hd porno porno hd porno porno

Kas Hastalar─▒ ve Psikolojik ├ľzellikleri

1.846 okundu

Bir ├žocu─ča bakt─▒─č─▒m─▒zda, anne ve babas─▒na hatta b├╝y├╝kanne ve b├╝y├╝kbabas─▒na benzer y├Ânleri oldu─čunu g├Âr├╝r├╝z. Sa├ž rengi, g├Âz rengi, di┼č yap─▒s─▒, fiziksel g├Âr├╝n├╝m├╝, ki┼čili─či ├žocu─ča kal─▒t─▒m yolu ile ge├žen ki┼čisel ├Âzelliklerdir. Fakat ├žocu─ča bu ki┼čisel ├Âzelliklerinin yan─▒ s─▒ra baz─▒ hastal─▒klarda kal─▒t─▒m yoluyla ge├žer.
Bunlara ├Ârnek baz─▒ kan, damar, kas ve iskelet hastal─▒klar─▒, diyabet ve ak─▒l hastal─▒klar─▒n─▒n bir k─▒sm─▒n─▒ sayabiliriz.

E┼člerden birisinin ailesinde bir kal─▒tsal hastal─▒k olmas─▒ durumunda, ├žocu─čun bu hastal─▒─ča yakalanma olas─▒l─▒─č─▒ artar. T─▒ptaki geli┼čmeler art─▒k pek ├žok hastal─▒─č─▒n veya sakatl─▒─č─▒n nedenini a├ž─▒klayabilmektedir. Hatta risk grubunda olan yani ├žocuklar─▒na hastal─▒k ta┼č─▒yacak olan anne ve babalar, aileler bile belirlenebilmektedir.

├ľzellikle e┼člerin akraba evlili─či yapmas─▒ durumunda ├žocuklar─▒n kal─▒tsal hastal─▒klara yakalanma olas─▒l─▒─č─▒ ├žok y├╝ksektir.

Birde anne ve baban─▒n hastal─▒klar─▒ ta┼č─▒y─▒c─▒ olma durumu vard─▒r. Genelde
ki┼čiler ta┼č─▒y─▒c─▒ olduklar─▒n─▒ bilmezler, ├žocukta hastal─▒k ortaya ├ž─▒k─▒nca ebeveyn ta┼č─▒y─▒c─▒ oldu─čunu ├Â─črenir. T─▒ptaki geli┼čmeler art─▒k pek ├žok hastal─▒─č─▒n veya sakatl─▒─č─▒n nedenini a├ž─▒klayabilmektedir. Hatta risk grubunda olan, yani ├žocuklar─▒na hastal─▒k ge├žirecek olan anne ve babalar, aileler bile belirlenebilmektedir.

Toplumun davran─▒┼č, duygu, d├╝┼č├╝nce ve ki┼čiler aras─▒ ileti┼čimde belirli beklenti ve normlar─▒ vard─▒r. Ancak ├že┼čitli nedenlerden ve y├Ânlerden farkl─▒l─▒klar─▒ olan bireylerde bu toplumda ya┼čamlar─▒n─▒ s├╝rd├╝rmek durumundad─▒rlar.

Toplumun bu farkl─▒l─▒klara bak─▒┼č─▒, onlar─▒n toplum i├žersinde ya┼čamlar─▒n─▒ s├╝rd├╝rebilmeleri ve potansiyellerini geli┼čtirebilmeleri bak─▒m─▒ndan ├žok ├Ânemlidir.

Buradaki farkl─▒l─▒k bireyin kendine ├Âzg├╝l├╝─č├╝, zay─▒fl─▒klar─▒ ve g├╝├žl├╝ y├Ânleridir.

Bireyin farkl─▒l─▒─č─▒ o ki┼činin ailesini, ileti┼čimde oldu─ču sosyal gruplar─▒n farkl─▒l─▒─č─▒ nas─▒l alg─▒lad─▒klar─▒, nas─▒l tepki g├Âsterdikleri ile anlam kazan─▒r.

Herkes ├žocuklar─▒n─▒n sa─čl─▒kl─▒ olmas─▒n─▒ ister. Baz─▒ ├žocuklar do─čumlar─▒nda ├žok sa─čl─▒kl─▒ g├Âr├╝n├╝rler, daha sonradan hastal─▒klar─▒ ortaya ├ž─▒kabilir.

Genellikle aileler hasta ├žocuklar─▒n─▒n olmas─▒n─▒ kendi i┼čledikleri su├žlara kar┼č─▒ verilmi┼č bir ceza olarak d├╝┼č├╝n├╝rler. Bu durumun bir ├╝z├╝nt├╝den, korkudan, alay ettikleri birisinden ortaya ├ž─▒kt─▒─č─▒na inan─▒rlar. Ailelerin farkl─▒ ├Âzellikleri olan ├žocuklar─▒ oldu─čunu ilk ├Â─črendiklerinde ya┼čad─▒klar─▒ duygular ├žok karma┼č─▒kt─▒r. Ailenin sosyal, ekonomik ve k├╝lt├╝rel yap─▒s─▒, aile bireylerinin ki┼čilik ├Âzellikleri, ailenin ald─▒─č─▒ sosyal destek ailelerin ya┼čad─▒klar─▒n─▒ hem farkl─▒ hem de benzer k─▒lar.

Ailelere ├žocuklar─▒n─▒n durumuna ili┼čkin ilk bilgilerin nas─▒l verildi─či, ne gibi ┼čart ve durumlarda ailenin bilgilendirildi─či ailenin uyum s├╝recini belirleyen ├Ânemli nedenlerden birisidir. Anne ve babalara do─čru bilgiler vererek uygun bir yakla┼č─▒mla ileti┼čim kuruldu─čunda, ailenin bu beklenmedik ve haz─▒r olmad─▒klar─▒ duruma uyum sa─člamada ├žok olumlu bir ba┼člang─▒├ž yapt─▒klar─▒ d├╝┼č├╝n├╝lmektedir. ─░lk anda, ilk g├╝nlerde ve aylarda hatta y─▒llarda ya┼čan─▒lan duygular uzmanlar─▒n ailelerle ilk ileti┼čiminin nas─▒l oldu─ču ile ├žok yak─▒ndan ili┼čkilidir demi┼čtik. Bu etkile┼čime ba─čl─▒ olarak anne baba k─▒zg─▒nl─▒k, yaln─▒zl─▒k, ├žaresizlik duygular─▒n─▒ yo─čun ve s├╝rekli olarak ya┼čayabilir ya da kendini ├žocu─čunu geli┼čtirme y├Ân├╝nde daha g├╝d├╝leyici ve destekleyici bir yakla┼č─▒mla m├╝cadele s├╝recine olumlu bir ba┼člang─▒├ž yapabilir. Bu ilk etkile┼čim asl─▒nda anne ve baban─▒n ├žocu─ča kar┼č─▒ temel tutumlar─▒n─▒n olu┼čmas─▒nda ├žok ├Ânemlidir.

Farkl─▒ Bir ├çocu─ča Sahip Oldu─čunu ├ľ─črendi─činde, Ailelerin Tepkileri Nas─▒l Olmaktad─▒r?

Baz─▒ aileler ├že┼čitli a┼čamalardan ge├žerek kabul ve uyum sa─člayabilirler. Farkl─▒ ├Âzelli─či olan ├žocu─ču oldu─čunu ├Â─črenen anne ve babalar, ilk olarak duygusal bir karma┼č─▒kl─▒k i├žine girerler; davran─▒┼člar, d├╝┼č├╝nceler karma┼č─▒kt─▒r, ya┼čanan yo─čun bir ┼čok, karma┼č─▒kl─▒k ve ┼ča┼čk─▒nl─▒kt─▒r. Daha sonra yas, a┼č─▒r─▒ ├╝z├╝nt├╝, hayal k─▒r─▒kl─▒─č─▒, kayg─▒, red, su├žluluk ve savunma mekanizmalar─▒n─▒n yo─čun ├žal─▒┼čt─▒─č─▒ tepkisel bir s├╝re├ž ya┼čan─▒r. Bunun ard─▒ndan; “Ne yapabilirim?” sorusunun soruldu─ču duruma uyum a┼čamas─▒ ba┼člar. Bunun ard─▒ndan aileler bilgi ve becerilerini geli┼čtirmeye, ├žocuklar─▒ ve kendileri i├žin planlar yapmaya ve gelece─či d├╝┼č├╝nmeye ba┼člarlar.

Baz─▒ aileler, aile i├ži ya┼čant─▒lar─▒, ├žocu─čun farkl─▒l─▒klar─▒ veya toplumsal tepkilere ba─čl─▒ olarak s├╝rekli ├╝z├╝nt├╝ ve kayg─▒ i├žinde bir ya┼čam─▒ se├žebilirler. ├çocu─čun farkl─▒l─▒klar─▒n─▒n kabul├╝ ve ├╝z├╝nt├╝ bir arada ya┼čan─▒r, anne baba ├žocu─čun durumuna ├╝z├╝l├╝rken bir yandan da ├žocu─čun geli┼čimi i├žin ├žabal─▒yorsa bu patolojik de─čildir. Anne ve babalar hamilelik d├Âneminde ge├žmi┼č ya┼čant─▒lar─▒n─▒n deneyimi, gelecekle ilgili beklentileri do─črultusunda bir bebek modeli olu┼čtururlar. Farkl─▒ ├Âzellikleri olan bir ├žocu─ča sahip olmayla, ideale uymayan bir ┼čeylere sahiplik yo─čun bir kayg─▒ ya┼čanmas─▒na neden olur. Bunun ard─▒ndan aile tekrar yap─▒lanmaya, gelecek i├žin uygun planlar yapmaya kendilerine ve ├žocuklar─▒na ili┼čkin farkl─▒ yap─▒lar olu┼čturmaya ba┼člarlar. Bazen de farkl─▒ bir ├žocu─ča sahip olan anne ve babalar yak─▒n ├ževrenin tepkileriyle durumu olumsuzluk, ├žaresizlik i├žinde alg─▒lamaya ba┼člarlar. K─▒saca, yak─▒n ├ževrenin ├žocu─ča kar┼č─▒ tepkileri anne-baban─▒n tepkilerinin, duygular─▒n─▒n ┼čekillenmesinde temeldir.

Farkl─▒ ├ľzelliklere Sahip Bir ├çocuk Anne ve Baban─▒n Ya┼čant─▒s─▒nda Ne Gibi De─či┼čiklikler Yarat─▒r?

Her ├žocu─čun do─čumu ailede bir ├žok yenili─če ve de─či┼čikli─če yol a├žar. Ailenin geli┼čimsel a┼čamalar─▒, ├žocu─čun geli┼čimsel a┼čamalar─▒yla paralel gider. Ancak, farkl─▒ bir ├žocu─čun do─čumu, geli┼čimi, ailelerde ├žok ├že┼čitli de─či┼čikliklere neden olur. Anne- babalar─▒n, karde┼člerin ki┼čilik ├Âzelikleri, birbirlerinden, ya┼čamdan, mesleklerinden, yak─▒n ├ževreden ve toplumdan beklentileri farkl─▒la┼č─▒r. Bu farkl─▒l─▒klar aileden aileye de─či┼čmekle birlikte, anne-babalar─▒n ki┼čilik ├Âzellikleri, e┼člerin birbirlerine olan yak─▒nl─▒klar─▒ ve destek olu┼člar─▒, yak─▒n ├ževre ile toplum tepkileri ve deste─či bu de─či┼čikliklerin nitelik ve niceli─čini etkilemektedir. Asl─▒nda devletin bu tip ├žocuklara sundu─ču hizmet ailelerde meydana gelen de─či┼čiklikleri etkiler.

Aile ├╝yelerinin kendilerindeki ve ya┼čamlar─▒ndaki t├╝m bu de─či┼čiklikler, bir geli┼čim s├╝recidir. Farkl─▒ ├Âzelli─či olan bir ├žocuk anne-baban─▒n ve karde┼člerin kendilerine bak─▒┼člar─▒n─▒, kendilerini tekrar de─čerlendirme ve ke┼čfetme yollar─▒n─▒ ba┼člat─▒r. Aile ├╝yeleri kendi yeterlilik ve yetersizliklerini, neleri ba┼čar─▒p ba┼čaramad─▒klar─▒n─▒ deneme, g├Ârme ve kan─▒tlama olana─č─▒ bulurlar.

Anne-baba; ebeveyn olmay─▒ ├Â─črenme, sorumluluklar─▒n─▒n fark─▒na varma, karar verme becerilerini geli┼čtirme ve ba┼čkalar─▒n─▒ da d├╝┼č├╝nmeyi ├Â─črenme geli┼čim s├╝recinin ├Ânemli bir b├Âl├╝m├╝n├╝ ya┼čar. Anne-baba ve ├žocuklar birlikte hayal k─▒r─▒kl─▒klar─▒n─▒, kabul g├Ârmemeyi, yanl─▒┼čl─▒klar yapmay─▒, uygun olmayan karar verip soncuna katlanmay─▒ ├Â─črenirler; t├╝m bu deneyimlerden nas─▒l yararlanacaklar─▒na ili┼čkin ├že┼čitli ba┼ča ├ž─▒kma becerilerini geli┼čtirirler.

Aile olarak, “farkl─▒ olduklar─▒n─▒, farkl─▒ m├╝cadele ve geli┼čim s├╝reci i├žinde olduklar─▒n─▒ g├Âr├╝rler.” Zaman zaman yaln─▒zl─▒k duygular─▒n─▒, ├žaresizlik duygular─▒n─▒ ya┼čarlar ve bunlarla nas─▒l ba┼ča ├ž─▒kacaklar─▒n─▒ deneye yan─▒la bularak, kendilerinin ve ├žocuklar─▒n─▒n geli┼čimlerine katk─▒da bulunurlar. Ailelerin ├žocu─čun yetersizlikleri hakk─▒nda bilgi ald─▒klar─▒ ilk kurumlar hastanelerdir. ├çocu─ča hastal─▒─č─▒n tan─▒s─▒ konulan hastanelerde anne ve babalar ├žocuk hakk─▒nda yeterince bilgilendirilememekte ve yard─▒m alabilecekleri kurumlar hakk─▒nda yeterince y├Ânlendirilmemektedirler. Bu da aileleri ├žaresiz b─▒rakmaktad─▒r. Halbuki hasta yak─▒nlar─▒n─▒n duygusal ve maddi y├╝klerini azaltman─▒n ├Ânemli bir boyutu aileleri hastal─▒k ile ilgili bilgilendirmektedir. Hasta ailesi ile i┼čbirli─či kurabilmenin en ├Ânemli noktas─▒ sempati duyabilmek, hastan─▒n tedavisinde ve g├╝├žlerinin geli┼čtirilebilmesinde ailenin yan─▒nda oldu─čumuzun hissettirilmesidir.

Kas Hastalıkları ve Çocuklar

Hastal─▒─č─▒n olmad─▒─č─▒ d├Âneme sa─čl─▒kl─▒ d├Ânem denir. ├çocuklarda sa─čl─▒k ba┼čar─▒l─▒ uyum s├╝recini, b├╝y├╝me ve geli┼čme d├Âneminin g├Âstergesidir. Hastal─▒k ise uyumda yetersizlik veya dengeyi sa─člama ├žabas─▒nda y─▒k─▒lma g├Âstergesi olup bu s├╝rede b├╝y├╝me ve geli┼čmede bozukluklar ve yetersizliklerin g├Âr├╝lebildi─či bir d├Ânem olarak kabul edilebilir. Hastal─▒─č─▒n etkisi ├žocu─ča, aileye, hastal─▒─ča, ├ževreye ba─čl─▒ birbirini etkileyen de─či┼čkenlere ba─čl─▒d─▒r. ├çocu─čun okul ya┼čant─▒s─▒n─▒ etkileyen herhangi bir hastal─▒k ├Ânemli bir stres kayna─č─▒d─▒r. Erkekler atletik yeteneklerini, k─▒zlar ise arkada┼č gruplar─▒ndan farkl─▒ k─▒lan hastal─▒klara daha ├žok tepki g├Âsterirler.

Kas hastal─▒klar─▒nda ├žocuklarda yeti kayb─▒ s├Âz konusudur. Bu yeti kay─▒plar─▒ baz─▒ ├žocuklarda engelleme olu┼čturur. ├ľrne─čin, hareket k─▒s─▒tl─▒l─▒─č─▒ olan bir ├žocuk okul aktivitelerine ve oyunlara kat─▒lamaz. Dolay─▒s─▒yla bu engelleme ├žocu─čun fiziksel ve sosyal ├ževresi ile olan ili┼čkilerini, uyumunu bozucu nitelikte olur.

├ľzellikle duygusal problemlerin olu┼čumunu da ├žocu─čun ki┼čilik yap─▒s─▒ ├Ânemli rol oynar. Kayg─▒s─▒z, d─▒┼čad├Ân├╝k, dert etmeyen ve hemen y─▒k─▒lmayan ├žocuklar i├žekapan─▒k, kendini be─čenen ve narsistik ├žocuklara g├Âre daha az problemle kar┼č─▒ kar┼č─▒ya kal─▒r. ├çocuktaki farkl─▒ yetenek ve beceri zenginli─či sorun olu┼čumunu azalt─▒rken, ├žekici olmamak gibi belirgin ├Âzellikleri art─▒rmaktad─▒r.

Hastal─▒─ča uyum sa─člayamayan ├žocuk ve ad├Âlesanlar da ├╝├ž farkl─▒ davran─▒┼č bi├žimi g├Âzlenebilir.

Birincisi; Korku, durgunluk, d─▒┼č d├╝nyaya ilginin azalmas─▒ ve ├Âzellikle anneye olan a┼č─▒r─▒ ba─č─▒ml─▒l─▒kla karakterizedir. Bu ├žocuklar─▒n anneleri yo─čun ├╝z├╝nt├╝ ve ├žocuklar─▒na kar┼č─▒ a┼č─▒r─▒ koruyucu bir tutum i├žindedirler. Beslenme, v├╝cut bak─▒m─▒, uyku d├╝zeni ve ila├ž kullan─▒m─▒ annesinin kontrol├╝ alt─▒ndad─▒r. Bu tutum ├žocu─čun ba─č─▒ms─▒zl─▒─č─▒n─▒ kazanmas─▒n─▒ engeller.

─░kincisi; Fazlaca ba─č─▒ms─▒z, yasaklara kar┼č─▒ cesur ve riskli aktivitelere giren ├žocuklardan olu┼čur. B├Âyle ├žocuklar ger├žek korku ve tehlikelere kar┼č─▒ inkar mekanizmas─▒n─▒ kullan─▒rlar. O zaman ger├žeklik duygusu bozulur ve adeta meydan okurcas─▒na korkulan durumlar─▒ aramaya ba┼člarlar. Bu ├žocuklar fazlaca merakl─▒ ve su├žu gizleyen anneler taraf─▒ndan yeti┼čtirilmi┼člerdir.

├ť├ž├╝nc├╝s├╝; Konjenital anomaliye sahip ├žocuk ve ad├Âlesanlard─▒r. Bunlar utanga├ž g├Âr├╝n├╝ml├╝, yaln─▒z ├žabuk i├žerleyen ve normal insanlara kar┼č─▒ d├╝┼čmanca tav─▒r sergileyebilen ve uyumsuzlu─čun daha az g├Âr├╝nd├╝─č├╝ ├žocuklard─▒r. Bu ├žocuklar─▒n anneleri genellikle ├Âzr├╝ nedeniyle ├žocu─ču sosyal ├ževreden soyutlama ├žabas─▒nda olan annelerdir.

Kronik hastal─▒klar ├žocu─čun oldu─ču kadar ailesinin de ya┼čam kalitesini etkiler. ├çocu─čun fiziksel hastal─▒─č─▒ aile i├žinde fiziksel, psikolojik ve sosyal sorunlar do─čurur. Bu ├žocuklar da karde┼člerine kar┼č─▒ agresif davran─▒┼člar, depresif tepkiler ve sosyal geri ├žekilme g├Âr├╝lmektedir.

├çocu─čun kronik hastal─▒─ča verece─či psikolojik tepkiler baz─▒ yazarlar taraf─▒ndan depresyon, agresyon, ├Âzellikle erkek ├žocuklarda g├Âr├╝len kar┼č─▒ cins gibi davranma, bunalt─▒, ba─č─▒ml─▒l─▒kta artma, a┼ča─č─▒l─▒k duygusunu ya┼čama ve sosyal geri ├žekilme olarak s─▒n─▒fland─▒r─▒lm─▒┼čt─▒r. ├çocuk bu hastal─▒kla birlikte ya┼čamay─▒ ├Â─črenmek zorundad─▒r.

─░nsan davran─▒┼člar─▒ ya┼čam─▒ s├╝rd├╝rme ve kendini ger├žekle┼čtirme e─čiliminden kaynaklan─▒r. Birey yok olmaya ve bozulmaya kar┼č─▒ direnir ve t├╝m kal─▒tsal olanaklar─▒n─▒ kullanma bilme ve geli┼čtirme yolunda ├žaba harcar. Bu ├žaba insanda gerek bedensel ve gerekse psikolojik d├╝zeyde birlikte g├Âr├╝l├╝r. ├ľrne─čin, fizyolojik d├╝zeyde bak─▒ld─▒─č─▒nda kan ┼čekeri ├ž─▒kt─▒─č─▒nda veya d├╝┼čt├╝─č├╝nde bunun normal d├╝zeye getirilebilmesi i├žin ├žabalar. Psikolojik d├╝zeyde bir ├Ârnek vermek gerekirse birey belirli bir dengeyi korumak i├žin ├žaba g├Âsterir. Bedensel de─či┼čim gibi psikolojik dengenin bozulmas─▒ da bireyin i┼člevlerinde ├Ânemli aksakl─▒klar yarat─▒r. Ya┼čam─▒ s├╝rd├╝rme ve kendini ger├žekle┼čtirme ├žabalar─▒ ba┼čar─▒l─▒ olamazsa uyumsuz davran─▒┼člar g├Âr├╝l├╝r.

Sizlerin hastal─▒─č─▒ ilerleyici kas erimesi ve kuvvet azl─▒─č─▒ ile seyreden ve eklem hareketlerinde k─▒s─▒tlama, kas k─▒sal─▒klar─▒, solunum kapasitesinde azalma, omurga ve ekstremitelerde ┼čekil bozukluklar─▒na yol a├žar. T├╝m bunlar aile ve hasta ├╝zerinde ruhsal travmaya neden olur. ─░lerleyici ├Âzellikteki kas hastal─▒klar─▒n ┼čiddeti ve etkiledi─či alanlara g├Âre de─či┼čik tiplerde fonksiyonel yetersizliklere yol a├žmaktad─▒r. Bu yetersizlikler hasta ki┼činin normal bir ya┼čam s├╝rmesini engellemektedir.

Bireyin varolu┼čunu ve geli┼čimini s├╝rd├╝rebilmesi i├žin baz─▒ temel gereksinimlerinin kar┼č─▒lanmas─▒ gerekir. ─░nsan─▒n temel gereksinimleri, bedensel ve psikolojik olarak iki ana grupta toplan─▒r. Bizim konumuz psikolojik gereksinimlerdir. ─░nsan─▒n psikolojik gereksinimlerini tan─▒mlamak bedensel gereksinimlerinde oldu─ču kadar kolay de─čildir. Bir insandan di─čerine de─či┼čebilen psikolojik gereksinimlerin her insanda ortak olan baz─▒ y├Ânleri de vard─▒r.

─░nsan, bir par├žas─▒ oldu─ču evrendeki d├╝zeni kendi ya┼čam─▒nda da arar. Kendi ya┼čam─▒nda denge ve d├╝zeni yaratamam─▒┼čsa, i├žine girdi─či yeni durumlar─▒ ve eylemlerinin sonu├žlar─▒n─▒ de─čerlendirmede g├╝├žl├╝─če d├╝┼čer. ─░nsan kar┼č─▒la┼čt─▒─č─▒ sorunlarla ba┼č edebilecek yeterlilikte olmak ister. Yeterlilik duygusu ki┼činin bedensel, zihinsel, duygusal ve toplumsal alanlarda geli┼čtirebildi─či yeteneklerine ba─čl─▒d─▒r. Yeterlilik ve yeteneklilik insana gerekli olan g├╝veni sa─člar.

─░nsan─▒n temel psikolojik gereksinimlerinden biri de, di─čer insanlarla sevgi al─▒┼čveri┼činde bulunmak ve dost├ža ili┼čkiler kurabilmektir. Bunun yan─▒ s─▒ra ki┼či i├žinde ya┼čad─▒─č─▒ grup ├╝yeleri taraf─▒ndan kabul edilme ve onaylanma gereksinimini de duyar. Yeterlik ve toplum taraf─▒ndan onaylanma ki┼čide ├Âz de─čer duygusunu g├╝├žlendirir ve kimlik kavram─▒n─▒n geli┼čmesini sa─člar. ─░nsan bu temel ├╝zerine kendi gizil g├╝├žlerini olumlu bir bi├žimde kullanma ve ger├žekle┼čtirme olana─č─▒n─▒ bulur. Ne var ki, toplumun kendi de─čerlerine g├Âre koymu┼č oldu─ču s─▒n─▒rlar vard─▒r ve baz─▒ alanlarda ├╝yelerini destekleyen toplum, di─čer baz─▒ alanlarda onlar─▒ engeller. Farkl─▒l─▒─č─▒ olan insanlar─▒n kar┼č─▒la┼čt─▒klar─▒ en b├╝y├╝k sorun, kendileri i├žin saptad─▒klar─▒ umut d├╝zeyinin ger├žek d─▒┼č─▒ olmas─▒d─▒r. ─░nsanlar ula┼čmak istedikleri ama├žlar─▒n─▒ kendi gizil g├╝├žlerine g├Âre ya ├žok y├╝ksek veya ├žok al├žak bir d├╝zeyde tasarlarlar. Dolay─▒s─▒yla, geli┼čtirdikleri ve uygulad─▒klar─▒ y├Ântemlerde de ger├žek d─▒┼č─▒ oldu─čundan, geli┼čim d├Ânemlerinden birinde saplan─▒p kal─▒r, umut ettikleri d├╝zeye hi├žbir zaman ula┼čamazlar. Kas hastas─▒nda, tan─▒ a┼čamas─▒ndan ba┼člayarak tedavi a┼čamas─▒n─▒n t├╝m├╝nde de─či┼čik emosyonel ve davran─▒┼čsal tepkiler ortaya ├ž─▒kar. Bu tepkilerin t├╝m├╝n├╝n psikopatolojik olarak de─čerlendirilmesi veya hepsinin normal olarak kabul edilmesi yanl─▒┼čt─▒r.

Toplumun kas hastal─▒klar─▒n─▒ alg─▒lamas─▒, hekimin hastal─▒─č─▒ alg─▒lamas─▒, hastan─▒n kendini ve hastal─▒─č─▒ alg─▒lamas─▒n─▒ etkiler. Hastan─▒n ve ailelerinin hastal─▒k konusunda bilgilendirilmi┼č olmalar─▒, tedavi y├Ântemlerini bilmeleri, sessiz tutumun a┼č─▒lmas─▒nda ve hastan─▒n uyum ├žabas─▒n─▒n geli┼čtirilmesinde katk─▒ sa─člamaktad─▒r.

Hastan─▒n ki┼čilik yap─▒s─▒, emosyonel olgunluk d├╝zeyi, ba┼č etme potansiyeli, hastan─▒n ya┼čam d├Ânemi ├Ânemlidir. Hastal─▒─č─▒n tan─▒s─▒, organ tutumu, hastal─▒─č─▒n geli┼čimi, yap─▒lan tedaviler, tedavilerden al─▒nan sonu├žlar hasta ve hastal─▒─č─▒n prognozu a├ž─▒s─▒ndan de─čerlidir.

Tan─▒y─▒ ├Â─črenmek, sevilen birinin ani kayb─▒ ile ayn─▒ etkiyi yapar.

Hastada yaratt─▒─č─▒ korku odaklar─▒ ┼č├Âyle s─▒ralanabilir:

├ľzsayg─▒n─▒n azalmas─▒
Bedensel ├Âz├╝r
Beden g├Âr├╝nt├╝s├╝nde bozukluk
├çevreye, ki┼čilere ba─č─▒ml─▒l─▒k
─░┼če yaramama duygusu
Ki┼čiler aras─▒ ili┼čkilerde bozukluk
Hareket ├Âzg├╝rl├╝─č├╝n├╝n k─▒s─▒tlanmas─▒
Ya┼čam─▒n tehdidi
Beden b├╝t├╝nl├╝─č├╝n├╝n bozulmas─▒
Gelece─če y├Ânelik planlar─▒n bozulmas─▒
Sosyal rol ve etkinliklerin de─či┼čimi
Yeni ortamlara uyum g├╝├žl├╝─č├╝ ├žekme
Cinsel sorunlar

Kas Hastalar─▒ Tan─▒ Konduktan Sonra Neler Hisseder:

├ľfke
┼×ok
Elem
Hayal k─▒r─▒kl─▒─č─▒
Kendi kendine ac─▒ma

Fiziksel hastal─▒─č─▒n tan─▒s─▒ ne olursa olsun, tan─▒n─▒n ard─▒ndan hasta kendini yetersiz, aciz, beceriksiz biri olarak g├Âr├╝r. Bu bak─▒┼č a├ž─▒s─▒ “Ben ba┼čkalar─▒n muhta├ž olacak birisi miyim?” t├╝r├╝nden negatif d├╝┼č├╝nceler ortaya ├ž─▒kar. Depresif fiziksel hasta, ├ževresini; onu reddeden, ondan a┼č─▒r─▒ beklentileri olan, onda yoksunluk yaratan negatif d├╝┼č├╝ncelerle de─čerlendirilebilir. “Beni kimse anlam─▒yor?”, “Bana yard─▒mc─▒ olam─▒yorlar.”, “Herkes beni terk etti.”….gibi. Gelece─če ili┼čkin olumsuz beklentiler i├žindedir. Gelece─či ├╝mitsiz, de─čersiz ve anlams─▒z g├Âr├╝r.

Kas hastal─▒klar─▒n─▒n herhangi birisiyle y├╝z y├╝ze kalan birey s─▒kl─▒kla bilinmeyen belirsiz bir gelecekle kar┼č─▒ kar┼č─▒ya olman─▒n yaratt─▒─č─▒ tehdidin yan─▒ s─▒ra, hastal─▒─ča kar┼č─▒ sava┼čamayaca─č─▒ gibi inan├žlar da ta┼č─▒r. Bu durumdaki pek ├žok insan kendisiyle ilgili bir ├Ân kestirimde bulunarak kendisini adeta kitler ve ├Âl├╝me terk eder.

Hastan─▒n olabildi─čince iyi ya┼čamas─▒na, y├╝z y├╝ze geldi─či ┼čey neyse onunla kar┼č─▒la┼čmas─▒na yard─▒mc─▒ olmak ├Ânemlidir. Bu hastalar i├žin ├╝mit, bak─▒m, destek, sevilmek ve sevmek ├žok ├Ânemlidir.

Zorlanma ÔÇô Stres

─░nsan gereksinimlerini her zaman kolayl─▒kla gideremez. Doyum ararken kendi i├žinden ya da ├ževresinden gelen engellerle kar┼č─▒la┼č─▒r ve zorlan─▒r. Zorlanma ula┼č─▒lmak istenilen amaca do─čru yol al─▒rken bir engellenme ile kar┼č─▒la┼čma sonucu ortaya ├ž─▒kabilir; g├╝nl├╝k ya┼čamda engellerle s├╝rekli olarak kar┼č─▒la┼č─▒r. Zorlanma, bir engellenme ile kar┼č─▒la┼čma yerine, iki ama├ž ya da gereksinim aras─▒nda bir se├žim yapma zorunlulu─čunun yaratt─▒─č─▒ ├žat─▒┼čma ┼čeklinde belirebilir. B├Âyle bir durumda bir amac─▒n se├žilmesi, di─čer amac─▒n engellenmesi ile sonu├žlan─▒r. ├ť├ž├╝nc├╝ bir zorlanma t├╝r├╝, ki┼činin belirli bir amaca ula┼čma ├žabas─▒n─▒n s├╝rekli bir bask─▒ alt─▒nda olmas─▒d─▒r. Bask─▒ ├ževreden geldi─či gibi i├žsel kaynakl─▒da olabilir. Herhangi bir durumda bu ├╝├ž t├╝r zorlanmadan yaln─▒z biri, bazen ikisi ya da ├╝├ž├╝ birden g├Âr├╝n├╝r.

Zorlanma durumlar─▒ insanda baz─▒ duygular yarat─▒r. Bireyin engellenmeye kar┼č─▒
geli┼čtirdi─či duygu k─▒zg─▒nl─▒kt─▒r. K─▒zg─▒nl─▒k duygusu ki┼čiyi at─▒l─▒m yapmaya ya da sald─▒rgan davran─▒┼ča y├Âneltir. E─čer s─▒k s─▒k engellemelerle kar┼č─▒la┼č─▒rsa k─▒zg─▒nl─▒k duygusu d├╝┼čmanl─▒k duygusuna d├Ân├╝┼č├╝r. D├╝┼čmanl─▒k duygusunun i├žinde engelleme yaratan ki┼čiyi ya da ki┼čileri incitme, onlara zarar verme ya da ortadan kald─▒rma iste─či vard─▒r. K─▒zg─▒nl─▒k ve d├╝┼čmanl─▒k duygular─▒ y├Ânetilmesi en g├╝├ž duygulard─▒r.

Ki┼či zorlanma ile kar┼č─▒la┼čt─▒─č─▒nda durumla ba┼č edebilme g├╝c├╝n├╝ kendisinde bulursa ├žabaya y├Ânelik bir davran─▒┼č bi├žimini g├Âsterir ve i├žinde bulundu─ču duruma uyum yapmaya ├žal─▒┼č─▒r. Kendini yetersiz buldu─ču durumlarda ise, savunmaya y├Ânelik tepkiler geli┼čtirir.

├çabaya y├Ânelik tepkiler zorlanma durumunun yaratt─▒─č─▒ ko┼čullarla ba┼ča ├ž─▒kma amac─▒n─▒ g├╝der. Bu tepkiler genellikle at─▒l─▒m, ├žekilme ya da uzla┼čma bi├žimindedir.

At─▒l─▒m; amaca ula┼čabilme yolundaki engelleri ortadan kald─▒rmaya y├Ânelinir ve normal ko┼čullarda ki┼čiye yap─▒c─▒ bir nitelik katar. K─▒zg─▒nl─▒k ve d├╝┼čmanl─▒k duygular─▒ ile birlikte geli┼čtirilen bir at─▒l─▒m genellikle toplumun onaylamad─▒─č─▒ sald─▒rgan ve y─▒k─▒c─▒ davran─▒┼člara yol a├žar.

Bazen b├Âyle zorlanma durumlar─▒ ortaya ├ž─▒kabilir ki bu durumdan ├žekilme en ger├žek├ži ├ž├Âz├╝m yoludur. Zorlanma ile kar┼č─▒la┼č─▒lan alan terk edilir ve yenilgi kabul edilir veya varolan duruma duygusal kat─▒l─▒m oran─▒ azal─▒r. At─▒l─▒m ya da ├žekilme tepkileri ile ├ž├Âz├╝mlenemeyen durumlarda kullan─▒lan bir di─čer tepki bi├žimi uzla┼čmad─▒r. Uzla┼čma yolu se├žildi─činde, zorlanma yaratan duruma yakla┼č─▒m bi├žimi de─či┼čir ya da ilk amac─▒n yerine ge├žecek ba┼čka bir ama├ž bulunur. B├Âylece ilk tasarlanm─▒┼č olan farkl─▒ bir yolda doyum sa─članm─▒┼č olur. Genellikle insanlar uzun s├╝re ortadan kald─▒r─▒lamayan engellerle kar┼č─▒la┼čt─▒klar─▒nda ilk isteklerinden giderek vazge├žer ve onun yerine ge├žecek ama├žlar─▒ kabul etme e─čilimi g├Âsterirler.

Bir zorlanman─▒n a─č─▒rl─▒─č─▒, bireyin yeni duruma uyumu i├žin yapmas─▒ gereken de─či┼čikliklerin niteli─čine ve zorlanman─▒n ortaya ├ž─▒kt─▒─č─▒ ├ževrenin ko┼čullar─▒na ba─čl─▒d─▒r. Zorlanman─▒n ├žoklu─ču bireyin uyum yapma yetene─čini k─▒s─▒tlar. ─░nsan bazen ayn─▒ d├Ânemde ├žok say─▒da sorunla birden kar┼č─▒la┼č─▒rsa bu olaylar─▒n her biri ile ayn─▒ zamanda kar┼č─▒la┼čt─▒─č─▒nda ula┼čabilece─činden daha fazla bir zorlanma alt─▒nda kal─▒r.

Anksiyete

Anksiyete, ger├žeklikle ba─člant─▒s─▒ olmayan korku olarak basit├že tan─▒mlan─▒r. ├ľrne─čin, bir anne ├žocu─čunun y├╝z├╝nde ├ž─▒kan bir sivilceden ├Âlece─čini d├╝┼č├╝n├╝rse bu anksiyete, ama y├╝ksek ate┼čli bir hastal─▒ktan bu endi┼čeyi duyarsa korkudur.

Anksiyete ye e┼člik eden di─čer belirtiler genellikler, dikkat toplayamama, karar verme g├╝├žl├╝─č├╝, a┼č─▒r─▒ duyarl─▒l─▒k, umutsuzluk, uyku bozukluklar─▒, a┼č─▒r─▒ terleme ve s├╝rekli kas gerilimidir.

Anksiyete ki┼činin s├╝rekli bir gerilim, ├╝z├╝nt├╝ ve tedirginlik i├žinde ya┼čamas─▒na neden olur. Anksiyeteli ki┼či di─čer ki┼čilerle olan ili┼čkilerinde a┼č─▒r─▒ duyarl─▒d─▒r, kendini yetersiz bulur ve kolayca ├ž├Âk├╝nt├╝ye girer, dikkatini toplayamad─▒─č─▒ ve yanl─▒┼č yapmaktan korktu─ču i├žin karar vermek ona ├žok g├╝├ž gelir. ├ľzellikle boyun ve omuz b├Âlgelerinde daha ├žok duyulan kas geriliminden, s─▒k idrar yapmadan, uyku g├╝├žl├╝─č├╝nden ve k├Ât├╝ r├╝yalardan yak─▒n─▒l─▒r. S├╝rekli terlenir, avu├ž i├žleri ─▒slak ve so─čuktur, g├Âr├╝n├╝r bir neden ortada yokken kan bas─▒nc─▒ ve nab─▒z h─▒z─▒ artabilir, kalp ├žarp─▒nt─▒lar─▒ olabilir.

Ki┼činin i┼čleri yolunda gitse de kayg─▒l─▒d─▒r.

Belirsiz kayg─▒lar ve genel duyarl─▒k onun s├╝rekli s─▒k─▒nt─▒ ve tedirgin olmas─▒na, umudunu kolayca yitirmesine yol a├žar. B├╝y├╝k g├╝├žl├╝kle karar verebilse dahi, bu karar─▒n sonu├žlar─▒, yapm─▒┼č olabilece─či yanl─▒┼člar ve bunlar─▒n do─čuraca─č─▒ olumsuz etkiler ├╝zerinde a┼č─▒r─▒ bir kayg─▒ yarat─▒r.

Bu insanlar─▒n ├╝z├╝nt├╝ konusu yaratmada ki imgelem g├╝├žleri sonsuzdur; bir ├╝z├╝nt├╝ konusu ortadan kalkt─▒─č─▒ an, yeni bir sorun bulunur. ├ťz├╝nt├╝ler gece yata─ča girdikten sonrada bitmez. G├╝nl├╝k olaylar gibi kayg─▒lara, ge├žmi┼čte yap─▒lm─▒┼č yanl─▒┼člara ve gelecekte ortaya ├ž─▒kabilecek g├╝├žl├╝kler eklenir. T├╝m d├╝┼č├╝nceler sona erip de uykuya dal─▒nd─▒─č─▒nda, silahl─▒ adamlar taraf─▒ndan kovalanma, y├╝ksek yerden d├╝┼čme, d├╝┼čmanlardan ka├žarken bacaklar─▒n yava┼č hareket etmesi gibi anksiyete r├╝yalar─▒ g├Âr├╝l├╝r. E─čer ki┼či bu duygularda kurtulabilmek amac─▒yla a┼č─▒r─▒ derecede uyku ilac─▒ al─▒rsa ya da alkol kullan─▒rsa durum daha karma┼č─▒k bir durum al─▒r.

Nevroz

Bir insan ├ževresindeki olaylar─▒ s├╝rekli olarak yanl─▒┼č yorumlamakta ise, ├žo─ču kimsenin ola─čan kar┼č─▒lad─▒─č─▒ durumlarda kayg─▒ya kap─▒l─▒yorsa ve sorunlar─▒ ├ž├Âzmek i├žin ├žaba g├Âsterece─či yerde onlar─▒ g├Ârmezlikten geliyorsa, davran─▒┼člar─▒ nevrotik olarak nitelendirilir. ─░lgin├ž y├Ân, ├žo─ču kez b├Âyle bir ki┼činin kendisinin de davran─▒┼člar─▒n─▒ mant─▒k d─▒┼č─▒ ve uyumsuzlu─čunun fark─▒nda olu┼čudur. Nevrotik davran─▒┼člar uyumsuz niteliklerine kar┼č─▒n, ki┼činin d├╝nyay─▒ alg─▒lamas─▒nda ├Ânemli sapmalar ve ileri derecede bir ki┼čilik bozulmas─▒ yaratmaz. Nevrotikler daha ├žok kayg─▒l─▒, mutsuz ├ževresi ile olan ili┼čkilerinde etkisiz ve genellikle bir hastanede yatmalar─▒n─▒ gerektirecek denli a─č─▒r olmasa da ├žo─ču kez bir hekime ba┼čvurmalar─▒ gerekir.

Nevrotik davran─▒┼člar bireyde yerle┼čmi┼č bir k─▒s─▒r d├Âng├╝ s├╝recinin ├╝r├╝n├╝d├╝r. Bu s├╝recin i├žinde birey, yetersizlik ve a┼ča─č─▒l─▒k duygular─▒ i├žindedir; g├╝nl├╝k, ola─čan sorunlar─▒ ├╝rk├╝t├╝c├╝ buldu─čundan s─▒k s─▒k anksiyete duygular─▒na kap─▒l─▒r, zorlanma durumlar─▒n─▒ yenmek i├žin ├žaba g├Âsterece─či yerde savunma y├Ântemlerini kullanarak onlardan ka├ž─▒nmak ister, kendi ├ž─▒karlar─▒na kar┼č─▒t olan davran─▒┼člar─▒n─▒n ve yedek ├ž├Âz├╝m yollar─▒n─▒ g├Âsterebilmesini engelleyen kat─▒l─▒─č─▒n─▒n fark─▒nda de─čildir. Ben merkezci─či nedeniyle yak─▒n ili┼čkiler kuramaz. Sorunlar─▒n─▒ ├ž├Âzme ├žabas─▒ g├Âsterememesinin yaratt─▒─č─▒ su├žluluk duygular─▒ ya┼čam─▒nda arad─▒─č─▒n─▒ bulamama ve mutsuzluk varl─▒─č─▒na egemendir. Bir insanda t├╝m nevrotik ├Âzellikler birlikte bulunmaya bilir ve nevrotik davran─▒┼člar bir ki┼čiden di─čerine olduk├ža b├╝y├╝k farkl─▒l─▒klar g├Âsterebilir.

Ki┼čilerin ta┼č─▒d─▒─č─▒ ├Âzelliklerinin do─čal bir sonucu olarak, ki┼či s├╝rekli olarak di─čer insanlardan destek aramaya y├Ânelir. Yenilgi gibi ba┼čar─▒da getirdi─či sorumluluktan ├Ât├╝r├╝, ki┼čide yetersizlik duygular─▒na ve yetersizli─čin ortaya ├ž─▒kaca─č─▒ korkular─▒na yol a├žabilir.

Nevrotik ki┼činin temel ya┼čam bi├žimi, g├╝nl├╝k ya┼čam─▒n sorunlar─▒ ile u─čra┼čmaktan ├žok, onlardan ka├ž─▒nmaya y├Âneliktir. ├ço─ču kez bedensel yak─▒nmalar ba┼čar─▒s─▒zl─▒klara neden olarak g├Âsterilir. T├╝m d├╝┼č├╝nce ve davran─▒┼člar, anksiyete ve yetersizlik duygular─▒ ile kar┼č─▒la┼čmay─▒ sa─člayacak bir yap─▒dad─▒rlar. Ne var ki bu ka├ž─▒nma davran─▒┼člar─▒, ├žo─ču kez geli┼čimi engelledi─či gibi, temelde var olan g├╝├žl├╝klerin giderek daha fazla peki┼čtirilmesi ile sonu├žlan─▒r.

Depresyon

Depresif duygu durum ve ilgi kayb─▒ ya da zevk al─▒nan etkinliklerden art─▒k zevk al─▒nam─▒yor olmas─▒, depresyonun anahtar semptomlar─▒d─▒r. Hastalar kendilerini h├╝z├╝nl├╝, kederli, umutsuz ya da de─čersiz hissettiklerini s├Âyleyebilirler. Hasta i├žin depresif duygu durum, ├žok ola─čan kabul edilebilecek ├╝z├╝nt├╝ duygusundan ├žok ayr─▒ bir niteli─či vard─▒r. Hastalar ├žo─ču kez depresif duygu durumu “IZDIRAP VEREN DUYGUSAL B─░R A─×RI” imi┼č gibi tan─▒mlarlar.

Hastalar bazen a─člayamad─▒klar─▒ndan yak─▒n─▒rlar. Di─čer yandan, depresyondaki kimi hastalar bazen depresyonun fark─▒nda de─čillermi┼č gibi g├Âr├╝n├╝rler, ancak bununla birlikte ailelerinden, arkada┼člar─▒ndan ve daha ├Ânce ilgilendikleri etkinliklerinden uzak dururlar. Depresyondaki hastalar─▒n hemen hepsi (%97) g├Ârevlerini yapmada zorluk do─čuran, okulda ve i┼čte ba┼čar─▒s─▒zl─▒kla sonu├žlanan bir enerji azl─▒─č─▒ndan ve yeni tasar─▒lar kurmak i├žin istek azl─▒─č─▒ndan yak─▒n─▒rlar.
Hastalar─▒n %80’i uyku sorunlar─▒ oldu─čundan yak─▒n─▒rlar. Hastalar genellikle erken uyan─▒rlar ve gece s─▒k uyan─▒rlar ve “sorunlar─▒”yla ilgili olarak d├╝┼č├╝ncelere dalarlar. Hastalar─▒n pek ├žo─čunda i┼čtah azalmas─▒ ve kilo kayb─▒ vard─▒r. Ancak baz─▒ hastalarda i┼čtah artmas─▒ ve a┼č─▒r─▒ uyuma g├Âr├╝l├╝r. Hastalar─▒n semptomlar─▒nda sabahlar─▒ bir artma ve ak┼čama do─čru bir azalma g├Âr├╝l├╝r. D├╝┼č├╝ncelerini belirli bir konu ├╝zerinde yo─čunla┼čt─▒rma yetene─činde azalma (hastalar─▒n %84’├╝) ve d├╝┼č├╝nce bozukluklar─▒ (%67’si) gibi kognitif semptomlar g├Âr├╝lebilir.

Depresyondaki hastalar─▒n yakla┼č─▒k ├╝├žte ikisi intihar etmeyi d├╝┼č├╝n├╝r ve %10-15’i intihar giri┼čiminde bulunur. Hastalar genellikle d├╝zelmeye ba┼člad─▒klar─▒ ve intihar─▒ tasarlayabilecek ve bunu uygulayabilecek g├╝c├╝ kendilerinde bulduklar─▒ zaman intihar giri┼čiminde bulunurlar.

Depresyonun genel belirtileri ┼č├Âyle s─▒ralanabilir:

* Depresif duygu durumun varl─▒─č─▒, hastan─▒n kendisini, ├╝zg├╝n, kederli,
h├╝z├╝nl├╝, kasvetli, ne┼česiz, can─▒ s─▒kk─▒n, morali bozuk, mutsuz, ac─▒nacak
halde, peri┼čan, zavall─▒, dertli, ├žaresiz, bo┼čluktaym─▒┼č gibi, sinirli, d├╝┼č
k─▒r─▒kl─▒─č─▒na u─čram─▒┼č, ├ž├Âkk├╝n vb. s├Âzc├╝klerle tan─▒mlan─▒r.
* Hi├ž bir ┼čeyden zevk almama
* Enerji kayb─▒, yorgunluk-bitkinlik
* Konu┼čmada, d├╝┼č├╝ncelerde ve davran─▒┼člarda retardasyon
* ─░┼čtahta de─či┼čme; genellikle kilo kayb─▒ olur
* Uyku bozuklu─ču
* Somatik yak─▒nmalar
* Ajitasyon (huzursuzluk olarak ya┼čan─▒lan artm─▒┼č motor etkinlik)
* Cinsel ilgi ve etkinlikte azalma
* ─░┼če ya da yap─▒lan di─čer etkinliklere kar┼č─▒ ilgi kayb─▒
* De─čersizlik, kendini k├╝├ž├╝k g├Ârme, kendi kendini k─▒nama, utan├ž ya da su├žluluk duygular─▒
* “D├╝┼č├╝nmede yava┼člama” ya da ” D├╝┼č├╝ncelerinin karma┼č─▒k olmas─▒” yak─▒nmalar─▒yla d├╝┼č├╝nme ya da d├╝┼č├╝ncelerini belirli bir konu ├╝zerinde yo─čunla┼čt─▒rma yetisinde azalma
* Anksiyete
* Benlik sayg─▒s─▒nda azalma
* Çaresizlik duyguları
* Karamsarl─▒k ve umutsuzluk
* ├ľl├╝m d├╝┼č├╝nceleri ya da intihar giri┼čimleri

Bu belirtileri kendimizde g├Âzl├╝yorsak, bunlar─▒n kendi ba┼č─▒na ge├žmesini beklemeden veya kendi kendimize sava┼čmaktan vazge├žip bir uzmana ba┼čvurmak en do─čru yoldur.

├ľneriler ÔÇô Neler Yapabiliriz?

Hastal─▒─č─▒n─▒z─▒n tan─▒s─▒ kondu, medikal tedavisi planland─▒, doktorunuz hastal─▒k konusunda size, sizin hastal─▒─č─▒ tan─▒man─▒za yard─▒mc─▒ olacak t├╝m bilgileri verdi. Art─▒k birlikte ya┼čayaca─č─▒n─▒z hastal─▒─č─▒n─▒z─▒, yeni arkada┼č─▒n─▒z─▒ tan─▒yorsunuz. ┼×imdi sizler neler yapacaks─▒n─▒z? Var olan kapasitemizle ya┼čam─▒m─▒z─▒ en kaliteli hale getirmek sizim evimizde, ├Ânce ya┼čam─▒m─▒z─▒ kolayla┼čt─▒racak d├╝zenlemeler yapmal─▒y─▒z:

* Uygun yatak, tekerlikli sandalye se├žimini yapmal─▒y─▒z.
* Ev d├╝zenlenmesi hastan─▒n aktivitelerini ve mobilitesini artt─▒racak ve ba─č─▒ms─▒z k─▒lacak ┼čekilde tekrar g├Âzden ge├žirilmelidir. – Tuvalete tutunma barlar─▒ konulabilir
– Alafranga tuvalet tercih edilmelidir.
– D├╝┼čmeyi engellemek i├žin evin zemini kaygan olmamal─▒d─▒r.
– Ev tak─▒lmay─▒ ├Ânleyecek ┼čekilde d├╝zenlenmelidir.
– D├╝┼čme s├Âz konusu oldu─čunda yaralanmay─▒ engellemek i├žin sivri ve keskin
kenarl─▒ mobilyalar m├╝mk├╝n oldu─čunca kullan─▒lmamal─▒d─▒r.
* Hastan─▒n d─▒┼čar─▒ ├ž─▒kmas─▒ sorun oldu─ču i├žin g├╝n├╝ daha zevkli ge├žirmesi ev d─▒┼č─▒ ile ili┼čkisini kesmemesi, ayr─▒ca d─▒┼čar─▒ ├ž─▒kmas─▒n─▒n kolay olmas─▒ a├ž─▒s─▒ndan oturmak i├žin giri┼č katlar─▒ tercih edilmelidir.
* Kontrollere aksat─▒lmadan gidilmelidir.
* Aile hastas─▒n─▒ a┼č─▒r─▒ koruyucu bir tutum i├žine girmemelidir. Hastan─▒n yapabilece─či t├╝m i┼čleri yapmas─▒ i├žin olanak tan─▒nmal─▒d─▒r. Sorumluluk verilmeli, en ├Ânemli de toplumdan soyutlanmamal─▒d─▒r.
* Psikoterapiler genellikle anksiyete ve depresyonu azaltmada, ya┼čam kalitesini y├╝kseltmede, kendini iyi hissetme halinin artmas─▒nda yararl─▒ olur.
* Ya┼čam─▒ndaki her ┼čeyin kontrol├╝nden ├ž─▒kt─▒─č─▒ duygusu g├╝├žl├╝ olan kas hastalar─▒nda davran─▒┼čsal terapilere aktif kat─▒l─▒m kontrol duygusunu g├╝├žlendirmede yararl─▒d─▒r.
* Hastada g├Âr├╝lme potansiyeli y├╝ksek olan cinsel sorunlar, cinsel g├╝c├╝ ve ├žekicili─či ile ilgili gizli ya da a├ž─▒k korkular konusunda seks├╝el dan─▒┼čmanl─▒k yararl─▒ olur.
* Kas hastalar─▒n─▒n aileleri ikinci dereceden hastalar olarak tan─▒mlamak ve kas hastal─▒klar─▒n─▒ aile hastal─▒─č─▒ olarak d├╝┼č├╝nmek yanl─▒┼č olmaz. ├ç├╝nk├╝ ailelerin depresyon, anksiyete d├╝zeyleri hasta kadar y├╝ksektir. Ayr─▒ca hastal─▒ktan kendini sorumlu tutma, kendini su├žlama, hastan─▒n sorumlulu─čunu ├╝stlenme aileyi s─▒k─▒nt─▒ya sokar. Bu nedenle aile bireylerine terapi yap─▒laca─č─▒ gibi aile terapisi de yararl─▒ olur.

Kaynak:

Uzm. Psk. G├╝lden UMURTAK

%d blogcu bunu be─čendi: