Disleksi’li çocuklarda dikkat bozukluÄŸu da görülür. Bu nedenle bu çocuklara bir uzman tarafından sistemli bir dikkat eÄŸitimi verilmelidir.Sözel, iÅŸitsel, görsel eÄŸitim metodları seçilmelidir. Sınav sorularını çabuk okuyamazlar ve cevapları yazamazlar. Bu nedenle bu çocuklara sözlü sınav yapılması daha etkin olur. Çoktan seçmeli sınavlarda (test) daha baÅŸarılı olurlar.

DÄ°SLEKSÄ° TÜRLERÄ°

Disleksi doÄŸuÅŸtan gelen geliÅŸimsel ve travmaya baÄŸlı disleksi olarak ikiye ayrılır. DoÄŸuÅŸtan gelen disleksi doÄŸum öncesi ,doÄŸum sırasında ve doÄŸum sonrası komplikasyonlara baÄŸlı olarak üçe ayrılır. DoÄŸum öncesi disleksiye, yetersiz ve dengesiz beslenme, gebelik sırasında geçirilen enfeksiyonlar ve bilinçsiz ilaç kullanımı etken olabilir.Uzun ve zor doÄŸum plesenta anomalileri doÄŸum sırasında oluÅŸan disleksiye ,doÄŸumdan sonra bebeÄŸin nefes almasındaki gecikme ve geçirdiÄŸi ateÅŸli hastalıklar da doÄŸum sonrası oluÅŸan disleksi sebeplerindendir. Kalıtsal etmenlere baÄŸlı olarakda disleksi ortaya çıkabilir.

Beyin Kelimeleri Nasıl Okur ?

Beyin üzerinde yapılan çalışmalar normal beyinlerin saÄŸ beyin yarım küresinin sol beyin yarımküresine göre daha küçüktür. Normal bir bireyde beyinin iÅŸleyiÅŸ ÅŸekli ÅŸöyledir :

a)Ses birimi üretimi : (sol inferior frontal gyrus) Beyinin bu bölümü sesli veya sessiz olarak kelimeleri seslendirmeye yardımcı olur. Bu bölüm ayrıca kelimeleri oluÅŸturan küçük sesleri analiz eder. Bu bölüm daha çok yeni okumaya baÅŸlayanlarda daha aktiftir.

b)Kelime çözümleyiciler : ( sol parieto temporal bölge) Beyinin bu bölümü daha çok yazılı kelimelerin analizini yapar. Bu bölümde kelimeyi oluÅŸturan hece, ses ve harfler uygun bir ÅŸekilde seslendirilir.

c)Otomatik Dedektör bulucu : ( sol occipito temporol bölge) Beyinin bu bölümünün görevi kelimelerin otomatik olarak tanınmasını saÄŸlamaktadır. Otomatik bulucu aktive edilir ve okuyucu hızlı bir ÅŸekilde kelimeyi algılar. Bu durum disleksilerde daha farklıdır. SaÄŸ beyin yarımküresinin, sol beyin yarımküresine eÅŸit büyüklükte ya da sol beyin yarım küresinin daha küçük olduÄŸunu ortaya koyar. Disleksilerin sol beyin yarımküresindeki farklılıkların bu bozukluÄŸun nedeni olduÄŸu düÅŸünülüyor. Disleksi okuma sorunu, yazmada meydana gelen ve matematiksel iÅŸlemlerde meydana gelen iÅŸlemler olarak ayrılır ve farklı adlar alır.

• Okuma sorunları reading disorder diÄŸer adıyla Dyslexia

• Yazma sorunu Disgraphia

• Matematiksel iÅŸlemlerden kaynaklanan sorunlar dyscalculia terimleri ile adlandırılır.

Disleksi üzerine ilk çalışan nörologlardan Samuel T. ORTON disleksinin sık karşılaşılan özelliklerini ÅŸöyle belirlemiÅŸtir.

Yazılı kelimeleri öÄŸrenme ve hatırlamada zorluk.

1- b ve d, p ve q harflerini, 6 ve 9 gibi sayıları ters algılama; kelimelerdeki harfleri yada sayıları karışık algılama, ne’yi en; 3’ü E; 12’yi 21 olarak algılamak gibi.

2- Okurken kelime atlamak.

3- Hecelerin seslerini karıştırmak ya da sessiz harflerin yerini değiştirmek, sıklıkla yazımhatası yapmak.

4- Yazı yazmada zorluk.

5- GecikmiÅŸ ya da yetersiz konuÅŸma.

6- KonuÅŸurken anlama en uygun kelimeyi seçmede zorluk.

7- Yön (yukarı, aÅŸağı gibi) ve zaman (önce, sonra, dün, yarın gibi) kavramları konusunda sorunlar.

8- Elleri kullanmada hantallık ve beceriksizlik.

DÄ°SLEKSÄ° BELÄ°RTÄ°LER

Disleksi belirtileri çocuÄŸun yaşına göre deÄŸiÅŸmekle beraber genel olarak gözlenebilen belirtilerin birkaçı ÅŸunlardır:

1. Zeka düzeyleri normal veya normal üstü.

2. Okuma ve yazma becerilerini kazanmada güçlük.

3. Yazıları okunaksızdır.

4. Harfleri ve rakamları ters okur ve yazar. (b-d,6-9, bal-dal ,21 yerine 12 gibi)

5. Ayna yazısı olabilir. Tamamen ters yazma.

6. Sakar olarak isimlendirilirler.

7. Huzursuzdur,konsantrasyonu zayıftır.

8. Dikkati yetersizdir ve erken yorulur.

9. Kısa süreli bellekleri zayıftır,unutkandırlar.

10. Çarpım tablosunu ezberlemede güçlük yaÅŸarlar.

11. Günleri,ayları sırasıyla öÄŸrenmekte zorluk çekerler.

12. Sağını solunu ve yönleri karıştırırlar.

13. Ayakkabı baÄŸlarını baÄŸlamak gibi ince motor hareketlerinde ve topa vurmak,topu yakalamak gibi kaba motor hareketlerinde güçlük çekerler.

14. Performansları günlere göre deÄŸiÅŸkenlik gösterir.

ÖÄžRETMENLER Ä°ÇÄ°N ÖNERÄ°LER

Yapılmalı

 Çok yönlü eÄŸitim metodu seçin: Sözel, iÅŸitsel, gösel ve yaÅŸayarak.

 ÇocuÄŸun sınıfdaki yeri , tahtanın tam önünde , iyi ışık alacak ve dikkatini yoÄŸunlaÅŸtırabileceÄŸi bir pozisyonda olmalıdır. Ona yardımcı olabilecek bır arkadaşının yanında oturmasına özen gösterin.

 Özellikle eÄŸitimin baÅŸlarında çocuÄŸun özgüvenini geliÅŸtirmek amacıyla baÅŸarı grafığinin yüksek olmasını saÄŸlayın.

Yapılmamalı

 ÖÄŸrencinizi kesinlikle tembel veya ahmak olarak nitelendirmeyin. Yazılı ödevlerini diÄŸer arkadaÅŸlarınınkiyle kıyaslamayın.Yazılı ödev ve çalısmalarını olumlu bir ÅŸekilde deÄŸerlendirin. Başırılı ve takdire layık yanlarını bulun ve onu takdir edin.

 Ä°steksizse sesli okuması için zorlamayın.

 Disleksi çocukların tahtaya yazdıklarınızı defterlerine geçirmelerini beklemeyin.

 Disleksi çocuklar ezber gerektiren sıraları zorlukla öÄŸrenirler. ÖrneÄŸin çarpım tablosu, ayları, mevsimleri. ÖÄŸrenmeleri için zorlamayın.

VELÄ°LER Ä°ÇÄ°N ÖNERÄ°LER

 ÇocuÄŸunuzun güçlüklerini okuluna bildirin

 Sınıf öÄŸretmeninden görüÅŸme talep edin.

 ÇocuÄŸunuz okuldan gelince ona “Günün nasıl geçti?” diye sormayın. O isterse size anlatır.

 ÇocuÄŸunuz eve gelince ödevlerine baÅŸlamadan önce ona yiyecek birÅŸeyler hazırlayın ve dinlenmesine fırsat verin.

 ÇocuÄŸunuzun rahat çalışabileceÄŸi uygun bir yer hazırlayın (televizyondan uzak )

 Sadece baÅŸarılarını deÄŸil cabalarını da ödüllendirin.