Anne Çocuk EÄŸitim Vakfı'nın (AÇEV) baÅŸlattığı "7 Çok Geç" kampanyası çocuÄŸun zihinsel geliÅŸiminin daha erken yaÅŸlarda oluÅŸtuÄŸu bilincinin yaygınlaÅŸtırılmasını hedefliyor.

Erken çocukluk adı verilen 0-6 yaÅŸ arası dönem, aslında çocuÄŸun en hızlı geliÅŸtiÄŸi dönem olarak da kabul ediliyor. Beyin geliÅŸiminin üçte ikilik bölümü 0-4 yaÅŸ arasında tamamlanıyor. Bu yüzden çocuk bu yaÅŸlarda ne öÄŸrenirse, bu bütün hayatının yatırımı anlamına da gelebiliyor. AÇEV'in erken çocukluk eÄŸitiminin önemini yurt çapında yaygınlaÅŸtırmak amacıyla baÅŸlattığı ve iki yıl sürecek "7 Çok Geç'' kampanyası pek çok sivil toplum örgütünden de destek alıyor. AÇEV BaÅŸkan Yardımcısı Ayla Göksel Göçer "ÇocuÄŸun birçok becerisi 7 yaşından önce yerleÅŸmiÅŸ ya da geliÅŸtirilebilir oluyor. Bu yüzden 7 yaşına kadar beklemememiz gerekiyor'' diyor.

* 0-6 yaÅŸ eÄŸitiminin çocuÄŸun sosyal ve zihinsel geliÅŸimindeki önemi nedir? Bu döneme niye yatırım yapmak gerekiyor.
ÇocuÄŸun aslında beyin geliÅŸiminde en hızlı dönem 0-4 yaÅŸ arası. Hücre sayısı, hücreler arasındaki baÄŸlantı budönemde yoÄŸunlaşıyor. Ä°lk etapta beslenmesi, çevresiyle etkileÅŸim içinde olması, geliÅŸimi destekleyecek davranış biçimlerine maruz kalması 0-4 yaÅŸ arasındaki beyin geliÅŸimini en üst noktasına taşır. Çünkü bilimsel araÅŸtırmalar gösteriyor ki bu dönemde beynin geliÅŸiminin neredeyse üçte ikisi tamamlanıyor. O dönemde ne yaparsanız kalıcı oluyor. Ä°lerde istediÄŸiniz kadar iyi okula ya da dersaneye gönderin önemli deÄŸil. 0-6 yaÅŸ arası ise sosyal, fiziksel, duygusal geliÅŸimi en hızlı ÅŸekilde geliÅŸiyor.

* Bu dönemde destek ve eÄŸitim alan çocukların okula hazırlanması daha mı kolay oluyor?
Evet, yapılan birçok araÅŸtırmaya göre bu çocuklar okula daha hazır baÅŸladıkları için okulda daha baÅŸarılı oluyor. Okulda daha baÅŸarılı olan çocuk hayatta daha baÅŸarılı oluyor.

* Okul öncesi eÄŸitim üniversite baÅŸarısını da etkiliyor mu?
Bu yaÅŸlarda eÄŸitim alan çocuk daha fazla üniversiteye gidiyor, daha uzun yıllar okuyor.

* Pek çok anne baba, 'okul öncesi eÄŸitim' denilince çocuÄŸun eline kalem alıp yazmaya baÅŸlamasını anlıyor. Bunun gerçeÄŸi nedir?
Okul öncesi eÄŸitimden anlaşılan çocukları bir sınıfta toplamak deÄŸil. Burada oyun odaklı eÄŸitim uygulanıyor. ÇocuÄŸun birtakım becerilerini ve yetkinliklerini geliÅŸtirmeyi hedefleyen bir sistem. Amaç bilgi yüklemek deÄŸil, zaten ilköÄŸretimde yapılan da bu... Anaokuluna gitmek istemeyen çocuk yok gibidir. Çünkü orada arkadaÅŸlık ediniyor, daha farklı sosyal iliÅŸkiye giriyor. Ä°nsanların 'iki yaşında çocuÄŸu okula mı yollayacağız, dört yaşında çocuÄŸun eline kalem kağıt tutuÅŸturup ders mi çalıştıracağız, yazık günah deÄŸil mi zaten bütün hayatı boyunca okuyacak, benim param yok ki, nasıl göndereyim' gibi çok haklı endiÅŸe ve soruları var. Oysa okul öncesi eÄŸitim çok farklı ÅŸekillerde gerçekleÅŸtirilebilir. Yaz ana okulları, mahalle yuvaları gibi... AÇEV'in yaptığı ve çok önemsediÄŸi yaklaşım annelerin eÄŸitimi... Biz annelere belli bir eÄŸitim vererek, çocuklarını kendi evlerinde okul öncesi eÄŸitimlerini vermeyi saÄŸlayabiliriz. Nitekim AÇEV 12 yıldır, Milli EÄŸitim Bakanlığı Çıraklık Ve Yaygın EÄŸitim Genel MüdürlüÄŸü ile bu çalışmayı gerçekleÅŸtiriyor. Dolayısıyla çocuÄŸu mutlaka bir yere yollamak ÅŸart deÄŸil.

* Sosyo ekonomik durumu iyi olan aileler zaten anaokula yolluyor. İmkanı olmayanların ne yapması gerekiyor?
Çevresinde ana okulu olmayan ya da ona ayıracak parası olmayanlar eÄŸer çalışmıyorlarsa gelip kendileri eÄŸitim alarak hem kendilerini hem de bütün aileyi eÄŸitebilirler. Bu çalışmanın uzun yıllar araÅŸtırmasını yaptık. Gerçekten anaokulu modeline ciddi bir alternatif oluÅŸturuyor. Böyle bir eÄŸitim alan çocuklar okul öncesi anaokuluna gitmiÅŸ kadar iyi baÅŸarılı oluyor.

* Anne eğitimi nerede yapılıyor?
Halk EÄŸitim Merkezleri'nde, haftada bir kez bir araya geliyorlar. Haftada 3 saatlik bir program. Bunu 71 ilde uyguluyoruz. EÄŸer bu talep oluÅŸursa bu farklı modellerin de çoÄŸalıp yaygınlaÅŸmasını düÅŸünüyoruz.

* Avrupa'da okul öncesi eÄŸitim oranı çok yüksek. Türkiye'de eÄŸitim yaşı 7'de baÅŸlatılarak çok geç kalınıyor o halde..
Evet, bizim kampanyamızın çıkış noktasında olduÄŸu gibi 7 çok geç... ÇocuÄŸun birçok becerisi, yetkinliÄŸi o yaÅŸlarda ya yerleÅŸmiÅŸ ya da geliÅŸtirilebilinirken biz 7 yaşına kadar beklemeyi tercih ediyoruz. ÇocuÄŸun yuvaya baÅŸlama yaşı diye kesin bir kayıt yok. Önemli olan o kurumda kaliteli biçimde çocuÄŸun geliÅŸimini destekleyen biçimde bir eÄŸitimin olması... ÇocuÄŸun en azından okula baÅŸlamadan önceki bir yıl bir kurumda eÄŸitim almasında fayda vardır.

* Televizyonun okul öncesi eÄŸitimine nasıl katkısı var?
Televizyon yoluyla eÄŸitim de çok geçerli bir model. 25 yıl önce Amerika bunu Susam Sokağı'yla keÅŸfetti ve birçok ülkeye ihraç etti. Biz de TRT ile iÅŸbirliÄŸiyle "Benimle Oynar Mısın'' adlı programı geliÅŸtirdik. Bu programı haftada üç kez yarım saat izleyen çocukların zihinsel becerilerinde geliÅŸim kaydediliyor. Annelerin davranışlarında olumlu geliÅŸim kaydediliyor.
Figen Yanık Sabah Gazetesi