bi├žimi gibi konularda karar vermesi gerekmektedir.

Sevgili ebeveynler, ├žocu─čunuzun hem bedensel hem de ruhsal de─či┼čimlerin yaratt─▒─č─▒ karma┼čan─▒n i├žinde bo─ču┼čtu─ču eri┼čkinli─če ge├ži┼č s├╝recinde, anne ve babas─▒n─▒n mutlak deste─čine gereksinimi vard─▒r. Ona bir eri┼čkin gibi yakla┼čman─▒z, sevgi ve ilginizi hissettirmeniz, sorunlar─▒n─▒ anlamaya ├žal─▒┼čman─▒z ku┼čkusuz ├žok yararl─▒ olacakt─▒r.

 
B├ťY├ťME VE GEL─░┼×MEY─░ ETK─░LEYEN FAKT├ľRLER
Kal─▒t─▒m ve Ailesel Fakt├Ârler

Toplumun genelinde b├╝y├╝meyi etkileyen en ├Ânemli etken kal─▒t─▒md─▒r. Kal─▒t─▒m ( ─▒rsiyet ), ├Âncelikle boyla ili┼čkilidir, ancak ┼či┼čmanl─▒k ve zay─▒fl─▒k gibi fiziksel ├Âzellikler de etkilenir. B├╝y├╝me gerili─činden ku┼čkulan─▒lan bir ├žocukta bu durumun kal─▒t─▒mla ilgili olabilece─čine karar vermede, anne baban─▒n ve varsa karde┼člerin ├Âzelliklerini de─čerlendirmek b├╝y├╝k ├Ânem ta┼č─▒r. K─▒sa boylu ailelerin ├žocuklar─▒ k─▒sa, sar─▒┼č─▒n olanlar─▒n ├žocuklar─▒ a├ž─▒k renkli olmaya e─čilimlidir.
Cinsiyet

B├╝y├╝me geli┼čme s├╝reci k─▒z ve erkek ├žocuklarda farkl─▒d─▒r. Do─čumda k─▒zlar─▒n tart─▒s─▒ daha d├╝┼č├╝kt├╝r. Do─čum tart─▒lar─▒ ayn─▒ olan erkek ve k─▒z ├žocuklar kar┼č─▒la┼čt─▒r─▒ld─▒─č─▒nda k─▒zlar daha ileri bir geli┼čme d├╝zeyi g├Âsterirler. Ergenlik d├Ânemine erken giren k─▒zlar h─▒zl─▒ b├╝y├╝r, ancak ├žabuk dururlar. Erkeklerde kas dokusu daha fazla geli┼čir, boy daha uzun olur.
Beslenme

Beslenme, b├╝y├╝me ve geli┼čmeyi etkileyen en ├Ânemli ├ževresel fakt├Ârd├╝r.
├çocu─čun iyi b├╝y├╝yebilmesi i├žin yeterli ve dengeli beslenmesi, bu besinleri sindirmeye yeterli bir barsak etkinli─či bulunmas─▒ gerekir. S├╝t ├žocuklu─ču d├Âneminde yetersiz beslenmeden boydan ├žok tart─▒n─▒n ├Âncelikle etkilendi─či bilinmektedir.

├ço─ču kez beslenme k├Âkenli bir kans─▒zl─▒k geli┼čti─činde, i┼čtah azalmas─▒na yol a├žarak problemin artmas─▒na neden olur. Bu durumda kans─▒zl─▒─č─▒n d├╝zeltilmesi, as─▒l sorunun ├ž├Âz├╝lmesi i├žin uygulanan tedavilerin ba┼čar─▒s─▒n─▒ artt─▒r─▒r.

Sevgili ebeveynler, b├╝y├╝me yetersizli─či d├╝┼č├╝n├╝len bir ├žocukta al─▒nan g├╝nl├╝k besinlerin yeterli olup olmad─▒─č─▒ mutlaka bir hekim taraf─▒ndan hesaplanmal─▒, eksiklik s├Âz konusu ise uygun beslenme ┼čemalar─▒yla tart─▒ al─▒m─▒, olmas─▒ gereken s├╝rece oturtulmal─▒d─▒r.
Hormonal Durum
Normal b├╝y├╝me i├žin bir ├žok hormona ihtiya├ž vard─▒r. Sa─čl─▒kl─▒ ├žocuklarda hormonlar uygun miktarlarda salg─▒lan─▒r. Hipofiz bezinin salg─▒lad─▒─č─▒ “b├╝y├╝me hormonu” boyca b├╝y├╝meyi, tiroid bezinin salg─▒lad─▒─č─▒ “tiroid hormonu” geli┼čme ve olgunla┼čmay─▒ sa─člar. Ergenlikte b├Âbrek ├╝st├╝ bezi, testis ve yumurtal─▒klardan sal─▒nan hormonlar da b├╝y├╝meyi etkiler.

B├╝y├╝me hormonu yetersizli─či durumunda boy k─▒sa kal─▒rken, konjenital hipotiroidi dedi─čimiz do─čumsal tiroid bezi yetersizli─činde zeka da etkilenir.

Sevgili anne ve babalar, erken tan─▒ konulursa her iki hastal─▒─č─▒nda tedavisi olduk├ža ba┼čar─▒l─▒d─▒r. Ayr─▒ca, hormon bozukluklar─▒na ba─čl─▒ b├╝y├╝me geli┼čme bozukluklar─▒ son derece nadirdir. Ancak di─čer nedenler tam te┼čekk├╝ll├╝ bir merkezde yap─▒lacak tetkiklerle bertaraf edildikten sonra d├╝┼č├╝n├╝lebilir.
Gebeli─če ─░li┼čkin Fakt├Ârler
Bebe─činizin sa─čl─▒kl─▒ do─čmas─▒ yan─▒nda normal tart─▒ ve boya sahip olabilmesi i├žin gereken ko┼čullar─▒n kendine ├Âzg├╝ karakteristikleri nedeniyle gebelik d├Ânemi, ya┼čam─▒n di─čer evrelerine g├Âre son derece ├Ânem arzetmektedir.

Gebeli─čin ilk ├╝├ž ay─▒nda annenin ge├žirdi─či virus infeksiyonlar─▒ ├žocuk i├žin zararl─▒d─▒r. Anne hamileyken k─▒zam─▒k├ž─▒k ge├žirdi─či taktirde ├žocukta kalpte bozukluk, katarakt, sa─č─▒rl─▒k, k├╝├ž├╝k kafa ve zeka gerili─či ortaya ├ž─▒kabilir.

Gebelik s├╝resince ve ├Âzellikle ilk haftalarda annenin ald─▒─č─▒ ila├žlar dikkatle se├žilmelidir. Bu d├Ânemde al─▒nan ila├žlar ve sigara i├žimi gibi etkenler bebe─či etkiler, do─ču┼čtan bozukluklara yol a├žabilir.

Hamilelikte r├Ântgen, radyum gibi ─▒┼č─▒nlar ├žocukta k├╝├ž├╝k kafa, bel b├Âlgesinde yar─▒k ya da kese, zeka gerili─či ve uzuvlarda bozukluklara yol a├žabilir.

Hamilelikte hormon bozukluklar─▒ bebe─če zarar verebilir. ├ľrne─čin ┼čeker hastal─▒─č─▒ olan annelerin ├žocuklar─▒ iri do─čarlar. Tosuncuk diyebilece─čimiz bu ├žocuklarda kalp, akci─čer ve metabolizma bozukluklar─▒ g├Âr├╝lebilir.

Sevgili anneler, do─čacak bebe─činizin sa─čl─▒─č─▒ i├žin gebeli─činiz esnas─▒nda mutlaka bir kad─▒n hastal─▒klar─▒ ve do─čum uzman─▒n─▒n kontrol├╝ alt─▒nda olun, sigara, ve alkolden uzak durun, rastgele ila├ž kesinlikle kullanmay─▒n.
Kronik Hastal─▒klar
Sa─čl─▒kl─▒ olarak d├╝nyaya gelen bir bebekte kal─▒t─▒msal olarak gelen ya da sonradan edinilen kimi hastal─▒klar m├╝zminle┼čerek b├╝y├╝me ve geli┼čme s├╝recini olumsuz y├Ânde etkileyebilir. Bu hastal─▒klar aras─▒nda kronik karaci─čer hastal─▒─č─▒, kronik b├Âbrek yetersizli─či, romatizmal hastal─▒klar say─▒labilir.

B├╝y├╝me gerili─či, ast─▒m ve di─čer allerjik hastal─▒klarda da ortaya ├ž─▒kar. Bunlar─▒n t├╝m├╝nde sebep kullan─▒lan ila├žlar de─čildir. Hastal─▒─č─▒n kendisi de gerilikte ba┼čl─▒ba┼č─▒na ├Ânemli bir fakt├Ârd├╝r. A─č─▒r akci─čer infeksiyonlar─▒ ve morarmayla seyreden kalp hastal─▒klar─▒nda da b├╝y├╝me olumsuz y├Ânde etkilenir.

├çocuklar─▒n sonraki d├Ânemlerde ya┼č─▒tlar─▒n─▒ ne ├Âl├ž├╝de yakalayacaklar─▒, hastal─▒─č─▒n seyri ve s├╝resi, ba┼člang─▒├ž ya┼č─▒, iyile┼čme sonras─▒ geride kalan b├╝y├╝me s├╝resi ve iyile┼čmenin tam olup olmamas─▒ gibi bir ├žok fakt├Âre ba─čl─▒d─▒r.
SONUÇ
Sevgili anne ve babalar,

├çocuklarda normal b├╝y├╝me ve geli┼čmenin izlenmesi, normalden sapmalar─▒n belirlenmesini, b├Âylece hastal─▒klar─▒n erken tan─▒s─▒n─▒ ve ├Ânlenmesini olanakl─▒ k─▒lar. Sa─člam ├žocuk takibinde tam bir fiziksel muayene yan─▒nda boy, a─č─▒rl─▒k ve ba┼č ├ževresi ├Âl├ž├╝mleri yap─▒l─▒r. D├╝zenli ve birbirlerini izleyen ├Âl├ž├╝mler tek ├Âl├ž├╝mlerden ├žok daha yararl─▒d─▒r. ├ç├╝nk├╝ belirli bir ├žocukta saptanan de─čerler normal s─▒n─▒rlar i├žinde olsa bile, ├žocu─čun kendine ├Âzg├╝ b├╝y├╝me grafi─činden sapmalar belirlenebilir.

Bu nedenle, ├žocu─čunuzun b├╝y├╝me ve geli┼čmesini siz de izleyiniz. Elde etti─činiz de─čerleri, b├Âl├╝m sonunda verdi─čim e─črilere i┼čleyip, normalden sapmalar mevcutsa doktorunuza ba┼čvurarak yard─▒m isteyiniz. B├Âylece sorun k─▒sa s├╝rede ├ž├Âz├╝lecek, ├žocu─čunuzun sa─čl─▒─č─▒na yeniden kavu┼čmas─▒ sizi mutlu edecektir.

 

Okul ├Âncesi e─čitim

 

Okul ├Âncesi e─čitim i├žin haz─▒r olma ya┼č─▒ her ├žocuk i├žin ayn─▒ de─čildir.
Genel olarak ana okuluna ba┼člama ya┼č─▒n─▒n 2-4 ya┼č aras─▒ oldu─čunu s├Âyleyebiliriz.

Geli┼čimsel olarak baz─▒ ├žocuklar 2 ya┼č─▒nda, baz─▒ ├žocuklar da 3-4 ya┼č─▒nda ana okuluna ba┼člamak i├žin haz─▒r olabilmektedir.

Annenin ├žal─▒┼čmas─▒ nedeniyle daha ├Ânceden anneden ayr─▒ kalmaya al─▒┼č─▒k olan, ihtiya├žlar─▒n─▒ konu┼čarak veya ba┼čka bi├žimlerde ifade edebilen, basit komutlar─▒ izleyebilen, y├╝r├╝me ve ko┼čma gibi kaba motor fonksiyonlar─▒ geli┼čmi┼č olan ├žocuklar hangi ya┼čta olurlarsa olsunlar, anaokuluna ba┼člayabilirler.

Konu┼čma, yeme, h─▒r├ž─▒nl─▒k, sald─▒rganl─▒k, b├╝y├╝klerden ayr─▒lamama, a┼č─▒r─▒ hareketlilik gibi sorunlar─▒ olan ├žocuklar─▒n anaokuluna gitmeleri de ├Âzellikle tavsiye edilebilmektedir.

├çocu─ču anaokuluna psikolojik olarak nas─▒l haz─▒rlamak gerekir? Onu nas─▒l motive edebiliriz?
├çocuklar─▒n yeni ortamlara uyum yetene─či ├žok y├╝ksektir. Ancak onun bu uyum yetene─činin anne-babalar taraf─▒n─▒zdan engellenmemesi gerekir.

Aileler ├žocuklar─▒n─▒ kre┼če ba┼člatma karar─▒ verdi─činde, ├žocuktan ├Ânce anne-baba olarak kendilerinin buna ger├žekten haz─▒rlanmas─▒ ve kararlar─▒ndan emin olmas─▒ gereklidir. Anne-babalar ├žocu─čun kre┼če ba┼člatma karar─▒ konusunda ne kadar rahat olursa, ├žocuklar da, kendileri de o kadar az sorun ya┼čarlar. Anaokuluna ba┼člamadan ├Ânce ├žocukla okul hakk─▒nda bol bol konu┼čmak, anaokullar─▒nda s─▒kl─▒kla yap─▒lan faaliyetleri ├žocu─ča yava┼č yava┼č tan─▒tmak ├Ânemlidir. ├ľrne─čin evde makasla ka─č─▒t kesmeye ve boya kalemlerine al─▒┼čk─▒n bir ├žocuk, anaokulunda da ayn─▒ ka─č─▒t ve boyalar─▒ g├Âr├╝nce rahatlar. Anne-babalar─▒n ├žocu─čunuzun ├Ânemli bir ad─▒m atmakta oldu─čunu kabul etmeleri ve onu desteklemeleri ├Ânemli olmakla birlikte, fark─▒nda olarak veya olmayarak, bu de─či┼čiklik konusunun ├╝zerinde ├žok fazla durmalar─▒, ya┼čayaca─č─▒ de─či┼čikli─či ├žok fazla vurgulamalar─▒ da ├žocu─čun kayg─▒s─▒n─▒ art─▒rabilir.

K├╝├ž├╝k ├žocuklar─▒n anne-babalar─▒n verdi─či s├Âzel olmayan sinyalleri okumakta usta olduklar─▒ unutulmamal─▒d─▒r. Bu nedenle e─čer anne-baba onu kre┼če ba┼člatt─▒─č─▒ i├žin su├žluluk duyuyor ya da nas─▒l onu kre┼če b─▒rak─▒p ├ž─▒kaca─č─▒ konusunda endi┼če hissediyorsa, b├╝y├╝k olas─▒l─▒kla ├žocukta bunu hissedecektir. ├çocu─čun kre┼če rahat bir ┼čekilde uyum sa─člamas─▒ ve burada mutlu olmas─▒ i├žin ├Âncelikle anne-baban─▒n bu konuda kararl─▒, rahat ve emin davranmas─▒ ├žok ├Ânemlidir.

├çocu─ču kre┼če g├Ânderme karar─▒ konusunda anne-baba ne kadar sakin ve emin davran─▒rsa, ├žocuk da kendini o kadar g├╝vende hissedecektir. Anne-baban─▒n en ufak bir g├╝vensizlik ya da teredd├╝d├╝ ise ├žocu─čun g├╝vensizlik hissini ve kayg─▒s─▒n─▒ ┼čiddetlendirecektir.

Anne babalar kural koyarken..

Bebekli─činden itibaren ├žocuklara s─▒n─▒rlar─▒ ve kurallar─▒ ├Â─čretin; uyku, yemek, tuvalet, temizlik, ├Âzbak─▒m gibi konularda bir d├╝zen olu┼čturun.
├çocu─čunuzun her t├╝rl├╝ ihtiyac─▒n─▒ kar┼č─▒layabilece─či ┼čekilde b├╝y├╝mesine ├Âzen g├Âsterin. Becerileri geli┼čtik├že her t├╝rl├╝ ihtiyac─▒n─▒ kar┼č─▒layabilir hale gelecektir. B├Âylece kendi sorumluluklar─▒ konusunda fazla uyarman─▒z gerekmeyecek ve itaat problemi ya┼čama olas─▒l─▒─č─▒n─▒z azalacakt─▒r.
Kurallar ├Ânceden belirlenmelidir. ├ľncesinde konu┼čulmam─▒┼č, beklenmedik istekler ├žocuklarda kayg─▒ uyand─▒r─▒r ve s├Âyleneni yapmak istemeyebilirler. Bunun yerine ├Ânceden belirlenmi┼č kurallarla ilgili uyar─▒ yapmak ├žocuklar ├╝zerinde daha etkili olmaktad─▒r.
Kurallar m├╝mk├╝n oldu─čunca a├ž─▒k ve net olmal─▒d─▒r. ├çocu─čunuzdan nas─▒l davranmas─▒n─▒ bekledi─činizi belirtmeniz ├žocu─čunuzun uygun davranma olas─▒l─▒─č─▒n─▒ artt─▒racakt─▒r.
Kurallar tutarl─▒ olmal─▒d─▒r. Sizin tutarl─▒ oldu─čunuzu g├Âren ├žocu─čunuz sizin s├Âz├╝n├╝z├╝ dinlemeye daha istekli olacakt─▒r.
─░stedi─činiz gibi davrand─▒─č─▒nda ve s├Âz├╝n├╝z├╝ dinledi─činde onu ├Âd├╝llendirin. ├ľd├╝l├╝n ÔÇťaferin, s├Âz├╝m├╝ dinledi─čin i├žin seninle gurur duyuyorum vs.ÔÇŁ gibi s├Âzel ├Âd├╝l olmas─▒ ├žocu─ču daha fazla motive edecektir. Annesi ve babas─▒ taraf─▒ndan kabul g├Ârd├╝─č├╝n├╝ ve davran─▒┼č─▒n─▒n be─čenildi─čini g├Âren her ├žocuk ayn─▒ davran─▒┼č─▒ tekrarlamak isteyecektir.
├çocu─čunuzla iyi ileti┼čim kurman─▒z ├Ânemlidir. ├ç├╝nk├╝ ancak iyi ileti┼čim kurdu─čunuzda ├žocu─čunuz sizi dinlemeye ve istedi─činizi yapmaya istekli olacakt─▒r. Aksi halde ÔÇťs├Âz dinlememekÔÇŁ anne-babaya duyulan ├Âfkenin bir ifadesi olarak ve anne-babaya bir tepki bi├žiminde ortaya ├ž─▒kan bir sonu├ž olabilir.

%d blogcu bunu be─čendi: