|
EĞİTİMDE SİSTEM BASAMAKLARI
1. ERKEN ÇOCUKLUK DÖNEMÄ° EĞİTÄ°MÄ°  Özel eÄŸitim ihtiyaçları belirlenmiÅŸ, 0-36 ay arasındaki çocuklar için, özel eÄŸitim hizmetleri, öncelikle ailenin bilgilendirilmesi ve desteklenmesi temeline dayalı olarak, üniversitelerle iÅŸ birliÄŸi ile eÄŸitsel tanılama, izleme ve deÄŸerlendirme ekibi ve gezerek özel eÄŸitim görevi verilen öÄŸretmen tarafından evlerde ve kurumlarda sürdürülür.
Plânlanan bu eÄŸitim doÄŸrultusunda çocuk, aile ve eÄŸitimci; ÇocuÄŸun özel eÄŸitim ihtyaçlarının belirlenmesi tanılama, izleme ve deÄŸerlendirme ekibi tarafından mümkün olduÄŸunca ev gözlemleri ve geliÅŸim ölçekleri kullanılarak yapılır. EÄŸitsel tanılama, izleme ve deÄŸerlendirme ekibi tarafından yapılacak inceleme ve deÄŸerlendirme çalışmaları, en az altı ayda bir yinelenir. Aile eÄŸitimi hizmetlerinde, çocuÄŸun ve ailenin ne tür destek hizmetler alacağı ve bu hizmetlerin kim tarafından, nasıl ve ne zaman verileceÄŸi eÄŸitsel tanılama, izleme ve deÄŸerlendirme ekibi tarafından belirlenir. Bu çocukların, sosyal yönden geliÅŸimlerini desteklemek ve ailelerin bilgi ve deneyimlerini artırmak için, resmî ve özel kreÅŸlerde, bireysel özellikleri ve yaÅŸları dikkate alınarak, belirlenen bir günde yarı zamanlı oyun grubuna yada etkinlik grubuna devam etmesine karar verilebilir. Aileler, eÄŸitsel oyun, oyuncak, oyuncak kütüphaneleri, özel eÄŸitime ihtiyacı olan çocuklara kendilerini serbest ifade etme olanağı saÄŸlayan oyun-eÄŸlence alanları ve eÄŸitsel kitap gibi konularda bilgilendirilir ve özendirilir. 2. OKUL ÖNCESÄ° EĞİTÄ°MÄ° Özel eÄŸitim ihtiyaçları belirlenmiÅŸ 37-72 ay arasındaki çocuklar için, okul öncesi eÄŸitimi zorunludur ve kaynaÅŸtırma uygulamaları temeline dayalı olarak, destek eÄŸitim plânları çerçevesinde sürdürülür. , Özel eÄŸitime ihtiyacı olan çocukların, bireysel yeterliliklerine dayalı geliÅŸim özellikleri dikkate alınarak okul öncesi özel eÄŸitim sınıfları ve okulları da açılabilir. OluÅŸturulacak özel eÄŸitim sınıflarında ve okul öncesi özel eÄŸitim okullarında sınıfların mevcudu, bir öÄŸretmen için altı, iki öÄŸretmen için on çocuktan fazla olamaz. Bu çocuklarda tuvalet eÄŸitimi koÅŸulu aranmaz. 3. HAZIRLIK SINIFI Bünyesinde özel eÄŸitim sınıfları bulunan ilköÄŸretim okulları ile özel eÄŸitim ilköÄŸretim okullarında, öÄŸrencilerin geliÅŸim ve bireysel özellikleri doÄŸrultusunda, onları örgün eÄŸitimi izleyebilecekleri duruma getirmek için hazırlık sınıfları açılabilir. Hazırlık sınıflarında en fazla 10 öÄŸrenci bulunur. Hazırlık sınıfı programı; bireylerin, sosyal etkileÅŸim, iletiÅŸim ve temel yaÅŸam becerilerini geliÅŸtirme, sınıfa, okula ve yaÅŸama uyumlarını artırmaya yönelik hazırlanır. Kavrama, dinleme, anlama, anlatma, okuma ve yazmayla ilgili hazırlık çalışmalarını içeren bu programın süresi en fazla bir ders yılıdır. Ders yılı sonunda hazırlık sınıfı öÄŸretmeni, aile, okul rehber öÄŸretmeni-psikolojik danışmanı ile okul yönetiminin ortaklaÅŸa aldığı yöneltme kararı doÄŸrultusunda öÄŸrenci; KaynaÅŸtırma uygulamaları yapılan ilköÄŸretim okuluna, Özel eÄŸitim ilköÄŸretim okuluna, Ä°lköÄŸretim programlarının amaçlarını gerçekleÅŸtirecek durumda olmayan öÄŸrenciler için, geliÅŸim alanlarındaki performans düzeyi dikkate alınarak hazırlanmış bir eÄŸitim programına devam ettirilir. 4. Ä°LKÖÄžRETÄ°M Özel eÄŸitime ihtiyacı olan bireyler ilköÄŸretimlerini; özel eÄŸitim veya diÄŸer ilköÄŸretim okullarında sürdürürler. Özel eÄŸitim ilköÄŸretim okullarına devam eden öÄŸrencilerin geliÅŸimleri izlenip, eÄŸitim performansları dikkate alınarak, programın amaç, içerik, öÄŸretim süreçleri ve deÄŸerlendirme boyutlarında uyarlamalar yapılarak, kaynaÅŸtırma uygulamalarına öncelik verilir. Özel eÄŸitim ilköÄŸretim okullarında sınıf mevcudu en fazla 10 öÄŸrenciden oluÅŸur. Zorunlu öÄŸrenim çağındaki, klinik bakıma ihtiyaç duyan veya birden fazla alanda yetersizliÄŸi olanlar için destek eÄŸitim plânı Özel EÄŸitim Hizmetleri Kurulu tarafından hazırlanır. Bu bireylerin eÄŸitimleri, öncelikle ailelerinin bilgilendirilmesi ve desteklenmesi temeline dayalı olarak, gezerek özel eÄŸitim görevi verilen öÄŸretmenler tarafından kurumlarda ve evlerde sürdürülür. 5. EVDE EĞİTÄ°M Herhangi bir eÄŸitim öÄŸretim kurumundan doÄŸrudan yararlanamayacak durumda olan okul öncesi ve ilköÄŸretim çağındaki özel eÄŸitime ihtiyacı olan bireylere evde eÄŸitim verilmesi esastır. Evde eÄŸitim hizmetine karar verilmeden önce, bireyin bir eÄŸitim öÄŸretim kurumundan doÄŸrudan yararlanmasına imkân verecek fiziksel, soysal ve ekonomik bütün önlemlerin alınıp alınmadığının deÄŸerlendirilmesi esastır. Evde eÄŸitim hizmetleri kurul tarafından planlanır. Bu hizmetlerin, gezerek özel eÄŸitim görevi yapan öÄŸretmen tarafından sürdürülmesi esastır. Bireyin eÄŸitim ihtiyaçları doÄŸrultusunda bireyselleÅŸtirilmiÅŸ eÄŸitim programı hazırlanması esastır. Evde eÄŸitimde, ailelerin bilgilendirilmesi, desteklenmesi ve eÄŸitimin her aÅŸamasına katılımlarının saÄŸlanması esastır. Evde eÄŸitim sürecinin birey, aile ve öÄŸretmenin iÅŸ birliÄŸine dayalı olarak planlanması esastır. Bireylerin geliÅŸim durumları ve yeterliklerinin sürekli deÄŸerlendirilmesi ve buna göre eÄŸitim sürecinde deÄŸiÅŸiklik ve düzenlemeler yapılması esastır.
6. ORTA ÖÄžRETÄ°M Özel eÄŸitime ihtiyacı olan bireylerin, orta öÄŸretimlerini özel eÄŸitim okullarında veya diÄŸer genel, meslekî ve teknik orta öÄŸretim okullarında, kaynaÅŸtırma yoluyla sürdürmeleri esastır. Ä°lköÄŸretim okullarını bitiren; özel eÄŸitime ihtiyacı olan öÄŸrencilerden genel, meslekî ve teknik orta öÄŸretim okullarına yönlendirme kararı alınanlar, ilgili birimlerle yapılacak iÅŸ birliÄŸi çerçevesinde yatılı ve sınavsız olarak bu okullara yerleÅŸtirilirler. Çok programlı liselere ve meslek liselerine yönlendirme kararı alınanlardan, yatılı okumak isteyen öÄŸrenciler için yakın yatılı okulların olanakları da deÄŸerlendirilerek yeterli kontenjan saÄŸlanır. Özel eÄŸitime ihtiyacı olan bireylerden, açık öÄŸretim lisesine yönlendirme kararı alınanlar tanılama, izleme ve deÄŸerlendirme ekibi tarafından izlenir. Ä°lgili kurum ile programın ölçme ve deÄŸerlendirilmesi gibi konularda iÅŸ birliÄŸi yapılır. 7. YÜKSEK ÖÄžRETÄ°M Özel eÄŸitime ihtiyacı olan öÄŸrencilerden, yüksek öÄŸretime yönlendirme kararı alınanların ilgileri, istekleri, yetenekleri, yeterlilikleri ve istihdam olanakları doÄŸrultusunda ve ölçüsünde yüksek öÄŸretim olanaklarından faydalanabilmeleri için sınavlarda ve deÄŸerlendirmede gerekli özel eÄŸitim önlemleri alınır. Yüksek öÄŸretim kurumları ile iÅŸ birliÄŸi yapılarak yerleÅŸtirilmelerinde, kredi ve burs almalarında öncelik tanınır. 8. YAYGIN EĞİTÄ°M Özel eÄŸitime ihtiyacı olan bireylerin temel yaÅŸam becerilerini geliÅŸtirmek, öÄŸrenme ihtiyaçlarını karşılamak, onları iÅŸe ve mesleÄŸe hazırlamak amacıyla, farklı konu ve sürelerde, çevrenin olanakları ve ihtiyaçları doÄŸrultusunda yaygın eÄŸitim programları düzenlenir. Bu programlar, özel eÄŸitime ihtiyacı olan bireylerin aileleri ve yakın çevreleri için, bireyin geliÅŸim sürecinde aktif rol almaları ve onlarla birlikte yaÅŸam becerilerini geliÅŸtirmelerini saÄŸlayacak biçimde hazırlanır. Özel eÄŸitime ihtiyacı olan bireyleri iÅŸ hayatına hazırlayıcı iÅŸ ve meslekî yaygın eÄŸitim programları; bu bireylerin bireysel geliÅŸim özellikleri ve yeterlilikleri doÄŸrultusunda yörenin, iÅŸ gücü piyasasının mevcut ve gelecekteki ihtiyaçları dikkate alınarak plânlanır; uygulama ağırlıklı ve bireyin o iÅŸi veya mesleÄŸi amaçlanan yeterlilikte yapmasını saÄŸlayacak ÅŸekilde uygulanır. Yaygın eÄŸitim faaliyetleri illerde oluÅŸturulmuÅŸ bulunan Yerel Çalışma Konseyleri ile diÄŸer resmî, özel ve gönüllü kurum ve kuruluÅŸlar ile iÅŸbirliÄŸi çerçevesinde plânlanır ve uygulanır. Yaygın eÄŸitim programları uygulayan diÄŸer resmî, özel ve gönüllü kurum ve kuruluÅŸlarca düzenlenecek programlardan iÅŸ birliÄŸi çerçevesinde, özel eÄŸitime ihtiyacı olan bireylerin de, özel eÄŸitim sınıfı ve kaynaÅŸtırma uygulamaları ile yararlanmaları saÄŸlanır.
|
