hd porno porno hd porno porno

Category: ─░┼čitme Engelliler

─░┼čitme Engelliler Dosyas─▒

i┼čitme engellilerDosya ziyaretcilerimizden istek ├╝zerine ar┼čivden toparlanm─▒┼čt─▒r.
─░┼čitme engelliler hakk─▒nda genel detayl─▒ bilgiler verilmi┼čtir.

Bilgi ve Sorular─▒n─▒z i├žin
algigelisim@gmail.com

0 546 218 6 218

dosyan─▒n kaynak g├Âsterilmeden sitelerde yay─▒nlanmas─▒ yasakt─▒r.

burdan>>>>>>>i┼čitme engelliler dosyas─▒

 

─░┼čitme Kayb─▒: Bireyin i┼čitme duyarl─▒l─▒─č─▒n─▒n onun geli┼čim, uyum ├Âzellikle de ileti┼čimdeki g├Ârevlerini yeterince yerine getirememe halidir.
─░┼čitme Engeli: Bir bireyin i┼čitme e┼čik d├╝zeyinin, herhangi bir frekansta odyogram ├╝zerindeki s─▒f─▒r e┼či─činden belirli derecede sapmas─▒ bir i┼čitme kayb─▒ g├Âsterir.
─░┼čitme testi sonucunda belli bir bireyin ald─▒─č─▒ sonu├žlar kabul edilen normal i┼čitme e┼čiklerinden belirli derecede farkl─▒ olup, bu kayb─▒n derecesi bireyin dil edinmesine ve e─čitimine engelleyici derecede ise i┼čitme engelinin varl─▒─č─▒ndan s├Âz edilir.
─░┼čitme Engelliler: ─░┼čitme engelinden dolay─▒ ├Âzel e─čitimi gerektiren ki┼čiler i┼čitme engellilerdir.
ERKEN TANININ ├ľNEM─░
*Engelin erken tan─▒lanmas─▒ i┼čitme engelli ├žocu─čun psikolojik, sosyal, zihinsel geli┼čimi y├Ân├╝nden ├žok ├Ânemlidir.
*├çocu─čun ileti┼čim becerileri artar, sosyal uyumu geli┼čir.
*Ailenin ├žocu─čun durumundan bir an ├Ânce haberdar olup, buna uyum sa─člamas─▒na yard─▒mc─▒ olur.
*├çocu─čun e─čitiminde kolayl─▒k sa─člar.
*Sa─čalt─▒m a├ž─▒s─▒ndan avantaj sa─člar.
*─░┼čitme cihazlar─▒ erken tak─▒l─▒r.
*Tedavide kolayl─▒k sa─člar.

i┼čitme engelli─░┼×─░TME ENGEL─░N─░N NEDENLER─░ NELERD─░R?
─░┼čitme engeli vakalar─▒n─▒n %95ÔÇÖinin do─čum ├Âncesinde, do─čumda veya ├žocuk dili kazanmadan ├Ânce, %5ÔÇÖinin ise ├žocuk dili kazand─▒ktan sonra olu┼čtu─ču bilinmektedir.
─░┼čitme engelinin nedenlerini do─čum ├Âncesi, do─čum an─▒ ve do─čum sonras─▒ olarak s─▒n─▒fland─▒rabiliriz.
ÔÇó Do─čum ├ľncesi Nedenler
ÔÇó Do─čum An─▒ Nedenler
ÔÇó Do─čum Sonras─▒ Nedenler

─░┼čitme Kayb─▒n─▒n Nedenlerini Bilmenin Yararlar─▒
*├ľzr├╝n olu┼č zaman─▒ hakk─▒nda bilgi verir.
* Ba┼čka ├Âz├╝rler getirip getirmedi─či hakk─▒nda ipucu verir.
* Nedenin do─čru olarak de─čerlendirilmesi sorunun medikal ve e─čitsel alanlarda ortakla┼ča olarak gerekli olan i┼člemlerin yap─▒lmas─▒na temel olu┼čturur.

├çOCUKLARDA ─░┼×─░TMEZL─░K YARATAN R─░SK FAKT├ľRLER─░
*├çocu─čun ailesinde i┼čitme engelli olmas─▒.
*Annenin hamilelikte k─▒zam─▒k├ž─▒k olmas─▒.
*Annenin hamilelikte ya da do─čum s─▒ras─▒nda ge├žirdi─či enfeksiyonlar.
*Hamilelikte zehirlenme ya da toksit ila├ž kullan─▒m─▒.
*KBBÔÇÖ de formasyon bozuklu─ču, kulak kep├žesi ya da kulak kanal─▒na ili┼čkin anormallikler.
*Bebe─čin 1500 gr.ÔÇÖdan az do─čmu┼č olmas─▒.
*Y├╝ksek d├╝zerde bilirubin seviyesinin olmas─▒.
*Do─čum sonras─▒ sar─▒l─▒k nedeniyle kan de─či┼čimi.
*Menenjit hastal─▒─č─▒ ge├žirmesi.
*Yeni do─čanda toksit ila├ž kullan─▒m─▒.
*Do─čum s─▒ras─▒nda ya da sonras─▒nda ciddi solunum g├╝├žl├╝─č├╝ ya da solunum kayb─▒ ge├žirmesi.

NOT: Bu kategorideki ├žocuklar─▒n odyolojik de─čerlendirmeye al─▒nmas─▒, do─čumdan itibaren 2 ay i├žerisinde ve baz─▒ durumlarda do─ču┼čtan olmay─▒p sonradan ortaya ├ž─▒kabilece─či d├╝┼č├╝n├╝lerek periyodik aral─▒klarla ├žocuk izlenmelidir.

─░┼×─░TME ENGELL─░ ├çOCUKLARIN D─░L GEL─░┼×─░M─░N─░ ENGELLEYEN FAKT├ľRLER
*─░┼čitme kayb─▒n─▒n derecesi.
*Erken tan─▒, ├çocu─čun e─čitimi, ailenin e─čitimi ve ├žocu─čun e─čitime uymas─▒.
*├ľzr├╝n olu┼č zaman─▒.(dil ├Âncesi, dil sonras─▒)
*Ailenin e─čitim almas─▒.
*E─čitim ortam─▒n─▒n akustik olarak d├╝zenlenmesi(sesin yal─▒t─▒lmas─▒).
*Uygun ve do─čru e─čitim yakla┼č─▒mlar─▒n─▒n kullan─▒lmas─▒ (gerek s─▒n─▒f gerekse ev ortam─▒nda).
*Odyogram konfig├╝rasyonu (yap─▒lan ├Âl├ž├╝mlere g├Âre konu┼čma seslerini al─▒p almad─▒─č─▒).
*─░┼čitme cihaz─▒n─▒n tak─▒lma ya┼č─▒.
*E─čitime ba┼člama ya┼č─▒.
*Kayb─▒n tan─▒land─▒─č─▒ ya┼č.

BUNLARI UNUTMAYINIZ!!!
*─░┼čitme engelli ├žocuklar─▒n ├žo─ču normal zekaya sahiptir.─░┼čitme g├╝├žl├╝─č├╝ zeka gerili─čine de─čil ├Â─črenme g├╝├žl├╝─č├╝ne sebep olur.
*─░┼čitme engeli s├Âzel dil edinimini etkiler.
*─░┼čitme kay─▒plar─▒ erken tan─▒lanabilir ve te┼čhis edilebilirse, t─▒bbi ├Ânlemler ve e─čitsel hizmetler sa─članabilir.

├ľzel ├ľzel E─čitim Kurumlar─▒ ve Rehabilitasyon Merkezleri
├ľzel ├Âzel e─čitim kurumlar─▒n─▒n ilki 1979 y─▒l─▒nda Milli E─čitim Bakanl─▒─č─▒ÔÇÖ ndan kurs stat├╝s├╝nde a├ž─▒l─▒┼č izni alarak faaliyetine ba┼člam─▒┼čt─▒r. Emekli Sand─▒─č─▒ ve Sosyal Sigortalar Kurumu Genel M├╝d├╝rl├╝─č├╝ÔÇÖn├╝n engelli ├žocu─ču olan ailelere e─čitim, tedavi ve rehabilitasyon yard─▒m─▒ vermeye ba┼člamas─▒yla 1997 y─▒l─▒ndan itibaren ├Âzel ├Âzel e─čitim kurumlar─▒n─▒n say─▒s─▒ h─▒zla artm─▒┼čt─▒r.
├ťlkemizde ├Âzel e─čitim hizmetleri Milli E─čitim Bakanl─▒─č─▒, Sosyal Hizmetler ve ├çocuk Esirgeme Kurumu Genel M├╝d├╝rl├╝─č├╝ ve ├ťniversiteler taraf─▒ndan y├╝r├╝t├╝lmektedir.

 

├ľzel ├ľzel E─čitim Kurumlar─▒ ve Rehabilitasyon Merkezlerinde E─čitim Sisteminin Amac─▒
T├╝m ├žocuklar─▒n geli┼čim s├╝re├žlerindeki olas─▒ sorunlar─▒n─▒ ├ž├Âzmeye yard─▒mc─▒ olmak ve onlara gereksinim duyduklar─▒ e─čitim hizmetlerini sa─člamakt─▒r. Bu sistemin i├žerisinde bulunan ├Âzel e─čitimin amac─▒ ise, her hangi bir nedenle normal e─čitimin gereklerini yerine getiremeyen bireylere e─čitimde f─▒rsat e┼čitli─či sa─člamakt─▒r. Bunu ger├žekle┼čtirebilmek i├žin ├╝lkemizde ├Âzel e─čitimle ilgili olarak, ├Âzel e─čitime gereksinim duyan bireylerin tan─▒lanmas─▒ ( t─▒bbi ve e─čitsel tan─▒lama ), s─▒n─▒fland─▒r─▒lmas─▒ ( zihinsel, g├Ârme, i┼čitme, ortopedik, s├╝re─čen vb…), ├Âzel e─čitim kurumlar─▒n─▒n kurulmas─▒ ve denetlenmesi ile ├Âzel e─čitim programlar─▒n─▒n engel t├╝rlerine g├Âre haz─▒rlanmas─▒ ve/veya mevcut programlar─▒n uyarlanmas─▒na y├Ânelik ├žal─▒┼čmalar─▒n s├╝rd├╝r├╝ld├╝─č├╝ g├Âr├╝lmektedir.
Engelli bireylere hizmet vermek amac─▒yla a├ž─▒lan kurumlar bireysel e─čitim, grup e─čitimi, e─čitimci e─čitimi, aile e─čitimi, s─▒n─▒f e─čitimi gibi konularda birden fazla engel t├╝r├╝ne y├Ânelik ├Âzel e─čitim hizmeti vermektedir. Bu e─čitimler okullarda tam g├╝n, ├Âzel ├Âzel e─čitim kurumlar─▒nda ise seansl─▒d─▒r.

─░┼×─░TME ENGELL─░ ├çOCU─×U OLAN A─░LELER─░N ─░ZLEMES─░ GEREKEN S├ťRE├ç
─░┼čitme engelli ├žocu─ču olan aileler hastanelerden i┼čitme engeliyle ilgili ald─▒klar─▒ raporla oturduklar─▒ yere en yak─▒n Rehberlik ve Ara┼čt─▒rma Merkezlerine ba┼čvururlar. Rehberlik ve Ara┼čt─▒rma Merkezinde i┼čitme engelli ├žocuklar─▒n e─čitsel durumlar─▒yla ilgili olarak inceleme raporlar─▒ d├╝zenlenmektedir. Rehberlik ve Ara┼čt─▒rma Merkezince gerekli bilgiler d├╝zenlenerek yerle┼čtirme i├žin ─░l/─░l├že Milli E─čitim M├╝d├╝rl├╝─č├╝ne g├Ânderilmektedir. Yerle┼čtirme ─░lk├Â─čretim ve ├ľzel E─čitim Y├Ânetmeliklerine g├Âre y├╝r├╝t├╝lmektedir. Okul y├Ânetimlerinin bu konudaki tutumlar─▒ ─░l/─░l├že Milli E─čitim M├╝d├╝rl├╝─č├╝nce takip edilmektedir.

─░┼čitme Engeli Tan─▒ ve S─▒n─▒fland─▒rma

─░┼čitme Kayb─▒n─▒n Dereceleri

 

(ÔÇô10) ile (+15) dB (desibel) aras─▒ndaki i┼čitme seviyesi ├žocuklardaki normal olarak kabul edilmektedir. ├çocuklar yeti┼čkinler i├žin kabul edilmi┼č normal i┼čitme seviyelerinden ├žok daha hassas i┼čitme seviyesine sahiptir. Bu s─▒n─▒rda i┼čitmesi olan bir ├žocuk ├žok hafif derecedeki konu┼čmalar─▒ dahi duyabilir. Ancak, bu durum g├╝r├╝lt├╝l├╝ bir ortamda da konu┼čmay─▒ ay─▒rt etme becerisinin iyi olaca─č─▒ anlam─▒na gelmez. ─░┼čitme kayb─▒n─▒n tipi ve dereceleri, uluslararas─▒ standartlara g├Âre ┼ču ┼čekilde s─▒n─▒fland─▒r─▒lm─▒┼čt─▒r.
-10 ÔÇô 15 dB Normal ─░┼čitme

16 ÔÇô 25 dB ├çok hafif derecede i┼čitme kayb─▒

26 ÔÇô 40 dB Hafif derecede i┼čitme kayb─▒

41 ÔÇô 55 dB Orta derecede i┼čitme kayb─▒

56 ÔÇô 70 dB Orta-ileri derecede i┼čitme kayb─▒

71 ÔÇô 90 dB ─░leri derecede i┼čitme kayb─▒

91 dB ve ├╝st├╝ ├çok ileri derecede i┼čitme kayb─▒

 

E- ─░┼čitme Kay─▒plar─▒n─▒n S─▒n─▒fland─▒r─▒lmas─▒

1- ─░letim Tipi ─░┼čitme Kayb─▒: Okul ├ža─č─▒ ├žocuklar─▒nda en yayg─▒n olarak g├Âr├╝len i┼čitme kayb─▒ tipidir. Kulak kep├žesi, d─▒┼č kulak yolu, kulak zar─▒, orta kulak kemik├žikleri ve kaslar─▒nda meydana gelen hastal─▒klar iletim tipi i┼čitme kayb─▒na neden olmaktad─▒r. ─░letim tipi i┼čitme kay─▒plar─▒n─▒n nedenleri:

D─▒┼č Kulak Hastal─▒klar─▒

Do─ču┼čtan olan problemler

D─▒┼č kulak yolu darl─▒klar─▒

D─▒┼č kulak yolu iltihaplar─▒

D─▒┼č kulak yolu kiri

Travmalar (Hasarlar)

T├╝m├Ârler

Orta Kulak Hastal─▒klar─▒

Do─čumsal anomaliler

Orta kulak enfeksiyonlar─▒

├ľstaki t├╝p├╝ hastal─▒klar─▒

Orta kulakta s─▒v─▒ toplanmas─▒

Orta kulakta kire├žlenme

Travmalar

T├╝m├Ârler

2- Sens├Ârin├Âral ─░┼čitme Kayb─▒: ─░┼čime kayb─▒ koklea ve/veya daha sonras─▒ndaki b├Âlgeleri (i┼čitme yollar─▒, korteks vb.) i├žeriyorsa sens├Ârin├Âral i┼čitme kayb─▒ olarak tan─▒mlan─▒r. Do─čum ├Âncesi (genetik nedenli, annenin hamilelikte k─▒zam─▒k├ž─▒k ge├žirmesi vb.), do─čum an─▒ (do─čum travmas─▒, oksijensiz kalma, sar─▒l─▒k vb.) ve do─čum sonras─▒ (i┼čitme kayb─▒na neden olabilecek ila├ž kullan─▒m─▒, y├╝ksek ate┼čli hastal─▒k, enfeksiyonlar vb.) nedenlerle olu┼čabilmektedir. Sens├Ârin├Âral i┼čitme kay─▒plar─▒n─▒n nedenleri:

─░├ž Kulak Hastal─▒klar─▒

Do─čumsal hastal─▒klar

Genetik hastal─▒klar

Enfeksiyonlar

Meniere hastal─▒─č─▒

Ya┼članmaya ba─čl─▒ i┼čitme kayb─▒

─░┼čitme kayb─▒na neden olabilecek ila├ž kullan─▒m─▒

Ani i┼čitme kayb─▒

Travmalar

G├╝r├╝lt├╝

T├╝m├Ârler

Di─čer sistem hastal─▒klar─▒

─░┼čitme Siniri ve Beyin Hastal─▒klar─▒

Enfeksiyonlar

Sinir sistemi hastal─▒klar─▒

T├╝m├Ârler

3- Mikst (Kar─▒┼č─▒k) Tip ─░┼čitme Kayb─▒: ─░letim ve sens├Ârin├Âral i┼čitme kay─▒plar─▒n─▒n bir arada g├Âr├╝lmesidir.
4- Santral ─░┼čitme Kayb─▒: ─░┼čitmenin normal olmas─▒na ra─čmen, ├žocuk genel olarak konu┼čmay─▒ ay─▒rt edemez, g├╝r├╝lt├╝de konu┼čulan─▒ anlayamaz, not almada zorluklar─▒ vard─▒r ve en ├Ânemlisi dikkatle problemleri ├žoktur, dikkatlerini bir konu ├╝zerinde yo─čunla┼čt─▒rmazlar. P roblem beynin korteks ad─▒ verilen b├Âlgesindedir.

5- Fonksiyonel/Organik Olmayan ─░┼čitme Kayb─▒: Ki┼činin herhangi bir nedenle i┼čitme kayb─▒ var gibi davranmas─▒ ya da ger├žekten i┼čitme kayb─▒n─▒n oldu─čuna inanmas─▒ ile ortaya ├ž─▒kan durumdur.

F- ─░┼čitme Kayb─▒na Neden Olan Risk Fakt├Ârleri

ÔÇó Yeni do─čan yo─čun bak─▒m ├╝nitesinde 48 saat ya da daha fazla s├╝re kalmas─▒n─▒ gerektiren durumlar─▒n olmas─▒,

ÔÇó Ailede i┼čitme kayb─▒ hikayesinin olmas─▒,

ÔÇó Kula─č─▒n herhangi bir b├Âl├╝m├╝n├╝n anormal olmas─▒,

ÔÇó ─░┼čitme kayb─▒na yol a├žan enfeksiyon hastal─▒─č─▒n─▒n olmas─▒

ÔÇó Ailenin ya da bak─▒c─▒n─▒n i┼čitme, konu┼čma, lisan veya di─čer geli┼čim alanlar─▒nda (zihinsel, motor, sosyal) gecikmeden ┼č├╝phelenmesi,

ÔÇó Ailede i┼čitme kayb─▒na neden olan genetik bir hastal─▒─č─▒n olmas─▒,

ÔÇó Kafa travmas─▒,

ÔÇó S─▒k tekrarlayan orta kulak enfeksiyonu olmas─▒,

ÔÇó Kandaki bil├╝ribin ad─▒ verilen maddenin dengesinin bozulmas─▒ ve v├╝cutta birikmesi sonucu sar─▒l─▒k olu┼čmas─▒,

ÔÇó Bebe─čin 1500 gram─▒n alt─▒nda do─čumu,

ÔÇó Bebe─čin i┼čitme kayb─▒na neden olabilecek ila├ž kullan─▒m─▒,

ÔÇó Hamilelikte annenin ila├ž kullan─▒m─▒,

ÔÇó Apgar puanlar─▒n─▒n (kas tonusu, kalp h─▒z─▒, uyar─▒lara cevap, cilt rengi ve solunumun) d├╝┼č├╝k olmas─▒,

Risk fakt├Ârlerinden bir yada daha fazlas─▒n─▒ g├Âsteren bebekler i┼čitme taramas─▒ amac─▒yla yap─▒lan testten ge├žmelidir. Ancak, i┼čitme kayb─▒ saptanan bebek yada ├žocuklar─▒n i┼čitme testleri 3 ya┼č─▒na kadar her 6 ayda bir yap─▒lmas─▒ gereklidir.

 

2- ─░┼×─░TME KAYBININ TE┼×H─░S VE TEDAV─░S─░

A- ─░┼čitme Kayb─▒n─▒n Te┼čhisi

─░┼čitme kayb─▒n─▒n te┼čhisi ne kadar erken ya┼čta sa─član─▒rsa, tedavinin ve bireyin t├╝m geli┼čiminin o kadar sa─čl─▒kl─▒ olaca─č─▒ unutulmamal─▒d─▒r. Yani, i┼čitme kayb─▒nda erken te┼čhis ├žok ├Ânemlidir. ├ľzellikle ilk iki ya┼č, ├žocu─čun konu┼čmas─▒n─▒ geli┼čtirebilmesi i├žin en ├Ânemli d├Ânemdir.

Aile ├žocu─čun b├╝y├╝mesini ve geli┼čmesini dikkatli bir g├Âzlemle takip ediyorsa, i┼čitme kayb─▒ erken d├Ânemde te┼čhis edilebilir.

 

├çocuklar─▒n i┼čitme duyusunu de─čerlendirmek i├žin art─▒k b├╝y├╝melerini beklemek gerekmemektedir. Ya┼čam─▒n ilk g├╝nlerinde uygulanabilen basit, ucuz ve g├╝venilir testler ile yeni do─čan bir bebe─čin i┼čitme engelini saptamak m├╝mk├╝nd├╝r.

├ťlkemizde 2004 y─▒l─▒nda ba┼člat─▒lan ÔÇťUlusal Yeni Do─čan ─░┼čitme Taramas─▒ Kampanyas─▒ÔÇŁ ile t├╝m bebeklere do─čum hastanelerinden taburcu olmadan ├Ânce i┼čitmelerinin g├╝venli ve do─čru olarak test edilmesi sa─članmaktad─▒r.

─░┼čitme taramalar─▒n amac─▒ i┼čitme engeli ile do─čan bebekleri do─čumdan k─▒sa s├╝re sonra belirlemek, 3 ayl─▒k olmadan i┼čitme testlerini tamamlamak, i┼čitme engeli tan─▒s─▒ alanlara 6 ayl─▒k olmadan gerekli m├╝dahalede bulunmakt─▒r. Do─čduktan sonra en ge├ž 6 ay i├žinde i┼čitme engeli tan─▒s─▒ konan ve i┼čitme cihaz─▒ uygulan─▒p i┼čitme ve konu┼čma e─čitimi alan bebeklerin konu┼čma becerisi normal i┼čiten ya┼č─▒tlar─▒na benzer d├╝zeyde geli┼čebilir.

Erken i┼čitme kayb─▒ tan─▒s─▒ konulup, erken e─čitilen bebeklerin, lisan geli┼čimine paralel olarak zihinsel, sosyal ve ruhsal geli┼čimleri de olumlu etkilenir.

 

Her aile, bebe─čin do─čumunu takip eden ilk alt─▒ ayl─▒k s├╝renin, i┼čitmenin refleks olarak meydana geldi─či bir d├Ânem oldu─čunu bilmelidir.

 

─░lk 6 ayl─▒k d├Ânemde bebekler, 80-90 dB’lik y├╝ksek ┼čiddette bir sese maruz kald─▒klar─▒nda, t├╝m v├╝cut kaslar─▒nda kas─▒lma ve irkilme g├Âr├╝l├╝r. Bebek, aniden ve y├╝ksek ┼čiddette gelen sesi duydu─čunda g├Âzlerini kapat─▒r ve sesin geldi─či tarafa y├Ânlenir. Sesi duyunca yapt─▒─č─▒ i┼či b─▒rak─▒r. ├ľrne─čin, annesinin memesini emiyorsa emmeyi b─▒rak─▒r.

Bebe─činizin ve ├žocu─čunuzun, a┼ča─č─▒da s─▒ralanan davran─▒┼člar─▒ g├Âstermemesi i┼čitme kayb─▒n─▒n erken te┼čhisi i├žin ├žok ├Ânemlidir.

0-2 ayl─▒k bebekler
┬ž G├╝r├╝lt├╝l├╝ ortamda uyan─▒r,

┬ž Annesini g├Ârmese de sesine g├╝lerek ya da a─člayarak tepki verir,

┬ž Normal tondaki m├╝zik sesine tepki verir,

3-4 ayl─▒k bebekler
┬ž G├╝r├╝lt├╝l├╝ ortamda uyan─▒r,

┬ž ─░lgin├ž seslere ba┼č─▒n─▒ ├ževirir,

┬ž Yaln─▒zken kendi kendine m─▒r─▒ldan─▒r,

┬ž Y├╝z y├╝ze ileti┼čim kuruldu─čunda g├╝lerek ya da ses ├ž─▒kararak tepki verir,

5-6 ayl─▒k bebekler
┬ž G├╝r├╝lt├╝ ve konu┼čma sesinden uyan─▒r,

┬ž Annesini g├Ârmese bile, annesinin sesinin geldi─či y├Âne ba┼č─▒n─▒ ├ževirerek tepki verir,

┬ž Yan─▒ ba┼č─▒ndaki ki┼čilerin konu┼čmalar─▒n─▒ farkeder,

┬ž ─░lgin├ž seslere ba┼č─▒n─▒ ├ževirerek tepki verir,

┬ž Kendisine seslenen ki┼čiyi g├Ârmese de ses ├ž─▒kararak tepki verir,

7-8 ayl─▒k bebekler
┬ž Herhangi bir ses duydu─čunda kolayca uyan─▒r,

┬ž ├ç─▒ng─▒rak, zil gibi ses ├ž─▒karan oyuncaklara ilgi duyar,

┬ž Kendi kendine m─▒r─▒ldan─▒rken ses tonunda de─či┼čiklikler yapar (i┼čitme kayb─▒ varsa melodik aksan yoktur),

┬ž ÔÇťba-baÔÇŁ, ÔÇťda-daÔÇŁ gibi hece seslerini ├ž─▒kar─▒r,

9-10 ayl─▒k bebekler
┬ž Herhangi bir ses duydu─čunda kolayca uyan─▒r,

┬ž De─či┼čik sesleri taklit edebilir,

11-12 ayl─▒k bebekler
┬ž Konu┼čma sesi, saat t─▒k─▒rt─▒s─▒ ya da ka─č─▒t h─▒┼č─▒rt─▒s─▒ gibi seslerden kolayca uyan─▒r,

┬ž Konu┼čan ki┼čiyi g├Ârmese bile, onu fark etti─čini belli eden davran─▒┼člarda bulunur,

┬ž Bir-iki kelimeyi yerinde ve anla┼č─▒l─▒r ┼čekilde s├Âyler,

┬ž Yaln─▒zken kendi kendine de─či┼čik sesler, hecelemeler, kelimeye benzer sesler ├ž─▒kararak konu┼čur,

┬ž Bilin├žli olarak ÔÇťanne ve babaÔÇŁ s├Âzc├╝klerini s├Âyleyebilir,

┬ž ├çok ileri derecede i┼čitme kayb─▒ olan bebekler sadece g├Ârme alanlar─▒ i├žindeki nesne ve olaylarla ilgilenirler. ─░┼čitme engelli bebeklerde yakla┼č─▒k 9. aydan sonra ilk d├Ânemlerde g├Âzlenen konu┼čma sesleri kaybolur, taklitler ortadan kalkar, ses kayna─č─▒na y├Ânelme davran─▒┼č─▒ g├Âr├╝lmez.

┬ž Normal i┼čiten ├žocuklar, e─čer g├╝r├╝lt├╝l├╝ ortamda uyumaya al─▒┼čk─▒nlarsa kap─▒ ├žarpmas─▒ gibi yakla┼č─▒k 90 dB ┼čiddetindeki sese, sessiz ortamda uyumaya al─▒┼čk─▒nlarsa konu┼čma sesi gibi yakla┼č─▒k 50 dB ┼čiddetindeki sese uyanarak tepki verirler. Bu ├Âzellik i┼čitme kayb─▒n─▒n tan─▒mlanmas─▒nda mutlaka de─čerlendirilmelidir.

12-18 ayl─▒k ├žocuklar
┬ž Herhangi bir i┼čaret kullanmadan, yakla┼č─▒k 1 metre uzakl─▒ktan verilen emirleri anlar (ÔÇťbarda─č─▒ alÔÇŁ gibi),

┬ž Birka├ž kelimeyi anla┼č─▒l─▒r ┼čekilde yerinde kullan─▒r,

┬ž Bildi─či hayvan seslerini taklit edebilir,

┬ž ÔÇťNeredeÔÇŁ ile ba┼člayan sorulara ba┼č─▒n─▒ o y├Âne ├ževirerek ya da eliyle i┼čaret ederek cevap verir,

2 ya┼č─▒ndaki ├žocuklar
┬ž Yakla┼č─▒k 4 ya da 6 metre uzakl─▒ktan ├ža─čr─▒ld─▒─č─▒nda tepki verir,

┬ž Bildi─či kelimelerle basit c├╝mleler kurar,

┬ž Araba sesi ya da d─▒┼čar─▒da havlayan k├Âpek sesini fark etti─čini belli eder,

┬ž ─░steklerini konu┼čarak ifade eder,

┬ž Oyun s─▒ras─▒nda arkada┼člar─▒ ile konu┼čarak ileti┼čim kurar,

3-11 Ya┼č aras─▒ndaki ├žocuklarda a┼ča─č─▒da belirtilen sorunlardan bir ya da birka├ž tanesi g├Âr├╝l├╝yor ise, uzman ki┼čilerle ve ilgili merkezlerle ileti┼čime ge├žilmesi erken te┼čhisi kolayla┼čt─▒racakt─▒r.

Hastal─▒k d─▒┼č─▒nda ├Âks├╝rme, burun ak─▒nt─▒s─▒ ya da burun t─▒kan─▒kl─▒─č─▒, a─č─▒zdan nefes alma, burundan konu┼čma g├Âr├╝l├╝yorsa,

┬ž ├ľzellikle k─▒┼č aylar─▒nda tekrarlayan orta kulak iltihab─▒,

┬ž S─▒k tekrarlayan kulak a─čr─▒s─▒ ve kula─č─▒n t─▒kanmas─▒

┬ž Konu┼čan ki┼čiye yak─▒n olma ya da y├╝z├╝n├╝ g├Ârmeyi isteme,

┬ž Sesin geldi─či y├Âne do─čru y├Ânelmede g├╝├žl├╝k,

┬ž Televizyonu yada radyoyu yak─▒n mesafeden dinleme ve sesini normalden fazla a├žmay─▒ isteme,

┬ž Kendine y├Âneltilen konu┼čmalara ge├ž tepki verme veya birka├ž kez tekrar ettirme,

┬ž ÔÇťBarda─č─▒ getirÔÇŁ gibi komutlara uygunsuz tepki verme ya da ne istenildi─čini anlamam─▒┼č gibi g├Âr├╝nme,

┬ž Konu┼čmada ritim, ton ve vurgu gibi ├Âzelliklerin olmamas─▒ (monoton konu┼čma),

┬ž Konu┼čurken baz─▒ seslerin atlanmas─▒,

┬ž Konu┼čman─▒n d├╝zg├╝n ve ak─▒c─▒ olmamas─▒,

┬ž ├çok fazla suskunluk an─▒n─▒n g├Âzlenmesi,

┬ž ├çok g├╝r├╝lt├╝l├╝ ortamlarda konu┼čmalar─▒ anlamama,

┬ž Okunan hikayeleri takip edememe,

┬ž Dikkati verememe veya dikkat s├╝resinin ├žok k─▒sa olmas─▒,

┬ž Grup i├žinde bulunmaktan rahats─▒zl─▒k duyma veya yeti┼čkin yard─▒m─▒na ihtiya├ž duyma,

┬ž Okul ba┼čar─▒s─▒nda d├╝┼čme, okumada g├╝├žl├╝k, okuma s─▒ras─▒nda kelime atlama ve baz─▒ sesleri birbirleri ile birle┼čtirerek ├ž─▒karamama.

E─čer ├žocu─čunuz kendi ya┼č grubuna uygun yukarda belirtilen davran─▒┼člar─▒ g├Âstermiyorsa en yak─▒n sa─čl─▒k kurulu┼čuna ve varsa bir kulak burun bo─čaz uzman─▒na ba┼čvurulmas─▒ gerekmektedir. Kulak burun bo─čaz uzman─▒ taraf─▒ndan muayene edildikten sonra hastan─▒n uygun ya┼č d├Ânemine g├Âre odyolojik testleri yap─▒lmal─▒d─▒r.
Genel anlamda odyometrik inceleme, ├že┼čitli tipte ses ├╝reten cihazlardan gelen uyar─▒lara, hastalar─▒n cevaplar─▒ kaydedilerek yap─▒lmaktad─▒r. ┼×ekil 2’de Oyun odyometrisi y├Ântemi ile i┼čitmenin de─čerlendirilmesi g├Âsterilmektedir.

 

 

┼×ekil 2. Oyun odyometresi.

Odyometrik inceleme y├Ântemleri;

ÔÇó Saf ses odyometresi,

ÔÇó Konu┼čma odyometresi,

ÔÇó ├çocuk odyometresi,

ÔÇó Objektif odyometrik testlerdir.

Bu testlerle, i┼čitme kayb─▒n─▒n derecesi ve tipi belirlenir.

Radyolojik g├Âr├╝nt├╝leme y├Ântemleri de bu t├╝r hastal─▒klar─▒n te┼čhis ve tedavisinde yard─▒mc─▒d─▒r. Bilgisayarl─▒ tomografi ve manyetik rezonans (MR) g├Âr├╝nt├╝leme y├Ântemleri en geli┼čmi┼č te┼čhis teknikleridir.

B- ─░┼čitmeyi De─čerlendirme Y├Ântemleri

─░┼čitmenin test edilmesinde bir├žok y├Ântem vard─▒r. Testin ├že┼čidi ki┼činin ya┼č ve ihtiya├žlar─▒na ba─čl─▒d─▒r. ─░┼čitme testleri uzman bir odyolog taraf─▒ndan Odyoloji yada Kulak Burun Bo─čaz kliniklerinde yap─▒lmaktad─▒r.

a-. Subjektif (Davran─▒┼č) Test Y├Ântemleri

0-5 ya┼člar aras─▒ndaki ├žocuklar─▒n i┼čitme de─čerlendirmesinde, sese kar┼č─▒ bebe─čin yada ├žocu─čun cevab─▒ davran─▒┼č olarak al─▒n─▒r.

├çocuklarda odyolojik de─čerlendirmenin ilk ve en ├Ânemli a┼čamas─▒ hikaye al─▒nmas─▒d─▒r.

Subjektif test y├Ântemlerine ge├žmeden ├Ânce mutlaka aileden yada ├žocu─ča bakan ki┼čiden detayl─▒ bilgi al─▒nmal─▒d─▒r. Hikaye al─▒nmas─▒nda hastan─▒n davran─▒┼člar─▒, ailenin tutum ve ilgisi belirlenir. De─čerlendirmeye aile aktif olarak kat─▒l─▒r. Hikaye al─▒n─▒rken a┼ča─č─▒daki konularda verece─činiz bilgiler, uzmanlar─▒n ├žocu─čunuza i┼čitme kayb─▒ te┼čhisi koymas─▒na yard─▒mc─▒ olacakt─▒r.

ÔÇó Ailede benzer problemin olup olmad─▒─č─▒,

ÔÇó Do─čum ├Âncesi; annenin a┼č─▒r─▒ kusma, kanama, y├╝ksek tansiyon, y├╝ksek ate┼č, havale

ge├žirme, gebelik zehirlenmesi, kan uyu┼čmazl─▒─č─▒, vir├╝s enfeksiyonu, k─▒zam─▒k├ž─▒k, ┼čeker hastal─▒─č─▒, kalp hastal─▒─č─▒, ast─▒m, b├Âbrek rahats─▒zl─▒─č─▒, r├Ântgen ─▒┼č─▒nlar─▒, travma ve ameliyat olmas─▒.

ÔÇó Do─čum an─▒nda; do─čumun uzamas─▒, normal do─čum, ameliyatla do─čum, do─čum s─▒ras─▒nda ka┼č─▒k kullan─▒m─▒, bebe─čin oksijensiz kalmas─▒, bebe─čin d├╝┼č├╝k veya y├╝ksek do─čum a─č─▒rl─▒─č─▒nda olmas─▒, bebe─čin ge├ž a─člamas─▒, morluk ve di─čer do─čum an─▒nda olu┼čan anormallikler.

ÔÇó Do─čumdan hemen sonra; 1 dakika i├žinde yap─▒lan apgar puanlar─▒n─▒n d├╝┼č├╝k olmas─▒, yara, morluk, sar─▒l─▒k, kanama, solunum g├╝├žl├╝─č├╝, enfeksiyon, bebekte beslenme g├╝├žl├╝─č├╝, bebe─čin s├╝rekli a─člamas─▒ ve bebe─čin hastanede kalma s├╝resi.

ÔÇó Geli┼čim Hikayesi; Motor geli┼čim (ba┼č kontrol├╝, oturma, y├╝r├╝me, yemek yeme, tuvalet e─čitimi vb.) ve refleksler.

ÔÇó T─▒bbi Hikaye; ├çocu─čun metabolik bir hastal─▒─č─▒ olup olmad─▒─č─▒, kabakulak, k─▒zam─▒k, menenjit gibi enfeksiyon hastal─▒klar─▒n─▒ ge├žirip ge├žirmedi─či, alerji, ast─▒m gibi s├╝re─čen hastal─▒klar─▒ ve kulakta problem olup olmad─▒─č─▒.

ÔÇó Ailenin di─čer bireylerinde alkolizm, sara hastal─▒─č─▒ ve zihinsel gerilik olup olmad─▒─č─▒.

ÔÇó Sosyal, Davran─▒┼č ve E─čitim Geli┼čimi: Uyku durumu, ya┼č─▒tlar─▒ ile ili┼čkisi, ├žok sessiz ya da ├žok hareketli olup olmad─▒─č─▒, disipline edilmesinin zor olup olmad─▒─č─▒.

ÔÇó ─░┼čitme, Konu┼čma ve Lisan Hikayesi: Y├╝ksek sese tepkisi, kap─▒ ya da telefon sesini duymas─▒, ilk s├Âyledi─či kelime, i┼čaret kullan─▒m─▒ ve konu┼čmalar─▒ taklit etme becerisi.

0-4 aylar aras─▒nda i┼čitmenin de─čerlendirilmesi

Hayat─▒n ilk 4 ay─▒nda i┼čitme davran─▒┼č─▒ refleks cevaplara dayan─▒r. De─či┼čik g├╝r├╝lt├╝lere, bebekler daha kolay ve belirgin cevap verirler. 0-4 aylar aras─▒nda olumlu cevap alabilmek i├žin daha fazla ses ┼čiddetine ihtiya├ž duyulur. Bu nedenle bebek normal konu┼čma sesine minimum cevap verirse normal i┼čitme olarak d├╝┼č├╝n├╝lebilir.

4 – 24 aylar aras─▒nda i┼čitmenin de─čerlendirilmesi

Bebek/├žocuk annesinin kuca─č─▒nda sessiz test odas─▒na al─▒n─▒r. Bebe─čin/├žocu─čun her duydu─ču seste, sesin geldi─či tarafa bakmas─▒ beklenir. Bebek bakma davran─▒┼č─▒n─▒ g├Âsterirse peki┼čtirmek i├žin ├Âd├╝l verilir. Elde edilen i┼čitme e┼čikleri odyogram ├╝zerinde i┼čaretlenir. ┼×ekil 3’de davran─▒┼č odyometresi y├Ântemi ile i┼čitmenin de─čerlendirilmesi g├Âsterilmi┼čtir.

 

┼×ekil 3. Davran─▒┼č odyometresi.

 

2 – 5 ya┼člar aras─▒nda i┼čitmenin de─čerlendirilmesi

Bu ya┼člarda i┼čitmenin de─čerlendirmesi ÔÇťoyun odyometresiÔÇŁ ile yap─▒lmaktad─▒r. Ses kulakl─▒klarla ve kulakl─▒ks─▒z olarak g├Ânderilir. ├çocu─čun sesi her duydu─čunda resim g├Âsterme, el kald─▒rma, k├╝p├╝ sepete atma gibi davran─▒┼člarda bulunmas─▒ beklenir. Elde edilen i┼čitme e┼čikleri odyogram ├╝zerinde i┼čaretlenir Bu y├Ântemle sadece i┼čitme kayb─▒n─▒n varl─▒─č─▒ de─čil, derecesi ve tipide belirlenir.

b. Objektif Test Y├Ântemleri

Objektif test y├Ântemleri, subjektif y├Ântemler ile test edilemeyen veya test s─▒ras─▒nda g├╝├žl├╝kler ├ž─▒karan (a─člama vb.) ├žocuklarda uygulanan, objektif bulgulara dayanan, teste uyumlu olmay─▒ gerektirmeyen ├Âl├ž├╝mlerdir. Bu y├Ântemlerin birlikte kullan─▒m─▒ en do─čru sonuca ula┼č─▒lmas─▒n─▒ sa─člar.

─░┼čitme Tedavi ve Cihazlar

1- ABR (Auditory Brainstem Response – ─░┼čitsel Beyinsap─▒ Cevab─▒) ile De─čerlendirme

Bu testle, ki┼činin i┼čitme sinirinin sese nas─▒l cevap verdi─či de─čerlendirilir. Davran─▒┼čsal testlere uyum sa─člayamayan bebeklerde ├Âzellikle ABR testi tercih edilir (┼×ekil 4). Uyumlu bebeklerde ise elde edilen e┼čiklerin g├╝venirli─či a├ž─▒s─▒ndan kullan─▒l─▒r. Testin Uygulama a┼čamalar─▒:

ÔÇó Test s─▒ras─▒nda bebe─čin uyumas─▒ tercih edilmektedir. 6 aydan k├╝├ž├╝k bebeklerde uyutma i├žin ila├ž kullan─▒lmaz. 6 aydan b├╝y├╝k bebeklerin uyutulmas─▒ i├žin doktoruna dan─▒┼č─▒lmal─▒d─▒r.

ÔÇó ├ľnce elektrotlar─▒n yerle┼čtirilece─či deri temizlenir. Elektrot yerle┼čtirilen b├Âlgeler iki kulak arkas─▒ ve al─▒nd─▒r.

ÔÇó Kulakl─▒k yard─▒m─▒yla kulaklara ses verilir.

ÔÇó Bilgisayar yard─▒m─▒yla verilen sese sinirin cevab─▒ kaydedilir. Elde edilen kay─▒tlar uzman odyolog taraf─▒ndan de─čerlendirilir.

 

┼×ekil 4. ABR y├Ântemi ile de─čerlendirme.

 

 

2- ─░mpedansmetrik De─čerlendirme

Orta kulak fonksiyonunun de─čerlendirildi─či test y├Ântemidir (┼×ekil 5). Testin uygulamas─▒ a┼ča─č─▒daki ┼čekilde yap─▒l─▒r:

ÔÇó ├çocu─čun kula─č─▒na plastik kulak t─▒kac─▒ yerle┼čtirilir.

ÔÇó ─░mpedansmetre ile kula─ča pompalanan bas─▒nc─▒n de─či┼čim grafi─či al─▒n─▒r.

ÔÇó Bu grafi─če bak─▒larak orta kulak ve kulak zar─▒n─▒n durumunu de─čerlendirilir.

 

 

┼×ekil 5. ─░mpedansmetrik ├Âl├ž├╝m.

3- Oto Akustik Emisyon

─░├ž kulak fonksiyonunu de─čerlendirir. Do─čumdan bir ka├ž g├╝n sonra bu test yap─▒larak bebe─čin i┼čitmesi hakk─▒nda bilgi sahibi olunur. Yenido─čan bebeklerin i┼čitme taramas─▒nda kullan─▒lan en yayg─▒n y├Ântemdir (┼×ekil 6). Testin uygulamas─▒ a┼ča─č─▒daki ┼čekilde yap─▒l─▒r:

1. ├çocu─čun kula─č─▒na plastik kulak t─▒kac─▒ yerle┼čtirilir.

2. Bilgisayara ba─čl─▒ olarak ├žal─▒┼čan oto akustik emisyon cihaz─▒ sese kar┼č─▒ i├ž kula─č─▒n cevab─▒n─▒ kaydeder.

3. Sonu├žlar uzman odyolog taraf─▒ndan de─čerlendirilir.

 

┼×ekil 6. Oto akustik emisyon ├Âl├ž├╝m├╝

─░┼čitme de─čerlendirmeleri sonu├žlar─▒ Odyogram ad─▒ verilen forma ge├žirilir.

Odyogram (─░┼čitme E┼čik Grafi─či); k i┼činin en az duyabildi─či seslerin i┼čaretlendi─či grafiktir. Grafi─čin solunda al├žak frekansl─▒ (├Ârnek; davul sesi) sesler, sa─č─▒nda ise y├╝ksek frekansl─▒ (├Ârnek; ku┼č sesi) sesler yer al─▒r. Frekans, Hertz (Hz) ├Âl├žme birimiyle de─čerlendirilir. Grafi─čin ├╝st k─▒sm─▒ daha iyi duymay─▒ ifade ederken, a┼ča─č─▒ya do─čru indik├že i┼čitmedeki kay─▒p artar. En alt k─▒s─▒mda ise, i┼čitme kayb─▒ ├žok fazlad─▒r. Sesin ┼čiddeti desibel (dB) ├Âl├ž├╝ birimi kullan─▒larak belirlenir.

E─čer test kulakl─▒k kullan─▒larak yap─▒lm─▒┼č ise ÔÇťXÔÇŁ i┼čareti sol kula─č─▒ ÔÇťOÔÇŁ i┼čareti sa─č kula─č─▒ ifade eder. Kulakl─▒k tak─▒lmam─▒┼č ise i┼čitme e┼čikleri ÔÇťSÔÇŁ ile g├Âsterilir. Yap─▒lan testlerin sonu├žlar─▒ ÔÇťodyogramÔÇŁ olarak adland─▒r─▒lan form ├╝zerine kaydedilir (┼×ekil 7).

 

 

┼×ekil 7. Normal i┼čitme odyogram─▒.

├çocu─čunuzda i┼čitme kayb─▒ var ise, i┼čitme seviyesinin d├╝zenli olarak kontrol edilmesi gereklidir. Kontrollerde yap─▒lan i┼čitme testleri ile ├žocu─čunuzun i┼čitmesinde olabilecek de─či┼čiklikler tespit edilir. ─░┼čitme takiplerin s─▒kl─▒─č─▒ ya┼ča ba─čl─▒ olarak de─či┼čir. K├╝├ž├╝k ya┼č grubu ├žocuklarda daha s─▒k takip gereklidir. Kontrol i┼čitme testleri yap─▒l─▒rken ki┼činin kulland─▒─č─▒ i┼čitme cihaz─▒ da test edilmelidir. Takipler s─▒ras─▒nda, i┼čitme testleri i┼čitme cihazl─▒ ve i┼čitme cihazs─▒z olarak yap─▒lmal─▒d─▒r. ─░┼čitme cihaz─▒ ile yap─▒lan testler ├žocu─čun i┼čitme cihaz─▒ndan ne kadar yararland─▒─č─▒n─▒ g├Âsterir.

C- ─░┼čitme Kay─▒pl─▒ ├çocuklar─▒n De─čerlendirmesini Yapan Uzmanlar

─░┼čitme kayb─▒ ile birlikte merkezi sinir sistemi bozukluklar─▒, zeka gerili─či, duygusal bozukluklar g├Âr├╝lebilece─činden yap─▒lacak de─čerlendirme ekip ├žal─▒┼čmas─▒n─▒ gerektirmektedir. Bu ekipte, kulak burun bo─čaz uzman─▒, pediatrist, n├Ârolog, psikiatrist, psikolog, odyolog, e─čitim odyolo─ču, ├Âzel e─čitimci ve sosyal hizmet uzman─▒ mutlaka bulunmal─▒d─▒r. ├çocu─čun tedavisi ve rehabilitasyonu i├žin ihtiya├ž duyulan di─čer uzmanlar da bu ekibe daha sonra dahil edilir. Yukarda belirtilen ekibe, bulunulan ilin devlet hastanelerinde yada ├╝niversite hastanelerinde ula┼čabilirsiniz.

D- ─░┼čitme Kayb─▒n─▒n Tedavisi

Erken te┼čhis, daha etkili tedavi anlam─▒na gelmektedir.

1- ─░letim Tipi ─░┼čitme Kay─▒plar─▒n─▒n Tedavisi

Bu tip i┼čitme kay─▒plar─▒n─▒n tedavisinde t─▒bbi uygulamalar ve cerrahi giri┼čim y├Ântemleri kullan─▒lmaktad─▒r. Kulak kep├žesinde anomali varsa, estetik ameliyatlar hemen okul ├ža─č─▒ ├Âncesinde yap─▒l─▒rken, i┼čitmeyi d├╝zeltmeyi hedefleyen ameliyatlar, di─čer kula─č─▒n genelde normal olmas─▒ nedeniyle daha b├╝y├╝k ya┼člara ertelenebilir.

Orta kulak enfeksiyonlar─▒n─▒n h─▒zl─▒ ve etkili tedavisi yap─▒lmal─▒d─▒r. E─čer bir orta kulak iltihab─▒ uygun bir ┼čekilde tedavi edilmezse, y─▒llarca akan bir kulakla birlikte i┼čitme kayb─▒ ve beyne yay─▒lan iltihaplar ortaya ├ž─▒kabilecektir. Orta kulakta iltihap olmadan s─▒v─▒ birikmesine ef├╝zyonlu otit (ser├Âz otit) denir. Bu sinsi seyreden hastal─▒─č─▒n ilk belirtisi i┼čitme kayb─▒ olup, genellikle geniz eti b├╝y├╝k olan ├žocuklarda g├Âr├╝l├╝r. E─čer bu hastal─▒─ča, ila├ž tedavisi veya kulak zar─▒na t├╝p tak─▒lmas─▒ gibi tedaviler uygulanmaz ise kal─▒c─▒ i┼čitme kayb─▒ ortaya ├ž─▒kabilir. Bu tip i┼čitme kay─▒plar─▒nda, i┼čitme cihaz─▒n─▒n kullan─▒lmas─▒ tedavideki son a┼čamad─▒r.

2- Sens├Ârin├Âral Tip ─░┼čitme Kay─▒plar─▒nda Tedavi

Bu tip i┼čitme kay─▒plar─▒n─▒n tedavisi, i┼čitme cihaz─▒, orta kulak protezleri, koklear implant ve beyin sap─▒ implant─▒ uygulamalar─▒ ile yap─▒l─▒r.

 

3- ─░┼×─░TME C─░HAZLARI

─░┼čitme cihaz─▒ ├ževredeki sesleri ├Ânce elektriksel uyar─▒ya, daha sonra y├╝kselterek tekrar i┼čitsel uyar─▒ya d├Ân├╝┼čt├╝r├╝r. ├ť├ž temel par├žas─▒ vard─▒r; mikrofon, y├╝kseltici ve al─▒c─▒. D─▒┼čar─▒dan gelen ses, mikrofon taraf─▒ndan y├╝kselticiye g├Ânderilir. Burada y├╝kseltilen ses al─▒c─▒ taraf─▒ndan kulak kal─▒b─▒na g├Ânderilir. Kulak kal─▒b─▒ yoluyla, y├╝kseltilmi┼č olan ses kulak zar─▒na ula┼č─▒r.

A- ─░┼čitme Cihaz─▒n─▒n Kullan─▒lmas─▒ Gerekli Durumlar

Lisan geli┼čimi i├žin gerekli i┼čitsel ├Âzelliklerin ├žocuk taraf─▒ndan alg─▒lanabilmesi i├žin 25 dB ve ├╝zerindeki i┼čitme kay─▒plar─▒nda i┼čitme cihaz─▒ ├Ânerilmelidir. Yeti┼čkinlerde bu durum biraz da kullan─▒c─▒n─▒n iste─čine ba─čl─▒d─▒r ancak, hafif derecede kay─▒plardan ba┼člayarak ileri derecedeki kay─▒plara kadar ├Ânerilebilir. ─░┼čitme cihaz─▒yla yarar sa─članamad─▒─č─▒ durumlarda koklear implant veya uyar─▒c─▒ i┼čitme cihazlar─▒ g├╝ndeme gelmektedir.

B- ─░┼čitme Cihaz─▒ Tipleri

 

 

┼×ekil 8. ─░┼čitme cihaz─▒ tipleri.

─░┼čitme cihazlar─▒ hem bi├žim hem de ├žal─▒┼čma sistemi bak─▒m─▒ndan farkl─▒d─▒r. ─░┼čitme cihaz─▒ tipleri ┼×ekil 8’de g├Âr├╝lmektedir. ─░┼čitme cihaz─▒ tipleri:

– Kulak arkas─▒

– Kulak i├ži

– Kanal i├ži

– G├Âzl├╝k tipi

– Cep tipi (V├╝cut Tipi)

C- Yard─▒mc─▒ Dinleme Cihazlar─▒

Baz─▒ durumlarda i┼čitme cihaz─▒ problemin t├╝m├╝ne ├ž├Âz├╝m getiremez ve hasta alternatif bir ba┼čka yard─▒mc─▒ alete ihtiya├ž duyar. B├Âyle durumlarda rehabilitasyon program─▒n─▒n bir par├žas─▒ olan yard─▒mc─▒ dinleme aletleri alternatif bir ├ž├Âz├╝md├╝r. Genel olarak bu cihazlar 3 b├Âl├╝mde ele al─▒nabilir :

1- Y├╝z y├╝ze ileti┼čime, radyo ve TV gibi dinlemeye yard─▒mc─▒ cihazlar,

2- Telefonda konu┼čmaya yard─▒mc─▒ cihazlar,

3- Çevresel ses ve durumun farkında olma ve ayırt etmeye yardımcı sistemler.

Y├╝z y├╝ze ileti┼čimde en yayg─▒n olarak kullan─▒lan FM (grup veya ki┼čiye ait olabilir) sistemleridir. Loop sistemi ise, bir di─čer yard─▒mc─▒ cihazd─▒r (┼×ekil 9). Bu cihaz─▒n farkl─▒ tipleri vard─▒r. TV izleme veya bir toplant─▒y─▒ rahat izlemeyi sa─člayabilir. Bunlar─▒n d─▒┼č─▒nda telefon y├╝kselticisi, ├ževrede olanlar─▒n fark─▒nda olmay─▒ sa─člayan alarm sistemleri de vard─▒r. Bunlar telefon ve kap─▒ ├žald─▒─č─▒nda veya bebek a─člad─▒─č─▒nda ki┼čiyi uyaran ─▒┼č─▒kl─▒ cihazlard─▒r.

 

┼×ekil 9. Loop sistemi.

 

D- ─░┼čitme Kay─▒pl─▒ ├çocuklarda ─░┼čitme Cihaz─▒ Kullanmaya Ba┼člama Ya┼č─▒

G├╝n├╝m├╝zde, mevcut olan objektif de─čerlendirme y├Ântemleriyle i┼čitme kayb─▒n─▒n te┼čhisi daha erken yap─▒labilmektedir. Kayb─▒n te┼čhis edildi─či en erken d├Ânemde fizyolojik ve psikolojik yoksunlu─ču ├Ânlemek i├žin i┼čitme cihaz─▒ ├Ânerilmelidir.

─░┼čitme cihaz─▒ verilmesi i├žin bir ya┼č s─▒n─▒r─▒ yoktur. ─░┼čitme kayb─▒n─▒n te┼čhis edildi─či en erken d├Ânemde verilmelidir.

 

E- ─░┼čitme Kay─▒pl─▒ ├çocuklar ─░├žin ─░┼čitme Cihaz─▒n─▒n ├ľnemi

Erken d├Ânemde geli┼čen i┼čitme kayb─▒ ├žocuklarda, hem ileti┼čim becerileri hem de okul ba┼čar─▒lar─▒ etkilenir. ├çok hafif derecedeki i┼čitme kay─▒plar─▒ bile (├Ârne─čin iletim tipi kay─▒plar) ├žocu─čun geli┼čimini pek ├žok alanda olumsuz y├Ânde etkiler. 25 dB veya alt─▒nda i┼čitme e┼čiklerine sahip geli┼čme ├ža─č─▒nda olan ├žocuklar, normal d├╝zeydeki bir konu┼čman─▒n t├╝m i┼čitsel ├Âzelliklerini alg─▒lamada zorluk ├žeker.

├çocuklar i├žin normal kabul edilen +15 dB’i a┼čan i┼čitme seviyesinin ├╝st├╝ndeki de─čerlerde ├žocu─čun konu┼čmay─▒ anlama ve ├Â─črenme yetene─či, i┼čitme kayb─▒n─▒n derecesine g├Âre de─či┼čik ├Âl├ž├╝lerde ve olumsuz y├Ânde etkilenecektir. Bu durumda i┼čitme kayb─▒ 15 dB’i a┼čan ├žocuklar i├žin i┼čitme cihaz─▒n─▒n kullan─▒lmas─▒ gereklidir. Uzun s├╝reli orta kulak problemi olan ├žocuklarda hafif derecede olan i┼čitme kay─▒plar─▒n─▒n bile ├žocuklar─▒n geli┼čimlerini olumsuz y├Ânde etkiledi─či belirlenmi┼čtir. B├Âyle bir durumda, i┼čitme cihaz─▒ kullan─▒m─▒n─▒n gereklili─či tart─▒┼č─▒lmaz.

├çocuklar, konu┼čmay─▒ ├Â─črenmeye hayat─▒n ilk aylar─▒nda ba┼člarlar. Konu┼čman─▒n temel ta┼člar─▒n─▒ te┼čkil eden bab─▒ldama ve m─▒r─▒ldanma ad─▒n─▒ verdi─čimiz bu evreleri ge├žirebilmeleri i├žin normal i┼čitmeye sahip olmal─▒d─▒rlar. Bu nedenle m├╝mk├╝n olan en k─▒sa zamanda ├žocu─čun i┼čitme cihaz─▒ kullanmas─▒ gereklidir.

F- ─░┼čitme Kay─▒pl─▒ Bireylerde Koklear ─░mplant Uygulamas─▒

├çift tarafl─▒ ileri veya ├žok ileri derecede sens├Ârin├Âral i┼čitme kayb─▒ olan ve i┼čitme cihaz─▒ndan yeterince fayda g├Âremeyen ki┼čilere i┼čitme kapasitesinin desteklenmesi i├žin Koklear ─░mplant ad─▒ verilen protez cerrahi i┼člem ile tak─▒l─▒r. ─░┼čitmesini sonradan kaybeden ki┼čilerde koklear implant ile konu┼čmay─▒ alg─▒lama becerisi yeniden kazand─▒r─▒l─▒rken, k├╝├ž├╝k ├žocuklarda konu┼čma ve lisan becerileri ile bilgilerin olu┼čturulmas─▒ ama├žlan─▒r.

a- Koklear ─░mplant─▒n Par├žalar─▒; koklear implant, i├ž ve d─▒┼č olmak ├╝zere iki k─▒s─▒mdan olu┼čur. ┼×ekil 10’da koklear implant─▒n par├žalar─▒ g├Âsterilmi┼čtir. ┼×ekil 11’de koklear implant kullan─▒m─▒ g├Âsterilmi┼čtir.

 

┼×ekil 10. Koklear implat─▒n par├žalar─▒. ┼×ekil 11. Koklear implat kullan─▒c─▒s─▒.

─░├ž par├žalar;

1-Al─▒c─▒/uyar─▒c─▒

2-Elektrot

3- ─░├ž anten

D─▒┼č par├žalar;

1- Konu┼čma i┼člemleyici

2- D─▒┼č anten

3- Mikrofon

b- Koklear ─░mplant─▒n Uygulanmas─▒; koklear implant uygulanabilmesi i├žin gerekli ko┼čullar ├žocuk ve yeti┼čkin gruplar─▒nda farkl─▒l─▒k g├Âsterir;

Çocuk Grubu

ÔÇó ├çocu─čun ├žift tarafl─▒ ileri veya ├žok ileri derecede sens├Ârin├Âral i┼čitme kay─▒pl─▒ olmas─▒ ,

ÔÇó 1-17 ya┼člar─▒ aras─▒ndaki ├žocuklar, e─čer i┼čitme kayb─▒ menenjit hastal─▒─č─▒ sonras─▒ olu┼čmu┼č ve MR veya tomografide i├ž kulakta kire├žlenme mevcutsa 1 ya┼č alt─▒nda da koklear implant yap─▒labilir,

ÔÇó ─░┼čitme cihaz─▒ndan ├žok az veya hi├ž yararlanam─▒yorsa, bunun i├žin hasta en az 6 ay izlenmelidir, menenjit hastal─▒─č─▒ ge├žirenlerde bu s├╝re daha k─▒sa tutulabilir,

ÔÇó MR veya tomografide ve t─▒bbi olarak engelleyici bir durum yoksa,

ÔÇó Ailenin istekli olmas─▒ ve uygun beklentide olmas─▒,

ÔÇó Ailenin ameliyat ├Âncesi ve sonras─▒ d├Ânemdeki e─čitim programlar─▒n─▒ takip edebilecek yap─▒da olmas─▒,

ÔÇó ─░┼čitme kay─▒pl─▒ bireyin i┼čitme cihaz─▒ ile ses deneyiminin olmas─▒,

Yeti┼čkin Grup;

ÔÇó Her iki kulakta ileri veya ├žok ileri derecede sens├Ârin├Âral i┼čitme kayb─▒,

ÔÇó ─░┼čitme cihaz─▒ndan ├žok az veya hi├ž yararlanamama, en uygun i┼čitme cihaz─▒yla dinleme

durumunda konu┼čmay─▒ ay─▒rt etme y├╝zdesinin %30 veya alt─▒nda olmas─▒,

ÔÇó Kulaklar─▒n MR ve tomografilerinde koklear implant yerle┼čimini engelleyecek bir engel durumunun olmamas─▒,

ÔÇó Koklear implant─▒n uygulanmad─▒─č─▒ durumlar;

ÔÇó ─░├ž kulak ile ilgili olmayan veya beyindeki i┼čitme b├Âlgesi ile ba─člant─▒l─▒ i┼čitme kayb─▒n─▒n olmas─▒,

ÔÇó ─░┼čitme sinirinin (8. sinirin) do─ču┼čtan yoklu─ču,

ÔÇó ─░┼čitme cihaz─▒ndan yarar g├Âren vakalar,

– Psikolojik olarak bir problemin olmas─▒,

ÔÇó Koklear implant yap─▒lacak bireyin istekli oldu─čunu kendisinin belirtmesi,

c-Koklear ─░mplant’─▒n ├çal─▒┼čmas─▒;

Ses mikrofona gelir

¯

Kablo yoluyla ses mikrofondan konu┼čma i┼člemleyicisine aktar─▒l─▒r

¯

Sinyaller konu┼čma i┼člemleyicisinde filtrelenir ve analiz edilir

¯

─░┼člemlenen sinyaller kabloyla ta┼č─▒n─▒r

 

ÔÇó Cerrahi i┼člemle yerle┼čtirilmi┼č olan al─▒c─▒/uyar─▒c─▒ d─▒┼č anten yard─▒m─▒yla deri ge├žilerek FM radyo sinyalleri g├Ânderilir,

ÔÇó Al─▒c─▒/uyar─▒c─▒ elektriksel sinyali elektrotun uygun b├Âlgelerine g├Ânderir,

ÔÇó Elektrot koklear siniri uyar─▒r,

ÔÇó Elektriksel bilgi koklear sinirden santral sinir sistemine iletilir,

Her koklear implant kullan─▒c─▒s─▒ i├žin implant sistemi ki┼čiye ├Âzel olarak programlan─▒r. Programlama odyolog taraf─▒ndan yap─▒l─▒r.

d- Koklear ─░mplantl─▒ Hastan─▒n Sesi Alg─▒lamas─▒

Gelen sesler i┼čitme siniri arac─▒l─▒─č─▒yla beyindeki i┼čitme merkezine iletilir. Burada e─čer daha ├Ânceden kazan─▒lm─▒┼č lisan bilgileri var ise, bu uyar─▒mlar anlam kazan─▒r. Lisan becerisi hen├╝z geli┼čmemi┼č k├╝├ž├╝k ├žocuklar rehabilitasyon s├╝reci i├žerisinde duyduklar─▒ sesleri fark etme, birbirinden ay─▒rt etme ve yorumlamay─▒ ├Â─črenirler.

Yeti┼čkin hastalardan al─▒nan bilgilere g├Âre, koklear implant ameliyat─▒ sonras─▒nda ilk g├╝nler ├žo─ču sesler ÔÇťrobotÔÇŁ sesine benzer olarak tan─▒mlanm─▒┼čt─▒r. Fakat bu durum k─▒sa bir s├╝re i├žerisinde ge├žmektedir.

e- Koklear ─░mplant Uygulamas─▒ndan Sonraki E─čitim S├╝reci

├çocuklar ─░├žin;

Yeti┼čkinler i├žin bahsetti─čimiz tekniklerin ├žo─ču ├žocuklar i├žin de ge├žerlidir. Koklear implant rehabilitasyon uzman─▒ kurallara uygun olmayan konu┼čmay─▒ alg─▒lama ├žal─▒┼čmalar─▒n─▒ evde ne ┼čekilde uygulanmas─▒ gerekti─či konusunda model olur. Ebeveyn ve ├žocuk implant uygulamas─▒ ├Âncesi ileti┼čimde kulland─▒klar─▒ jest (el, kol ve ba┼č hareketleri) ve mimikleri (y├╝z hareketleri) kullanmaya devam ederler. Ancak, anne ve babalar ileti┼čimde i┼čitsel-s├Âzel y├Ântemi daha yo─čun kullanmal─▒d─▒rlar. Bu ┼čekilde uygulanan kurallara uygun olmayan ├žal─▒┼čmalar ├žocu─čun i┼čitsel sinyali kullanmas─▒n─▒ geli┼čtirmesi ve ileti┼čim i├žin daha yo─čun olarak i┼čitsel sinyalleri kullanmas─▒n─▒ sa─člar.

E─čitim s├╝reci, lisan─▒ kazanan yeti┼čkin bireylerde 6 ayda tamamlan─▒rken ├žocuklar i├žin bir ┼čey s├Âylemek ├žok zordur. Program─▒n ba┼čar─▒s─▒n─▒ ve s├╝resini etkileyen etkenler fazlad─▒r. Yeti┼čkinlerde oldu─ču gibi bir s├╝re bildirmek g├╝├žt├╝r.

Yeti┼čkinler ─░├žin;

Yeti┼čkinler i├žin olu┼čturulmu┼č rehabilitasyon program─▒ konu┼čmay─▒ anlama e─čitimi, yard─▒mc─▒ cihazlar hakk─▒nda bilgi alma, ileti┼čim, dinleme e─čitimi ve yeni stratejiler geli┼čtirme, rehabilitasyona aile bireylerinin de kat─▒l─▒m─▒n─▒ i├žerir.

Hasta merkeze haftada bir veya iki kez aile bireyleriyle birlikte gelerek konu┼čmay─▒ anlama program─▒na kat─▒l─▒r. Bu programlar─▒n s├╝resi hastaya ve yak─▒nlar─▒n─▒n programdaki ba┼čar─▒lar─▒na ba─čl─▒d─▒r.

Uygulanan konu┼čmay─▒ anlama programlar─▒n─▒n, evde de aile bireyleriyle birlikte tekrarlanmas─▒ gereklidir. Verilen her e─čitim video kamera ile kay─▒t edilerek, gerekirse bir kopyas─▒ verilerek evde de uygulamalar─▒ istenir.

Aile bireylerinden bir defter tutmalar─▒ ve verilen ├ževresel sesleri fark etme ve ay─▒rt etme listesini g├╝nl├╝k olarak takip etmeleri, hastan─▒n seslere verdi─či cevaplar─▒ not etmeleri istenir. Bu bilgiler koklear implant ameliyat─▒ olan bireylerdeki geli┼čmeleri ve e─čitim a┼čamalar─▒n─▒n takibini kolayla┼čt─▒r─▒r.

Aile bireylerinin bilgilendirilmesi gereken bir di─čer konu ise, ki┼činin konu┼čmay─▒ tan─▒mas─▒n─▒ geli┼čtirecek uygulamalard─▒r ki, bunlar da i┼čitme kay─▒pl─▒ yeti┼čkinin ailesine a┼čamal─▒ olarak ├Ârneklerle anlat─▒l─▒r.

f- Koklear ─░mplant Uygulamas─▒ndan Sonra Ba┼čar─▒ Oran─▒

Ba┼čar─▒ oran─▒n─▒ etkileyen daha ├Ânceki i┼čitsel tecr├╝bedir. ─░┼čitsel kapasite ve i┼čitme cihaz─▒ndan fayda g├Ârmeleri farkl─▒ oldu─ču i├žin koklear implant sonu├žlar─▒ da farkl─▒l─▒k g├Âsterir. Ayr─▒ca, geli┼čim durumlar─▒, konu┼čma becerileri ve k├╝lt├╝rel ├Âzellikleri de farkl─▒d─▒r. Bu de─či┼čkenler i┼čitsel kapasitenin zenginle┼čtirilmesi, implantasyondan beklenen sonu├žlar ve gerekli olan e─čitim ortam─▒n─▒ etkiler.

g- Koklear ─░mplant─▒n Maliyeti

Koklear implant aleti ve ameliyat─▒ pahal─▒ bir i┼člemdir. SSK, Emekli Sand─▒─č─▒, Ba─č-Kur ve Ye┼čil Kart ile ameliyat, ameliyat sonras─▒ takipler ve rehabilitasyon ├╝cretleri kar┼č─▒lanmaktad─▒r. Ayr─▒ca, implant─▒n i├ž ve d─▒┼č par├žalar─▒n─▒n garanti s├╝releri farkl─▒d─▒r. Bazen ├žocuklarda y─▒lda bir ka├ž kez kablonun de─či┼čmesi gerekebilir.

 

─░┼×─░TME YETERS─░ZL─░─×─░N─░N NEDENLER─░ NELERD─░R?

 

─░┼×─░TME YETERS─░ZL─░─×─░N─░N NEDENLER─░ NELERD─░R?

─░┼čitme engeli vakalar─▒n─▒n %95ÔÇÖinin do─čum ├Âncesinde, do─čumda veya ├žocuk dili kazanmadan ├Ânce, %5ÔÇÖinin ise ├žocuk dili kazand─▒ktan sonra olu┼čtu─ču bilinmektedir.

─░┼čitme engelinin nedenlerini do─čum ├Âncesi, do─čum an─▒ ve do─čum sonras─▒ olarak s─▒n─▒fland─▒rabiliriz.
Do─čum ├ľncesi Nedenler:

┬Ě Hamilelik d├Âneminde annenin ge├žirdi─či enfeksiyon veya hastal─▒k (├Âzellikle k─▒zam─▒kc─▒k, kabakulak, sar─▒l─▒k …)

┬Ě Hamilelik d├Âneminde annenin r├Ântgen ├žektirmesi

┬Ě Hamilelik d├Âneminde annenin ototoksik ila├ž ve alkol kullan─▒m─▒

┬Ě Hamilelik d├Âneminde ge├žirilen kazalar

┬Ě Kan uyu┼čmazl─▒─č─▒

┬Ě Genetik fakt├Ârler

┬Ě Akraba evlili─či

Do─čum An─▒ Nedenler:

┬Ě Do─čum s─▒ras─▒nda meydana gelen komplikasyonlar (kordon dolanmas─▒, oksijensiz kalma …)

┬Ě D├╝┼č├╝k do─čum a─č─▒rl─▒─č─▒

┬Ě Erken do─čum

┬Ě Bebekte kan de─či┼čimini gerektiren sar─▒l─▒k

┬Ě Do─čum s─▒ras─▒nda ba┼č, boyun ve kulakta g├Âr├╝len zedelenme

Do─čum Sonras─▒ Nedenler:

┬Ě Orta veya i├ž kulak yap─▒lar─▒nda zedelenme

┬Ě ├çocukluk hastal─▒klar─▒ (havale, menenjit, k─▒zam─▒kc─▒k, k─▒z─▒l…)

┬Ě 3 aydan fazla s├╝ren kronik orta kulak iltihab─▒ (otit)

┬Ě ├çocukluk yaralanmalar─▒ (kafatas─▒ k─▒r─▒klar─▒, ├žatlaklar─▒, ba┼č veya kulaklara ┼čiddetli darbe, ├žok y├╝ksek sese maruz kalma ve zarar verecek ┼čekilde kula─ča sokulan cisimler)

Bunlara ra─čmen i┼čitme yetersizli─činin nedeninin bilinemedi─či durumlar da vard─▒r.

─░┼×─░TMEN─░N ├ľL├ç├ťLMES─░

─░┼čitme engelli ├žocu─čun i┼čitme kayb─▒ derecesini belirleyebilmek ve ├žocu─ča uygun i┼čitme cihaz─▒ se├žebilmek i├žin i┼čitme duyarl─▒l─▒─č─▒n─▒n ├Âl├ž├╝lebilmesi gerekir. ─░┼čitme duyarl─▒l─▒─č─▒ odyometre (i┼čit├Âl├žer) denilen ara├žlarla yap─▒lmaktad─▒r. Odyometrik ├Âl├ž├╝m ara├žlar─▒, ki┼čiye sesli uyaranlar─▒ de─či┼čik ┼čiddet ve frekanslarda iletmeye yarayan ara├žlard─▒r. Bunlar sesleri gerekti─činde sa─č, gerekti─činde sol kula─ča iletebilecek ├Âzelliktedirler. Ayr─▒ca baz─▒ odyometrik ├Âl├ž├╝m ara├žlar─▒ sesi hava yolu ile iletti─či gibi gerekti─činde kemik yolu ile iletebilecek ├Âzelli─če sahiptir.

Odyometri ile elde edilen ├Âl├ž├╝m sonu├žlar─▒ i┼čitme e─črileri bi├žiminde kay─▒t edilir. Odyometri ile elde edilen ve ki┼čilerin i┼čitme e┼čik de─čerleri ile i┼čitme alanlar─▒n─▒ g├Âsteren grafik ┼čeklindeki bu e─črilere odyogram denir.

Odyogram, dikey ve yatay iki do─črudan olu┼čur. Dikey do─črular sesin frekans de─čerlerini belirtir. Frekans ├Âl├ž├╝m birimi HertzÔÇÖdir. Hertz k─▒saca Hz. olarak ifade edilir. Frekans de─čerlerinin soldan sa─ča do─čru dizilimi bir piyanodaki tu┼člar─▒n soldan sa─ča dizilimi gibidir.

─░┼×─░TME YETERS─░ZL─░─×─░ OLAN B─░REYLER

.─░┼×─░TME YETERS─░ZL─░─×─░ OLAN B─░REYLER

 

─░┼čitme Yetersizli─či: ─░┼čitme duyarl─▒l─▒─č─▒n─▒n k─▒smen veya tamamen yetersizli─činden dolay─▒ konu┼čmay─▒ edinmede, dili kullanmada ve ileti┼čimde g├╝├žl├╝k nedeniyle bireyin e─čitim performans─▒n─▒n ve sosyal uyumunun olumsuz y├Ânde etkilenmesi durumudur.

─░┼čitme Kayb─▒: ─░┼čitme testi sonucunda belli bir bireyin ald─▒─č─▒ sonu├žlar, kabul edilen normal i┼čitme de─čerlerinden, belirli derecede farkl─▒ oldu─čunda, i┼čitme kayb─▒ ortaya ├ž─▒kmaktad─▒r.

─░┼čitme Engeli: ─░┼čitme duyarl─▒l─▒─č─▒n─▒n(16-20.000 Hz. ve 0.110 dB) ki┼činin geli┼čim, uyum-├Âzellikle ileti┼čimdeki g├Ârevleri yeterince yerine getiremeyi┼činden ortaya ├ž─▒kan duruma ─░┼čitme Engeli denmektedir.

─░┼čitmeyen Birey: ─░┼čitme kayb─▒n─▒n, bir i┼čitme cihaz─▒ ile yada cihazs─▒z, yaln─▒z i┼čitme yoluyla ana diline ili┼čkin bilgileri ba┼čar─▒l─▒ bir bi├žimde i┼člemlemesini ├Ânemli derecede engelledi─či bireydir.(T├╝fek├žio─člu,1998).

A─č─▒r ─░┼čiten Birey: Genellikle bir i┼čitme cihaz─▒n─▒n da yard─▒m─▒ ile i┼čitme yoluyla dilsel bilgileri ba┼čar─▒l─▒ bir bi├žimde i┼člemleyebilmesine olanak verecek derecede i┼čitme kal─▒nt─▒s─▒ bulunan bireydir.(T├╝fek├žio─člu,1998).

─░┼čitme Engelliler: ─░┼čitme engelinden dolay─▒ ├Âzel e─čitime ihtiyac─▒ olan bireylerdir.

 

S─▒n─▒fland─▒rma:

─░┼čitme engeli konusunda pek ├žok s─▒n─▒fland─▒rma sistemi olmas─▒na kar┼č─▒n, belirleyici olan iki farkl─▒ s─▒n─▒fland─▒rma yakla┼č─▒m─▒ndan s├Âz edebiliriz.Bunlar; Fizyolojik ve E─čitsel yakla┼č─▒mlard─▒r.

Fizyolojik yakla┼č─▒m, i┼čitmenin ├Âl├ž├╝lebilir derecedeki kayb─▒ ile ilgilenmektedir.Buna g├Âre; belirli bir y├╝kseklik seviyesindeki sesleri i┼čitemeyen bireyleri i┼čitmeyen ; di─čerlerini ise a─č─▒r i┼čiten olarak kabul etmektedir.

E─čitsel yakla┼č─▒m ise, i┼čitme kayb─▒n─▒n bireyin konu┼čma ve dili geli┼čtirme yetene─čini ne derecede etkileyece─či ile ilgilenmektedir.Buna g├Âre; e─čitim ve cihazland─▒rma sonucu ana dilini ve konu┼čma becerilerini i┼člevsel yeterlilikte kazanm─▒┼č bireyler i├žin i┼čiten , bunlar─▒ hi├ž kazanmam─▒┼č ve s├Âzl├╝ ileti┼čimde bulunamayan bireyler i├žin i┼čitmeyen terimi kullanmaktad─▒r.

Ayr─▒ca i┼čitme engelinin;

Derecesine g├Âre: a) Sa─č─▒r-a─č─▒r i┼čiten, b) ├çok a─č─▒r-a─č─▒r-orta-az-├žok az, c) A,B,C,D,E,F

Olu┼č zaman─▒na g├Âre: a)Do─ču┼čtan-sonradan

Nedenine g├Âre: a) Do─ču┼čtan-edinilmi┼č,kazan─▒lm─▒┼č, b) ─░rsi-sonraki-edinilmi┼č nedenler

Yerine g├Âre: a) ─░letimsel-sinirsel-merkezi-karma

Olu┼č bi├žimine g├Âre: a) Birden-giderek

S├╝re─čenli─čine g├Âre: a) Ge├žici-kal─▒c─▒

olarak s─▒n─▒fland─▒r─▒lmaktad─▒r.

Nedenler:

─░┼čitme engelinin engellili─čin genel nedenlerinde oldu─ču gibi ├žok ve de─či┼čik nedenleri vard─▒r.Hatta bu nedenlerden baz─▒lar─▒ ├╝lkeden ├╝lkeye ve co─črafi b├Âlgelere g├Âre de de─či┼čiklik g├Âsterebilmektedir.Yayg─▒n olarak do─čum ├Âncesi,do─čum an─▒ ve do─čum sonras─▒ nedenler olarak s─▒n─▒fland─▒r─▒lmaktad─▒r.

Do─čum ├Âncesi nedenler: Hamilelik d├Âneminde annenin ge├žirdi─či enfeksiyon veya hastal─▒k (├Âzellikle k─▒zam─▒k├ž─▒k, kabakulak, sar─▒l─▒k…), hamilelik d├Âneminde annenin r├Ântgen ├žektirmesi, hamilelik d├Âneminde annenin ototoksik ila├ž ve alkol kullan─▒m─▒, hamilelik d├Âneminde ge├žirilen kazalar, anne ve baban─▒n kan uyu┼čmazl─▒─č─▒, i┼čitme engeli olan di─čer aile fertlerinin bulunmas─▒(akraba evlili─či)

Do─čum an─▒ nedenler: Do─čum s─▒ras─▒nda meydana gelen komplikasyonlar (bebe─čin a─člamamas─▒, kordon dolanmas─▒, oksijensiz kalma…), d├╝┼č├╝k do─čum a─č─▒rl─▒─č─▒, erken do─čum ve 5 g├╝nden fazla yeni do─čan bak─▒m ├╝nitesinde kalma), bebekte kan de─či┼čimini gerektiren sar─▒l─▒k, APGAR (yeni do─čanlara uygulanan test) sonu├žlar─▒n─▒n 1 dakikada 4 ten d├╝┼č├╝k ve 5 dakikada 6 dan a┼ča─č─▒ olmas─▒, do─čum s─▒ras─▒nda ba┼č, boyun ve kulakta g├Âr├╝lebilir zedelenme.

Do─čum sonras─▒ nedenler: Orta veya i├ž kulak yap─▒lar─▒nda zedelenme, ├žocukluk hastal─▒klar─▒(havale, menenjit, k─▒zam─▒k├ž─▒k,k─▒z─▒l..), 3 aydan fazla s├╝ren kronik orta kulak iltihab─▒ (otit), ├žocukluk yaralanmalar─▒ (kafatas─▒ k─▒r─▒klar─▒, ├žatlaklar─▒, ba┼č veya kulaklara ┼čiddetli darbe, ├žok y├╝ksek sese maruz kalma ve zarar verecek ┼čekilde kula─ča sokulan cisimler)

 

├ľzellikleri:

 

─░┼čitme engelli ├žocuklar engellerinin ├Âzelli─čine ba─čl─▒ olarak geli┼čim alanlar─▒nda baz─▒ farkl─▒l─▒klar g├Âsterirler. Ancak bu onlar─▒n normal i┼čiten akranlar─▒ndan tamamen farkl─▒ oldu─ču anlam─▒na gelmez.E─čitimdeki ama├žlar─▒m─▒zdan biri de i┼čitme engelli ├žocuklar─▒n engellerinden do─čan bu farkl─▒l─▒klar─▒ e─čitim ve ├Â─čretim ile en aza indirmektir.

 

Motor geli┼čim: ─░┼čitme engelli ├žocuklar hi├žbir engeli bulunmayan akranlar─▒ ile ayn─▒ motor geli┼čim ├Âzelliklerini takip ederler.├ľrne─čin; yard─▒ms─▒z aya─ča kalkma, y├╝r├╝me, merdiven ├ž─▒kma gibi… i┼čitme engelli ├žocuklar─▒n merkezi sinir sistemine ba─čl─▒ olarak genel v├╝cut koordinasyonunun sa─članmas─▒ ve denge alanlar─▒nda problemleri vard─▒r. ├ľrne─čin; geri geri y├╝r├╝me, ip ├╝st├╝nden atlama, denge tahtas─▒nda ileri geri y├╝r├╝me gibi becerilerde zorlan─▒r. Bununla birlikte, i┼čitme engelli ├žocuklar normal i┼čiten ya┼č─▒tlar─▒na g├Âre g├Ârsel-motor koordinasyonu gerektiren ayakkab─▒ ba─čc─▒klar─▒n─▒ ba─člama, ipe boncuk dizme gibi baz─▒ becerilerde g├╝├žl├╝klerle kar┼č─▒la┼čabilirler.

 

Bili┼čsel geli┼čim: Bili┼čsel geli┼čim s├╝recinde dil ├Ânemli bir yer tutar.─░┼čitme engelli ├žocuklar─▒n dil becerilerindeki, kavram geli┼čimlerindeki yetersizlik ve i┼čitsel girdinin az olmas─▒ bili┼čsel geli┼čim s├╝recini de olumsuz olarak etkiler.Bu durum ├žocu─čun e─čitim ve ya┼čant─▒ eksikli─činden kaynaklanmaktad─▒r.├çocuk d├╝┼č├╝ncelerini ifade etmede ve ba┼čkalar─▒n─▒n d├╝┼č├╝ncelerini anlamada engellerle kar┼č─▒la┼č─▒r. Buna ra─čmen i┼čitme engelli ├žocuklar normal i┼čiten akranlar─▒ndan bili┼čsel becerilerde ├žok fazla geri kalm─▒┼č de─čillerdir. Erken tan─▒land─▒klar─▒nda ve erken e─čitime al─▒nd─▒klar─▒nda bir ├žok ├žocuk engeline ra─čmen, akranlar─▒n─▒ yaln─▒zca birka├ž y─▒l geriden takip eder.

 

Sosyal ve duygusal geli┼čim: ├çocuklar do─čumdan itibaren sosyal bir ortam ile ├ževrilidir.├ľncelikle ailesi, daha sonra da yak─▒n ├ževresi ile etkile┼čime ge├žer.Aile- ├žocuk etkile┼čimi ├žocu─čun sosyal ve duygusal geli┼čiminde en ├Ânemli fakt├Ârd├╝r.─░leti┼čim kurmak; aile ile ├žocu─čun d├╝┼č├╝ncelerini, toplumsal de─čerlerini, sosyal hayat─▒ payla┼čmas─▒ sonucunu do─čurur. Aileler ├žocu─čunun engelini fark ettikten sonra reddetme ve inkar gibi ├žocukla ileti┼čimlerinin azalmas─▒na neden olan bir tak─▒m s├╝re├žlerden ge├žerler.Bu durum ├žocu─čun sosyal ve duygusal geli┼čimine olumsuz bir zemin olu┼čturur. Aileyle olan ileti┼čiminin giderek azalmas─▒ zaman i├žinde toplumla olan ileti┼čime de yans─▒r.Bu durum da ├žocu─čun sosyal ve duygusal geli┼čimini olumsuz olarak etkiler.

├ľ─čretmen ve akranlar─▒ da ├žocu─čun sosyal ve duygusal geli┼čiminde ├Ânemli rol oynarlar. Akranlar─▒n ve ├Â─čretmenlerin engelli ├žocukla kolay ve etkili ileti┼čime girmesi ile ├žocuk sosyal kurallar─▒, konu┼čmada kullan─▒lan kurallar─▒, farkl─▒ durumlara uygun tepki vermeyi, ki┼čilerle yak─▒n ili┼čkiler kurmay─▒ ├Â─črenebilir. Buna ra─čmen e─čer ├žocukla ileti┼čim kurulmuyor ya da ileti┼čim i├žin ├žok az zaman harcan─▒yorsa, ├žocu─čun sosyal ├ževrenin bir par├žas─▒ olmas─▒, olumlu benlik alg─▒s─▒ geli┼čtirmesi gibi konularda problemler ya┼čan─▒r.

─░┼čitme engelli ├žocuklar ihtiya├žlar─▒n─▒ s├Âzel olarak ifade etmede yetersiz kal─▒rlar. Aileleri ve arkada┼člar─▒ onlar─▒n duygu ve d├╝┼č├╝ncelerini anlamakta zorlan─▒rlar. Bu durumda ├žocuklar kendini k├Ât├╝ hisseder, kendine k─▒zar ve kendine olan g├╝venleri geli┼čmez.Topluma uyum sa─člamada zorluk ├žekerler, kendilerini soyutlanm─▒┼č hissederler.

K├╝├ž├╝k ya┼čtan itibaren i┼čitme engelli ├žocu─ča i┼čiten ├žocuklardan farkl─▒ davranmayarak, onlar─▒ engellerine ra─čmen bu toplumun etkin bireyleri haline getirebiliriz.

 

Dil geli┼čimi: Dil geli┼čimi ├žocuklar─▒n olumsuz olarak en ├žok etkilendi─či geli┼čim alanlar─▒ndan birisidir.├çocukta dil kazan─▒m─▒ birbirine ba─čl─▒ a┼čamalardan meydana gelir.Buna g├Âre; sesleri duymayan ve s├Âzel uyaranlar─▒ alg─▒layamayan ├žocu─čun dil kazan─▒m─▒ tam olarak ger├žekle┼čemez. Dil kazan─▒m─▒n─▒n tam olarak ger├žekle┼čememesinin bir di─čer sebebi de ailenin ├žocu─ča yeterli s├Âzel tepkiyi vermemesidir. ├çocu─čun engelli oldu─čunu duyan ailenin ├žocukla s├Âzel ileti┼čimi azal─▒r. ├çocu─čun s├Âzel tepkilerinin az olmas─▒ ailenin ├žocukla ileti┼čimine etki eden bir fakt├Ârd├╝r. ─░┼čitme engelli ├žocuklarda okuma yazma gibi dilin kullan─▒m─▒n─▒ gerektiren becerileri kazanmada da problemler g├Âr├╝l├╝r.

 

 

 

├ľ─čretmenlere ├Âneriler;

 

├ś ─░┼čitme engelli ├žocuklar i├žin s─▒n─▒fta en uygun oturma yeri sa─članmal─▒, ├Â─čretmene en yak─▒n bulunan ve onun en iyi ┼čekilde g├Ârebilece─či bir yere oturtulmal─▒d─▒r.
├ś Konu┼čurken abart─▒l─▒ dudak hareketlerinden ka├ž─▒n─▒lmal─▒d─▒r.
├ś Konu┼čma esnas─▒nda y├╝z y├╝ze hemen hemen g├Âz seviyesinde olmaya ├žal─▒┼č─▒lmal─▒d─▒r.
├ś Fazla uzun c├╝mlelerden ka├ž─▒n─▒lmal─▒d─▒r.
├ś S─▒n─▒fta g├╝r├╝lt├╝n├╝n artmas─▒ durumunda i┼čitme engelli ├Â─črencinin kelime ay─▒rt etmede daha fazla zorland─▒─č─▒ dikkate al─▒nmal─▒d─▒r.
├ś ─░┼čitme engelli ├žocukla ileti┼čim kurarken ona dinlemesi ve d├╝┼č├╝nmesi i├žin zaman tan─▒y─▒n, ├žocu─čun ne s├Âyledi─činizi anlay─▒p anlamad─▒─č─▒n─▒ ara┼čt─▒r─▒n, ├žocu─ča baz─▒ ┼čeyler sorun ve size do─čru cevap verip vermedi─čine bak─▒n.
├ś ─░┼čitme engelli ├žocuklar─▒n kendilerini anlatma zorluklar─▒ oldu─čundan, s─▒n─▒fta onlara daha fazla zaman ay─▒r─▒n ve kendisini ifade edebilece─či farkl─▒ yollar─▒ anlamaya ├žal─▒┼č─▒n.
├ś ─░┼čitme engelli ├žocuklar─▒n ilgi-yeteneklerini en iyi ┼čekilde kullanabilmeleri i├žin ├žocu─ču pek ├žok y├Ân├╝ ile de─čerlendirin ve ona en uygun olan e─čitim programlar─▒n─▒ saptay─▒n.Bu durum aile ve di─čer derslere giren ├Â─čretmenlerle i┼čbirli─či yap─▒larak ortaya ├ž─▒kar─▒l─▒r.
├ś ─░┼čitme engelli ├žocuk i┼čitme cihaz─▒ kullan─▒yorsa m├╝zik yetene─čini geli┼čtirmeye ve program d─▒┼č─▒ grup faaliyetlerine kat─▒lmaya te┼čvik edin.
├ś ─░stenmeyen bir hareket yapt─▒─č─▒nda s├Âzel ve y├╝z ifadeleri ile bu belirtilmelidir.
├ś Normal i┼čiten arkada┼člar─▒, i┼čitme engelli ├Â─črenciye nas─▒l yakla┼čacaklar─▒ konusunda bilgilendirilmelidirler.
├ś Ya┼č─▒tlar─▒ ile sosyal ileti┼čimi desteklenmelidir. Mutlaka s─▒n─▒fta kayna┼čma sa─članmal─▒d─▒r.
├ś ─░┼čitme engelli ├žocuklar ├Â─čretmeni taraf─▒ndan zaman─▒nda fark edilmez ve gerekli ├Ânlem al─▒nmazsa bu engelinin d─▒┼č─▒nda bir tak─▒m uyum g├╝├žl├╝kleri geli┼čtirebilir.─░┼čitme engelli ├žocuk bu engelini gizlemek i├žin yaln─▒zl─▒─č─▒ ye─čler.S─▒n─▒f i├žinde ge├žen konu┼čma, tart─▒┼čma, soru ve direktifleri anlamayabilir.Bu anlamay─▒┼č onu alay konusu haline getirebilir. ├ľ─čretmen bunlar─▒ dikkate alarak, s─▒n─▒fta baz─▒ ├Ânlemler almal─▒d─▒r.
├ś ─░┼čitme engelli olan ├žocuklar s─▒n─▒ftaki etkinlikleri ya g├Âzle ya da s├╝rekli ve zorunlu dinlemeye ve izlemeye ├žal─▒┼čacaklar─▒ndan ├Ât├╝r├╝ bu ├žocuklar di─čer ├Â─črencilerden daha ├žabuk yorulabilirler. Bu husus ├Â─čretmen taraf─▒ndan dikkate al─▒nmal─▒d─▒r.

┼čitme Sorununa anne karn─▒nda te┼čhis

Anne karn─▒ndaki bebekten al─▒nan h├╝creler DNA analizine tabi tutularak do─čumdan ya da genetik i┼čitme engelinin bulunup bulunmad─▒─č─▒ 10 ve 16. haftalar aras─▒nda ├Â─črenilebiliyor.Anne karn─▒ndaki bebekten al─▒nan h├╝creler DNA analizine tabi tutularak do─čumdan ya da genetik i┼čitme engelinin bulunup bulunmad─▒─č─▒ 10 ve 16. haftalar aras─▒nda ├Â─črenilebiliyor.
Genetik hastal─▒klar uzman─▒ Dr. Hakan ├ľz├Ân, i┼čitme kayb─▒n─▒n do─čumdan veya genetik olarak ortaya ├ž─▒kabilece─čini belirterek, do─čumdan dolay─▒ i┼čitme kayb─▒n─▒n her bin veya 2 bin do─čumda bir g├Âr├╝ld├╝─č├╝n├╝ s├Âyledi. Geli┼čmi┼č ├╝lkelerdeki verilere g├Âre sa─č─▒rl─▒k veya i┼čitme kayb─▒n─▒n y├╝zde 60 gibi oranda genetik oldu─čunu kaydeden ├ľz├Ân, ┼č├Âyle konu┼čtu: “Kal─▒tsal sa─č─▒rl─▒k ve i┼čitme kay─▒plar─▒n─▒n yar─▒s─▒ndan fazlas─▒ genetik k├Âkenlidir. Sa─č─▒rl─▒k ya da i┼čitme kayb─▒n─▒n genetik k├Âkenli olanlar─▒n─▒ genetik k├Âkenli olmayanlardan ay─▒rmada baz─▒ testlerin uygulanmas─▒ gerekmektedir.”

 
Dr. Hakan ├ľz├Ân, genetik alan─▒ndaki ilerlemelerin, art─▒k k─▒smen de olsa ├Âz├╝rl├╝ do─čumlar─▒n─▒n ├Ân├╝ne ge├žti─čini ifade ederek, “Gebeli─čin 10 ve 16. haftalar aras─▒nda bebe─če ait h├╝creleri CVS veya amniyosentez y├Ântemi ile al─▒n─▒r. H├╝crelerin DNA’s─▒n─▒ elde ettikten sonra i┼čitme kayb─▒na yol a├žan ‘Connexin 26’ geni ├╝zerinde DNA analizi uygulan─▒r. Analiz sonras─▒nda DNA ├╝zerinde normalden farkl─▒ bir duruma rastlanmas─▒, bebe─čin i┼čitme kayb─▒n─▒n olup olmayaca─č─▒ konusunda bize yol g├Âsterir” diye konu┼čtu

engelliler online sitesi

─░┼čitme Engelinde Erken Tan─▒ ve ├ľnemi

T├╝m bebekler, seslerle ├Âr├╝nt├╝l├╝ bir d├╝nyaya do─čarlar ve hi├žbir anne-baba bebeklerinin i┼čitme engelli olabilece─či ihtimalini d├╝┼č├╝nmezler. Yeni do─čan bebekle ileti┼čim, jest ve mimiklerle kurulur. Bebek de tepkisini ses ├ž─▒karma, g├╝l├╝mseme ve v├╝cut hareketleri ile g├Âsterir. E─čer bebe─čin belirgin bir sa─čl─▒k sorunu yoksa, davran─▒┼člar─▒ndan i┼čitme engelli oldu─ču anla┼č─▒lamayabilir. ─░┼čitme engelli bebekler de t─▒pk─▒ di─čer bebekler gibi g├╝l├╝mserler, isteklerini a─člayarak ifade ederler, ├že┼čitli sesler ├ž─▒kar─▒rlar ve ├ževreleriyle ilgilenirle. Daha sonra emeklerler, aya─ča kalkarlar, kendilerine uzat─▒lan nesneleri kavrarlar, kendi ba┼člar─▒na yemek yemeye ├žal─▒┼č─▒rlar, oyuncaklar─▒ ile oynarlar ve ├ževresindeki ki┼či ve nesneleri tan─▒rlar, ya┼člar─▒ geldi─činde de y├╝r├╝rler. Bu do─čal g├Âr├╝nen geli┼čim kar┼č─▒s─▒nda, aileyi rahats─▒z eden herhangi bir ┼čey olmayabilir, aile ├žocu─čunun i┼čitme engelli olabilece─či ihtimalini d├╝┼č├╝nmeyebilir. Bu durum ├žocu─čun erken ya┼čta tan─▒lanmas─▒n─▒ geciktirebilecektir.

─░┼čitme ve konu┼čma yetene─či hayat─▒n ilk y─▒llar─▒ndan itibaren h─▒zla geli┼čir. Konu┼čma ve dil geli┼čimi i├žin i┼čitmenin normal olmas─▒ gerekir. ├ťlkemizde genellikle ├žocuktaki i┼čitme engeli ge├ž fark ediliyor ve i┼čitme engelinin ge├ž tan─▒lanmas─▒ nedeni ile i┼čitme engelli ├žocuklar─▒n e─čitimlerine ge├ž ba┼član─▒yor. Bu durum i┼čitme engelli ├žocu─čun e─čitim s├╝recinden yeterince yararlanamamas─▒na, ba┼čar─▒s─▒zl─▒klar ya┼čamas─▒na neden oluyor. ─░┼čitme engelli ├žocuklar─▒n e─čitimlerindeki gecikme, konu┼čma seslerini alg─▒lama ve konu┼čma becerilerini kazanmada g├╝├žl├╝klere neden olmaktad─▒r. Konu┼čmay─▒ ├Â─črenemeyen s─▒n─▒rl─▒ ileti┼čim kurabilen i┼čitme engelli ├žocuklar─▒n ki┼čiliklerinde d├╝zensizlik ve uyumsuzluklar ortaya ├ž─▒kabilmektedir.

├çocuk beyni, hayat─▒n ilk alt─▒ ay─▒nda dil ├Â─črenmeye programl─▒d─▒r. ├ľzellikle hayat─▒n ilk ├╝├ž y─▒l─▒ dil ediniminde ├žok ├Ânemlidir. ├ç├╝nk├╝ bu s├╝reden sonra dil ve konu┼čma becerilerinin geli┼čimi daha da zorla┼č─▒r. Erken tan─▒ ve e─čitim dil ve konu┼čma geli┼čiminin normale yak─▒n ┼čekilde geli┼čimini sa─člayaca─č─▒ndan ├žocu─čun sosyal, bili┼čsel, duygusal ve akademik geli┼čimini olumlu y├Ânde etkileyecektir.

Erken tan─▒lamada i┼čitme yetersizli─činin m├╝mk├╝n olan en erken d├Ânemde, ├Âzellikle bebeklikte fark─▒na var─▒lmas─▒ ├žok ├Ânemlidir. Teknolojideki ilerlemeler g├╝n ge├žtik├že daha erken d├Ânemlerde tan─▒laman─▒n yap─▒labilmesine olanak sa─člamaktad─▒r. ├ľnceleri ├žocu─čun i┼čitmesi, onun sese verdi─či tepkilerle test edilirken, bug├╝n bir bebe─čin i┼čitmesi, o uyurken bile ├Âl├ž├╝lebilmektedir. Bu ├Âl├ž├╝mlerle ├žocu─čun i┼čitme yetersizli─či olup olmad─▒─č─▒ ortaya ├ž─▒kmaktad─▒r.

─░┼čitme engelli tan─▒s─▒ konulduktan sonra, erken e─čitimde at─▒lacak ├Ânemli ad─▒mlardan biri, ├žocu─čun cihazland─▒r─▒lmas─▒ ve i┼čitme cihaz─▒na uyum sa─člamas─▒na yard─▒mc─▒ olunmas─▒d─▒r. Bu noktada, ├žocu─čun i┼čitme kayb─▒n─▒n ├Âzelliklerine g├Âre en uygun cihaz─▒n temini olduk├ža ├Ânemlidir. Ayr─▒ca aileye psikolojik ve e─čitsel dan─▒┼čmanl─▒k hizmeti verilmesi, erken m├╝dahale ve erken e─čitimin ba┼čar─▒s─▒n─▒ etkileyen ├Ânemli bir fakt├Ârd├╝r. B├Âylece, ├žocu─čun ├Âzel e─čitim ya┼čant─▒s─▒ okul ├Âncesi d├Ânemde ba┼člam─▒┼č olacak ve i┼čitme engelli bireyin t├╝m ya┼čam─▒ boyunca devam edecektir. Unutulmamal─▒d─▒r ki, erken tan─▒laman─▒n beraberinde, uygun cihazland─▒rma ve uygun e─čitim ile bu ├žocuklar, i├žinde bulunduklar─▒ topluma daha kolay uyum sa─člayabileceklerdir.

Serdar ├ľrg├╝

Rehabilitasyon.com

─░┼čitme Cihaz E─čitimi

 

Cihazland─▒rma i┼čitsel rehabilitasyon i├žin bir d├Ân├╝m noktas─▒ olmakla birlikte asl─▒nda sadece bir ba┼člang─▒├žt─▒r. Cihazland─▒rma yeniden i┼čitsel ├Âzg├╝rl├╝─č├╝ aralayan bir kap─▒d─▒r. Dinlemeye y├Ânelik geli┼čtirici bir ortam yaratmada en ├Ânemli fakt├Âr ailenin tutumudur. Te┼čhis konuldu─ču zaman aileler ├žok ├╝z├╝lmekle birlikte ├žocuklar i├žin bir ┼čeyler yapma iste─či de duyarlar. E─čitimcinin bu iste─či yakalayarak aileye i┼čitme cihaz─▒n─▒n bak─▒m─▒ ve kullan─▒m─▒ sorumlulu─čunu vermesi gereklidir. B├Âylece cihaza verilmesi gereken ├Ânem ilk ba┼čta sa─članmal─▒d─▒r.Cihaz ilk tak─▒ld─▒─č─▒nda ├že┼čitli problemlerle kar┼č─▒ kar┼č─▒ya kal─▒nabilir. Bu problemlere kar┼č─▒ ├Â─čretmenin tutumu ├žok ├Ânemlidir.

Ailelerden s─▒kl─▒kla duyulan yak─▒nmalar :

1- Cihazlar─▒ sevmiyor; fakat ├žok k├╝├ž├╝k in┼čallah b├╝y├╝d├╝k├že al─▒┼č─▒r.

2- Bence bir ┼čey duymuyor; onun i├žin takm─▒yoruz.

3- Cihazlar─▒ ├žok b├╝y├╝k, yaz─▒k, nas─▒l taks─▒n.

4- S├╝rekli ├Ât├╝yor, sinir oluyorum.

5- Çocuk rahatsız oluyor.

E─čitimci hi├žbir zaman cihaz─▒n tak─▒lmamas─▒n─▒ kabul etmemelidir. Her zaman ortaya ├ž─▒kan problemlere ─▒srarla ├žare aramal─▒ ve problem ├ž├Âz├╝lmeden ailenin gitmesine izin verilmelidir. ├ľ─čretmenin bu tutumu aileye yans─▒yacak, cihazda ortaya ├ž─▒kan problemleri ├ž├Âz├╝mleyebileceklerine inanacaklard─▒r.Aileler yard─▒m ve destek almakla birlikte ├žocuklar─▒n─▒n sorumlulu─čunun kendilerinde oldu─čunu, cihaz─▒n kontrol├╝, bak─▒m ve s├╝rekli tak─▒lmas─▒n─▒n kendi sorunlar─▒ oldu─čunu anlamak mecburiyetindedirler. ├ç├╝nk├╝ ancak onlar her g├╝n ├žocu─ču g├Âr├╝rler. E─čer bir ├žocukta kullanabilir i┼čitme kal─▒nt─▒s─▒ varsa aileye cihazs─▒z, seslere tepkisi olmad─▒─č─▒ cihaz ile, seslere tepki verdi─či g├Âsterilebilir. Bu, aileye g├Âsterilebilecek en iyi kan─▒t olmakla birlikte ├žok a─č─▒r kay─▒pl─▒ ├žocuklarda b├Âyle bir iyile┼čme ilk zamanlarda g├Âr├╝lemez. Bu durumda aileye cihaz kullan─▒m─▒nda moral, destek vermek ve dinlemeyi ├Â─črenmesi i├žin ne kadar vakit ge├žmesi gerekti─čini anlatmak ├žok ├Ânemlidir. Bu d├Ânemde aileleri rahatlatmak amac─▒yla, ÔÇť┼×u kadar s├╝rede seslere bakar, ┼ču zamanda konu┼čur.ÔÇŁ ┼čeklinde g├╝ven vermek son derece sak─▒ncal─▒d─▒r.E─čitimcinin aile ile kurdu─ču ili┼čki ├Ânemlidir. E─čer otoriter bir rol benimsenirse aile ├žocukla ilgili bilgileri saklayabilir. ├ľrn: Cihaz takmad─▒klar─▒n─▒ s├Âylemezler. Bu nedenle yarg─▒lay─▒c─▒ bir rol yerine daha yak─▒n, daha yol g├Âsterici bir rol benimsenmelidir. Cihaz ilk tak─▒ld─▒─č─▒nda ├žocuklarda da de─či┼čik tepkiler g├Âr├╝l├╝r:

1- Tak─▒lmas─▒na ┼čiddetle itiraz eder. ├ç─▒kar─▒p atmak ister.

2- Cihaza hi├ž tepki g├Âstermez. ─░tiraz etmeden kabullenir.

3- Cihaz tak─▒l─▒nca sessizle┼čir ve dinler.

4- Cihaz tak─▒l─▒nca sesler ├ž─▒karmaya ba┼člar ve dinler.

5- Hi├žbir ┼čekilde takmak istemez.

Bu durumda aileler ne yapacaklar─▒n─▒ ┼ča┼č─▒r─▒rlar ve cihaz takmaktan vazge├žerler. B├Âyle ailelere daha ├Ânceden cihaz takmayan; fakat ┼ču anda cihaz─▒n─▒ kabullenmi┼č ├žocuklar ├Ârnek g├Âsterilir. Kesinlikle u─čra┼čarak cihaz tak─▒lmal─▒d─▒r. ├ľrne─čin; anne ÔÇô baban─▒n cihaz─▒ ├žocu─čun kula─č─▒na yerle┼čtirirken tak─▒nd─▒klar─▒ tav─▒r son derece ├Ânemlidir.─░┼čitsel ÔÇô s├Âzel yakla┼č─▒mda vurgulanan nokta i┼čitme kayb─▒ de─čil, i┼čitme kal─▒nt─▒s─▒d─▒r. Uygun bir cihaz b├╝t├╝n g├╝n tak─▒l─▒r ve dinleme b├╝t├╝n g├╝n s├╝rer. Dinlemenin belli bir ├žal─▒┼čma saati yoktur.─░┼čitme kal─▒nt─▒s─▒ hemen hemen b├╝t├╝n i┼čitme engelli ├žocuklarda vard─▒r ve kullan─▒labilir. Aileler bunu anlad─▒klar─▒ zaman sorduklar─▒ ilk ┼čey ÔÇť├žocu─čumuzun dinlemesine nas─▒l yard─▒mc─▒ olabiliriz.ÔÇŁ sorusudur. E─čer ├žocu─čun bak─▒m─▒yla ilgilenen yeti┼čkinler ├žocu─čun duydu─čunu d├╝┼č├╝nerek hareket ederlerse g├╝nl├╝k ya┼čam i├žinde dinleme becerilerini geli┼čtirebilecekleri bir├žok olanak bulabilirler.Cihaz tak─▒ld─▒ktan birka├ž hafta sonra ├žocukta de─či┼čiklik g├Âr├╝lmedi─či i├žin ailelerde b├╝y├╝k bir umutsuzluk ve bask─▒ ortaya ├ž─▒kabilir. Bu nedenle bu s├╝re i├žinde deste─če ihtiya├ž duyarlar.Kayg─▒l─▒ bir aile ile u─čra┼č─▒rken dikkatleri ├žocu─čun yapamad─▒klar─▒ ┼čeyler yerine yapabildiklerine y├Âneltmek laz─▒m. ├ľrne─čin; belki sese tepki g├Âstermiyor; ama daha ├žok ses ├ž─▒kar─▒yor.├çocu─čun yapmaktan ho┼čland─▒─č─▒ ┼čeyler ├╝zerinde yo─čunla┼čarak anlaml─▒ dil vermek gerekti─či aileler taraf─▒ndan anla┼č─▒lmal─▒d─▒r. Ailelerin kavramas─▒ gereken dinleme becerilerinin ├Â─čretilecek bir ┼čey olmad─▒─č─▒ yerine ├žocu─čun dinlemeye y├Âneltildi─či uyar─▒c─▒ bir ├ževre i├žinde geli┼čen bir ┼čey oldu─čudur. ├çocu─čun Tepkilerini Geli┼čtirmek ─░├žin Neler Yap─▒l─▒r?

1- ├çocuk sese tepki verdi─činde ailenin sevindi─čini g├Âstermesi gerekir. ├ç├╝nk├╝ ├žocuklar etraf─▒ndakileri sevindirmekten ho┼član─▒rlar. Bu tepki ├Âd├╝l yerine ge├žer.

2- Dinleme becerilerini geli┼čtiren sesli oyunlar ├žok ├Ânemlidir. ├ľrne─čin; ca, sesli saklamba├ž, tekerlemeler, ┼čark─▒lar, s├Âylemeye aileler te┼čvik edilmeli.

3- Dikkatini seslenerek ├žekmek gereklidir. Dokunarak yada yere vurup titre┼čim yaparak ├žocu─čun dikkatini ├žekme al─▒┼čkanl─▒─č─▒ndan mutlaka vazge├žilmelidir.

4- ├çevrede s─▒k s─▒k tekrarlanan seslere dikkat ├žekmeli ve seslerin kayna─č─▒ g├Âsterilmelidir. ├ľrne─čin; ├žama┼č─▒r makinesi, telefon, kap─▒, ezan sesi ÔÇŽ.v.s.

Birden ortaya ├ž─▒kan sesler ve kaynaklar─▒ da ke┼čfedilmelidir.

5- Ses├ž─▒karan oyuncaklar ├ževresinde olmal─▒d─▒r. Sesli uyaranlar ne kadar ├žok ise ├žocu─čun tecr├╝besi de o kadar fazla olacakt─▒r.

6- M├╝zik i┼čitme engelli ├žocu─čun hayat─▒nda ├žok ├Ânemli rol oynar. Cihaz─▒n mikrofonuna yak─▒n tekerleme, ninni, ┼čark─▒lar s├Âylenebilir. M├╝zikli oyunlar oynanabilir. ├ľrne─čin; m├╝zik bitince oturma, m├╝zikle hareket etme.

7- ─░├žinde ayn─▒ c├╝mle kal─▒b─▒n─▒n s─▒k s─▒k tekrarland─▒─č─▒ ┼čark─▒ ve hikayeler kullan─▒lmal─▒. Bu tip ┼čark─▒ ve ├Âyk├╝leri aileler kendileri uydurabilirler.├çocu─čun seslere kar┼č─▒ tepkileri aileleri taraf─▒ndan g├Âzlenmeli ve hatta kay─▒t edilmelidir. B├Âylece aileler g├Âzden ka├ž─▒rabilecekleri tepkileri yakalayabiliyorlar ve zaman ge├žtik├že bu kay─▒tlar tek ba┼č─▒na te┼čvik kayna─č─▒ olabiliyor. Dinleme becerilerini geli┼čtirmek i├žin ├ževreyi olu┼čtururken bunu etkileyebilecek olumsuz fakt├Ârleri g├Âzden ka├ž─▒rmamak gerekiyor.

Bu fakt├Ârler neler olabilir?

1- Ge├ž te┼čhis ve ge├ž cihazland─▒rma

2- Yetersiz cihaz bak─▒m─▒

3- K├Ât├╝ dinleme ┼čartlar─▒

4- G├Ârsel ipu├žlar─▒n─▒ ├žok fazla vurgulama

1- Ge├ž Te┼čhis Ve Ge├ž Cihazland─▒rma : Cihaz tak─▒lana kadar ├žocuk ├ževresiyle g├Ârsel uyaranlar─▒ kullanarak ├ževresiyle ileti┼čim kurar. Ge├ž te┼čhiste bu al─▒┼čkanl─▒k iyice yerle┼čti─či i├žin ├žocuklar─▒ dinlemeye sevk edemiyoruz. Cihaz─▒ erken verilen ama d├╝zenli kullanmayanlarda da ayn─▒ problem g├Âr├╝l├╝yor. 1 ya┼č─▒ndan ├Ânce cihazland─▒r─▒lan ├žocuklar ne kadar a─č─▒r kay─▒pl─▒ olursa olsunlar sesleri normale yak─▒n ve do─čal ritimli oluyor. Erken ya┼člarda kaybedilen zaman kolay kolay geri kazan─▒lm─▒yor.

2- Yetersiz Cihaz Bak─▒m─▒ : Cihazda tespit edilmemi┼č bozukluklar varsa veya cihaz bozuldu─čunda tamir edilmiyorsa ├žocu─čun i┼čitsel ya┼čant─▒s─▒ b├Âl├╝necektir. ├ľrne─čin; k─▒r─▒k kordon, zay─▒f pil, pil yata─č─▒nda temass─▒zl─▒k, hoparl├Âr veya mikrofonda ar─▒za v.bÔÇŽ Bu durumda ├žocuk i┼čitsel uyaranlar─▒ ihmal ederek daha g├╝venilir ve s├╝rekli olan g├Ârsel uyaranlara y├Ânelecektir.

3- K├Ât├╝ Dinleme ┼×artlar─▒ : G├╝r├╝lt├╝l├╝, yank─▒l─▒ ortamlarda i┼čitme cihazlar─▒ ile sesleri ay─▒rt etmek, konu┼čmay─▒ anlamak son derece g├╝├žt├╝r. ├ľrne─čin; TV a├ž─▒ksa, ├žama┼č─▒r makinesi a├ž─▒kken yan─▒nda oyun oynarsa ÔÇŽ v.s. gibi.─░┼čitme cihazlar─▒n─▒n bu yetersizli─či ailelere a├ž─▒klanarak sessiz ortamda oyun oynamalar─▒, aktivite yapmalar─▒ anlat─▒lmal─▒d─▒r. Al├žak ÔÇô tavan, yumu┼čak mobilyalar, perdeler, hal─▒ ÔÇŽv.b. S─▒n─▒fta ve odada ├žok kazan├ž verir.

4- G├Ârsel ─░pu├žlar─▒n─▒ ├çok Fazla Vurgulama : ─░┼čitsel ÔÇô s├Âzel yakla┼č─▒m engelli ├žocu─čun dudak okuma ihtiyac─▒n─▒ reddetmez. Ancak konu┼čman─▒n anla┼č─▒lmas─▒n─▒ sa─člamak i├žin dudak okuma vurgulanmaz.
Kaynaklar
www.ozelegitimforumu.com
Karadeniz Teknik ├ťniversitesi ├ľzel E─čitim B├Âl├╝m├╝ Ders Notlar─▒
├ľzel Rehabilitasyon Merkezi e─čitimci seminer notlar─▒ Mutlu Boybey 2005

%d blogcu bunu be─čendi: