Ä°ÅŸitsel algı ve Ä°ÅŸitsel hafıza       
Ä°ÅŸitsel algı sorunları sadece iÅŸitme engelleri bulunan bireylerde görülen bozukluklar deÄŸildir.Birey söylenen sözleri algılamakta,yönergeleri anlamlandırmakta,ard arda verilen 2-3 komutu yerine getirmekte zorlanıyor ya da bir kısmını yerine getirebiliyorsa iÅŸitsel algı ve iÅŸitsel hafıza probleminden söz edilebilir.
Ä°ÅŸitsel algılama akademik beceriler de önem arz ettiÄŸi kadar sosyal iliÅŸkilerde de zaman sorunlar çıkmasına sebep olabilir.Ä°letiÅŸim kuran bireyler arasında mesaj alış veriÅŸi sırasında problem ortaya çıkabilir ve bireyler birbirlerini yanlış algılayabilir.

Ä°ÅŸitsel algı ve iÅŸitsel hafıza sorunu olan bireyler kendilerine verilen sözel yönergeleri algılamakta,belirtilen istekleri eksiksiz yerine getirmekte zorlanırlar ve bu da sosyal iliÅŸkilerde sorun yaÅŸamalarına neden olur.Bu da topluma adaptasyon hususunda ciddi sorunlara neden olur.
Ä°ÅŸitsel algı ve iÅŸitsel hafıza sorununu ortadan kaldırmak için bireyle erken yaÅŸlardan itibaren sık sık yönerge algılama- verilen yönergeyi yerine getirme çalışmalarına yer vermek oldukça geliÅŸme kaydedilmesini saÄŸlar.Sınıf içi ortam ya da ev ortamı bu çalışmalara uygun biçimde düzenlenerek yaklaşık 5-10 dakika çocuÄŸa ard arda yönergeler verilir.Ä°lk etapta tekli yönergelerle baÅŸlanır.”Topu al.”,”Topu at.” Gibi.Daha sonra bu yönergelerin içerisinde kavramlar ve yer yön sıfatları eklenir. “Masanın yanında dur.”, “Topu sepetin içine koy.” Gibi.Tekli yönergeleri baÅŸarıyla yerine getiren çocukla ikili yönergeler çalışılmaya baÅŸlanır. “Topu al,sepete koy.”, “Boyaları al,masanın üstüne koy.”, “Kırmızı kutuyu al,mavi kutunun içine koy” gibi.Örneklerde de görüldüÄŸü gibi yönerge sayısı ile beraber betimleyici öÄŸelerde artmakta , yönergeler giderek zorlaÅŸmaktadır.Yönerge sayısı 3 ve üstüne de çıkabilir.
Yönerge çalışmalarının dışında yapılabilecek bir diÄŸer etkinlik de kelime hatırlama oyunudur.ÇocuÄŸun dikkati etkinliÄŸe çekilir ve nasıl bir etkinlik yapılacağı açıklanır.Gerekirse bir deneme yapılır.Daha önceden belirlenmiÅŸ 3 kelime sırayla ve sadece 1 kez olmak üzere çocuÄŸa okunur.ÇocuÄŸunda aynı kelimeleri sırasıyla söylemesi istenir.Kelime sayısı giderek arttırılır.(5-6 kelime civarı ) Ör: masa,kalem,defter.... ( Ä°lk çalışmalarda birbirleriyle iliÅŸkili öÄŸelere yer vermek daha doÄŸru olabilir.Zamanla birbirinden tamamen bağımsız öÄŸelere geçiÅŸ yapılmalıdır.)
Bir baÅŸka ÅŸekilde de ÅŸöyle uygulanabilir:
Yaklaşık 10-15 kelimelik bir liste hazırlanır ve çocuÄŸa bir kez yüksek sesle okunur.Çocuktan hatırladığı kelimeleri söylemesi istenir.Genelde ilk baÅŸlarda en fazla 2-3 kelime hatırlayabilmektedirler.Amaç bu sayıyı olabildiÄŸince yükseltmektir.
Ä°ÅŸitsel algılama üzerine de ÅŸöyle bir çalışma yapılabilir; uzun ve detaylı bir cümle kurulur.( Özellikle 5N 1K çalışması yapılabilecek nitelikte bir cümle olmalıdır.Nerede?Ne zaman? Gibi soruların yanıtlarını içinde barındırmalıdır.) ÖrneÄŸin;”Dün sabah köpekten korkup kaçan sarı bir kedi bizim bahçeye atladı.”, “Siyah kedi aÄŸlıyormuÅŸ çünkü o akÅŸam annesiyle birlikte yemek yiyememiÅŸ”.Cümleyi çocuÄŸa yüksek sesle bir kez okuduktan sonra cümleye iliÅŸkin sorular sorulmalı. “Kim aÄŸlıyormuÅŸ?” , “Neden aÄŸlıyormuÅŸ?”,”Kedi ne renkmiÅŸ?” v.b.
Bunların haricinde herhangi bir ses kaynağından çeÅŸitli sesler dinlettirilerek bu seslerin neye ya da kime ait olduÄŸunu söyleme çalışmaları yapılabilir.


Seher Kuzu

Zihinsel Sınıf ÖÄŸretmeni