Tüm bebekler, seslerle örüntülü bir dünyaya doÄŸarlar ve hiçbir anne-baba bebeklerinin iÅŸitme engelli olabileceÄŸi ihtimalini düÅŸünmezler. Yeni doÄŸan bebekle iletiÅŸim, jest ve mimiklerle kurulur. Bebek de tepkisini ses çıkarma, gülümseme ve vücut hareketleri ile gösterir. EÄŸer bebeÄŸin belirgin bir saÄŸlık sorunu yoksa,   davranışlarından iÅŸitme engelli olduÄŸu anlaşılamayabilir. Ä°ÅŸitme engelli bebekler de tıpkı diÄŸer bebekler gibi gülümserler, isteklerini aÄŸlayarak ifade ederler, çeÅŸitli sesler çıkarırlar ve çevreleriyle ilgilenirle. Daha sonra emeklerler, ayaÄŸa kalkarlar, kendilerine uzatılan nesneleri kavrarlar, kendi baÅŸlarına yemek yemeye çalışırlar, oyuncakları ile oynarlar ve çevresindeki kiÅŸi ve nesneleri tanırlar, yaÅŸları geldiÄŸinde de yürürler. Bu doÄŸal görünen geliÅŸim karşısında, aileyi rahatsız eden herhangi bir ÅŸey olmayabilir, aile çocuÄŸunun iÅŸitme engelli olabileceÄŸi ihtimalini düÅŸünmeyebilir. Bu durum çocuÄŸun erken yaÅŸta tanılanmasını geciktirebilecektir.  

Ä°ÅŸitme ve konuÅŸma yeteneÄŸi hayatın ilk yıllarından itibaren hızla geliÅŸir. KonuÅŸma ve dil geliÅŸimi için iÅŸitmenin normal olması gerekir. Ülkemizde genellikle çocuktaki iÅŸitme engeli geç fark ediliyor ve iÅŸitme engelinin geç tanılanması nedeni ile iÅŸitme engelli çocukların eÄŸitimlerine geç baÅŸlanıyor. Bu durum iÅŸitme engelli çocuÄŸun eÄŸitim sürecinden yeterince yararlanamamasına, baÅŸarısızlıklar yaÅŸamasına neden oluyor. Ä°ÅŸitme engelli çocukların eÄŸitimlerindeki gecikme, konuÅŸma seslerini algılama ve konuÅŸma becerilerini kazanmada güçlüklere neden olmaktadır. KonuÅŸmayı öÄŸrenemeyen sınırlı iletiÅŸim kurabilen iÅŸitme engelli çocukların kiÅŸiliklerinde düzensizlik ve uyumsuzluklar ortaya çıkabilmektedir.  

Çocuk beyni, hayatın ilk altı ayında dil öÄŸrenmeye programlıdır. Özellikle hayatın ilk üç yılı dil ediniminde çok önemlidir. Çünkü bu süreden sonra dil ve konuÅŸma becerilerinin geliÅŸimi daha da zorlaşır. Erken tanı ve eÄŸitim dil ve konuÅŸma geliÅŸiminin normale yakın ÅŸekilde geliÅŸimini saÄŸlayacağından çocuÄŸun sosyal, biliÅŸsel, duygusal ve akademik geliÅŸimini olumlu yönde etkileyecektir.  

Erken tanılamada iÅŸitme yetersizliÄŸinin mümkün olan en erken dönemde, özellikle bebeklikte farkına varılması çok önemlidir. Teknolojideki ilerlemeler gün geçtikçe daha erken dönemlerde tanılamanın yapılabilmesine olanak saÄŸlamaktadır. Önceleri çocuÄŸun iÅŸitmesi, onun sese verdiÄŸi tepkilerle test edilirken, bugün bir bebeÄŸin iÅŸitmesi, o uyurken bile ölçülebilmektedir. Bu ölçümlerle çocuÄŸun iÅŸitme yetersizliÄŸi olup olmadığı ortaya çıkmaktadır.  

Ä°ÅŸitme engelli tanısı konulduktan sonra, erken eÄŸitimde atılacak önemli adımlardan biri, çocuÄŸun cihazlandırılması ve iÅŸitme cihazına uyum saÄŸlamasına yardımcı olunmasıdır. Bu noktada, çocuÄŸun iÅŸitme kaybının özelliklerine göre en uygun cihazın temini oldukça önemlidir. Ayrıca aileye psikolojik ve eÄŸitsel danışmanlık hizmeti verilmesi, erken müdahale ve erken eÄŸitimin baÅŸarısını etkileyen önemli bir faktördür. Böylece, çocuÄŸun özel eÄŸitim yaÅŸantısı okul öncesi dönemde baÅŸlamış olacak ve iÅŸitme engelli bireyin tüm yaÅŸamı boyunca devam edecektir.    Unutulmamalıdır ki, erken tanılamanın beraberinde, uygun cihazlandırma ve uygun eÄŸitim ile bu çocuklar, içinde bulundukları topluma daha kolay uyum saÄŸlayabileceklerdir.

Serdar Örgü

Rehabilitasyon.com