hd porno porno hd porno porno

Kas Hastal─▒─č─▒ tedavisi

4.377 okundu

{loadposition header}

G├╝n├╝m├╝zde ileri tetkik y├Ântemleri sayesinde kas hastal─▒klar─▒n─▒n pek ├žo─ču genetik olarak tan─▒mlanm─▒┼č b├Âylece tedavileri konusunda umut verici a┼čamalar kaydedilmi┼čtir Ancak b├╝t├╝n bu ilerlemelere ra─čmen pek ├žok farkl─▒ ├že┼čidi olan kas hastal─▒klar─▒n─▒ tamamen ortadan kald─▒ran bir tedavi y├Ântemi yoktur. Hastal─▒klar─▒n ilerleyi┼či ile meydana gelebilecek problemlerle m├╝cadele etmenin tek yolu fizyoterapi rehabilitasyon uygulamalar─▒d─▒r. Bu uygulamalar ile birlikte baz─▒ hastal─▒klarda uygun ila├ž kullan─▒mlar─▒, cihaz ve cerrahi yakla┼č─▒mlar da gerekli olabilmektedir.
Kas hastal─▒klar─▒nda fizyoterapi rehabilitasyon yakla┼č─▒mlar─▒n─▒n amac─▒ ├žocu─čun ve ailesinin ya┼čam kalitesini y├╝kseltmektir. Buna y├Ânelik olarak yap─▒lan uygulamalar ┼čunlar─▒ kapsar:
1- Kas kuvvetinin korunmas─▒ veya kuvvet kayb─▒n─▒ geciktirmek,
2- Kaslarda meydana gelebilecek k─▒sal─▒klar─▒ ve eklemlerdeki bozulmalar─▒ ├Ânlemek,
3- Solunum problemlerini ├Ânlemek,
4- Y├╝r├╝me aktivitesini m├╝mk├╝n oldu─ču kadar uzun s├╝re devam ettirmek,
5- Aileyi e─čitmek,
6- Hastal─▒─č─▒n farkl─▒ d├Ânemlerinde eklemi desteklemek, korumak, fonksiyonu art─▒rmak amac─▒yla uygun ara├ž-gere├ž ve cihazlardan yararlanmak,
7- Fonksiyonel kapasiteyi art─▒rmak.
Fizyoterapi rehabilitasyon uygulamalar─▒n─▒n ba┼čar─▒l─▒ olabilmesi i├žin ├Âncelikle bir fizyoterapist hastay─▒ ayr─▒nt─▒l─▒ bir ┼čekilde de─čerlendirmeli, hastan─▒n fonksiyonel kapasitesini, sorunlar─▒n─▒ ve ihtiya├žlar─▒n─▒ belirlemeli ve buna y├Ânelik tedavi program─▒n─▒ planlamal─▒d─▒r.

F─░ZYOTERAP─░ ve REHAB─░L─░TASYON UYGULAMALARINDA KULLANILAN Y├ľNTEMLER NELERD─░R?
Kas hastal─▒klar─▒n─▒n fizyoterapi-rehabilitasyonunda farkl─▒ fizik tedavi y├Ântemleri kullan─▒lmaktad─▒r. Bu y├Ântemler:

EGZERS─░Z TEDAV─░S─░: Tedavide en etkili y├Ântem egzersizdir. Ancak egzersizin do─čru ve d├╝zenli yap─▒ld─▒─č─▒ s├╝rece etkili olaca─č─▒ unutulmamal─▒d─▒r. Kas hastal─▒klar─▒nda kullan─▒lan ba┼čl─▒ca egzersizler.
Germe egzersizleri: Bu hastal─▒klarda ├Âzellikle kal├ža, diz ve ayak bile─či ├ževresindeki kaslarda meydana gelen kas k─▒sal─▒klar─▒ eklemlerin hareket miktar─▒n─▒ k─▒s─▒tlar. Hastal─▒─č─▒n ilerleyi┼či ile artan k─▒sal─▒klar sonucu eklemlerde geri d├Ân├╝┼čs├╝z bozulmalar meydana gelir. ├ľzellikle y├╝r├╝me yetene─činin kayb─▒ndan sonra kas k─▒sal─▒klar─▒ndaki art─▒┼č ve eklemlerdeki bozulma h─▒zl─▒ ilerler ve ├žocu─čun pozisyonlanmas─▒ zorla┼č─▒r. Bunlara engel olabilmek amac─▒yla erken d├Ânemden itibaren germe egzersizleri d├╝zenli ve etkili bir ┼čekilde yap─▒lmal─▒d─▒r. Ayak bile─čini korumaya y├Ânelik olarak pek ├žok hastada gece cihazlar─▒ kullan─▒lmaktad─▒r. Gece splintleri ad─▒ verilen bu cihazlar ayak bile─či ├ževresindeki kaslar─▒n korunmas─▒nda ├žok etkili olmaktad─▒r. Cihaz uygulamas─▒ ile beraber germe egzersizleri ile beraber germe egzersizlerinin d├╝zenli yap─▒lmas─▒ sonucu ayak bile─či korunabilir.
Kuvvetlendirme egzersizleri: Kas hastal─▒klar─▒nda kas kuvvetinin korunmas─▒nda en etkili y├Ântem kuvvetlendirme egzersizidir. Egzersizler hastalar─▒n kendi ├Âzelliklerine ve kas kuvvetlerindeki zay─▒flama oran─▒na g├Âre ├Âzel olarak planlan─▒r. Kuvvetlendirme egzersizlerinin ba┼čar─▒l─▒ olabilmesi i├žin dikkat edilecek konular ┼čunlard─▒r:
1-Egzersiz yap─▒l─▒rken ├žocu─čun tam kat─▒l─▒m─▒ sa─članmal─▒, ├žocu─čun yorgun ve isteksiz oldu─ču zamanlarda yap─▒lmamal─▒d─▒r.
2-Hastan─▒n yorgunlu─čuna dikkat edilmelidir. Kas hastalar─▒n─▒n normal ├žocuklardan daha erken yorulaca─č─▒ unutulmamal─▒ egzersizler yap─▒l─▒rken s─▒k dinlenme aralar─▒ verilmelidir.
3-E─čer ├žocuk hareketi yapam─▒yor veya bir k─▒sm─▒n─▒ yapabiliyorsa yard─▒m edilmeli, hareketin tamamlanmas─▒ sa─članmal─▒d─▒r.
4-Egzersizler fizyoterapistinizin ├Ânerdi─či say─▒larda, d├╝zenli ve do─čru bir ┼čekilde yap─▒lmal─▒d─▒r.

Solunum fizyoterapisi: Kas hastal─▒─č─▒ olan ├žocuklarda solunum problemleri g├Âr├╝lebilir. Solunumla ilgili en s─▒k kar┼č─▒la┼č─▒lan sorunlar; s─▒k s─▒k tekrarlayan solunum yolu enfeksiyonlar─▒, nefes darl─▒─č─▒, h─▒r─▒lt─▒, ├Âks├╝rme ve balgam ├ž─▒karmada zorluk ve uyku s─▒ras─▒nda g├Âr├╝lebilen solunum s─▒k─▒nt─▒lar─▒d─▒r. Solunum fizyoterapi y├Ântemleri ile kas hastalar─▒nda g├Âr├╝len solunum problemleri kontrol alt─▒na al─▒nabilmektedir.
Solunum problemleri kimlerde ve ne zaman g├Âr├╝lebilmektedir?
Bu sorunun cevab─▒ kas hastal─▒klar─▒nda olduk├ža farkl─▒ bir seyir g├Âsterebilmektedir. ├ľrne─čin, Spinal Muskuler Atrofi Tip II (SMA Tip II) tan─▒s─▒ ile izlenen hastalarda ya┼čam─▒n ilk y─▒llar─▒nda (1-2 ya┼č) yo─čun solunum deste─či gerekirken; Duchenne Muskuler Distrofi, Limb-Girdle Muskuler Distrofi veya SMA Tip III olan hastalarda solunum s─▒k─▒nt─▒s─▒ 15-20 ya┼člar─▒ aras─▒nda g├Âr├╝lebilmektedir.

Kas hastal─▒─č─▒n─▒n tipine g├Âre hastada g├Âr├╝len solunum problemleri de─či┼čiklik g├Âsterebilir.

Kas hastalar─▒nda solunum s─▒k─▒nt─▒lar─▒n─▒n nedenleri nelerdir?
Nefes ald─▒─č─▒m─▒zda, soludu─čumuz hava arac─▒l─▒─č─▒ ile burun, a─č─▒z ve nefes borusundan gelen oksijen, ├Âncelikle sa─č ve sol ana bron┼č olarak ikiye ayr─▒lan ve giderek daha ├žok dallanan hava yollar─▒ ile akci─čerlere ula┼čmaktad─▒r. Akci─čere gelen oksijen burada ger├žekle┼čen gaz de─či┼čimi ile v├╝cudumuza da─č─▒lmaktad─▒r . Havan─▒n akci─čerin i├žine hareket etmesi i├žin gereken i┼č, solunum kaslar─▒ taraf─▒ndan yap─▒lmaktad─▒r. Bu i┼čte en ├Ânemli g├Ârevi kar─▒n i├žinde yer alan kubbe ┼čeklindeki diafragma kas─▒ ├╝stlenir. Diafragman─▒n yan─▒ s─▒ra, kaburgalar aras─▒nda yer alan kaslar, boyun ve omuz kaslar─▒ da nefes alma i┼člemine yard─▒mc─▒ olur. Kas hastal─▒─č─▒ olan ├žocuklarda v├╝cuttaki di─čer kaslarda g├Âr├╝len kas zay─▒fl─▒─č─▒, diafragma ve kaburgalar aras─▒ndaki solunum kaslar─▒n─▒ etkileyerek, akci─čerlere al─▒nan hava miktar─▒n─▒ azaltmaktad─▒r.

 

Kas hastal─▒─č─▒ olan ki┼čilerde g├Âr├╝len kas zay─▒fl─▒─č─▒, solunum kaslar─▒n─▒ da etkiler. Akci─čerlere normalden daha az hava ve oksijen girer.

Nefes verdi─čimizde, v├╝cutta ├╝retilen karbondioksit d─▒┼čar─▒ at─▒l─▒r. Nefes verme i┼člemi normal ┼čartlarda kas g├╝c├╝ kullan─▒lmaks─▒z─▒n ger├žekle┼čir. Ancak, ├Âks├╝rme ve hap┼č─▒rma s─▒ras─▒nda, kar─▒n ve s─▒rt kaslar─▒n─▒n kas─▒lmas─▒na gerek vard─▒r. Kas hastal─▒─č─▒ olan ├žocuklarda kar─▒n, s─▒rt ve ├╝st havayolu kaslar─▒ zay─▒flar. Bu zay─▒fl─▒k, yeterince g├╝├žl├╝ bir ┼čekilde ├Âks├╝rmelerini engeller.

Kas hastalar─▒nda ├Âks├╝rme g├╝c├╝ azal─▒r.

Kas hastal─▒─č─▒nda, kas zay─▒fl─▒─č─▒na ba─čl─▒ olarak omurgada e─črilikler (skolyoz) g├Âr├╝lebilir. Bu e─črilikler, akci─čere giren havay─▒ azaltmakta ve g├Â─č├╝s kafesi her iki tarafta ayn─▒ ┼čekilde geni┼čleyememektedir.
Omurgadaki e─črilikler, akci─čere giren havay─▒ azalt─▒r.
Akci─čere giren hava miktar─▒n─▒n azalmas─▒ (yani akci─čerin hacmindeki azalma) ve g├Â─č├╝s kafesinin nefes alma ile gerekenden daha az geni┼člemesi, v├╝cuda oksijen al─▒n─▒m─▒ azaltmakta ve akci─čerlerde k├╝├ž├╝k atelektaziler (hava yolunun kapanmas─▒) meydana gelmektedir.
├ťst solunum yolu kaslar─▒nda g├Âr├╝len zay─▒fl─▒k, zaman zaman yiyeceklerin akci─čere ka├žmas─▒na neden olur. Yiyeceklerin akci─čerin i├žine ka├žmas─▒, ├Âks├╝r├╝k, nefes darl─▒─č─▒, h─▒r─▒lt─▒ ve ate┼č ile kendini g├Âsteren akci─čer enfeksiyonlar─▒na yol a├žar.

Yiyeceklerin akci─čere ka├žmas─▒, akci─čer enfeksiyonu ge├žirilmesine neden olabilir.

Sa─čl─▒kl─▒ bireylerde uyku s─▒ras─▒nda ├╝st havayollar─▒ rahatt─▒r ve oksijen kolayl─▒kla akci─čerlere ula┼č─▒r. Ancak, kas hastalar─▒nda ├╝st havayolu kaslar─▒nda g├Âr├╝len zay─▒fl─▒k, uyku s─▒ras─▒nda ge├žici olarak solunum durmas─▒na neden olabilir. Geceleri g├Âr├╝len bu s─▒k─▒nt─▒lar, hastalar─▒n sabahlar─▒ ba┼ča─čr─▒lar─▒n─▒n olmas─▒na ve hastan─▒n g├╝n i├žinde uykulu olmas─▒na yol a├žabilir.
Solunumla ilgili sorunlar─▒ azaltmak i├žin neler yapmak gerekir?
Solunum kaslar─▒n─▒ do─čru ve ekonomik (az enerji harcayarak) kullanmak amac─▒ ile kolayl─▒kla yapabilece─činiz solunum egzersizlerinden yararlanabilirsiniz. Solunum egzersizleri, solunum kontrol├╝, derin solunum egzersizleri ve incentive spirometre (veya triflow) denilen alet ile yap─▒lan egzersizleri kapsar.
Solunum kontrol├╝: G├Â─č├╝s kafesinin alt k─▒sm─▒n─▒n rahat hareketi ile sakin bir ┼čekilde nefes al─▒n─▒p verilmesidir. Kas hastalar─▒ diafragma kas─▒n─▒ iyi kullanamad─▒klar─▒ i├žin omuzlar─▒n─▒ kullanarak nefes almay─▒ al─▒┼čkanl─▒k haline getirmektedirler. Bu nedenle, omuzlar─▒n─▒z─▒ gev┼ček b─▒rakarak ve g├Â─č├╝s kafesinizin alt k─▒sm─▒ ile nefes ald─▒─č─▒n─▒zda solunum i├žin daha az enerji harcayacak ve daha az yorulacaks─▒n─▒z.

Solunum kontrol├╝n├╝ uygulamak rahat nefes alman─▒z─▒ sa─člar.
Solunum kontrol├╝n├╝ s─▒rt─▒n─▒z─▒ destekleyerek oturma pozisyonunda ve yatar pozisyonda ├žal─▒┼čabilirsiniz. Elinizi g├Â─č├╝s kafesinin ortas─▒nda yer alan iman tahtas─▒ denilen kemi─čin alt ucuna yerle┼čtirerek sakin ve rahat bir ┼čekilde nefes al─▒p verin. . Bu hareketi do─čru bir ┼čekilde yapt─▒ysan─▒z, g├Â─čs├╝n├╝ze yerle┼čtirdi─činiz elinizin ├žok h─▒zl─▒ hareket etmemesi ve ├žok fazla miktarda yukar─▒ kalkmamas─▒ gerekir. Ayr─▒ca solunum kontrol├╝n├╝ yaparken hi├ž yorgunluk hissetmemeniz gerekmektedir.

Her g├╝n k─▒sa bir s├╝rede olsa solunum kontrol├╝ yapmaya ├žal─▒┼č─▒n. Size verilen egzersizler s─▒ras─▒nda yorulma veya nefes darl─▒─č─▒, gere─činden daha s─▒k soluk al─▒p verilmesine neden olur. Bu durumda dinlenmek i├žin solunum kontrol├╝n├╝ kullanabilirsiniz.

Derin solunum egzersizleri: Solunum kontrol├╝n├╝ yapabilen kas hastalar─▒nda, derin solunum egzersizleri akci─čere al─▒nan hava miktar─▒n─▒ art─▒rmada olduk├ža etkilidir. Bu egzersizler ayn─▒ zamanda akci─čerlerde olu┼čabilecek atelektezileri (havayolu kapanmalar─▒n─▒) ├Ânlemekte de etkilidir. Derin solunum egzersizleri burundan al─▒nan derin nefesi takiben, a─č─▒zdan uzun s├╝rede verilen nefesi kapsar. Bu egzersizleri kar─▒n b├Âlgesine ve g├Â─č├╝s kafesinin farkl─▒ b├Âl├╝mlerine yapmak m├╝mk├╝nd├╝r. Derin solunum egzersizlerinin 10 kez yapmak g├Â─č├╝s kafesinin alt k─▒sm─▒n─▒ geni┼čletecektir. Ancak, kas hastalar─▒nda yorgunluktan ka├ž─▒n─▒lmas─▒ ├Ânemli oldu─ču i├žin, derin solunum egzersizlerini ka├ž kez ve nerelere yapaca─č─▒n─▒z solunum fizyoterapistiniz taraf─▒ndan belirlenmelidir. Ayr─▒ca herbir solunum egzersizi sonras─▒ hastaya g├Âre belirlenen k─▒sa bir dinlenme s├╝resi vermek yorgunlu─ču azaltacakt─▒r.
Derin solunum egzersizleri akci─čerlere giren hava miktar─▒n─▒ art─▒r─▒r.

Derin solunum egzersizleri kas hastalar─▒na incentive spirometre veya triflow olarak bilinen basit solunum aletleri ile de uygulanabilir. Bu aletler ├Âzellikle ├žocuklar i├žin ilgi ├žekici olmakta ve kolayl─▒kla kullan─▒labilmektedir. ─░ncentive spirometre ile egzersiz yaparken, her bir egzersiz sonras─▒ dinlenme i├žin ara verilmesi ├Ânemlidir.
Derin solunum egzersizlerini yaparken ve incentive spirometre ile ├žal─▒┼č─▒rken ara ara dinlenmek gereklidir.

├ľks├╝rme tekni─či: Akci─čer enfeksiyonu ge├žiren ve balgam─▒ olan hastalarda etkili ├Âks├╝rme tekni─činin kullan─▒lmas─▒ gerekir. ├ľks├╝rme tekni─čini uygularken bir koltu─ča oturunuz. Derin bir nefes al─▒p, bir miktar tutunuz. Sonra kar─▒n kaslar─▒n─▒z─▒ kasarak bir kez ├Âks├╝r├╝n├╝z. Ardarda gelen ├Âks├╝r├╝kten ka├ž─▒n─▒n─▒z. ├ľks├╝r├╝k sonras─▒ solunum kontrol├╝ yaparak, dinleniniz.
G├╝├žl├╝ bir ┼čekilde ├Âks├╝rmek i├žin, ├Âks├╝rmeden ├Ânce derin nefes almay─▒ unutmay─▒n─▒z.

Postural drenaj: ├ľks├╝rme ile balgam ├ž─▒karmakta g├╝├žl├╝k ├žekiyorsan─▒z, solunum fizyoterapistinize ba┼čvurarak di─čer balgam ├ž─▒karma y├Ântemleri aras─▒ndan sizin i├žin en uygun olan hakk─▒nda bilgi alman─▒z gerekmektedir.
├ç─▒kard─▒─č─▒n─▒z balgam─▒n miktar─▒, rengi ve kokusunda bir de─či┼čiklik oldu─čunda ve ani ba┼člayan nefes darl─▒─č─▒n─▒z oldu─čunda solunum yolu enfeksiyonu ge├žiriyor olabilirsiniz. Bu durumda antibiyotik ve nefes a├ž─▒c─▒ ila├ž kullanman─▒z gerekebilece─činden, hemen doktorunuza ba┼čvurunuz. Akci─čer enfeksiyonu ge├žirdi─činiz d├Ânemde ila├ž tedavisinin yan─▒s─▒ra, balgam ├ž─▒karman─▒z─▒ kolayla┼čt─▒ran y├Ântemlerden de yararlanman─▒z gerekmektedir.
Balgam ├ž─▒karmakta g├╝├žl├╝k ├žekiyorsan─▒z, solunum fizyoterapistinden sizin i├žin uygun olan balgam ├ž─▒karma y├Ântemini ├Â─čreniniz.

Omurgan─▒n d├╝zg├╝nl├╝─č├╝n├╝ korumaya y├Ânelik cerrahide solunum fizyoterapisi: Duchenne muskuler distrofili hastalar─▒n yar─▒s─▒nda omurgadaki e─čriliklerin d├╝zeltilmesine y├Ânelik cerrahi i┼člemler yap─▒lmaktad─▒r. Bu i┼člemlerle e─črili─čin d├╝zeltilmesi akci─čerlere giren hava hacminin azalmas─▒n─▒ ├Ânlemektedir. Ancak cerrahi yap─▒ld─▒─č─▒ d├Ânem ├Âncesinde ve sonras─▒nda, yo─čun bir ┼čekilde solunum egzersizleri yap─▒lmas─▒ gerekir.
Omurgay─▒ d├╝zeltmek i├žin yap─▒lacak cerrahi ├Âncesi ve sonras─▒nda derin solunum egzersizlerinin yap─▒lmas─▒ ├žok ├Ânemlidir.

Kas hastalar─▒nda sa─čl─▒kl─▒ beslenme ├Ânemlidir. Hastan─▒n ┼či┼čmanlamas─▒ diafragman─▒n hareketini k─▒s─▒tlad─▒─č─▒ i├žin istenmeyen bir durumdur. Kilo alma solunum s─▒k─▒nt─▒s─▒n─▒ art─▒r─▒r ve ├Âzellikle geceleri ani solunum durmas─▒na neden olur. Bu nedenle ┼či┼čman hastan─▒n kilo vermesi, solunum s─▒k─▒nt─▒s─▒n─▒ rahatlat─▒r. Solunum s─▒k─▒nt─▒s─▒ fazla olan ├žocuklarda noninvaziv mekanik ventilasyon (d─▒┼čar─▒dan burun veya a─č─▒za ba─članan maske ile akci─čerlere hava veren solunum cihaz─▒) uygulamas─▒ ile hastan─▒n daha kolay ve yorulmadan nefes al─▒p vermesi sa─članabilir.

A┼č─▒r─▒ ┼či┼čmanl─▒k rahat nefes al─▒p vermenizi engeller.
Sonu├ž olarak, size en uygun solunum fizyoterapisi y├Ântemlerini ├Â─črenmeniz ve bunlar─▒ size fizyoterapistinizin s├Âyledi─či ┼čekilde uygulaman─▒z daha az s─▒kl─▒kta enfeksiyon ge├žirmenizi ve daha rahat nefes alman─▒z─▒ sa─člayacakt─▒r.

ELEKTR─░K ST─░M├ťLASYONU: Kas hastal─▒klar─▒nda kas kuvvetini korumak amac─▒yla son y─▒llarda denenmi┼č bir y├Ântemdir.

SICAK UYGULAMALAR: Kas hastal─▒klar─▒nda ├Âzellikle germe egzersizleri ├Âncesinde s─▒cak uygulamalar ├Ânerilebilir. Aileler taraf─▒ndan s─▒k g├╝ndeme getirilen bir konu hamam, kapl─▒ca ve ┼čifal─▒ sular─▒n kullan─▒m─▒ olmaktad─▒r. S─▒cak suyun kaslar ├╝zerinde olu┼čturabilece─či olumsuz etkiler nedeniyle kapl─▒ca ve ┼čifal─▒ sular ├Ânerilmemektedir.
Kas hastal─▒klar─▒nda kullan─▒lacak s─▒cakl─▒k uygulamalar─▒ doktor ve fizyoterapistinizin ├Ânerileri ve kontrol├╝ alt─▒nda yap─▒lmal─▒d─▒r.

H─░DROTERAP─░ (Havuz Tedavisi): Su i├žinde suyun kald─▒rma kuvveti sayesinde daha kolay hareket yap─▒labilir. Bu ├Âzellik kas hastalar─▒n─▒n kas zay─▒fl─▒─č─▒ nedeniyle su d─▒┼č─▒nda yapamad─▒─č─▒ baz─▒ hareketleri su i├žerisinde yapmas─▒n─▒ kolayla┼čt─▒r─▒r. ├ľzellikle egzersiz yapt─▒rman─▒n zor oldu─ču k├╝├ž├╝k ├žocuklarda su i├žindeki oyunlar ├žok yararl─▒ olmaktad─▒r.
Su i├žerisinde ve d─▒┼č─▒nda ├žocu─čun g├╝venli─činin sa─članmas─▒na ├Ânem verilmesi gereklidir. (havuzda ┼či┼čme kolluk ve simitler yerine yelekler kullan─▒lmal─▒d─▒r!)

ORTEZ(SPL─░NT) UYGULAMALARI: V├╝cutta uzuvlar─▒ korumak, desteklemek, yapamad─▒─č─▒ harekete yard─▒mc─▒ olmak veya istenmeyen hareketi engellemek amac─▒yla ├že┼čitli materyallerden yap─▒lan aletlerdir. Ortez uygulamalar─▒ kas hastal─▒klar─▒n─▒n tedavisinde ├Ânemli yer tutar. Her hastan─▒n ihtiyac─▒na g├Âre planlanan bu uygulamalarda do─čru zamanlama ├žok ├Ânemlidir.
Kas hastalar─▒nda ayak bile─či ekleminin d├╝zg├╝nl├╝─č├╝n├╝ korumak amac─▒yla ayak bile─či cihazlar─▒, ayakta tutmaya y├Ânelik olarak ayakta durma cihazlar─▒ veya omurga d├╝zg├╝nl├╝─č├╝n├╝ devam ettirmeye y├Ânelik olarak korseler kullan─▒labilir. Bu ortezlere karar verebilmek i├žin hastalar mutlaka d├╝zenli aral─▒klarla kontrol edilmelidir.
Ortez uygulamalar─▒n─▒n ba┼čar─▒s─▒ do─čru zamanlama ve uygun ortezin se├žimine ba─čl─▒d─▒r.
├çOCUKLUK ├çA─×I S─░N─░R VE KAS HASTALIKLARINA ORTOPED─░K YAKLA─×IM

├çocukluk ├ža─č─▒nda g├Âr├╝len kas ve sinir hastal─▒klar─▒, hem hastan─▒n kendisi, doktorlar─▒ ve ├Âzellikle aileler a├ž─▒s─▒ndan ├žok ciddi sorunlar olu┼čturabilir ve bu gurup hastal─▒kta tedavi bir ekip yakla┼č─▒m─▒ olmal─▒d─▒r. Bu ekibin merkezinde ├Âncelikle hasta ailesi olmal─▒d─▒r. Ailenin ├ževresinde, t─▒bbi yakla┼č─▒m pediatrik n├Ârolog, fizyoterapist ve ortopedik cerrahtan olu┼čan bir ├╝├žgen ┼čeklinde olu┼čur. Bu ├╝├žgenin bir aya─č─▒n─▒n dahi aksamas─▒, hastlara verilen hizmetin kalitesinde ciddi azalmalara neden olacakt─▒r.
Ortopedik yakla┼č─▒m, ├Âncelikle hastan─▒n ya┼čam kalitesinin y├╝kseltilmesini ve bak─▒m─▒n─▒n kolayla┼čt─▒r─▒lmas─▒n─▒ hedefler. ├ľncelik s─▒ras─▒na g├Âre listeler isek, hastan─▒n y├╝r├╝mesini engelleyen yada zorla┼čt─▒ran deformiteler d├╝zeltilmeli, hastan─▒n m├╝mk├╝n oldu─čunca uzun bir s├╝re y├╝r├╝mesi / ayakta durabilmesi sa─članmal─▒ ve son olarak, y├╝r├╝me kapasitesini kaybetmi┼č ├žocuklarda d├╝zg├╝n ve a─čr─▒s─▒z oturma, ve kollar─▒ ba─č─▒ms─▒z olarak kullanabilme sa─članabilmelidir. Burada, bu ama├žlara ula┼čmak i├žin yap─▒labileceklere k─▒saca bir g├Âz atal─▒m.
Y├╝r├╝menin ve ayakta durman─▒n sa─članmas─▒:
Kas hastalar─▒n─▒n y├╝r├╝me ve ayakta durma kapasiteleri ├Âncelikle hastal─▒klar─▒ taraf─▒ndan belirlenir. Bacaklar─▒nda yeterli kas g├╝c├╝ bulunmayan ├žocuklarda cerrahi yada di─čer tedaviler ne kadar yo─čun uygulan─▒rsa uygulans─▒n, tam bir ba┼čar─▒ elde etmek m├╝mk├╝n olmayabilir. Ancak, ├Âzellikle ├že┼čitli nedenlerle o ana kadar olan tedavileri ihmal edilmi┼č bir grup hastada, zaman i├žinde ├žocukta yeterli kas g├╝c├╝ ve kontrolu geli┼čmesine ra─čmen ayak, diz ve kal├ža deformiteleri / kontrakt├╝rleri nedeniyle aya─ča kalkman─▒n ├žok zor, hatta imkans─▒z hale gelebildi─či g├Âr├╝lmektedir. Bu hastalarda, ├Âncelik ├žocu─čun aya─ča kalkmas─▒na ve e─čer kullan─▒lacak ise, cihazlanmas─▒na engel olan deformitelerin d├╝zeltilmesi olmal─▒d─▒r. Genel e─čilim d├╝zeltmelere ayaklardan ba┼članmas─▒d─▒r. Bu se├žimde, muhtemelen ayak deformitelerinin rehabilitasyona en az cevap veren sorunlar olmas─▒ da etkendir. ├çocu─čun ayak tabanlar─▒na etkin olarak basabilmesi iyi bir cihazlaman─▒n anahtar─▒d─▒r. Ortopedik yakla┼č─▒m daha sonra diz ve kal├ža deformitelerine y├Ânelir. Diz ve kal├ža deformitelerinin de cerrahi ├ž├Âz├╝mler gerektirece─či ba┼čtan belli olan ├žocuklarda, t├╝m bacak sorunlar─▒ tek bir seansta adreslenebilece─či gibi, evrelendirilmi┼č, yani ├Ânce ayaklar, sonra gerekirse dizler, sonra gerekirse kal├žalar ┼čeklinde bir yakla┼č─▒m da ge├žerli olabilir. Bu konuda karar, yukar─▒da belirtilen ekip i├žinde tart─▒┼č─▒larak al─▒nmal─▒d─▒r.
Y├╝r├╝menin / ayakta kalman─▒n uzat─▒lmas─▒
Yukar─▒da oldu─ču gibi, burada da hastal─▒─č─▒n ├Âzelliklerinin belirleyici oldu─čunu belirtmeliyim. Ancak baz─▒ ├žocuklarda, y├╝r├╝me kapasitesi devam etmesine ra─čmen, hastal─▒─č─▒n ilerlemesi bu ├Âzelliklerinin devam ettirilmesini engelleyecek sorunlar─▒n ortaya ├ž─▒kmas─▒na neden olabilir. Burada en ├Ânemli etken, hastal─▒─č─▒n b├╝t├╝n kas gruplar─▒n─▒ ayn─▒ anda ve e┼čit olarak tutmamas─▒d─▒r. ├ľrne─čin; aya─č─▒ i├že d├Ând├╝ren kaslar, d─▒┼ča d├Ând├╝renlere g├Âre daha ge├ž yada daha hafif etkilenebilir. Bu durumda ├žocu─čun aya─č─▒n─▒n i├že do─čru d├Ânerek deforme olmas─▒ ka├ž─▒n─▒lmaz olacakt─▒r. Ayn─▒ sorun, aya─č─▒ a┼ča─č─▒ bast─▒ran kaslar ile yukar─▒ kald─▒ran kaslar aras─▒ndaki, yada dizi d├╝z tutan ve b├╝ken kaslar aras─▒ndaki dengesizliklerde de ortaya ├ž─▒kar. Bu hastalrda cerrahi yakla┼č─▒m, deforme edici kas grubunun kuvvetinin azalt─▒larak di─čer grupla e┼čitlenmesi, yada baz─▒ durumlarda deforme edici kas kuvvetinin ba┼čka bir b├Âlgeye nakledilmesi ile ├ž├Âz├╝lebilir. Kuvvet azaltma operasyonlar─▒ tenotomi (kas─▒n kesilmesi) yada tendon plastisi (kas─▒n uzat─▒larak g├╝c├╝n├╝n azalt─▒lmas─▒), nakil operasyonlar─▒ ise tendon transferleri olarak adland─▒r─▒lmaktad─▒r. Deformitenin uzun s├╝re devam etmesi nedeniyle kas ameliyatlar─▒ ile d├╝zeltilemeyecek kadar sertle┼čmi┼č oldu─ču durumlarda, son ├žare olarak, ├Âzellikle ayaklarda d├╝zeltici kemik ameliyatlar─▒ (osteotomiler) devreye girebilir.
Y├╝r├╝me kapasitesini kaybetmi┼č ├žocuklarda ya┼čam kalitesinin artt─▒r─▒lmas─▒:
Y├╝r├╝me kapasitesini kaybederek tekerlekli sandalyeye ba─članan ├žocuklarda en ├Ânemli sorun ortaya ├ž─▒kan omurga deformiteleridir. Asl─▒nda omurga deformiteleri y├╝r├╝yen ├žocuklarda da ba┼člayabilir, ancak ayakta durabilmenin omurga deformitelerinin ilerlemesini engelleyici bir mekanik etki yaratt─▒─č─▒ d├╝┼č├╝n├╝lmektedir ve h─▒zl─▒ bir ilerleme genellikle ├žo├žu─čun tekerlekli sandalyeye ba─članmas─▒ ile ortaya ├ž─▒kar. Omurga deformitelerinin kozmetik (g├Âr├╝n├╝m bozuklu─ču) d─▒┼č─▒nda olu┼čturdu─ču en ├Ânemli sorunlar:
Le─čen kemi─činin sandalyeye temas─▒nda dengesizlik ve bu nedenle ortaya ├ž─▒kan a─čr─▒, ve hatta his kusuru olan ├žocuklarda olu┼čan yaralar,
├çocu─čun bir tarafa yada ├Âne do─čru s├╝rekli e─čilmesi ve bu durumun kal─▒c─▒ hale gelmesi sonras─▒nda, oturma dengesini sa─člayabilmek i├žin bir yada her iki elini yata─ča yada sandalyeye bast─▒rmas─▒ gereksinimi, kollar─▒n ba─č─▒ms─▒z kullan─▒lmas─▒ kapasitesinin azalmas─▒ yada ortadan kalkmas─▒,
─░leri dereceli deformitelerde, ┼čekli bozulan g├Â─č├╝s kafesinin akci─čerlerin yeterince geni┼člemesini engellemesi sonras─▒, ├žocu─čun solunumunun giderek daha zor ve s─▒k─▒nt─▒l─▒ hale gelmesi olarak ├Âzetlenebilir.
Bu durumda, ama├ž ├Âncelikle deformitenin ├žok iyi izlenerek ilerlemesinin m├╝mk├╝n oldu─čunca geciktirilmesi / engellenmesi, ve ilerleyece─či kesin hale gelen deformitelerin (├Âl├ž├╝mlerde 30 derece a┼čm─▒┼č ├Ân-arka film deformitesi) m├╝mk├╝n oldu─čunca erken cerrahi stabilizasyonudur. Deformitenin ilerleme h─▒z─▒nda en ├Ânemli etkenler ├žocu─čun y├╝r├╝me kapasitesini t├╝m├╝yle yitirmesi ve buna paralel olarak ortaya ├ž─▒kan kilo alma sorunudur. ├çocu─čun kilosunda h─▒zl─▒ ve kontrolsuz art─▒┼člar, omurgaya binen y├╝k├╝ artt─▒rarak, ├žok h─▒zl─▒ bir e─čilmeye neden olabilir. ─░deal yakla┼č─▒m, ├žocu─čun ├Âzel tekerlekli sandalyeler ile olabildi─čince dik tutulmas─▒ ve cerrahi s─▒n─▒r─▒na geldi─či anda ameliyat edilmesidir. Cerrahi tedavinin ana prensibi, dik duramayan bir sarma┼č─▒k haline gelmi┼č olan omurgan─▒n bir ├žubu─ča ba─članarak dik durmas─▒n─▒n sa─članmas─▒d─▒r. Cerrahi tedavisi ├že┼čitli nedenlerle (maddi imkans─▒zl─▒klar, ├že┼čitli ├Ânyarg─▒lar, tedavi eden merkezin yetersizlikleri gibi) gecikti─či durumlarda, ├žocu─čun tedaviden elde edece─či yarar azalmakta ve komplikasyon ┼čans─▒ ciddi olarak artmaktad─▒r.
Son olarak, her tedavinin, ├Âzellikle cerrahi tedavilerin yararlar─▒ yan─▒nda, risklerinin ve tehlikelerinin de mevcut oldu─čunu belirtmeliyiz. Bacak ve kol ameliyatlar─▒nda, ├Âzellikle fizyoterapi ekibi ile uyum i├žinde uygulanmayan cerrahiler, ├žocuklar─▒n rehabilitasyonlar─▒n─▒ ciddi olarak geriletebilir, ve bu durumda tedaviden istenen yarar sa─članamayabilir. Omurga operasyonlar─▒ ise di─čerleri ile kar┼č─▒la┼čt─▒r─▒ld─▒─č─▒nda olduk├ža b├╝y├╝k ve tehlikeli ameliyatlard─▒r. Riskleri minimuma indirilmesi ve ortadan kald─▒r─▒lmas─▒ ancak yukar─▒da belirtilen ekibin ve hasta ile ailesinin uyum i├žinde ├žal─▒┼čmas─▒yla m├╝mk├╝n olmaktad─▒r.

TEKERLEKL─░ SANDALYE: Ba─č─▒ms─▒z olarak y├╝r├╝me yetene─činin kayb─▒ndan sonra hastan─▒n hareketi ancak tekerlekli sandalye ile m├╝mk├╝n olabilmektedir. Kas hastalar─▒n─▒n kullanaca─č─▒ tekerlekli sandalye ├Âncelikle hastan─▒n v├╝cut ├Âl├ž├╝lerine uygun olmal─▒d─▒r. Hastan─▒n v├╝cut boyutlar─▒ndan b├╝y├╝k ├Âl├ž├╝lerdeki bir tekerlekli sandalye de v├╝cut d├╝zg├╝nl├╝─č├╝n├╝ ├Âzellikle omurgan─▒n d├╝zg├╝nl├╝─č├╝n├╝ korumak ├žok zordur. G├╝nl├╝k tekerlekli sandalye kullanma s├╝resinin uzunlu─ču g├Âz ├Ân├╝nde bulunduruldu─čunda omurga d├╝zg├╝nl├╝─č├╝ k─▒sa s├╝rede bozulacakt─▒r. Bu nedenle hasta uygun ├Âl├ž├╝lerde, hafif, portatif, m├╝mk├╝nse ak├╝l├╝ tekerlekli sandalye kullanmal─▒d─▒r.
Kas hastalar─▒n─▒n kullanaca─č─▒ tekerlekli sandalye ├Âncelikle hastan─▒n v├╝cut ├Âl├ž├╝lerine uygun olmal─▒d─▒r

EV REHAB─░L─░TASYONU: Kas zay─▒fl─▒─č─▒ ilerledik├že ├žocu─čun ├Ânce ev d─▒┼č─▒nda sonra ev i├žinde bile hareketi zorla┼čacakt─▒r. Ev i├žinde ├žocu─čun hareket alan─▒n─▒ geni┼čletebilmek i├žin m├╝mk├╝n oldu─čunca az e┼čya bulundurulmal─▒d─▒r. Y├╝r├╝rken tehlike olu┼čturabilecek paspas, e┼čik gibi engeller ortadan kald─▒r─▒lmal─▒d─▒r. Tekerlekli sandalye d├Âneminde evde ba─č─▒s─▒zl─▒─č─▒ art─▒rmaya y├Ânelik olarak elektrik prizleri daha a┼ča─č─▒ya yerle┼čtirilmeli, ├žocu─čun ihtiyac─▒ olan malzemeler onun rahatl─▒kla ula┼čabilece─či y├╝kseklik ve yerle┼čim ile planlanmal─▒d─▒r .
─░leri d├Ânemde ├žocu─čun oturdu─ču, yatt─▒─č─▒ yerden kalkma gibi tuvaletten kalk─▒┼č─▒ da zorla┼čaca─č─▒ i├žin mutlaka alafranga tuvalet tercih edilmelidir. Gerekirse uygun yerlere kalk─▒┼č─▒ kolayla┼čt─▒racak tutunma barlar─▒ yapt─▒r─▒lmal─▒d─▒r. Sonraki a┼čamada merdiven ├ž─▒kma da g├╝├žle┼čir hatta ger├žekle┼čtirilemeyebilir. Bu nedenle m├╝mk├╝nse asans├Ârl├╝ veya giri┼č katta evler tercih edilmelidir.
Kas hastal─▒klar─▒nda fizyoterapi ve rehabilitasyon uygulamalar─▒ 24 saate yay─▒lan bir ├žer├ževede ele al─▒nmal─▒d─▒r. B├╝t├╝n bu yakla┼č─▒mlar ile rehabilitasyon bu hastalarda bir ya┼čam bi├žimi haline getirilmeli, her ko┼čulda ├Ânerilere uyulmal─▒d─▒r.

 
├ľNER─░LER
Doktorunuz, fizyoterapistiniz, beslenme uzman─▒n─▒z vs. ├Ânerdi─či her konuya l├╝tfen titizlikle uyunuz ve kontrollerinize d├╝zenli olarak geliniz.
Size ├Ânerilen egzersizlerin ├žocu─čunuzun tedavisindeki gereklili─či ve ├Ânemini ├žocu─čunuza anlatmaya ve hissettirmeye ├žal─▒┼č─▒n─▒z. Onu b─▒kt─▒rmamaya ve egzersizleri zevkli hale getirmeye ├Âzen g├Âsteriniz. Bu ama├žla egzersizleri bir zorunluluktan ├žok oyun veya spor gibi ona kabul ettiriniz.
├çocu─čun g├╝n boyunca pozisyonlar─▒na dikkat ediniz. ├ľzellikle oturma, ders ├žal─▒┼čma, yemek yeme s─▒ras─▒nda kal├ža ve g├Âvdesinin d├╝zg├╝n olmas─▒na dikkat ediniz.
Kal├ža ve diz eklemlerinde olu┼čabilecek b├╝k├╝lme ve bozulmalara engel olabilmek i├žin g├╝nde 3 defa en az 30 dakika olmak ├╝zere (5 dakikadan ba┼člay─▒p giderek art─▒rarak) y├╝z├╝koyun yat─▒r─▒n─▒z. Y├╝z├╝koyun yatmada problem varsa dan─▒┼č─▒n─▒z.
├ľnerilen cihaz─▒ d├╝zenli olarak kullan─▒n─▒z. ├çocu─čun b├╝y├╝mesi ile cihaz k├╝├ž├╝k gelmeye ba┼člad─▒─č─▒nda. yeniden yapt─▒rmay─▒ ihmal etmeyiniz. Cihaz uygulamalar─▒na k─▒sa bir s├╝re bile olsa ara verildi─činde gerileme olaca─č─▒n─▒ unutmay─▒n─▒z.

kas hastal─▒─č─▒, kas hastal─▒─č─▒ tedavisi, kas hastal─▒─č─▒ rehabiltasyon

REFERANSLAR
Adams R.C. Daniel A.N. Mc Cubbin A.J. Rullman L., “Games Sports and Exercises for the Physically Handicapped”, 3. edition, Chap 9, Lea and Fabiger, Philedelphia, 1982.
Adams R.D. Denny-Brown D. Pearson C.M., “Muscular Dystrophies”, Diseases of Muscle, Paul B. Hober (ed), Chap 6,1953, Medical Book Department of Harper and Brothers,239-283.
Adams RC. Daniel AN. Mc Cubbin AJ. Rullman L. Games Sports and Exercises for the Physically Handicapped.3. edition.Chap 9. Lea and Febiger.Philadelphia.1982.
Allsop K. Tecklin J.S.,”Physical Therapy for the Child with Myopathy and Related Disorders” , Pediatric Physical Therapy, J.S.Tecklin (ed),Chap 12,1989, J.B.Lippincot Company:303-318.
Allsop K. Ziter F.A., “Loss of Strenght and Functional Decline in Duchenne’s Dystrophy”, Arch. Neurol., July1981;38:406-411.
Aras ├ľ. Tunca ├ľ.,”Duchenne Musk├╝ler Distrofi’de Post├╝ral ├ľzellikler ve Kas ─░skelet Sistemindeki De─či┼čikliklerin ─░ncelenmesi”, Doktora Tezi,1998,Ankara.
Tunca ├ľ.,”Duchenne Musk├╝ler Distrofi’li ├çocuklarda Steroid Tedavisinin Kas Kuvveti ve Fonksiyonel Kapasite ├ťzerine Etkisi”, Uzmanl─▒k Tezi,1994,Ankara.
Walton J. Gardner -Medwin D.,” The Muscular Dystrophies”, Disorders of Voluntary Muscle, John Walton(ed), 5.edition,1975, Churchill Livingstone, New Livingstone, New York:519-568.
Wewer DJ, Tonseth KA, Veldhuizen AG, Cool JC, Van Horn JR. Curve progression and spinal growth in brace treated idiopathic scoliosis. Clin Orthop;2000;337:169-179
Yamashita T, Kanaya K, Yokogushi K, Ishikawa Y, Minami R. Correlation between progression of spinal deformity and pulmonary function in duchenne muscular dystrophy. J. Pediatr. Orthop. 2001;21:113-116

%d blogcu bunu be─čendi: