Konuşma, yeryüzündeki toplumların hepsinde birden kullanılan en yaygın iletişim şeklidir. Öyle ki konuşma dili yazı dilinden çok daha önceden beri kullanılmaktadır. Günümüzde bile bazı ilkel toplumlarda yazı dili yokken konuşma dili vardır. Bu bakımdan konuşma dili için “ İnsanlık tarihindeki en önemli buluştur. ” desek sanırım yerinde olacaktır.

Konuşma, kişinin kendisi ve çevresiyle dengeli ilişki kurma ve sürdürmesine yarayan geleneksel sesli sembollerin yer aldığı bir iletişim sistemidir ( Özsoy, 1971 ). Bu yüzden konuşmada meydana gelebilecek aksaklıklar konusunda zamanında çözüm üretilmediğinde ilerleyen zamanlarda çocuklarımızı özgüven eksikliği, içe kapanıklık, kendini yeterince ifade edememe, okul derslerinde başarısızlık, algılama problemleri, öğrenme güçlükleri, psikolojik problemler, konuşarak kendini ifade edemiyor oluşundan ve kendini farklı türde ifade etmek isteyişinden dolayı hırçınlık, zihinsel engel gibi problemler beklemektedir.

Çocuğumuzun konuşmada yaşadığı problemler aslında bize yollamış olduğu sinyallerdir. Eğer bu sinyallere kayıtsız kalırsak ya da bu sinyalleri anlamazsak, alamazsak çocuğumuzu yukarıda belirtmiş olduğum problemler beklemektedir. Kişiliğin büyük oranda tamamlandığı 0 –7 yaş arasında çocuğumuz tarafından yollanacak bu sinyalleri algılayıp gerekli çözümleri üretemediğimizde ilerleyen yaşlarda çok daha büyük ve çözümü daha zor ya da çözümsüz problemler bizi beklemektedir.

Yukarıdakiler ve benzeri problemleri çocuklarımıza yaşatmamak için aşağıdaki belirtilerden bir ya da birkaçına evet diyorsanız mutlaka bir Konuşma Bozuklukları Uzmanına başvurmalısınız.

1. Bazen derdini konuşarak anlatamıyor. Bunun yerine işaretler kullanıyor. Onu anlamakta güçlük çektiğimizde kendini yerden yere atmaktan tutun da vurma ya da elindeki bir eşyayı fırlatma gibi davranışlar sergiliyor.

2. Bazı harfleri söyleyemiyor. ÖRN: “ ARI ” yerine “ AYI ” ya da “ KAPI ” yerine “ TAPI ” diyor.

3. Birinci sınıfta okuma yazmaya sınıf arkadaşlarından geç geçti.

4. Çevresindeki insanlar bazen çocuğumun ne söylediğine değil nasıl söylediğine dikkat ediyorlar. Çocuğumla konuşurken onun gözlerine bakmak yerine dudaklarına ya da yapmakta olduğu diğer hareketlerine bakıyorlar.

5. Çocuğum iki yaşına geldiği halde yeterince iyi konuşamıyor.

6. Çocuğumun sesinde problem olduğunu düşünüyorum. Bazen duyulamayacak kadar kısık bir sesle konuşurken bazen de bağırarak konuşuyor. Sık sık sesi kısılıyor.

7. Dikkat problemleri yaşıyor. Dikkati dağınık ve çok kısadır. Okuduklarını çabuk unutuyor.

8. Harfleri ya da sayıları karışık algılıyor. ÖRN: / b / harfini /d/ ya da 6 sayısını 9 olarak okuyor.

9. İlkokulda sınıfta kaldı.

10. İşitmesinde bir problem olduğunu düşünüyorum. Televizyonun sesini çok açıyor, televizyonu yakından izliyor, bazen arkasından seslendiğimde ve yemek yerken duymuyor, gürültülü ortamlarda konuşmaları takip etmekte zorlanıyor. Düşüncelerini belli bir sıraya göre anlatamıyor.

11. Konuşması diğer çocuklara göre yadırganacak türden farklılıklar içeriyor. Arkadaşları bazen çocuğumu anlamakta zorluk çekiyor.

12. Konuşurken bazen harflerin yerini değiştiriyor. ÖRN: “ KÖPRÜ ” yerine “ KÖRPÜ ” ya da “ KAMYON ” yerine “ KAYMON ” diyor.
13. Konuşurken bazı harfleri düşürüyor. ÖRN: “ ARABA ” yerine “ ARBA ” ya da “ KAPI ” yerine “ API ” diyor.

Kürşat ARIKMERT
Özel Eğitim Uzmanı