OOPS. Your Flash player is missing or outdated.Click here to update your player so you can see this content.

Ana Menü

Faydalı Linkler

Özel Eğitim Forumu
Facebook Özel Eğitim Grubu
Türkiye Özel Eğitim Derneği
Site Haritası
AdA Berard Eğitim Danışmanlık
Faydali Olmasi Dilegi ile...:
Kekemeliğin Nedenleri Yazdır
KekemeliÄŸin Nedenleri
 

 
KekemeliÄŸin nedenleri konusunda bugün bir birlik ve beraberlik yoktur. KekemeliÄŸin nedenleri ile ilgili ileri sürülen görüÅŸler oldukça deÄŸiÅŸiktir ve çoktur. Her görüÅŸü savunan kendisini destekleyecek bazı araÅŸtırma sonuçlarını da vermektedir. Bu bakımdan burada, görüÅŸleri olabildiÄŸi kadar birleÅŸtirerek, kümeler halinde açıklama yolunagidilecektir. DeÄŸiÅŸik görüÅŸler burada beÅŸ alt baÅŸlık altında ele alınacaktır.Bunlar kekemeliÄŸi:
Yapısal bir problem olarak ele alanlar;
ÖÄŸrenilmiÅŸ bir davranış olarak kabul edenler;
KiÅŸilik bozukluluÄŸu olduÄŸunu ileri sürenler;
Perseverasyon - direnme ile açıklamaya çalışanlar ve
Bunlar arasında orta ya da karma bir yol tutanların kuramlarıdır.
1. Kekemelik Yapısal Nedenli Bir Poblemdir:
Bu kümedekiler kekemeliÄŸi bedensel, fizyolojik ya da nörolojik bir nedene baÄŸlamaya çalışırlar. Bu görüÅŸ çok eski çaÄŸlardan beri sürüp gelen bir açıklamadır. KekemeliÄŸin dildeki bir özre, hançeredeki ses bantlarındaki bozukluÄŸa, nörolojik nedene baÄŸlayanlar olmuÅŸtur. Beynin saÄŸ ve sol yarı kürelerinden birinde konuÅŸma merkezi baÅŸat hale gelmezse, konuÅŸma iÅŸi beynin iki yarı küresi arasında sürüncemede kaldığını, bu durumun kekemelik oluÅŸturduÄŸunu söyleyenler, beyin sinirleri ile ses çıkarma organlarını devindiren sinir ve kaslar arasında yeterli uygunluk ve beraberlik olmayışından kaynaklandığını söyleyenler de vardır.
Bu görüÅŸte olanlara göre kekeme olan bireyler aslında kekemeliÄŸe uygun, yatkındırlar. EÄŸer çevre koÅŸulları kekemeliÄŸi önleyecek durumdaysa mesele yoktur. Çocuk kekeme olmadan dönemi geçirir. Fakat çevre koÅŸuları çocuÄŸun bünyesiyle baÄŸdaşırsa kekemelik geliÅŸir.
Kekemelik soy ve özgeçmiÅŸleri üzerinde yapılan araÅŸtırmaların bulgularını kendi görüÅŸlerini desteklemek için kullanılır bu kümedekiler. Bu konuda yapılan araÅŸtırmalara göre kekeme kiÅŸilerin soyunda kekeme kiÅŸiler vardır. Solaklık kekemeler arasında daha çoktur. Kekemelik ikiz doÄŸum yapan ailelerde ikiz doÄŸum olmayan ailelerden daha fazla görülür. Yine, ikiz doÄŸum kekeme olan ailelerde kekeme olmayan ailelere oranla daha fazladır. Yani ikizler arasında kekemelik daha çok görülür. Kekemelerin dil geliÅŸimleri incelendiÄŸinde "gecikmiÅŸ konuÅŸma" problemi görülür. Kekemeler arasında sinir sistemini etkileyecek biçimde uzun süren ateÅŸli hastalık geçirenlerin sayısı oran olarak fazla görülmektedir.
Kısaca, bu görüÅŸte olanlara göre fizik yapı kemeliÄŸe uygun ortam hazırlar. Bu ortam diÄŸer koÅŸullarla birleÅŸtiÄŸinde kekemelik geliÅŸir.
2. Kekemelik ÖÄŸrenilmiÅŸ Bir Davranıştır:
Bu görüÅŸü savunanlar kekemeleri bir küme olarak, kekeme olmayanlardan ayrı gören ya da gösterenlere karşıdırlar. Bu görüÅŸtükleri göre kekemelerle kekeme olmayanlar arasında küme olarak kalıtım, fizik geliÅŸim, saÄŸlık geliÅŸimi, zekâ ya da kekemeliÄŸe neden olabilecek tek etken yönünden hiç bir ayrıcalık yoktur. Kekemelik öÄŸrenilen bir davranıştır. Aslında konuÅŸmanın kendisi öÄŸrenilen bir süreçtir.
KonuÅŸma geliÅŸimi sırasında öyle bir dönem gelir ki, o dönemde her çocuÄŸun konuÅŸmasındaki akıcılık sekteye uÄŸrar. Kekemeler bu dönemde konuÅŸmanın akıcılığındaki tutukluÄŸun yanlış deÄŸerlendirilmesi sonucu, bu özrün zorla kazandırıldığı bireylerdir. Öyleyse kekemelik bir yapısal özelliÄŸe bakmaksızın, herkesin başına gelebilecek bir özürdür. KonuÅŸma geliÅŸimindeki bu kritik dönemde ana baba, öÄŸretmen ve diÄŸer yetiÅŸkinler tutulma ve duraklamaya karşı aşırı duyarlık gösterir, endiÅŸelenir, telaÅŸlanırlar. Bunu çocuÄŸa aktarırlar. Böylece çocuk düzgün, engelsiz biçimde atlatabileceÄŸi bir dönemden, tutulma, duraklama gibi kekemelik belirtilerini benimser, bilinçli hale getirir ve kekeme olarak çıkar.
Bu görüÅŸte olanlara göre kekemelik herhangi bir yapısal özre baÄŸlanmaz. Aristotle zamanından bu yana, kekemelik ile ilgili inançları ele alarak tek tek onların yanlış yanlarını ortaya çıkarmaya çalışır bu görüÅŸte olanlar. Orta derecede bir kekemenin konuÅŸmasının ancak %10 nunda kekelediÄŸini ortaya çıkaranlar bunlardır. EÄŸer yapısal bir özür kekemeliÄŸin nedeni olsaydı konuÅŸmanın geriye kalan %90 da kekeleyerek yapılması gerekirdi. Kekeme konuÅŸma sırasında 1 - 2 saniye ya da daha az sürmektedir. EÄŸer organik bir özre dayansaydı, o organik özrün konuÅŸmayı her zaman etkilemesi gerekirdi. Organik özrün bir diÄŸer dayanağı da aynı biçimde kekeleyen iki kekeme bulmanın olanaksız olduÄŸudur.
KekemeliÄŸin soy kovalaması onun kalıtsal olduÄŸunu göstermez. Zaten soy kovalanması da ileri sürüldüÄŸü kadar yüksek deÄŸildir. Aynı ailede görülen kekemelik olgularının nedeni, genlere baÄŸlı kalıtsal olmaktan çok, geleneksel bir hal olmasındandır.
Yine, bu görüÅŸte olanları yaptıkları araÅŸtırmalardan çıkarılan sonuç, kekemelikle psikonevroz ya da ağır derecede kiÅŸilik bozukluÄŸu arasında bir baÄŸlantı kurulamayacağıdır.
3. Kekemelik Bir KiÅŸilik BozukluÄŸudur:
Bu kümede, çoÄŸunlukla ruhbilimci ve ruhsal saÄŸaltımcılar toplanmaktadır. Onlara göre, kekemelik kiÅŸilik bozukluÄŸunun bir belirtisidir. Kekemelik bir konuÅŸma bozukluÄŸu deÄŸildir. Kekemelik benlik ve rol çatışmasıdır. Kekeme, kekeleyerek konuÅŸmakla düzgün biçimde konuÅŸtuÄŸunda doyuramadığı birtakım ruhsal gereksinmelerini doyurmaktadır.
Kekemelerde belirli bazı kiÅŸilik özellikleri vardır. Bebeksi, zorlayıcı, çekingen, endiÅŸeli, güvensiz, bağımlı, yalnız, utangaç gibi sıfatlardan biri ya da birkaçı ile tanımlanabilecek kiÅŸilik özellikleri gösterir kekemeler.
Gökay ve Kasatura yaptıkları araÅŸtırmada kekemeler ile nevrotikler arasında bazı benzerlikler bulunmuÅŸlardır. Aile içi çatışmalar bakımından kekemeler ile nevrotikler arasında %70 gibi bir benzerlik görülmektedir. Bunu sinirlilik, endiÅŸe, kaygı izlemektedir. DiÄŸer özelikler bakımından da anlamlı bir fark bulunmamıştır. Kekemelerin ailelerinde ana babalar aşırı titiz, kuralcı olmakta ve kekemelikte ruhsal etkenlerin payı büyük ölçüde görülmektedir. EÄŸer bir çocuÄŸu kekeme yapmak istiyorsanız, onu çok kesin kurallara göre, hiç yanılgısız ve yanlışsız davranması için zorlayın. Kurallarınızı hiç bozmayın, biçiminde ters örnekle kekemeliÄŸin olumsuz ruhsal ortamda geliÅŸtiÄŸini göstermeye çalışanlar vardır.
Bu görüÅŸte olanların bazılarına göre insan vücudu biyolojik yönden bir denge içinde geliÅŸir. Görevlerini de dengeleme biçiminde yürütür. Dış ve iç ısı olması gerekenden fazla olursa vücut terlemeye baÅŸlar. Bu terlemeyle dengeyi saÄŸlamaya çalışır. SoÄŸukta büzülür, tüyler diken diken olur. Bu da dengeyi saÄŸlama çabasıdır. Bunlara benzer nice deÄŸiÅŸmeler vardır ki hep dengeyi saÄŸlamak ve korumak içindir. Bunlar, durumsal baskılara, sıkıntılara karşı dengeyi koruyabilmek için vücudun karşı tepkileridir. Hangi türden olursa olsun, baskı ve güçlük altında kaldığında vücudun görevlerinde bir uyumsuzluk, çözülme meydana gelir. Bir baskı ya da güç duruma karşı bünyeden gelen tepki çoÄŸunlukta tek bir biçimde olmaz. Bazı durumlarda baskıya bütün vücut tepki gösterir yani bütün vücuttaki denge bozulur. Buraya kadar söylenenler içgüdüsel iÅŸlevlerde meydana gelen deÄŸiÅŸmeler ya da çözülmelerdir. Ä°nsanoÄŸlunda öÄŸrenilmiÅŸ, sonradan kazanılmış olan iÅŸlevler de vardır. Yürüme, koÅŸma konuÅŸma v.b gibi. Genel olarak bu iÅŸlevler iyi kazanılmışsa, yerleÅŸmiÅŸse, baskı ve güçlük karşısında hemen çözülmezler. Onlar daha kararlı ve süreklidirler. Ama zayıf kazanılmış olan iÅŸlevler çok çabuk ve hafif baskılar karşısında hemen çözülüverir.
KonuÅŸma kazanılmış, öÄŸrenilmiÅŸ olan iÅŸlevlerden biridir. Åžayet öÄŸrenilme döneminde, iÅŸlev iyice pekiÅŸmeden, güçlenmeden bir baskıyla karşılaşırsa konuÅŸma bozuk olabilir. Bu, birinci dönem kekemeliÄŸi biçiminde görülür. KonuÅŸma kazanıldıktan sonra her hangi bir baskı karşısında çözülür, bozulursa bu ikinci dönem kekemeliÄŸi biçiminde görülür.
4. Bir DireniÅŸ (Perseverasyon) Belirtisi Olarak Kekemelik:
Bu görüÅŸte olanların hareket noktası, insanoÄŸlunda deÄŸiÅŸikliÄŸe karşı bir direnmenin var oluÅŸudur. DeÄŸiÅŸiklik fizyolojik-organik olduÄŸu gibi ruhsal ve sosyal olabilir. Ä°nsan, organizma olarak, kendini bir önceki duruma alıştırmıştır. Önceki durum deÄŸiÅŸse, etkisi ortadan kalsa bile, organizma bir süre onu hissetmeye devam eder. Trenle uzun bir yolculuk yapan kiÅŸinin trenden indikten sonra, bir süre yine kendisini trendeymiÅŸ gibi hissetmesi bunun örneklerinden biridir. Heyecanlı bir olayla karşılaÅŸan kiÅŸinin olay yerinden ayrıldıktan sonra bir süre sonra hala aynı heyecanı duyması da diÄŸer bir örnektir. Ä°nsanın günlük yaÅŸamında bu gibi etkiler çoktur. Fakat çoÄŸunlukla bu gibi durumlar vardır ki etkisi ve direnme uzun sürer. Duygusal gerginlik ve kaygılar bunlar arasındadır.
EÄŸer birey direnmeye neden olan bir durumun etkisi altındayken konuÅŸmaya zorlanır ya da kiÅŸi kendini konuÅŸmak için zorunlu hissederse, direnme etkisini onun konuÅŸmasında gösterir. Yani direnme ve tepki, konuÅŸmada irkilme, tutulma, yineleme ya da uzatma biçiminde ortaya çıkar.
5. Kekemelik Tek Bir Nedene BaÄŸlanmaz:
Bu görüÅŸte olanlara göre, kekemelik her zaman bir tek nedene baÄŸlanarak açıklanamaz. Gerçi yukarda açıklanan görüÅŸlerin hepsinin doÄŸruluk payı vardır. Bunların birini kabul edip diÄŸerlerini atmak ya da onlara karşı gelmek olanaksızdır. Neden bireyden bireye deÄŸiÅŸir. Bazen bir, bazen birden fazla neden bulunabilir kekemelikte. Bu görüÅŸün başını çekenlere göre kekeme çocuklar, duygusal çatışmalar olan bir geçmiÅŸe; olaÄŸan sayılabilecek tutukluÄŸu kekemelik diye tanılayan-damgalayan bir bünyeye; konuÅŸmalarının akıcılığını engelleyen bir çevreye ve sınırlı hoÅŸgörüye sahiptirler.
Özet olarak, daha kesin bilgilerle donatılıncaya kadar bu son görüÅŸ daha fazla kabul olacaktır denebilir.
 
< Önceki   Sonraki >
 

Yorum ekle

Güvenlik kodu
Yenile


SEO by AceSEF
Siteni Ekle
google-site-verification: google09bd85cd605c77e7.html