1.        Devlet tiyatroları, gösterilerini özürlülere ücretsiz sunmaktadır.
   
      2.        Türk hava yolları ile seyahat halinde belirlenen esaslar doÄŸrultusunda özürlüler %40 indirimden yararlanabilir.
   
      3.        Devlet Demir Yolları ana hat yolcu trenleri ile seyahat halinde özürlüler %20 indirimden yararlanabilir.
   
      4.        Telsim (Cep Özel Engelliler) - Turkcell (Destekcell) Cep Telefonlarında GörüÅŸme Ücretinden Ä°ndirimli Olarak Yararlanılabilir.
   
      5.        Türk Standardları Enstitüsü ile birlikte özürlüler için özel düzenlemeleri içeren standartlar hazırlanmaktadır.
   
      6.        Özürlülerle ilgili sivil toplum örgütleri, 2908 sayılı kanuna göre dernekler, federasyonlar ve konfederasyon ÅŸeklinde örgütlenmiÅŸtir.
   
      7.        Özürlülerin profesyonel olarak spor yapmaları için devlet bakanlığına baÄŸlı özürlüler spor federasyonları vardır.
   
      8.        Oy kullanırken seçim kurullarının özürlüler için düzenleme yapmaları gerekmektedir. (572 sayılı Bazı Kanunlarda DeÄŸiÅŸiklik Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname Madde 26-27)
   
      9.        Belediyeler 572 sayılı kanun hükmünde kararname gereÄŸince özürlülere uygun düzenlemeleri standartlara uygun olarak yapmak zorundadır. (572 sayılı Bazı Kanunlarda DeÄŸiÅŸiklik Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname Madde 3-4)
   
      10.    Belediyeler toplu taşıma araçlarından özürlüleri ücretsiz veya indirimli olarak yararlandırmak zorundadır. (572 sayılı Bazı Kanunlarda DeÄŸiÅŸiklik Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname Madde 3-4)
   
      11.    1580 Sayılı Belediyeler ve 3030 sayılı BüyükÅŸehir Belediyeleri Yasası, belediyelere ait ve belediyeler tarafından iÅŸletilen veya kiraya verilen büfeler, otoparklar gibi iÅŸyerlerinin özürlüler tarafından iÅŸletilmesi konusunda kolaylık getirmiÅŸtir. (572 sayılı Bazı Kanunlarda DeÄŸiÅŸiklik Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname Madde 3-4)
   
      12.    18 yaşını bitirmiÅŸ ve herhangi bir yerden geliri olmayanlar emekli sandığına veya bulunduÄŸu yerdeki valilik veya kaymakamlık makamlarına baÅŸvuru yaparak 2022 sayılı yasa gereÄŸince aylık baÄŸlanmasını talep edebilir.
   
      13.    Özürlülerin kullandığı araç ve gereçler il ve ilçe sosyal yardımlaÅŸma ve dayanışma vakıfları tarafından karşılanabilmektedir. (572 sayılı Bazı Kanunlarda DeÄŸiÅŸiklik Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname Madde 17)
   
      14.    Ä°mar Mevzuatına ulaşılabilirlikle (fiziksel engellerin kaldırılmasıyla) ilgili hükümler eklenmiÅŸtir. buna göre, kaldırımlar, yaya yolları, konutlar ve umumi binalar özürlülerin ulaÅŸabilirliÄŸine uygun olarak yapılmak durumundadır.
   
      15.    Özürlüler H sınıfı sürücü belgesi alarak özel tertibatlı araç kullanabilirler.
   
      16.    H sınıfı sürücü belgesine sahip olan özürlüler yurt içinden aldıkları özel tertibatlı otomobillerde, katma deÄŸer vergisi indiriminden yararlanmakta ve taşıt alım vergisinden muaf tutulmaktadır.
   
      17.    H sınıfı sürücü belgesi olan özürlülerden uygun ÅŸartları taşıyanların yurt dışından getirtecekleri özel tertibatlı otomobiller için gümrük vergisi muafiyeti vardır.
   
      18.    El ve ayak fonksiyonunu tamamen yitirmiÅŸ bulunan özürlülerin yurt dışından getirtecekleri özel tertibatlı minibüsler gümrük vergisinden muaftır.
   
      19.    Sosyal Güvenlik kuruluÅŸlarınca karşılanan araç ve gereçlerin standartlara uygun olarak saÄŸlanması gerekmektedir. (572 sayılı Bazı Kanunlarda DeÄŸiÅŸiklik Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname Madde 20-22-23)
   
      20.    özürlü çocuÄŸun resmi veya özel eÄŸitim merkezlerinde aldıkları geliÅŸim ve eÄŸitime iliÅŸkin giderlerin bir kısmı çalışılan kurum, emekli sandığı ve sosyal sigortalar kurumu tarafından bütçe uygulama talimatları çerçevesinde karşılanmaktadır. emekli sandığına ve sosyal sigortalar kurumu’na baÄŸlı kiÅŸilerin çocuklarının özel eÄŸitimleri için 2002 yılı itibarı ile en fazla 245 milyon tl eÄŸitim yardımı yapılmaktadır.
   
      21.    YükseköÄŸretim kurumuna girmeye hak kazanan ve kayıt yaptırarak öÄŸretime baÅŸlayan öÄŸrenci ilk yılında bulunduÄŸu ilin valiliÄŸi bünyesindeki sosyal yardımlaÅŸma ve dayanışma vakfı’na baÅŸvurması durumunda, baÅŸbakanlık bursundan yararlandırılır.. ayrıca yardımcı ders araç gereçlerinin temini konusunda özürlü öÄŸrenciye destek verilmektedir.
   
      22.    Kredi ve Yurtlar Kurumu Genel MüdürlüÄŸünün öÄŸrenci yurtlarından özürlü öÄŸrenciler istemde bulunmaları halinde yararlanabilmektedirler.
   
      23.    Kredi ve Yurtlar Kurumu tarafından uygulanan harç ve öÄŸrenim kredisi tahsisinde %40 ve üzerinde özürlü olduÄŸunu belgeleyenlere öncelik tanımakta ve harç kredisinin geri ödenmesinde yönetim kurulu kararı ile %50 indirim yapılmaktadır.
   
      24.    2002/58 Sayılı BaÅŸbakanlık Genelgesi, özürlülere yönelik bir çok düzenlemenin uygulanmasını içermektedir.
   
      25.    4760 Sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu’nun 7. maddesine göre, II sayılı listedeki kayıt ve tescile tabi mallardan, münhasıran aracı sakatlığına uygun hareket ettirici özel tertibatı bulunanların malul ve sakatlar tarafından beÅŸ yılda bir defaya mahsus olarak bizzat kullanılmak üzere ve  %90 ve üstü oranda raporu bulunan tüm özürlüler yeni otomobil ve bir kısım ticari araçlarda ö.t.v.’den muaftırlar
   
      26.    197 Sayılı Motorlu Taşıtlar Vergisi Kanunu’nun 4. maddesine göre, bizzat maluller tarafından kullanılan ve  %90 ve üstü oranda raporu bulunan tüm özürlüler motorlu taşıtlar vergisinden müstesnadır.
   
      27.    Serbest meslek erbabı ve ücretli çalışan özürlü vatandaÅŸlarımız ile kendisi özürlü olmasa bile ailesinde özürlü kiÅŸi bulunan serbest meslek erbabı ile ücretliler vergi indiriminden yararlanırlar
   
      28.    Kamu kurumlarının sakat memur çalıştırma yükümlülüklerinin yerine getirilmesinin takip ve denetiminden BaÅŸbakanlık Devlet Personel BaÅŸkanlığı sorumlu ve yetkilidir
   
      29.    Kurumlarca özürlü vatandaÅŸlarımıza ayrılan boÅŸ devlet memuru kadroları için her yılın Nisan-Mayıs, Temmuz-AÄŸustos veya Ekim-Kasım dönemlerinde sınav açılmaktadır
   
      30.    Sınav duyuruları Devlet Personel BaÅŸkanlığı tarafından resmi gazetede, tirajı yüksek ulusal gazetelerde ve TRT Televizyon ve radyo kanalları aracılığıyla yapılmaktadır.kurumlar sınav duyurularında iÅŸin özelliÄŸi gerektirmediÄŸi sürece özür grupları arasında bir ayrım yapamayacağı gibi özür oranında da üst sınır getiremeyeceklerdir.
   
      31.    Sınavlarda özürün özelliÄŸine göre kurumların refakatçi bulundurması gereklidir. Ayrıca özür grupları dikkate alınarak sınav sorusu hazırlamak ve deÄŸerlendirmek üzere özel sınav kurulu oluÅŸturulur
   
      32.    Ä°ÅŸverenlerin belirli bir mesleÄŸi olan özürlüleri öncelikle meslekleri ile ilgili iÅŸlerde çalıştırmaları gerekmektedir
   
      33.    Kurum ve kuruluÅŸlar çalışma yerlerini özürlü vatandaÅŸlarımızın çalışmasını kolaylaÅŸtıracak ÅŸekilde düzenlemek gerekli tedbirleri almak ve özürlü vatandaÅŸlarımızın çalışmaları ile ilgili özel araç ve gereçleri temin etmek zorundadır
   
      34.    Ülkemizde özürlü vatandaÅŸlarımız için Türkiye iÅŸ Kurumu, Halk EÄŸitim Merkezleri, Mesleki EÄŸitim Merkezleri, Özel Dershaneler, Belediyeler ve özürlülerle ilgili dernek ve vakıflar tarafından meslek edindirme kursları açılmaktadır
   
      35.    Özürlü vatandaÅŸlarımızın çalıştığı kamu kurum ve kuruluÅŸu özelleÅŸtirme kapsamındaysa, kapatma ve tasfiye halleri dışında özürlü vatandaÅŸlarımız iÅŸten çıkartılamaz
   
      36.    ÖzelleÅŸtirme sonucunda özürlü vatandaÅŸlarımızın çalıştığı kurum veya kuruluÅŸun tasfiye edilmesi veya kapatması halinde iÅŸine son verirse bulunulan ildeki Türkiye Ä°ÅŸ Kurumuna baÅŸvurulmalıdır. Bu durumda iÅŸ kaybı tazminatı, kanunun diÄŸer çalışanlara tanıdığı hakların iki katı oranında ödenmektedir.
   
      37.    Meslek edindirme kurslarından yararlanan özürlü vatandaÅŸlarımıza iÅŸe yerleÅŸtirmede öncelik tanınır
   
      38.    Gerek kamu gerekse özel sektörde özürlü iÅŸçi olarak iÅŸ bulmayı saÄŸlayacak kurum Türkiye Ä°ÅŸ Kurumudur.
   
      39.    Özürlü iÅŸçiler, diÄŸer iÅŸçilere yapılan sosyal yardımlardan aynen yararlanırlar.
   
      40.    Toplu iÅŸ görüÅŸmelerinde özürlü iÅŸçiler aleyhine hükümler konulamaz.
   
      41.    Özürlü vatandaÅŸlarımız kendi iÅŸini kurduÄŸunda gelir vergisi indiriminden yararlanabilir
   
      42.    50 ve daha fazla iÅŸçi çalıştıran kamu %4, özel sektör iÅŸletmeleri % 3 özürlü çalıştırmak zorundadır.
   
      43.    Ceza paraları özürlü vatandaÅŸlarımızın istihdamı, mesleki eÄŸitim ve mesleki rehabilitasyonu için kullanılmaktadır.
   
      44.    yasal kotasının üstünde özürlü çalıştıran iÅŸverenleri sigorta primlerinin yarısı devlet tarafından karşılanmaktadır.
   
      45.    Türkiye’de 268 özel eÄŸitim okulu ve 351 özel eÄŸitim ve rehabilitasyon kurumu vardır.
   
      46.    Tüm Ä°llerde Rehberlik Ve AraÅŸtırma Merkezleri bulunmaktadır. özürlü çocuÄŸu olan aileler buralara baÅŸvurarak çocukları hakkında danışmanlık hizmeti alabilirler.
   
      47.    Okullarda kaynaÅŸtırma eÄŸitimine ağırlık verilmektedir.
   
      48.    Görme engellilere okul öncesi dönemde gündüzlü, ilköÄŸretim düzeyinde yatılı ve gündüzlü olarak eÄŸitim verilmektedir.
   
      49.    Ä°lköÄŸretim okulunu bitiren görme özürlü öÄŸrenciler öÄŸrenimlerine normal okullarda kaynaÅŸtırma yoluyla devam etmektedirler.
   
      50.    Braille yazılmış ortaöÄŸretim ders kitapları görme engelliler akÅŸam sanat ve basım evi matbaasında basılıp ihtiyaç sahiplerine talep halinde ulaÅŸtırılmaktadır
   
      51.    Ä°ÅŸitme engellilere okul öncesi, ilköÄŸretim ve ortaöÄŸretim düzeyinde gündüzlü ve yatılı olarak eÄŸitim hizmeti verilmektedir
   
      52.    Ä°ÅŸitme engelli öÄŸrenciler meslek liselerine sınavsız yerleÅŸebilmektedirler
   
      53.    Ortopedik özürlülere yatılı ve gündüzlü olmak üzere okul öncesi, ilköÄŸretim ve meslek lisesi düzeyinde eÄŸitim olanağı sunulmaktadır.
   
      54.    Zihinsel engelliler eÄŸitilebilir ve öÄŸretilebilir olarak iki ayrı grup okulda eÄŸitim almaktadırlar. bunlar özür derecelerine göre yapılandırılmış okullarda yada kaynaÅŸtırma okulları veya sınıflarında eÄŸitim alabilmektedirler.
   
      55.    Uzun süre hastanede yatan çocuklar için bazı hastaneler bünyesinde “hastane ilköÄŸretim okulları” bulunmaktadır.
   
      56.    Üniversite sınavı sırasında ortopedik ve görme özürü bulunanlar için uygun düzenlenmiÅŸ sınav mekanları hazırlanır, görme özürlüler ve az görenler için 30 dakikalık ek sınav süresi verilir, sınav sorularını okuyacak ve söylenecek yanıtları yazacak uygun eÄŸitimde ve düzgün diksiyonlu “yardımcı refakatçi” eÅŸliÄŸinde sınava girme olanağı tanınır.
   
      57.    Az gören üniversite öÄŸrencileri fakülte/yüksekokul/bölüm amirliklerine yazılı olarak baÅŸvurarak sınav sorularını büyük puntolu harflerle yazılmış olarak saÄŸlayabilirler.
   
      58.    Ülkemizde rehabilitasyon hizmeti, tıbbi rehabilitasyon merkezlerinde verilmektedir.
   
      59.    Ülkemizde hamilelik döneminde bebeÄŸin fiziksel ve zihinsel özürlü olup olmadığının saptanması amacıyla genetik danışma merkezlerinde genetik danışma hizmeti sunulmaktadır.
   
      60.    Ülkemizde Ankara ve Ä°stanbul’da olmak üzere özürlülere yönelik hizmet götüren iki diÅŸ kliniÄŸi bulunmaktadır.
   
      61.    Sosyal güvenlik kurumlarında BaÄŸ-Kur hariç olmaz üzere (SSK,Emekli Sandığı) iyileÅŸtirme hükümleri sayesinde engelsiz sigortalılara nazaran daha erken emekli olma imkanı saÄŸlanmıştır.
   
      62.    Trafik akışını engellememek koÅŸuluyla park etmeye elveriÅŸle alanlara araç park edebilirler. ( Özürlü Kimlik Belgesini aracın ön yüzünü görünecek ÅŸekilde asmanız önemle rica olunur.)

Kaynaklar
http://www.korlerfederasyonu.org.tr/haklar.htm