EÄŸitim ve Rehabiliyasyonu

Rehabilitasyon , kişinin doğuştan veya sonradan, herhangi bir nedenle oluşan kalıcı veya geçici yetersizliklerinin ve fonksiyonel olarak iş ve günlük yaşantısındaki kayıplarının belirlenmesi ve aynı zamanda psikolojik sosyal ve mesleki açıdan da desteklenerek günlük yaşamda bağımsız ve sosyal rollerini (evlilik, anne-baba rolü, iş vb.)yerine getirmesini sağlayacak yaklaşımların bütünüdür. Rehabilitasyon; eğitimi de kapsayacak biçimde yaşam boyu devam eder . Tıbbi, sosyal, psikolojik, eğitim ve mesleki alanlar gibi farklı rehabilitasyon uygulamalarını içermektedir.

A- Tıbbi Rehabilitasyon Tıbbi rehabilitasyon süreci içinde asıl amaçlanan, özürlü kişinin fiziksel kapasitesini arttırarak onun, günlük yaşamda mümkün olabilen maksimum fonksiyonel bağımsızlığına ulaşmasını sağlamaktır. Bu amaçla hekim tarafından teşhis konulduktan sonra gerekli tıbbi ve cerrahi tedavi yanında fiziksel ve psikososyal problemlerin çözümü için uygulanan rehabilitasyon yaklaşımlarıdır. Özürlü kişilerin rehabilitasyonu bir ekip çalışmasını gerektirir. Bu ekipte hekim, fizyoterapist, iş uğraşı terapisti, psikolog, hemşire, beslenme ve diyet uzmanı, çocuk gelişim uzmanı, özel eğitimci, sosyal hizmet uzmanı, mesleki danışman, protez-ortez teknikeri yer almaktadır.

Özürlü kişi, fizyoterapist tarafından fiziksel fonksiyonel düzey açısından değerlendirilir ve fizyoterapi-rehabilitasyon programına alınır. Özrün eğitim ve rehabilitasyon yönü sadece özürlüyü değil, aynı zamanda kişinin ailesini, arkadaşlarını, okulunu ve çevresini de içerir. Aile, okul ve çevrenin rehabilitasyon programına katılması gerekmektedir. Özür kişinin yanında beraber yaşadığı aile üyelerini de etkileyeceği için rehabilitasyon programında aileye çok önemli görevler düşmektedir .

B- İş Uğraşı Tedavisi İş ve uğraşı tedavisinde amaç özürlünün günlük yaşam aktivitelerinde bağımsızlığını kazandırmaktır. Terapist, kendi işlerini yapmada, beslenme, giyinme, kendine bakım, tuvaletini yapabilme ve banyo yapabilme, oyun oynamada veya okul ile ilişkili aktivitelere katılmada zorluk yaşayan özürlüleri değerlendirir ve tedavi eder; gerektiğinde yardımcı araçları önerir. Terapi programının bir parçası olarak terapist size çocuğa yardım edebilmek için ne yapmanız gerektiğini anlatacaktır.

C- Sosyal Rehabilitasyon Sosyal rehabilitasyonda amaç özürlünün sosyal, eğlendirici ve destekleyici aktivitelere katılımını sağlayarak toplumla bütünleşmesine yardımcı olmaktır.

D- Mesleki Rehabilitasyon Mesleki rehabilitasyonda amaç, özürlü kiÅŸinin mesleÄŸine devam edebilmesini saÄŸlamak veya eÄŸer devam edemiyor ise varolan fonksiyonlarına uygun yeni bir iÅŸ için eÄŸitimidir. Bu amaca ulaÅŸabilmek için, özürlü kiÅŸinin fonksiyonel ve çalışma kapasitesi deÄŸerlendirilir ve hangi iÅŸ kolunda eÄŸitim verileceÄŸine karar verilir. Bunu takiben seçilen iÅŸ kolunda çalışma kapasitesini arttırıcı eÄŸitim ve mesleki rehabilitasyon hizmeti verilir.  

8- ORTOPEDİK ÖZÜRLÜ ÇOCUĞUN EĞİTİM VE REHABİLİTASYONUNDA AİLENİN ROLÜ Çocuğunuza Yardım Edin Aile çocuğun ilk ve en önemli eğitimcisidir. Evde ve sınıfta çeşitli yollarla çocuğunuza yardım edebilirsiniz.

§    ÇocuÄŸunuzun öğretmeninin sizi tanımasını saÄŸlayın. Nasıl yardım edebileceÄŸiniz konusunda öğretmene gerçekçi bir fikir verin. ÇocuÄŸunuza yeteri kadar zaman ayırın.

 Â§    ÇocuÄŸunuzun geliÅŸimi ve büyümesi üzerinde önemli bir etkiye sahipsiniz. Bunu takip edin ve çocuÄŸunuzun eÄŸitiminde aktif rol üstlenin.

 Bu önerileri mutlaka yapmaya çalışın. ÇocuÄŸunuza yardım etme çabasında yalnız deÄŸilsiniz. ÇocuÄŸunuzun iyi olmasını ve geliÅŸimini saÄŸlama yönünde çaba gösteren baÅŸka insanlarla berabersiniz. Bunlar rehabilitasyon ekibi üyeleri, öğretmen ve toplumdaki kamu okullarının kaynakları size bu konuda yardım eli uzatmaktadır.  

Çocuğunuzu hazırlayın

§    ÇocuÄŸunuzun rehabilitasyon eÄŸitimini alacağı özel eÄŸitim ve rehabilitasyon merkezine adaptasyonunu saÄŸlamak için okula, sınıfa ve eÄŸitimcilerine uyumu için süre tanınmalıdır .

§    ÇocuÄŸunuzun sınıfa zamanında girmesini saÄŸlayın. ÇocuÄŸunuzun sınıftaki davranışlarını etkileyen ev içindeki günlük olayları öğretmene söyleyin. Bu özel olaylar mutlu anlar (doÄŸum günü, aile yakınlarından birinin ziyareti veya yolculuk gibi) veya mutsuz anlar (ölüm, hastalık veya ailenin düzeninde bozulma olması gibi) olabilir.

§    Tedavide, ilaçlarda veya hastalığın gidiÅŸinde oluÅŸan deÄŸiÅŸiklikleri de öğretmene bildirin.

 Ã‡ocuÄŸun becerilerini arttırın

§    ÇocuÄŸunuzun günlük aktivitelere katılımını artırmak için ek çabalar harcayabilirsiniz. Gerçekten yapabileceÄŸiniz aktivitelerle ilgili olarak öğretmenle konuÅŸun ve çocuÄŸunuzun kuvvetini artıracak, problemlerini çözmeye yardım edecek konularda yardım istemekten çekinmeyin.

Anne-baba olarak sorumluluğu paylaşın.

§    Küçük çocukların hepsi farklı deneyimler ve farklı nesnelerle öğrenirler. Yani çocuÄŸunuz da diÄŸer çocuklar gibi evdeki günlük aktivitelerle olabildiÄŸince fazla ilgilenmelidir. SaÄŸlıklı bir çocuk için bir köpek beslemek iyi ise, ortopedik özrü olan çocuk için de bu iyidir. ÇocuÄŸun ilgilendiÄŸi herhangi bir aktivite çocuÄŸun kendine güvenini saÄŸlayacak ve geliÅŸimine yardımcı olacaktır.

Ev Aktiviteleri

§    Evdeki aktiviteler çocuk ve aile için olabildiÄŸince eÄŸlenceli olmalıdır. ÇocuÄŸunuza ve kendinize fazla yüklenmeyin. Günlük aktiviteleri nasıl kolaylaÅŸtırabileceÄŸinizle ilgili fizyoterapistinden tavsiye isteyin.

§    ÇocuÄŸunuza karşı sevgi ve yardım duygularıyla yaklaÅŸarak evdeki günlük aktiviteleri beraber yapmaya çalışın. Evde yaptığınız iÅŸlerin hepsi özel ihtiyaçları olan çocuÄŸunuzun dünyayı daha iyi tanımasına yardımcı olacaktır. ÖrneÄŸin, ışıkları açmak için, masayı hazırlamak için veya yatağı düzeltmek için neler yaptığınızı anlatabilirsiniz. Ev içinde ve ev dışındaki renkleri göstererek bu renklerin isimlerini söyleyebilirsiniz. Her tabağın yanına kaşık koymak, kurabiyeleri getirmek veya çamaşır sepetine çamaşırları koymak gibi basit görevler verebilirsiniz.

§    ÇocuÄŸun eÄŸitimine yardımcı olmak için pahalı oyuncak veya araçlar ÅŸart deÄŸildir. Tüm evlerde bulunan çaydanlık, tava, çorap, kaşık ve dergi resimleri gibi araçların hepsi öğretmek için iyi araçlardır. Çaydanlık veya tavalar ritim aletleri olarak kullanılabilir. Çoraplar renkleriyle eÅŸleÅŸtirilebilir ve katlanabilir. Resimlere isim verilebilir veya hikaye anlatmak için kullanılabilirler.

§    ÇocuÄŸunuza çok fazla aktivite verirseniz bu baÅŸarısızlık ve karışıklık ile sonuçlanabilir. ÇocuÄŸunuzla birlikte çalıştıkça çocuÄŸunuz için neyin ne kadar yeterli olduÄŸunu anlarsınız. 

Çocuğunuza yapmasını söylediğiniz ve istediğiniz konularda tutarlı olun. Bağımsızlığın Desteklenmesi

§    Bağımsızlık çocukların kendilerini daha iyi hissetmelerini saÄŸlar ve diÄŸer çocuklarla birlikte becerilerini geliÅŸtirmelerine yardımcı olur. Çocukların kendi kendilerine öğrenmelerini saÄŸlamak çok önemlidir. Bu nedenle çocuÄŸunuzun kendi yapabildiÄŸi bir aktiviteyi asla siz üstlenmeyin. ÖrneÄŸin; bacaklarında ortopedik özrü var ve elleri saÄŸlam ise çoraplarını siz giydirmeyin yada yemeÄŸini siz yedirmeyin.

•  ÇocuÄŸunuzun vücut hareketleri birbiriyle uyumsuz ise aktiviteleri yaparken çocuÄŸunuzun düşmesini veya yaralanmasını önlemek için yardımcı aletleri kullanın. ÇocuÄŸunuzun keÅŸfetme sürecinde nasıl korunabileceÄŸi ile ilgili olarak eÄŸitimcilerden bilgi alabilirsiniz.

Övgü ve Cesaretlendirme

 Â§    ÇocuÄŸunuzun baÅŸarılarını övmeyi unutmayın. Bazı çocuklar için çok ufak görevlerin baÅŸarılması bile uzun zaman alabilir. Dönmeden oturmaya, kendi başına yemek yiyebilmeye kadar tüm baÅŸarılar gerçek bir ilerlemeyi gösterir ve övgüyü hak eder.

§    Çocuk baÅŸarısız olsa veya hata yapsa bile çocuÄŸu uÄŸraşından dolayı övün. Tekrarlayan övgü çocuÄŸun çabasını sürdürmesini saÄŸlayacaktır.

§    Ortopedik özürler öncelikli olarak kiÅŸinin fiziksel becerilerini kısıtlayan durumlardır. Kontrol edilemeyen kas hareketleri veya çocuÄŸun tekerlekli sandalye kullanması gibi nedenlerle ailesi, çevresi tarafından kolay kabul görmeyebilir. Bu durum çocuÄŸun toplumla kaynaÅŸmasını engelleyebilir. ÇoÄŸu zaman ailelerinin aşırı koruyucu tutumları ya da toplumun acıma duygusundan kaynaklanan aşırı koruyuculuÄŸu sonucunda, ortopedik özürlü çocuklar kendilerini sınırlı bir çevrede ve imkansızlıklar içinde bulmaktadırlar

. ÇocuÄŸun diÄŸer çocuklarla ve yetiÅŸkinlerle iletiÅŸim kurmasını saÄŸlayın. Bir ÅŸeyler yapması, konuÅŸması, oynaması ve tartışması için cesaretlendirin.  

Ortopedik özürlü bireylere özgü davranış özellikleri olmayıp, onların kişilikleri de anne-babalarının, kardeşlerinin, arkadaşlarının, öğretmenlerinin ve toplumun onları nasıl gördüklerine bağlı olarak gelişmektedir. Zihinsel yetersizliği olmayan ortopedik özürlü çocuk ve gençlerin sosyal yaşam becerileri ve sosyal- duygusal gereksinimleri ortopedik özre sahip olmayan çocuklar ile aynı düzeydedir. Aile bireyleri ve toplum tarafından uygun şekilde desteklenen ortopedik özürlü çocuk giderek bağımsız yaşama hazırlanacak ve gelecekte toplumun aktif ve üretken bir parçası olacaktır.