SEREBRAL PALSY NEDÄ°R?

Serebral Palsy (Beyin Felci), beyin veya beyinciÄŸin doÄŸum öncesi, doÄŸum veya doÄŸum sonrası zarar görmesi sonucu oluÅŸan adelelerde kuvvet azlığı, istemsiz hareketler, motor geliÅŸmede geriliktir. Hastalığın teÅŸhisi ne kadar erken konursa bırakacağı hasarda o kadar az olur. Erken tedaviye baÅŸlanması çocuÄŸun yaÅŸantısını iyi yönde düzenlemesine olanak taşır. ÇocuÄŸun beyin yapısı doÄŸumdan sonra 18 aylık dönemde en hızlı geliÅŸim gösterir.

CEREBRAL PALSY NASIL TEDAVÄ° EDÄ°LÄ°R?

Ä°nsan hayatının ilk 18 aylık dönemi gerek zihinsel gerekse motor yönden en hızlı ilerlediÄŸi devredir. Bu nedenle cerebral hareket bozukluÄŸu olan çocuÄŸun tanısı mümkün olduÄŸu kadar erken konmalı ve hiç vakit kaybetmeden tedavi programına alınmalı. Tedaviye erken baÅŸlanmadığı taktirde, algı bozuklukları, anormal refleksler, postür bozuklukları vb. yerleÅŸebilir. Bunun da tedavisi oldukça zordur.

Tedavi programı, hastalığın ÅŸekline, derecesine göre uzmanlar tarafından hazırlanır. Tedavi ÅŸekli aileye öÄŸretilir ve belli aralıklarla kontrole çaÄŸrılır. ÇocuÄŸa en büyük yardımcı ve eÄŸitici ailedir.
Fizyoterapi programında Vojta,Bobath(neurodevolopment treatment),Duyu Bütünleme terapisi gibi yöntemler kullanılmaktadır.

DÄ°KKAT EDÄ°LMESÄ° GEREKEN BAZI DURUMLAR

1)Aileler Ä°çin

*ÇocuÄŸunuzu yerden alırken önce başını,daha sonra sırayla gövde,popo,ve en son ayaklar yerden kesilecek ÅŸekilde alın.(henüz kendi kendine oturamayan,kalkamayan çocuklarda)

*ÇocuÄŸunuzu yere bırakırken önce ayaklar daha sonra sırayla ayaklar ,dizler,kalça,gövde ve enson baÅŸ olcak ÅŸekilde  bırakın.

*Kucağınızda taşırken yüzünün size dönük olmasına ,ellerinin sizin gövdeniz üstünde olmasına,kalça ve bacakların iyice desteklenmiÅŸ olmasına dikkat ediniz.Bu çocuÄŸun sizinle daha çok iletiÅŸim kurup sırt,boyun ve kol kaslarının da geliÅŸimine destek olacaktır.
*EÄŸer çocuÄŸunuz  sırt üstü yatarken sürekli sırt kaslarını kasıp bir köprü ÅŸekline giriyorsa (istemsiz kasılma ile) başının altını,dizlerinin altını ve her iki kolunun altını elips bir simitin içine yerleÅŸtirerek çocuÄŸunuzu pozisyonlayınız.

*Aşırı istemsiz kasılması olan çocuklarda ani dokunuÅŸ ,yüksek ses ve ani hareketlerden kaçının.

*EÄŸer çocuÄŸunuz çok gevÅŸek bir postürde ise(hamur gibi) vücunun her yerine dokunmanız ve onunla daha çok temasta bulunmanız faydalı olacaktır.

*ÇocuÄŸunuz ancak destekli oturabiliyorsa,etrafına yastık sıkıştırıp iÅŸinize dalmaktansa ona zaman ayırıp kendi elinzle düzgün bir ÅŸekilde pozisyonlayıp onunla iletiÅŸim kurmanız ve bunu seanslar ÅŸeklinde uygulamanız daha faydalı olcaktır.

*Yatarken çocuÄŸunuzun vücudunun simetrik ve düz durması önemlidir.Çünkü  düzgün durma veya vücudu pozisyonlama bir algıdır ve bunu zamanında yerleÅŸtirmek gerekir.

*Otururken çocuÄŸunuzun baÅŸ ve gövdesini dik durmasına dikkat edin.

*Çocunuza herhangi bir uygulama yaparken mutlaka bir uzmana danışın.Kulaktan dolma bilgilere itimat etmeyin.

*Çocunuza herhangi bir cerrahi bir iÅŸlem yapılacağı zaman birkaç uzmanla görüÅŸüp ortak karar alınmasını saÄŸlayın.

*Çocunuza herhangi bir ÅŸahıs tarafından uygulama yapılırken kiÅŸinin nerden nasıl bu yetkiye sahip olduÄŸunu sorgulayın.

*Herhanbi bir eÄŸitim veya tedavi yöntemi uygulanırken kullanılan program veya dayanakları sorun(neye göre bunu yapıyorsunuz).

****Kesinlikle çocuÄŸunuzu uzman ellere teslim edin!

2)SP li çocuklar ile çalışan EÄŸitimciler için

*ÇocuÄŸunuzun pozisyonu kesinlikle algısını etkilemektedir.

*Seans esnasında çocunuzun kendini güvende hissettiÄŸinden emin olun,tedirgin bir sistem konsantre olamaz.

*EÄŸer kollarını kullanacağı bir aktivite yapıyorsanız sırtı ve vücunun diÄŸer bölümleri kesinlkle iyi desteklenmeli.Bu kolları ile yaptığı aktivitede daha baÅŸarılı olmasını saÄŸlıycaktır.

*Çocukla iltiÅŸim kurarken çocuÄŸun geliÅŸim yaşına uygun ses tonu ile konuÅŸmak  iletiÅŸimi geliÅŸtirebilir.ÖrneÄŸin bebekler ile bebeksi ses tonu kullanmak.

*ÇocuÄŸa dokunurken hangi yönden dokunduÄŸunuz çok önemli.DoÄŸru olan çocuÄŸa görsel alanı dahilinde dokunmaktır.

*Aktiviteler sırasında göz göze durmak daha etkindir.

*Çocukla belli bir program dahilinde ilerlemek ve deÄŸerlendirmek daha saÄŸlıklı bir yoldur.(portage,küçük admlar...)

*Oturamayan çocuklar ile yerde uygun pozisyonda çalışmak daha faydalı olabilir.ÇocuÄŸu kendi kapasitesinin üzerinde pozisyonlarda organize etmek zordur.

*Çocuklarla bazen normal eÄŸitim araçlar konseptini dışına çıkmak faydalı olabilir.(oyun kullanmak...)

*Çocuk eÄŸer çok küçükse deÄŸerlendirme ve hatta bir kaç seans anne kucağında yapılmalı.

***Ve unutmayalım ki çocuklar için en önemli ÅŸey aileleridir,bunun için ailenin seansı izlemesi ve evde düzenli olarak çalışması sizin baÅŸarınızı çok etlileyecektir.

Kaynaklar
Aymen BALIKÇI
Fizyoterapist
Duyu Bütünleme Terapisti
www.terapigrup.com