hd porno porno hd porno porno

Psikomotor geli┼čim…

9.955 okundu

Psikomotor geli┼čim…

├çocu─čun geli┼čiminde ├Ânemli bir yer tutan psikomotor geli┼čim, ya┼čam boyu devam eden bir s├╝re├žtir. Psikomotor geli┼čim, bedenin a─č─▒rl─▒k├ža artmas─▒ ve boyca uzamas─▒n─▒n yan─▒nda bedeni olu┼čturan t├╝m alt sistemlerin de b├╝y├╝mesini ve olgunla┼čmas─▒n─▒ i├žerir. Bireyin sa─čl─▒kl─▒ olmas─▒, t├╝m alt sistemleri ile birlikte bedenin sa─čl─▒kl─▒ geli┼čmesine ve i┼člevlerini gere─čince yapmas─▒na ba─čl─▒d─▒r. Fiziksel geli┼čini, bireyin, bedensel yap─▒s─▒, sinir – kas i┼člevlerindeki de─či┼čim ve den­gelenme s├╝reci ile ilgilidir Motor geli┼čim ise bireyin, organlar─▒n─▒n i┼čleyi­┼čini denetim alt─▒na almada g├Âsterdi─či beceriklili─čin artmas─▒d─▒r. Motor geli┼čimde duyum, sinir-kas sistemleri e┼čg├╝d├╝m i├žinde ├žal─▒┼č─▒rlar. Duyumla­r─▒n geli┼čimi duyu organlar─▒n─▒n g├Ârme, i┼čitme, dokunma, tat, koku, ─▒s─▒, ac─▒ gibi duyumlar─▒ yeterli d├╝zeyde alabilme g├╝c├╝ne ula┼čmas─▒d─▒r. Motor hareketlerin t├╝m├╝nde bedenin birka├ž k─▒sm─▒ birlikte ve e┼čg├╝d├╝m halinde ├žal─▒┼č­mak durumundad─▒r. Bu e┼čg├╝d├╝m├╝n geli┼čimi, bedenin olgunlu─čuna ve al─▒┼čt─▒rmalara ba─čl─▒d─▒r. Her motor hareket belirli bir g├╝ce gereksinim duyar. G├╝c├╝n artmas─▒ kemiklerin, kaslar─▒n b├╝y├╝mesi, belli oranlar─▒n de─či┼čimi, k─▒saca bedensel geli┼čim ile s─▒k─▒ s─▒k─▒ya ba─člant─▒l─▒ oldu─ču i├žin genellikle fiziksel geli┼čim ve motor geli┼čin birlikte incelenir. Motor geli┼čim b├╝t├╝n ya┼čam boyunca devam eden bir s├╝re├žtir; fiziksel de─či┼čim ve motor becerilerin kazan─▒lmas─▒, dengelenmesi ve azalmas─▒ s├╝recidir. ├çe┼čitli s─▒n─▒fland─▒rmalar olmakla birlikte, motor geli┼čim, fiziksel yeteneklerin geli┼čimi ve hareket yeteneklerinin geli┼čimi olarak incelenebilir. Fiziksel beceriler, motor g├Ârevleri uygulayabilme kapasitesi ile ilgilidir ve fiziksel uygunlu─čun ├že┼čitli bile┼čenlerinden olu┼čur (kas kuvveti, dayan─▒kl─▒l─▒k, kalp-dola┼č─▒m sistemi dayan─▒kl─▒l─▒─č─▒, esneklik vb). Hareket becerileri (s├╝rat, ├ževiklik, denge, koordinasyon, g├╝├ž) ise ├že┼čitli hareket kategorilerini s─▒n─▒fland─▒rmak i├žin kullan─▒lan geni┼č anlaml─▒ bir terimdir.
{loadposition header}
Tan─▒m─▒ ve ├ľnemi

├çocuk organizmas─▒n─▒, yeti┼čkinden ay─▒ran en ├Ânemli ├Âzellik, s├╝rekli b├╝y├╝me, geli┼čme ve de─či┼čme s├╝reci i├žinde olmas─▒d─▒r. Bu de─či┼čim s├╝reci i├žerisinde ├žocu─čun geli┼čimi, g├Âr├╝n├╝r ve g├Âr├╝nmez b├╝y├╝meyi i├žerir. G├Âr├╝n├╝r b├╝y├╝me, bedenin boyutlar─▒nda, bi├žiminde ve oran─▒ndaki de─či┼čmedir. G├Âr├╝nmez b├╝y├╝me ise i├ž organlarda meydana gelen de─či┼čmedir. ─░┼čte bu g├Âr├╝n├╝r geli┼čimlerden bir tanesi mtor geli┼čimdir.
Motor kelimesi tek ba┼č─▒na “hareket” anlam─▒na gelir. Yeti┼čkinler gibi ├žocu─čun da hareket etmeye ihtiyac─▒ vard─▒r. ├çocuk do─čdu─ču g├╝nden itibaren bu ihtiyac─▒n─▒ gidermek i├žin, yatt─▒─č─▒ yerden ba┼č─▒n─▒ kald─▒rma, g├Â─čs├╝n├╝ kald─▒rma, ellerini, kolla­r─▒n─▒, bacaklar─▒n─▒ hareket ettirme, d├Ânme, emekleme gibi davran─▒┼člar─▒ kazan─▒r. D├╝┼č├╝n├╝lmeden, ba─č─▒ms─▒z olarak yap─▒lan bu ilk hareketler daha sonra v├╝cut hareketlerine, zamanla d─▒┼č uyar─▒c─▒lar─▒n kontrol├╝ ile ├že┼čitli motor etkinliklere d├Ân├╝┼č├╝r. Bireyin eklem, kas ve ses tellerini ama├žl─▒ olarak kullanmas─▒na motor hareketler denir. ├çocuklar─▒n motor davran─▒┼člar─▒n─▒n geli┼čimi refleksler, duru┼ča ait hareketler, y├╝r├╝me, ko┼čma, atlama gibi beceriler ┼čeklinde olmaktad─▒r.
Motor geli┼čim, fiziksel b├╝y├╝me ve geli┼čme ile birlikte beyin – omurilik geli┼čimi sonucu organizman─▒n isteme ba─čl─▒ olarak hareketlilik kazanmas─▒d─▒r. Kilo art─▒┼č─▒, boy uzamas─▒ ve kas geli┼čimine, di─čer bir deyi┼čle fiziksel geli┼čime paralel olarak hareket ve becerilerin kazan─▒lmas─▒nda sinir sistemi ve kaslar─▒n geli┼čimi ├Ânemli bir yer tutar. Bu becerilerin kazan─▒lmas─▒ do─čum ├Âncesi d├Ânemde ba┼člar ve ├Âm├╝r boyu devam eder.
T├╝m ├žocuklar─▒n motor geli┼čiminde ├╝├ž genel kuraldan s├Âz edilebilir. Bunlar ┼ču ┼čekilde s─▒ralanabilir:
┬Ě Geli┼čim ba┼čtan aya─ča do─čru olup, ├Ânce ba┼č, sonra omuzlar ve kollar ve nihayet bacaklar ve ayaklar geli┼čir.
┬Ě Hareketler merkezden d─▒┼ča do─čru geli┼čir. Beden ve omuz hareketleri ba─č─▒ms─▒z kol hareketlerinden, el hareketleri parmak hareketlerinden ├Ânce gelir.
┬Ě Motor geli┼čim belirgin bir s─▒ra izler. ├çocuk ├Ânce durur, emekler, y├╝r├╝r, daha sonra ko┼čar ve oturur.
├çocu─čun motor geli┼čimini bilmek onun e─čitiminde de ├Ânemlidir. Bu durum motor geli┼čimde ├Ânemli olan olgunla┼čma ve ├Â─črenme ile a├ž─▒klanabilir. ├çocu─čun yeni bir ┼čey ├Â─črenmesi i├žin yeterli olgunlukta olmas─▒ gerekir. Bu noktada ├žocu─čun e─čitiminde de motor geli┼čim g├Âz ard─▒ edilemez.

PS─░K─░MOTOR GEL─░┼×─░M BASAMAKLARI
─░lk 3 ay i├žinde
G├Âzleri ile hareket eden ┼čekilleri takip edebilir ,kuca─ča al─▒nd─▒─č─▒nda kafas─▒n─▒ dik tutabilir, y├╝z ├╝st├╝ yatarken kafas─▒n─▒ bir miktar yukar─▒ kald─▒rabilir ve yanlara ├ževirmeye ├žal─▒┼č─▒r, kollar─▒n─▒ hareket ettirebilir,ellerini yumruk haline getirebilir.
3-6 ay
Nesne ve oyuncaklar─▒ yakalamaya ├žal─▒┼č─▒r onlara uzanmaya ├žal─▒┼č─▒r , eline ald─▒─č─▒ nesneleri a─čz─▒na g├Ât├╝rmeye ├žal─▒┼č─▒r, ho┼čuna giden nesnelere uzanmaya ├žal─▒┼č─▒r. Kafas─▒n─▒ y├╝z ├╝st├╝ yatarken tam dik kald─▒rabilir. Kafas─▒n─▒ tutabilir.
6-12 ay
Oturabilir, emekleyebilir, tutunarak aya─ča kalkabilir, 12. ay─▒n sonuna do─čru ayakta ├žok k─▒sa s├╝reli durabilir,ayakta tutuldu─čunda ayaklar─▒n─▒ hareket ettirir, ufak e┼čyalar─▒ ve oyuncaklar─▒ iterek yuvarlayabilir, elleri aras─▒nda oyuncak ge├ži┼či yapabilir, s─▒rt ├╝st├╝ yatarken d├╝z d├Ânebilir, i┼čaret parma─č─▒ ile nesneleri g├Âsterebilir.
12-18 ay
Y├╝r├╝r , elinden tutuldu─čunda merdiven t─▒rman─▒r,ayakta iken ├ž├Âmelebilir,aya─č─▒ ile topa vurabilir,yere do─čru e─čilir , destekle z─▒playabilir, ka┼č─▒─č─▒ rahatl─▒kla tutabilir.
18-24 ay
Kap─▒y─▒ a├žabilir, kendi ba┼č─▒na merdivenden inip ├ž─▒kabilir, bir elini daha ├žok kullanmaya ba┼člar, oyuncaklar─▒yla oynarken el becerilerini rahatl─▒kla kullanabilir (2-3 k├╝pten kule yapabilir).
2-3 ya┼č
D├╝┼čmeden ko┼čabilir, baz─▒ ├žizgileri taklit eder , merdivenden rahatl─▒kla kendi ba┼č─▒na inip ├ž─▒kabilir, oyuncaklar─▒yla oynarken el becerilerini rahatl─▒kla kullanabilir,d├╝─čmesini a├žabilir,├╝├ž tekerlekli bisikleti s├╝rebilir,tek ayak ├╝st├╝nde k─▒sa bir s├╝re durabilir,bir bardak suyu ta┼č─▒yabilir,y├╝r├╝rken engelleri ad─▒m atarak rahatl─▒kla ge├žer, rahatl─▒kla ├ž├Âmelip kalkabilir, geri geri y├╝r├╝yebilir.
3-4 ya┼č
Tek aya─č─▒ ├╝zerinde uzun s├╝re durabilir,ayakkab─▒s─▒n─▒ giyer,kendini doyurabilir,d├╝z ├žizgi ├žizebilir,iki ayakla 40 cm s─▒├žrayabilir,takla atabilir,yard─▒ms─▒z kayd─▒raktan kayabilir, ├ž├Âmelip kalkma hareketini rahatl─▒kla yapabilir,tek ayakla s─▒├žrayabilir, m├╝zikle beraber tempo tutar , z─▒playan topu eliyle tutar, ┼čekilleri boyar , 3-4 renk e┼čle┼čtirebilir, ayn─▒ kartlar─▒ e┼čle┼čtirebilir.

PS─░KOMOTOR GEL─░┼×─░M─░N ─░LKELER─░

─░nsan geli┼čimi ├Ânceden kestirilebilen d├╝zenli bir s─▒ra izler motor geli┼čimi etkileyen bir├žok biyolojik fakt├Âr bu ├Ânceden kestirilebilen d├╝zenden ortaya ├ž─▒km─▒┼čt─▒r.

1. Geli┼čimin Y├Ân├╝

Motor geli┼čim d├╝zenli bir s─▒ra izler. Ba┼čtan aya─ča ve merkezden d─▒┼ča do─čru geli┼čir. Kas kontrol├╝n├╝n geli┼čimi ba┼čtan aya─ča s─▒ra izler. ├ľrne─čin f├Âtal d├Ânemde ├Ânce ba┼č─▒n formu olu┼čur. Ellerin formu, ayaklardan ├Ânce olu┼čur. Okul ├Âncesi ├žocuklar─▒n alt ekstremiteleri kullanma becerisi, ├╝st ekstremiteleri kullanma becerisinden daha d├╝┼č├╝k d├╝zeydedir. Bu da, cephalo-caudal (ba┼čtan aya─ča) geli┼čiminin tamamlanmamas─▒ndan kaynaklanmaktad─▒r.
Geli┼čimin ikinci y├Ân├╝, proximo-distal (merkezden d─▒┼ča) geli┼čimdir. Proximo-distal geli┼čim, ├žocu─čun kaslar─▒n─▒ merkezden en uzak noktalara do─čru kontrol al─▒nd─▒─č─▒n─▒ ifade eder. ├ľrne─čin, el bile─či, el ve parmaklardan daha ├Ânce kontrol kazan─▒r.

2. B├╝y├╝me H─▒z─▒

├çocuklar─▒n b├╝y├╝me derecesi karakteristik modeller ┼čeklindedir ve evrenseldir. B├╝y├╝me, d─▒┼č etkenlere diren├ž g├Âsterir. Hatta hen├╝z a├ž─▒klanamam─▒┼č nedenlerle kendi kendine d├╝zeltme y├Ântemiyle hastal─▒k gibi nedenlere ba─čl─▒ g├Âr├╝len b├╝y├╝me duraklamas─▒ durumunda ├žocu─čun ya┼č─▒tlar─▒n─▒n d├╝zeyine gelmesini sa─člar. ├ľrne─čin, ┼čiddetli bir hastal─▒k ├žocu─čun boy, kilo ve hareket yetene─čini kazanmas─▒n─▒ geciktirse de ├žocuk hastal─▒ktan sonra kendi b├╝y├╝me ├Ârne─čine d├Ânebilecektir. Ayn─▒ durum, d├╝┼č├╝k do─čum a─č─▒rl─▒kl─▒ bebeklerde g├Âr├╝l├╝r. D├╝┼č├╝k do─čum a─č─▒rl─▒kl─▒ bebek (2500 gram─▒n alt─▒ndaki bebekler), birka├ž y─▒l i├žinde ya┼č─▒tlar─▒n─▒n b├╝y├╝me derecesini yakalar. Bu bilgiler ─▒┼č─▒─č─▒nda, daha sonraki boy, kilo ve motor geli┼čimini tahmin etmek i├žin 2 ya┼čtan ├Ânceki ├Âl├ž├╝mlerden yararlanman─▒n m├╝mk├╝n olmad─▒─č─▒n─▒ s├Âyleyebiliriz. Ba┼čka bir deyi┼čle 2 ya┼č ├Âncesi ├Âl├ž├╝mler (boy, kilo, motor geli┼čim) yeti┼čkinlik ├Âl├ž├╝mleri i├žin sa─čl─▒kl─▒ bilgi vermemektedir.

3. Farkl─▒la┼čma ve B├╝t├╝nle┼čme

├çocu─čun motor geli┼čimi sinir kas sistemi a├ž─▒s─▒ndan incelendi─činde, motor davran─▒┼člar─▒n koordineli, ancak, karma┼č─▒k bir ┼čekilde ilerledi─či ve olgunla┼čma ile ilgili oldu─ču g├Âr├╝lmektedir. Bebeklik d├Âneminin hareket kal─▒plar─▒ndan ├žocuk ve gen├žlerin daha fonksiyonel ve daha becerili hareketleri do─čru derece derece ilerlemeleri ÔÇťfarkl─▒la┼čmaÔÇŁ olarak isimlendirilmektedir.
B├╝t├╝nle┼čme ├že┼čitli kas gruplar─▒ ve duyu sistemlerini koordineli olarak birbirleri ile etkile┼čim i├žinde olmalar─▒n─▒ ifade eder.
K─▒saca, olgunla┼čmadan dolay─▒, ├žocu─čun hareket modellerinin kabadan inceye do─čru derece derece ilerlemesi farkl─▒la┼čma, kas gruplar─▒ ile duyu sistemlerinin beraber ve uyumlu olarak ├žal─▒┼čmas─▒ ise b├╝t├╝nle┼čme olarak tan─▒mlanmaktad─▒r.

4. Kritik D├Ânem Kavram─▒

Kritik veya hassas d├Ânem kavram─▒, ├ževresel etkenlerin geli┼čimi nas─▒l engelledi─čini anlamam─▒z a├ž─▒s─▒ndan b├╝y├╝k ├Ânem ta┼č─▒r. ─░nsan yavrusunun olu┼čmas─▒ s─▒ras─▒nda her organ, organ sistemi ve anatomik yap─▒ belirli y├Ânlerini sabit zamanlarda geli┼čtirirler. E─čer bu d├Ânemde d─▒┼čar─▒dan bir etki olursa geli┼čim s├╝reci bozulabilir. Ya┼čam─▒n hi├žbir d├Âneminde ve hi├žbir ┼čekilde telafi edilemeyece─či i├žin hasar s├╝reklidir. ├ľrne─čin, prenatal (do─čum ├Âncesi) d├Ânemde beynin olu┼čmas─▒ s─▒ras─▒nda d─▒┼čar─▒dan yap─▒lan bir etki (radyasyon, alkol, kimyevi maddeler) kal─▒c─▒ hasar nedenidir.

5. Bireysel Farkl─▒l─▒klar

Geli┼čim, kal─▒tsal ve ├ževresel etkenlerin etkisi alt─▒ndad─▒r. Her ├žocuk, kendi geli┼čim ├žizgisinde ├Ânceden belirlenmi┼č s─▒ray─▒ izleyerek ilerler. Normal ├žocuklar, geli┼čme h─▒zlar─▒nda b├╝y├╝k farkl─▒l─▒klar g├Âsterirler. Ya┼č ile a├ž─▒klanamayan davran─▒┼č farkl─▒l─▒klar─▒ kal─▒t─▒m, deneyim, e─čitim, sosyalle┼čme gibi kavramlarla a├ž─▒klanmaktad─▒r. Geli┼čimsel ├žal─▒┼čmalarda y├╝r├╝menin, tuvalet e─čitiminin, konu┼čmaya ba┼člama gibi ├Âzelliklerin ortalama kazan─▒lma ya┼č─▒ saptanmaya ├žal─▒┼č─▒lm─▒┼čt─▒r. Genelde, 6 aydan bir y─▒la kadar ortaya ├ž─▒kan motor yetenek say─▒s─▒nda, bireysel farkl─▒l─▒klar g├Âr├╝lmektedir. Bu bireysel farkl─▒l─▒klar, baz─▒ ├žocuklar─▒n yeni becerileri ├Â─črenmeye neden haz─▒r olup olmad─▒klar─▒n─▒ a├ž─▒klamaya yard─▒m eder.

6. Beden ├ľl├ž├╝leri

1-5 ya┼č ├žocuklar─▒n─▒n hareket kapasitesini ve potansiyelini beden yap─▒s─▒na, kas yap─▒s─▒na ve duru┼ča ait de─či┼čmeler etkilemektedirler. Ya┼čam─▒n iki ve ├╝├ž├╝nc├╝ y─▒l─▒nda dizleri b├╝kerek ve bacaklar─▒ yanlara a├žarak y├╝r├╝mede belirgin de─či┼čmeler olur. Be┼činci y─▒lda d├╝zg├╝n y├╝r├╝me g├Âr├╝l├╝r. Birinci ya┼čtan be┼činci ya┼ča do─čru beden a─č─▒rl─▒─č─▒nda ve uzunlu─čunda ├Ânemli art─▒┼č olur. Uzun kemikler ve g├Âvde geli┼čir. Genelde k─▒zlar o─članlardan daha ├žabuk olgunla┼č─▒rlar. K─▒zlar─▒n kol ve bacalar─▒ daha uzundur.
Waller, beden yap─▒s─▒n─▒n motor yeterlilikle ili┼čkili oldu─čunu belirtmi┼čtir. B├╝y├╝meye, yap─▒ya ve duru┼ča ait de─či┼čiklikler performans─▒ belirli derecede etkiler. Ba┼č─▒n v├╝cuda oran─▒n─▒n k├╝├ž├╝lmesi ├žocu─čun denge i┼člemindeki performans─▒n─▒ olumlu y├Ânde etkiler.

7. Filogeni ve Ontogeni

Bebeklerin bir├žok temel yetenekleri ve k├╝├ž├╝k ├žocuklar─▒n temel hareket yetenekleri, filogenetik becerileri olarak d├╝┼č├╝n├╝lmektedir. Filogenetik beceriler;
┬Ě Kendili─činden otomatik olarak ortaya ├ž─▒karlar.
┬Ě ├ľnceden saptanm─▒┼č bir s─▒ra i├žinde olgunla┼čma s├╝reci i├žinde g├Âzlenebilirler.
┬Ě Filogenetik beceriler, ├ževresel etkenlere diren├ž g├Âsterirler. Temel el becerilerinin ( tutma, b─▒rakma), b├╝y├╝k kas kontrol├╝n├╝n ve temel lokomotor yeteneklerin ( y├╝r├╝me, ko┼čma, atlama v.s.) kazan─▒lmas─▒ filogenetik becerilere g├Âsterilen ├Ârnekler aras─▒nda say─▒lmaktad─▒r.
Ontogenetik Beceriler ise, ├Âncelikle ├Â─črenme ve ├ževresel f─▒rsatlara ba─č─▒ml─▒d─▒rlar. ├ľrne─čin, y├╝zme, bisiklete binme, buz pateni, tenis gibi beceriler, kendiliklerinde ortaya ├ž─▒kmad─▒klar─▒ ve bireysel ├žal─▒┼čma gerektirdikleri i├žin ontogenetik beceriler olarak adland─▒r─▒l─▒rlar.

www.ozelegitimsitesi.com

{loadposition header}

www.ozelegitimforumu.com

%d blogcu bunu be─čendi: