Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Genel MüdürlüÄŸünden kuruluÅŸ açma ve iÅŸletme izini alan Özel rehabilitasyon merkezlerinin denetimi, 2828 sayılı yasanın 9. maddesinin (g) bendi ile 34. ve 35. maddeleri uyarınca çıkarılan yönetmelikler ile buna baÄŸlı olarak yayınlanan genelgelere uygunluk yönünden yapılmaktadır.
Zihinsel, spastik, konuÅŸma - iÅŸitme ve görme özürlülerin rehabilitasyonu amacıyla  kurulan özürlüler  özel rehabilitasyon merkezlerinin kuruluÅŸ ve iÅŸleyiÅŸine iliÅŸkin esaslar ile izin, açılış, çalışma biçimi, personel standardı, ücret tarifeleri, denetim ve faaliyetlerini durdurmaya iliÅŸkin iÅŸlem ve usuller bu yönetmeliklerde yer almaktadır. Bu yönetmeliklerde yoruma muhtaç olan hususlar için ayrıca Genel Müdürlük tarafından açıklayıcı mahiyette genelgeler yayınlanmaktadır.

Zihinsel Özürlüler Özel Rehabilitasyon Merkezleri yönetmeliÄŸinin 24. Maddesi, Spastik Çocuklar Özel Rehabilitasyon Merkezleri YönetmeliÄŸinin 25. Maddesi ve Ä°ÅŸitme ve KonuÅŸma Özürlüler Rehabilitasyon Merkezleri YönetmeliÄŸinin 23. Maddesi yapılacak denetimin esaslarını belirlemektedir.

Denetimlerde; kuruluÅŸun idari, teknik, mesleki ve mali bakımdan her türlü faaliyetinin, bu kuruluÅŸların açılması ve iÅŸletilmesine dair yönetmeliklerde yer alan usul ve esaslara uygun olup olmadığı hususları gözden geçirilir.

Denetimlerde özet olarak ana hatlarıyla; 

1.      KuruluÅŸ binası yönünden:

a.      KuruluÅŸ binası konumu ve diÄŸer bütün özellikleri bakımından rehabilitasyon amacına hizmet edecek uygunlukta mı?

b.      KuruluÅŸ açma ve iÅŸletme için gereken (Ä°skan Raporu, Yangın            GüvenliÄŸi Raporu vb.) belgeleri tam mı?

c.      Bina ve kullanım alanları doÄŸrudan bol güneÅŸ ve ışık alacak ÅŸartlara sahip mı?  Havalandırması  yeterli mi?

d.      Oda ve salonların tabanları saÄŸlığa zarar vermeyecek ve kolayca silinecek maddelerle döÅŸenmiÅŸ mi?

e.      Binada bulunan merdiven ve korkuluklar özürlülere zarar vermeyecek biçimde uygun kaplama ile kaplanmış mı?

f.        Binanın her türlü tesisatı genel hijyenik ÅŸartları bozmayacak biçimde temiz ve düzenli mi?

g.      Binada özürlüler ve personel için ihtiyaca yetecek sayıda tuvalet ve lavabo mevcut mu? Lavabo ve tuvaletler özürlülerin kullanabileceÄŸi özellikleri taşıyor mu?

h.      KuruluÅŸta, Sorumlu Müdür ve  personel odası, saÄŸlık bölümü (revir), dinlenme salonu ile özür durumuna ve ihtiyaca göre yeterli sayıda eÄŸitim sınıfları, uÄŸraşı terapisi, iÅŸitme ve konuÅŸma terapisi, kavram eÄŸitimi, odyoloji ve egzersiz odaları gibi alanlar mevcut mu?

i.        KuruluÅŸun bahçesi yeterli mi, hizmet amacına uygun düzenleme yapılmış mı?

j.         KuruluÅŸun genel temizlik, tertip ve düzeni uygun mu? Hijyenik koÅŸullara gereken özen gösteriliyor mu?

k.      Binanın ısıtma sistemi yeterli ve güvenli mi?

l.         KuruluÅŸun hizmet için ayrılan bölümlerinde yatılı personel bulunmamasına dikkat ediliyor mu?

m.    KuruluÅŸta yangına karşı gerekli önlemler alınarak yangın araç-gereçleri yeterli sayıda ve hizmete hazır halde bulunduruluyor mu?

n.      Yangın, sabotaj ve deprem gibi durumlarda uygulanacak bir sivil savunma planı var mı? Bu amaçla Yıllık tatbikatlar yapılıyor mu?

o.      Açılış onayından sonra binada yapılan deÄŸiÅŸiklikler için Ä°l MüdürlüÄŸünden onay alınmış mı?

p.      Binada yeterli döÅŸeme, donatım, eÄŸitim, tedavi araç gereçleri bulunduruluyor mu?

2. Personel yönünden:

a.      Kurucu ve Sorumlu Müdür için istenilen belgeler tam mı? Kurucu ve Sorumlu Müdürün deÄŸiÅŸmiÅŸ olması veya kuruluÅŸun nakli halinde de bu kiÅŸiler için yeniden gerekli belgeler tanzim edilerek onay alınıyor mu ?
 

b.      Sorumlu Müdür görevinin başında bulunuyor mu? Ä°zinli ve raporlu olması halinde yerine uygun niteliklere sahip bir meslek elemanını vekil tayin ederek Ä°l MüdürlüÄŸüne yazılı olarak bildiriyor mu?

c.      Açılış onayında belirtilen kapasiteye  uygun sayıda ve nitelikte yeterli personel bulunduruluyor mu?

d.      KuruluÅŸta çalıştırılan personelin belgeleri tam mı? Her personel için Ä°l Sosyal Hizmetler MüdürlüÄŸünden çalışma izni alınmış mı?

e.      Çalıştırılan personelin sigorta primleri tam olarak beyan edilerek yatırılması saÄŸlanıyor mu?

f.        Personelin Atatürk Ä°lke ve Devrimlerine uygun ve aşırılığa kaçmayacak biçimde sade kılık kıyafette olmalarına dikkat ediliyor mu?

g.      Personelin yıllık periyodik saÄŸlık kontrolleri yaptırılarak belgeleri özlük dosyalarında muhafaza ediliyor mu?

h.      Her personel için bir özlük dosyası tanzim edilerek o personele ait bütün belgeler bu dosyada muhafaza ediliyor mu?

            3. Hizmet, program ve  iÅŸleyiÅŸ yönünden:

         a.   KuruluÅŸun Ä°ç Hizmet YönetmeliÄŸi ile Çalışma Programı mevcut mu?

Özür durumu göz önüne alınarak kuruluÅŸ yönetimince hazırlanan ve Genel MüdürlüÄŸün onayından geçen bir yıllık çalışma programı hazırlanmış mı?

b.      Hizmet amacına ve Milli EÄŸitimin Temel Ä°lkelerine uygun eÄŸitim programları geliÅŸtirilip uygulanıyor mu?

c.      KuruluÅŸ Açma ve Ä°ÅŸletme Ä°zin Belgesi ile çalışanlara ait sigorta bildirim belgesi ve vergi levhası kuruluÅŸun herkes tarafından görülebilecek uygun bir yerine asılmış mı?

d.      KuruluÅŸa kabulü yapılacak özürlülerin ailesi hakkında sosyal hizmet uzmanı tarafından düzenlenen sosyal inceleme raporu tanzim ediliyor mu?

e.      KuruluÅŸta kapasite üstü veya yaÅŸ durumuna uygun olmayan özürlü bulunmamasına dikkat ediliyor mu?

f.        Her özürlü için, içinde yönetmelikte belirtilen belgelerin ve yine her özürlü için yapılan rehabilitasyon etkinliklerine iliÅŸkin çalışmaların yer aldığı özlük ile faaliyet dosyaları tanzim ediliyor mu?

g.      Merkezde “DeÄŸerlendirme Kurulu” oluÅŸturularak, kuruluÅŸa kabulde  ve belli aralıklarla özürlülerin deÄŸerlendirilmeleri yapılıyor mu?

h.      Özürlülerin yaÅŸ ve/veya özür durumlarına uygun gruplandırılması yapılıyor mu? Her gruba bir meslek elemanı ile bir yardımcı personel düÅŸecek ÅŸekilde düzenleme yapılıyor mu?

i.        Ücretlerin Ä°l Ücret Komisyonu tarafından kabul edilen ve Genel MüdürlüÄŸün onayından geçen tarifeye veya Bütçe Kanunu ile tespit edilen kriterlere göre alınmasına, bunun dışında ücret alınmamasına riayet ediliyor mu?

j.         Alınan ücretler karşılığında alındı belgesi tanzim ediliyor mu? Alındı belgeleri denetimlerde ibraz edilmek üzere muhafaza ediliyor mu?

k.      KuruluÅŸta çalışan personel ile özürlülerin periyodik saÄŸlık kontrolleri yılda en az bir defa yaptırılarak sonuçları özlük dosyalarında muhafaza ediliyor mu?

l.         KuruluÅŸta; gelen giden evrak kayıt defteri, muhasebe kayıtları, personele ve özürlülere ait özlük ve saÄŸlık dosyaları, özürlülere ait kütük defteri, denetleme defteri ve teftiÅŸ defteri gibi defterler bulunduruluyor mu?

m.    Genel Müdürlük ve Ä°l Müdürlüklerince istenilen bilgi ve belgelerin zamanında gönderiliyor mu? Bunların birer örneÄŸi kuruluÅŸta muhafaza ediliyor mu?

n.      Gelen ve giden her türlü yazının, gelen ve giden evrak defterine kaydedilmesine özen gösteriliyor mu?

o.      KuruluÅŸta yemek çıkarılması halinde, çıkarılan ve özürlülere verilen her türlü yiyecek maddelerinden alınan numunelerin uygun bir ortamda 24 saat süre ile saklanması saÄŸlanıyor mu?

p.      Ä°lk yardım dolabında yeterli tıbbi malzeme ve ilk yardım ilaçları bulunduruluyor mu?

q.      Günlük ilaç kullanan ve tedavisi yapılanlar, bu amaçla tutulan deftere, dozajları ve uygulayanın ismi ile birlikte kaydediliyor mu

SHU.M Veysi OYMAK