OOPS. Your Flash player is missing or outdated.Click here to update your player so you can see this content.

Ana Menü

Faydalı Linkler

Özel Eğitim Forumu
Facebook Özel Eğitim Grubu
Türkiye Özel Eğitim Derneği
Site Haritası
AdA Berard Eğitim Danışmanlık
Faydali Olmasi Dilegi ile...:
Eşleme Öğretim Süreci Yazdır
EÅŸleme ÖÄŸretim Süreci
EÅŸleme becerileri farklı yaklaşımlara göre deÄŸiÅŸik ÅŸekillerde öÄŸretilmekte ise de burada Lovaas Modeline dayalı yöntem anlatılacaktır. EÅŸleme becerilerinin öÄŸretiminde izlenecek sıra:
a.Eş olanları eşleme: Bu aşama eşlemenin temel aşamasıdır. Bu aşamanın tamamlanması şu sırayı izler.
1.Nesne-nesne eÅŸleme:Üç boyut nesnelerin eÅŸlenmesidir.ÖÄŸretim sürecini Lovaas ÅŸu ÅŸekilde örneklemiÅŸtir
Bu çalışmanın baÅŸlangıcında çocuÄŸa kolaylık saÄŸlaması için iç içe geçen veya üst üste konabilecek materyallerle baÅŸlamak uygundur.ÖrneÄŸin bardak,tabak,küpler vs.Ä°lk eÅŸleme materyalimiz örneÄŸin mavi oyuncak bir bardak olsun.Çocukla karşılıklı masada oturun.Ä°lk uyaranı (A) masaya çocuÄŸun önüne koyun.Sonra birinci uyaranla eÅŸ ikinci uyaranı(A') çocuÄŸun eline verip "eÅŸle" komutunu verin ve aynı anda A' 'yı A ile eÅŸlemesi için fiziksel yardım verin ve hemen çocuÄŸu pekiÅŸtirin.(Masaya bardağı koydunuz sonra bardakla eÅŸ baÅŸka bir bardağı çocuÄŸun eline verin ve eÅŸle deyip fiziksel yardımla bardağı bardağın üzerine koydurun ve hemen "aferin çok güzel" diyerek çocuÄŸa ağızda en fazla 5 saniye içinde tüketilecek bir pekiÅŸtireç verin veya sadece çocuk için anlamlıysa sosyal ödül(aferin gibi) verin.).Masadaki uyaranlarını kaldırın ve tekrar yukarda anlatılan süreçle A' ile A yı eÅŸletin.Her sunuda masadaki uyaranlar kaldırılıp tekrar yeni baÅŸlıyormuÅŸ gibi her seferinde sunulmalıdır.Fiziksel yardımı aÅŸamalı olarak geri çekin.Çocuk bağımsız olarak 5 denemenin 5 inde veya 10 denemenin 9 unda bağımsız olarak A' ile A yı eÅŸlerse sonraki sürece geçin.
Sonraki süreçte A nın yeri deÄŸiÅŸtirilecek.ÖrneÄŸin A yı masanın saÄŸ tarafına koyun ve çocuÄŸun eline A’ yı verip “eÅŸle yönergesiyle birlikte fiziksel yardımla A’ ile A yı eÅŸletin hemen çocuÄŸu pekiÅŸtirin ve masadaki A’ ile A yı kaldırın(Bardağı masanın saÄŸ tarafına koydunuz ve masadaki bardakla eÅŸ baÅŸka bir bardağı çocuÄŸun eline verdiniz ve çocuÄŸa “eÅŸle” diyerek yukarda anlatılan eÅŸleme sürecini takip ettiniz.). Fiziksel yardımı aÅŸamalı olarak geri çekin ve çocuk bağımsız olarak 5/5 veya 9/10 ölçütünü karşılarsa A yı masanın farklı yerlerine koyarak karışık olarak koyup yukarda  anlatılan öÄŸretim sürecini uygulayın.EÄŸer çocuk masaya rastgele konulan A yı A’ ile 5/5 veya 9/10 ölçütünü karşılayacak ÅŸekilde eÅŸlerse sonraki uyarana geçin. Buna B ve B’ denilecek.
   DiÄŸerinden oldukça farklı baÅŸka bir nesne seçin.Rengi, cinsi gibi ilk nesneden olabildiÄŸince farklı bir nesne olsun.Biz örnek olarak beyaz bir çorabı seçtik.B i masaya çocuÄŸun karşısına koyun ve çocuÄŸun eline B’ verip yukarda anlatılan tüm süreci uygulayın.
   Çocuk artık A ile B uyaranlarını tek baÅŸlarına ve masanın farklı yerindeyken de eÅŸleyebilmektedir.Åžimdi masaya tek A ve B i çocuÄŸun önüne koyun çocuÄŸun eline A’ verip eÅŸle deyin 4 sn bekleyin tepki gelmezse hemen fiziksel yardım verin yanlış tepki gelirse “hayır” deyip fiziksel yardımla eÅŸletin.Tabiki yine yardımı geri çekeksiniz.Bu ÅŸekilde A ile B i A’ ve B’ rastgele sorulduÄŸunda eÅŸleyebilirse(ölçüt 5/5 veya 9/10) uyaranları masanın farklı yerlerine koyun ve masanın farklı yerlerindeyken de bağımsız olarak çocuk eÅŸleye bilirse diÄŸer uyaranlardan farklı bir uyaranı daha masada tek başınayken eÅŸlemeyi öÄŸretin(örneÄŸin bir kaşığı eÅŸlemeyi öÄŸretin)Sonra yeni öÄŸrettiÄŸiniz bu nesneyi diÄŸerleriyle beraber sunun.Aslın süreç kısaca ÅŸu; bir nesneyi eÅŸlemeyi öÄŸret sonra onu diÄŸer eÅŸlemeyi öÄŸrettiÄŸin nesnelerle karışık olarak sun.Bu ÅŸekilde farklı nesneleri eÅŸlemeyi çocuÄŸunuzla resim-resim eÅŸlemeye geçebilirsiniz.(Bazı çocuklar resimlerle daha ilgilidir veya nesneler bazı çocukların ilgisini çabuk dağıtır bu durumda resim-resim eÅŸlemeyi nesne-nesne eÅŸlemeden önce çalışabilirsiniz)
2.Resim-resim eÅŸleme:Birbirinin eÅŸi resimlerin eÅŸletilmesidir.ÖrneÄŸin bir top resmiyle aynı olan baÅŸka bir top resminin eÅŸletilmesi.Süreç yukarda anlatıldığıyla aynıdır.
3.Renk ve ÅŸekil eÅŸleme:Renk eÅŸlemeye ÅŸekil eÅŸlemeden önce baÅŸlamak faydalı olabilir.Çünkü çocuklar renkleri ÅŸekillerden daha kolay eÅŸleyebilirler.Åžekil eÅŸleme de ÅŸu sıra önerilebilir;daire-kare-üçgen-oval-dikdörtgen ve diÄŸer ÅŸekiller.Bu aÅŸamada harf eÅŸleme, sayı eÅŸleme ve sözcük eÅŸleme de çalışabilirsiniz.
3.Nesne-resim eÅŸleme:Nesneyi iki boyutlu temsiliyle eÅŸleme.ÖrneÄŸin bir bardak ile onun resmini eÅŸleme
4.Resim-nesne eÅŸleme:Resmi temsil ettiÄŸi nesneyle eÅŸleme.ÖrneÄŸin bardak resmi ile bardağı eÅŸleme.
b.Aynı sınıftan olanları eşleme
1.Nesne-nesne eşleme:Bir spor ayakkabısı ile farklı bir ayakkabıyı eşleme.
2.Resim-resim eşleme: Bir spor ayakkabısının ile farklı bir ayakkabının resmini eşleme.
3.Nesne-resim eşleme:Bir spor ayakkabı ile farklı bir ayakkabının resmini eşleme.
4.Resim-nesne eşleme:Bir spor ayakkabının resmi ile spor ayakkabısını eşleme.
5.Kategori eÅŸleme:Burada kategori ismi verilmeyecek yukardaki eÅŸlemelerde olduÄŸu gibi yönerge yine “eÅŸle” olacak.
5.a.Nesne-nesne:Kazakla çorabı,ayakkabıyı,pantolonu(giysiler kategorisi) ve elma ile muz,çilek,peynir,ekmeÄŸi eÅŸleme gibi.BaÅŸlarda birbirine benzer nesnelerle baÅŸlayın.ÖrneÄŸin kazak ile tiÅŸört eÅŸleme, kaşık ile tabak eÅŸle gibi.Giderek benzerlikleri azaltın.Çorapla ÅŸapka eÅŸleme (giysiler kategorisi),ekmekle elmayı eÅŸleme (yiyecekler kategorisi) gibi.
5.b.Resim-resim
5.c.Nesne-resim
5.d.Resim nesne
c.Sınıflama:Burada da nesne-nesne,resim-resim,nesne-resim sırasını takip edebilirsiniz.Sınıflamaya ÅŸöyle bir çalışma örneÄŸi verilebilir.ÇocuÄŸun önüne iki ÅŸeffaf kutu konur(kutunun birinde mavi küp diÄŸerinde mavi bir çorap vardır) ve karışık olarak benzer mavi küpler ve benzer mavi çorapların olduÄŸu bir küçük yığın konur ve çocuktan benzer olanları ayırması istenir.Çocuk küpleri küp olan kutuya çorapları çorap olan kutuya koyar.
Bu program tamlandıktan sonra çocuÄŸunuza duygu ifade eden resimleri eÅŸleme, fiilleri eÅŸlem, miktar eÅŸleme gibi farklı eÅŸleme becerilerini de çalışabilirsiniz.
   Burada O. Ivar Lovaas ın Teaching Individuals with Developmental Delays adlı kitabının Matching and Sorting (Chapter 12) bölümünün bir özeti verilmiÅŸtir.

Kaynaklar
Ivar Lovaas,Teaching Individuals with Developmental Delays
< Önceki   Sonraki >
 

Yorum ekle

Güvenlik kodu
Yenile


SEO by AceSEF
Siteni Ekle
google-site-verification: google09bd85cd605c77e7.html