hd porno porno hd porno porno

Spastik ├çocuklar ve Tan─▒ Y├Ântemleri

8.131 okundu

 

Spastik ├žocu─čun beyninde meydana gelen bir hasar sonucu hareket, ayakta duru┼č, y├╝r├╝me, denge gibi i┼člevleri etkilenmi┼čtir. ├çocukta kas kuvvetsizli─či de vard─▒r. ─░stemli hareketleri yapmas─▒, bir yerden bir yere ge├žmesi ve g├╝nl├╝k ya┼čam i┼člevlerini yerine getirmesi az ya da ├žok zorla┼čm─▒┼čt─▒r.

Asl─▒nda, beyinde olu┼čan hasar ilerleyici de─čildir. Ya┼čam─▒n erken d├Âneminde, geli┼čimini tamamlam─▒┼č beynin hastal─▒─č─▒ sonucu ortaya ├ž─▒kan, kal─▒c─▒ fakat de─či┼čime u─črayabilen hareket, kas sertli─či (spastisite) kaslar aras─▒nda uyum ve duru┼č bozuklu─ču s├Âz konusudur.

Rehabilitasyona gereksinim duyulan en ├Ânemli ├žocukluk hastal─▒klar─▒ndan birisidir. Sinir, kas, iskelet sistemlerinde i┼člevsel bozukluklara yol a├žarak ki┼čiyi t├╝m ya┼čam─▒ boyunca etkileyebilir.

Spastik ├žocuk g├Âr├╝lme s─▒kl─▒─č─▒ 1000 canl─▒ do─čumda 1-5 olarak bildirilmi┼čtir. Beyinde, ├Âzellikle hareketleri idare eden h├╝crelerin hasar g├Ârmesinden dolay─▒ kaslarda kas─▒lma, kuvvetsizlik ve istem d─▒┼č─▒ hareketler olu┼čabilir. Bu y├╝zden spastik ├žocuklarda esas ├Âzellik ba┼č, g├Âvde, kol ve bacaklardaki hareket bozukluklar─▒d─▒r. Ancak epilepsi (sara), g├Ârme, i┼čitme, konu┼čma, alg─▒lama sorunlar─▒, davran─▒┼č bozukluklar─▒, zihinsel gerilik de g├Âr├╝lebilir.

Kesin tan─▒, uzman bir doktorun muayene ve de─čerlendirmesi ile konulur. Gerekirse ileri teknikler yap─▒l─▒r. Beyindeki hasar─▒ tespit etmede en ├Ânemli ileri teknik y├Ântemi MRG (Manyetik Rezonans G├Âr├╝nt├╝leme) ÔÇśdir.

─░lerleyici olmayan bu hastal─▒kta uygun ve uzun s├╝reli fiziksel t─▒p ve rehabilitasyon uygulamalar─▒ ve g├╝nl├╝k ya┼čama uyum ├žal─▒┼čmalar─▒ ile ├žocu─čun m├╝mk├╝n oldu─ču kadar ba─č─▒ms─▒z olmas─▒ sa─član─▒r. ├çocu─čun zihinsel yetenekleri de─čerlendirildikten sonra bireysel ├Âzellikleri do─črultusunda uygun olan ├Âzel e─čitim program─▒ haz─▒rlanarak akademik becerilerini geli┼čtirmesi ve topluma uyumu kolayla┼čt─▒r─▒l─▒r.

Hastal─▒k; do─čum ├Âncesi, do─čum s─▒ras─▒ ve do─čum sonras─▒ nedenlerle meydana gelebilir.

Spastik ├çocuklar i├žin Tedavi Metotlar─▒

Spastik ├žocu─čun beyninde olu┼čmu┼č hasar─▒ tamamen d├╝zeltecek bir y├Ântem yoktur. ├çocu─čun sorunlar─▒ tek tek ele al─▒n─▒r ve bunlar─▒n her biri i├žin ├ž├Âz├╝m (ler) bulunur. Tek bir ki┼či bu sorunlar─▒n ├╝st├╝nden gelemez, ekip ├žal─▒┼čmas─▒ gerekir. Her ├žocu─čun sorunlar─▒ farkl─▒ oldu─čundan tedavi program─▒ da farkl─▒ olacakt─▒r.

Tedavi program─▒n─▒n ba┼člang─▒├žta daha yo─čun, sonralar─▒ seyrekle┼čtirilerek y─▒llarca, bazen ├Âm├╝r boyu kontrollerle devam ettirilmesi gerekebilir.

1) ─░la├ž:

─░la├ž tedavisi de her bir ├žocu─ča g├Âre ayr─▒ ayr─▒ d├╝zenlenir. Epilepsi n├Âbetleri, kaslardaki spastisite, salya akmas─▒ gibi problemler i├žin ├že┼čitli ila├žlar kullan─▒labilir. ─░la├ž tedavisi tamamen doktorun kontrol├╝nde olmal─▒d─▒r. ─░la├ž doktor taraf─▒ndan ba┼člat─▒l─▒r, doktara dan─▒┼č─▒lmadan kesilmez ya da dozu de─či┼čtirilmez. Yan etkisi olursa mutlaka doktora haber verilir.

Botulinum Toksini A
Parmak u├žlar─▒nda y├╝r├╝me, bacaklar─▒n makaslanmas─▒, dizlerin b├╝k├╝lmesi, kol ve ellerin spastisite nedeniyle tam olarak kullan─▒lamad─▒─č─▒ durumlarda ba┼čvurulan bir tedavi y├Ântemidir. Bu ila├ž kaslarla sinir aras─▒ndaki ge├ži┼či belli bir m├╝ddet i├žin engeller. B├Âylece spastisite azal─▒r, y├╝r├╝me, tutma gibi i┼člevler daha iyi yerine getiriler.

Bu ila├ž sadece doktorlar taraf─▒ndan re├žete edilebilir ve bu konuda tecr├╝beli bir hekim taraf─▒ndan uygulan─▒r. Uygun bir enjekt├Âr ile spastik kas─▒n belli noktalar─▒na verilir. ├çok say─▒da enjeksiyon yap─▒lmayacaksa, ├žocu─čun uyutulmas─▒ gerekmez.

Bu ilac─▒n etkisi 3-12 ayd─▒r. Fizyoterapi yap─▒lmas─▒ etki s├╝resini artt─▒r─▒r. Gerekirse tekrarlanabilir. Kas ├╝zerindeki gev┼četici etkisi 1-2 hafta sonra ba┼člar, 6 haftada tam olarak ortay ├ž─▒kar. ├çocu─čun y├╝r├╝mesi daha iyi hale gelir. Enjeksiyondan sonra uygun fizyoterapi yap─▒lmas─▒ ve gerekiyorsa cihaz verilmesi ├žok ├Ânemlidir.

─░lac─▒n yan etkisi son derece azd─▒r. ─░─čnenin yap─▒ld─▒─č─▒ yerde a─čr─▒, genel bir kas kuvvetsizli─či olabilir. ├çok daha nadir olarak bacaklarda ate┼č g├Âzlenebilir. Bu yan etkilerin tamam─▒ ge├žicidir.

Yan etkilerinin yok denecek kadar az olmas─▒, sadece enjekte edilen kas─▒ etkilemesi gibi olumlu y├Ânleri nedeniyle 2 ya┼č ├╝st├╝ndeki ├žocuklara uygulanabilir.

T├╝m v├╝cudunda ileri derecede spastisitesi olan ├žocuklara uygulanmaz.

Baklofen pompas─▒:
Yayg─▒n spastisitesi olan ├žocuklarda, a─č─▒zdan al─▒nan ila├žlar kaslarda yeterli gev┼čemeyi sa─člayamaz ise do─črudan beyin omurilik s─▒v─▒s─▒ i├žine baklofen verilerek gev┼čeme sa─član─▒r. Kar─▒n cildin alt─▒na yerle┼čtirilen bilgisayar kontroll├╝ bir pompan─▒n i├žindeki ila├ž, gene deri alt─▒ndan ilerletilen bir sonda ile omurilik s─▒v─▒s─▒ i├žine verilir. Bu pompan─▒n i├žindeki ila├ž bo┼čald─▒k├ža tekrar doldurulur. B├Âylece ├žocu─čun t├╝m v├╝cudunda gev┼čeme sa─član─▒r. Bak─▒m─▒ kolayla┼čt─▒r─▒l─▒r, oturabilir. ─░yi bir egzersiz program─▒ sayesinde y├╝r├╝yebilir. Bu pompan─▒n yerle┼čtirildi─či ├žocuklar─▒n doktor taraf─▒ndan d├╝zenli olarak takip edilmesi gerekir. Seyrek g├Âr├╝lmekle birlikte enfeksiyon olu┼čabilir, sonda omurilik s─▒v─▒s─▒ndan ├ž─▒kabilir. Baklofen aniden kesilirse ┼čiddetli kas kas─▒lmalar─▒ olu┼čabilir.

Bu uygulama ile birlikte fizyoterapi yap─▒lams─▒ ├žok ├Ânemlidir. B├Âylesine pahal─▒ bir y├Ântemde etki ne kadar uzat─▒labilirse yararlanma da o kadar fazla olur.

2) Fizyoterapi:

Spastik ├žocuklarda hareketi zorla┼čt─▒ran en ├Ânemli sorun spastisitedir (kaslardaki sertle┼čme).

Spastisitenin tedavisinde ├Âncelikle artt─▒ran nedenlerin ortadan kald─▒r─▒lmas─▒ gerekir. Bunlar; dolu mesane, bas─▒ yaralar─▒, t─▒rnak batmas─▒, kab─▒zl─▒k, enfeksiyon olabilir. Ayr─▒ca, a┼č─▒r─▒ s─▒cak veya so─čuk, ani ─▒s─▒ de─či┼čiklikleri, heyecanlar da spastisiteyi artt─▒r─▒r. Spastisitenin sak─▒ncal─▒ y├Ânleri ile baz─▒ yaralar─▒ da vard─▒r. Bacaklar─▒ dik tutarak ├žocu─čun ayakta durmas─▒na yard─▒mc─▒ olur. Kemiklerin zay─▒f d├╝┼čmesini engeller.

Fizik tedavi ve rehabilitasyon uygulamalar─▒:

S─▒cak-so─čuk uygulamalar:
So─čuk uygulama en az 20 dakika yap─▒lmal─▒d─▒r. Ba┼člang─▒├žta kas sertli─či arttabilir fakat uygulama devam ederse azal─▒r. So─čuk uygulamala ile elde edilen etki s─▒cak uygulamaya nazaran daha uzun s├╝relidir.

S─▒cak uygulama kas gev┼čemesi yan─▒nda genel gev┼čemeyi de sa─člar. A─čr─▒, spastisiteyi att─▒ran bir fakt├Ârd├╝r. So─čuk ve s─▒cak uygulamalar─▒n a─čr─▒y─▒ giderici etkiisnde spastisitenin azalmas─▒n─▒n da rol├╝ vard─▒r. So─čuk uygulamada buz masaj─▒, buz torbas─▒, buzlu su banyosu, sprey, s─▒cak uygulamada ise s─▒cak paketler, parafin, ├žaklant─▒l─▒ su banyosu, ultrason kullan─▒labilir.

Elektrik ak─▒mlar─▒:
Devaml─▒ ak─▒m ile spastisite azal─▒r.

Biofeedback:
─░nsan v├╝cudunda normalde olan veya anormal hale gelmi┼č irade d─▒┼č─▒ veya hissedilmeyen baz─▒ olaylar─▒n, genellikle elektronik cihazlar kullan─▒larak olu┼čturulan g├Ârsel, i┼čitsel uyar─▒lar ┼čeklinde ortaya konarak, kontrol edilmesini ├Â─čreten tekniktir. Spastisiteyi azaltmaya y├Ânelik e─čitim ile ba┼čar─▒ sa─član─▒r.
Cihazlama:
Belirli bir pozisyonda tutmak amc─▒ ile d─▒┼čar─▒dan uygulan─▒r, ama├ž i┼člevi artt─▒rmak, bozukluklar─▒ ├Ânlemek ve destek sa─člamakt─▒r. ├çocu─čun ya┼č─▒na, hareket yetene─čine g├Âre se├žilir. ├çocuk b├╝y├╝yece─činden ve geli┼čece─činden zaman i├žinde gereksinim kalmayabilir veya de─či┼čebilir.

Egzersiz:
Ama├ž, varolan yetenekleri a├ž─▒─ča ├ž─▒kartmak, geli┼čtirmek, d├╝zenlemek ve ba─č─▒ms─▒zl─▒k kazand─▒rarak eri┼čkin ya┼ča haz─▒rlamak, normal hareketi sa─člamak, bozukluklar─▒ ├Ânlemek, g├╝nl├╝k ya┼čam aktivitelerini kazand─▒rmakt─▒r.

Egzersizde ├že┼čitli y├Ântemler s├Âz konusudur. Hepsinde ama├ž i┼člevleri artt─▒rmakt─▒r. ├çocu─čun aya─ča kald─▒r─▒lmas─▒, dengesinin, normal duru┼čunun ve y├╝r├╝mesinin sa─članmas─▒ ba┼čl─▒ca hedeflerdir.

Germe, kuvvetlendirme, eklem hareket a├ž─▒kl─▒─č─▒ ve uyum sa─člama teknikleri kullan─▒l─▒r.

─░┼č-U─čra┼č─▒ terapisi:
├çocu─čun ya┼č─▒na uygun el becerilerini geli┼čtirmek, g├╝nl├╝k ya┼čam aktivitelerini kazand─▒rmak hedeflenir.
Spastik ├çocuklar─▒n Tedavisinde Konu┼čma Terapisi

├çocukta konu┼čma bozuklu─ču olabilir. Dil kontrol├╝ iyi de─čildir. A─č─▒z a├ž─▒kken baz─▒ sesler ├ž─▒karmaya ├žal─▒┼č─▒r.

Ses bozukluklar─▒, sesin hi├ž ├ž─▒kmamas─▒ ( afoni), ├žok az ┼čiddetle ├ž─▒kmas─▒ veya ahenk ve berrakl─▒─č─▒n─▒ kaybetmesi (disfoni) ┼čekilnde olabilir.

Artik├╝lasyon bozukluklar─▒:
Kelimeler fonemlerden ve onlar─▒n eklenmesinden ortaya ├ž─▒karlar. Kap─▒ kelimesi d├Ârt fonem (harf) ve iki heceden yap─▒lm─▒┼čt─▒r. ├çocuk kap─▒ kelimesini, tap─▒, ap─▒ veya ┼čap─▒ gibi s├Âyleyebilir. Bu bir artik├╝lasyon sorunudur. Buna ÔÇťpepelemeÔÇŁ de denir.

Dizartri:
Organik sebepli artik├╝lasyon bozukluklar─▒n─▒n ikinci grubudur. ├çocuk heceleri, kelimeleri iyi eklemleyemez. Kelimenin s├Âylenebilmesi i├žin beyindeki kavram─▒n kelimeye ├ževrilmesi ve bunun i├žin de bir kelime i├žin ne gibi hareketler gerekiyorsa bunlar─▒n yap─▒labilmesi gerekir. ÔÇťGelÔÇŁ emri i├žin (g) ve (e) ile (l) sesleri ve u├ž organ hareketleri ile bunlar─▒n ba─člant─▒lar─▒ gerekir. Bir kalem g├Âstererek, ÔÇťbu neÔÇŁ diye sorsak hasta bunun kalem oldu─čunu bilir, hatta yazar, i┼čaret eder fakat ÔÇťkalemÔÇŁ diyemez, ÔÇťlemÔÇŁ, ÔÇťkaÔÇŁ, veya ÔÇťkamÔÇŁ der. Bu saf ve pek nadir konu┼čma bozuklu─čudur.

Konu┼čma terapisinde ├žocu─čun g├╝venini kazanmak ├Ânemlidir. Bu ama├žla ├že┼čitli y├Ântemler uygulan─▒r.

Gev┼četme Y├Ântemi:
Bir├žok konu┼čma bozuklu─čunda kaslar─▒n a┼č─▒r─▒ gergin oldu─ču bilinmektedir. Kaslar gergin oldu─čundan ses daha y├╝ksek perdeden ve sert, p├╝r├╝zl├╝ ├ž─▒kar. Kaslar─▒n gev┼ček, di┼člerin s─▒k─▒lmam─▒┼č, parmaklar─▒n kapanmam─▒┼č olmas─▒ gerekir. Gev┼ček ve rahat bir ortamda konu┼čman─▒n ak─▒┼č─▒ daha kolay ve tutuksuz olur. Gev┼četme metodlar─▒ i├žin takip edilebilecek yol ┼ču ┼čekildedir:

1) Rahat Duru┼č:

a. Sandalyede,bacaklar rahat, ayak tabalar─▒ yerle temasta, kollar masaya dayal─▒, ba┼č a─č─▒rl─▒─č─▒ ile bir miktar ├Âne e─čilmi┼č olarak oturulur.

b. Toplanmas─▒ ve dik durmas─▒ , gergin oturu┼ča ge├žmesi, aradaki farka dikkat etmesi s├Âylenir. Sonra tekrar gev┼ček oturu┼ča ge├žilir.

c. Eller kucakta, ba┼č d├╝┼č├╝k, g├Âzler kapal─▒ oturtulur, ba┼č─▒n─▒ yanlara, arkaya e─čmesi, sa─ča sola ├ževirmesi istenir.

d. Ayakta, kollar iki yanda sark─▒k, g├Âz kapal─▒, ba┼č─▒ ├ževirme hareketleri yapt─▒r─▒l─▒r. Bu egzersizler ayna kar┼č─▒s─▒nda tekrarlan─▒r.
2) Nefes Egzersizleri:

ÔÇťDerin soluk al-tut, soluk verÔÇŁ. ÔÇťBunu solu─ču yava┼č vererek ve alarak tekrarlaÔÇŁ.

3) Solunum G├╝r├╝lt├╝lerini Gidermek:

Ses telleri uygun hareket edemezse sesin berrakl─▒─č─▒na soluk sesleri kar─▒┼č─▒r. G─▒rtla─č─▒nda incelenmesi gerekir. Burun, geniz seslerini gidermek i├žin a─čz─▒n a├ž─▒lmas─▒ gerekti─či halde, k─▒sa keskin seslileri a─čz─▒ iyice a├žmadan s├Âyletmek gerekir. ├ľrnek k─▒sa a, k─▒sa e k─▒sa ─▒.

Artik├╝lasyon egzersizleri:

a. Alt ├žene Egzersizi:

1. Rahat solunmda veya ÔÇťmÔÇŁ harfi ÔÇťmeeeÔÇŁ diye s├Âylenirken alt ├žene hafif gev┼ček d├╝┼č├╝kt├╝r.

2. ÔÇťpÔÇŁ sesini uzat─▒rken dudaklar gev┼ček ve ├žene d├╝┼č├╝kt├╝r.

3. A─č─▒z aral─▒k , dil a─č─▒z taban─▒na yat─▒k, ├žene d├╝┼č├╝k iken, ÔÇťsoluk al, soluk verÔÇŁ . Bu s─▒rada kuvvetli soluk ver ve ÔÇťhÔÇŁ sesi olu┼čuna dikkat et, ÔÇťaÔÇŁ sesini verirken ├ženeni d├╝┼č├╝r.

b) Dudaklar ─░├žin Egzersizler:

1. ÔÇťdudaklar kapal─▒ iken hortum gibi ileri uzat-geri ├žekÔÇŁ. ÔÇťUzat─▒rken t├╝├╝├╝ sesi, ├žekerken tiii sesi ver.

2. Alt duda─č─▒ somurtarak ileri sark─▒t, geri al, bunu tekrarla.

3. ├ťst duda─č─▒ kas, di┼čler g├Âr├╝ns├╝n.

4. Alt ve ├╝st kesiciler birbirine de─čerken ÔÇťba, bi bu, pa, pi, puÔÇŁ sesleri ver.

c) Dil ─░├žin Egzersizler

1. A─č─▒z hafif aral─▒k iken dilini gev┼ček olarak a─č─▒z taban─▒na yat─▒r, a─čz─▒na kapat, tekrarla.

2. ÔÇťdÔÇŁ ve ÔÇťtÔÇŁ harfleri s├Âyletilir. Bunlar─▒ s├Âylerken dil a─č─▒z bo┼člu─čunu ikiye b├Âler. Dilin ucu ├╝st kesici di┼člerin arka y├╝z├╝ne de─čer.

Konu┼čma Terapisi:

Dizartride pepelemeler hatta konu┼čamama olur. Konu┼čman─▒n sa─članmas─▒ terapi ile m├╝mk├╝nd├╝r. Uygulamay─▒ konu┼čma terapisti yapar.
Doktor, e─čitimci, psikolog, ├Â─čretmen, ekibin di─čer elemanlar─▒ ve ├žocu─čun ailesinin beraberce y├╝r├╝tt├╝kleri ortak ├žal─▒┼čmalar ├Ânemli rol
oynar. ├çocu─čun zihinsel kapasitesini do─čru de─čerlendirebilmek i├žin bir psikologtan dan─▒┼čma almak gerekebilir.

 

%d blogcu bunu be─čendi: