| Dil ve KonuÅŸma yetersizliÄŸi |
|
|
DİL VE KONUÅžMA YETERSİZLİĞİ OLAN BİREYLER Dil ve KonuÅŸma GüçlüÄŸü: Sözel iletiÅŸimde farklı seviye ve biçimlerde ortaya çıkan aksaklıklar ve düzensizlikler nedeniyle dili kullanma, konuÅŸmayı edinme ve iletiÅŸimdeki güçlüklerin, bireyin eÄŸitim performansı ve sosyal uyumunu olumsuz yönde etkilemesi durumudur. KonuÅŸma, hoÅŸ olmayan bir sesle ve yaşına uygun olmayan veya anlaşılmayan bir ÅŸekilde yapılır, dolayısıyla normalden çok farklılık gösterir ve dikkati konuÅŸana çeker ise genellikle engelli konuÅŸma olarak kabul edilir. Bir baÅŸka deyiÅŸle konuÅŸma esnasında dinleyenlerin çoÄŸu, çoÄŸu kez ne söylendiÄŸine deÄŸil de nasıl söylendiÄŸine dikkat ediyor, çoÄŸu konuÅŸmayı umduklarından farklı buluyor ve konuÅŸan ne söyleyeceÄŸini deÄŸil de nasıl söyleyeceÄŸini düÅŸünür veya o endiÅŸe içinde olur ise o konuÅŸma, engelli bir konuÅŸma sayılabilir. KonuÅŸma engelinin türleri 1-GecikmiÅŸ KonuÅŸma 2-Ses BozukluÄŸu 3-Artikülâsyon BozukluÄŸu 4-Kekemelik 5-İşitme Engeline BaÄŸlı KonuÅŸma Bozuklukları 6-Yarık Damak ve Beyin Engeline BaÄŸlı KonuÅŸma Bozuklukları 7-Yabancı Dil ve Bölgesel KonuÅŸma Ayrılıklarına BaÄŸlı KonuÅŸma Bozuklukları KonuÅŸma engeli olan birey çocukluktan yetiÅŸkinliÄŸe kadar reddedilme, izole edilme (gizlenme), alay edilme ve acımaya karşı devamlı olarak savaÅŸmak zorunda kalacaktır. Bundan dolayı, nedeni organik olan konuÅŸma bozuklukları gerekli tedbir alınmadığında kısa zamanda duygusal problemler haline gelirler. KONUÅžMA ENGELİNİN NEDENLERİ Çocukla ilgili olan nedenler: a- Zeka: KonuÅŸma oldukça karmaşık becerilerin belli bir düzen içinde oluÅŸmasını gerektirir. AraÅŸtırmalar, zeka geriliÄŸinin konuÅŸma engelinin tek sebebi olarak gösterilemeyeceÄŸini ortaya çıkarmıştır. Zihin kabiliyeti ile dil kabiliyeti arasında olumlu bir iliÅŸki olduÄŸu genellikle kabul edilir. KonuÅŸmayı kazanmadan önce iÅŸitme engelli çocuklardan zekaca üstün olanlar, konuÅŸmayı normal ve zihinsel engelli olan iÅŸitme engellilere oranla daha erken, daha kolay ve daha iyi kazanabilmektedirler. b-SaÄŸlık: Ağır ve uzun süren hastalıklar çocuÄŸun her türlü geliÅŸimini yavaÅŸlatır, bazen durdurur. BaÅŸta gırtlak iltihabı (larenjit) olmak üzere boÄŸazda yerleÅŸmiÅŸ çeÅŸitli mikrobik hastalıklar ve ses telleri üzerinde oluÅŸan yumrucuklar da sesin kısık ve boÄŸuk çıkmasına yol açarak konuÅŸmayı güçleÅŸtirir. c-İşitme: İşitme-konuÅŸma arasında çok sıkı bir iliÅŸki vardır. DoÄŸuÅŸtan iÅŸitme engellilerin, özel eÄŸitime tabi tutulmazlarsa konuÅŸmayı öÄŸrenemedikleri bilinen bir gerçektir. d-Sinir-kas saÄŸlığı ve aralarındaki eÅŸgüdüm: Sinir ve konuÅŸma engelli olduÄŸu zaman çocuklarda konuÅŸma geriliÄŸi de görülmektedir.Beyin felci ile engelli olan çocukların konuÅŸma ve ses geliÅŸimlerinde gerilik görülmektedir. e-KonuÅŸma organları: DiÅŸ, dil, damak, boÄŸaz ve ses bantları engelli olduÄŸunda çocuk muhtemelen konuÅŸma güçlüÄŸü çekecektir. f-OlgunlaÅŸma: Sinir, kas saÄŸlığı ve aralarındaki eÅŸ güdüm normal olabilir.fakat motor geliÅŸim yönünden belirli olgunluÄŸa eriÅŸemedikçe çocuk konuÅŸamaz. Çocuk çene ve dil kaslarına hakim olup, onları kullanacak düzeye eriÅŸmeden sesleri çıkaramaz. g-Cinsiyet: Kızlarda kekemelik oranı daha azdır. Kızlarda konuÅŸma geliÅŸimi daha erken baÅŸlar, daha iyi geliÅŸir ve daha az konuÅŸma engeli görülür. h-Duygusal durum: Korkunç kazalar, duygusal ÅŸok geçirenlerde konuÅŸmanın kaybedildiÄŸi görülür. İlk çocukluk devresinde çocuÄŸun karşılaÅŸtığı duygusal güçlükler onun konuÅŸma geliÅŸimini etkiler, geciktirebilir. Çevresel nedenler: a-Güdüleme, uyarım, teÅŸvik: Çevresinden gelen teÅŸvik sonucu çocuk konuÅŸmaya yönelecektir. KonuÅŸması için uyaranların zengin olması gerekir. b-KonuÅŸmayı öÄŸretmek için kullanılan metot: KonuÅŸma eÄŸitmeni denen uzmanların amacı çeÅŸitli türden konuÅŸma bozuklukları ya da sorunları olan insanlara yardımcı olmaktır. Küçük bir çocuÄŸa da konuÅŸmayı öÄŸretmek için seçilen metot, konuÅŸmaya teÅŸvik edici olmalı ve dilin doÄŸru kullanılarak konuÅŸmada iyi bir model olunmalıdır. c-DiÄŸer çevresel nedenler: Yapılan araÅŸtırmalar sosyo-ekonomik düzeyi yüksek çocukların; sosyo-ekonomik düzeyi düÅŸük olan çocuklardan daha fazla kelime hazinesine sahip olduklarını ve konuÅŸmaya daha erken baÅŸladıklarını göstermiÅŸtir. GECİKMİŞ KONUÅžMA ÇocuÄŸun konuÅŸması kendi yaşından beklenenden çok geri veya konuÅŸma geliÅŸimi yaşıtlarından çok daha yavaÅŸ ise o çocuÄŸun konuÅŸması “gecikmiÅŸ konuÅŸma” olarak adlandırılır. ÇoÄŸunlukla 2-3 yaÅŸlarında konuÅŸamayan çocukların anne babaları konuÅŸmanın geciktiÄŸinin farkına varırlar. GECİKMİŞ KONUÅžMANIN BELİRTİLERİ GecikmiÅŸ konuÅŸma problemi çok deÄŸiÅŸik ÅŸekilde ve deÄŸiÅŸik derecelerde görülür. Çocuklar normal konuÅŸmaya sahip olmadıkları için çalışmalar daha çok gözlem yoluyla veya çevresindekilerden alınan bilgilere dayanır. KonuÅŸmaları dikkate alındığında belirtileri; hiç konuÅŸmamaktan, çok zor anlaşılır birkaç kelime söylemeye kadar deÄŸiÅŸiklik gösterir. Kelime daÄŸarcıklarında eksiklik vardır. “Ben”,”benim” gibi zamirleri kullanmayı 3 yaÅŸ civarında bile tam olarak öÄŸrenemezler. Cümle kuramazlar. Jest, mimik ve diÄŸer iÅŸaretli hareketleri daha çok kullanırlar. İsteklerini ifade edemezler. BaÅŸkalarının konuÅŸmalarına ilgi göstermez ve dinlemezler. Durmadan ses çıkarırlar. İleri derecede gecikmiÅŸ konuÅŸma engeli olan çocuklar kendi istek ve duygularını direkt hareketlerle belli ederler. KiÅŸiye, eÅŸyaya vurmak, itmek gibi fiziki güç ile yapılır. Bu hareketlerinden dolayı kendi yaşıtlarıyla geçinmeleri zordur. Dolayısıyla uyum problemleri de görülür. Bu çocukların bazıları topluluktan ayrı kalma eÄŸilimindedirler. Kendi başına oyun oynamak veya bir ÅŸeyle meÅŸgul olmak isterler. Normal konuÅŸmaya sahip çocuklara kıyasla daha çabuk aÄŸlama, bağırma, oyuncakları kırma, dağıtma ve hırçınlık gibi kökü duygusal olan hareketler görülebilir. GECİKMİŞ KONUÅžMANIN NEDENLERİ Zihinsel engel:2 yaşına kadar çocuÄŸun çıkardığı seslerle zekanın iliÅŸkisi olmamasına karşın, 2 yaşından sonra dil geliÅŸimiyle IQ arasında sıkı bir iliÅŸki olduÄŸu görüÅŸü ağır basmaktadır. Dil zekaya baÄŸlı olarak geliÅŸir. Zihinsel engelliliÄŸi meydana getiren veya zeka geliÅŸimini engelleyici sebeplerin bir çoÄŸu konuÅŸma geliÅŸimini engelleyici sebeplerin bir çoÄŸu konuÅŸma geliÅŸimini de engeller. Zeka seviyesi tanı ve terapide izlenecek yolun saptanması için önemlidir. SaÄŸlık durumu: KonuÅŸma geliÅŸim devresinde uzun süren ve ağır geçen hastalıklar çocuÄŸun konuÅŸma geliÅŸimini engeller. Hastalık birinci yaÅŸta olursa etkisi daha çok olabilir. Hasta olan bebeÄŸin “babıldama “ döneminde keyifli ve rahat ses çıkarması beklenemez.Böylece babıldama ile kazanacağı sesleri çıkaramaz. Ayrıca böyle durumlarda çocuk konuÅŸmaya az teÅŸvik edilir, kendini iyi hissetmez ve her istediÄŸi önceden yapılır buda çocuÄŸun konuÅŸma ihtiyacı duymamasına neden olur. İşitme kaybı: KonuÅŸma ses algısına dayandığı için çocuÄŸun iÅŸitme engeli konuÅŸma geliÅŸimini etkiler. DoÄŸuÅŸtan iÅŸitme engelli olanlar özel metotlarla öÄŸretilmedikçe konuÅŸmayı kazanamazlar. Ağır iÅŸitenler ise iÅŸitme engellerinin iletisel veya sinirsel oluÅŸlarına göre artikülasyon bozukluÄŸundan ses bozukluklarına kadar çeÅŸitli konuÅŸma engeli geliÅŸtirirler. ÇocuÄŸun iÅŸitme durumu tespit edilmelidir. Odiometrik muayene ile bir odiogramının çıkarılmasında fayda vardır Motor-koordinasyon güçlüÄŸü: Bazı çocuklar dil, damak, dudak gibi konuÅŸma organlarını kontrolde güçlük çekerler. 5 veya 4 yaşından önce çocuk felci geçirmiÅŸ olanların anlaşılır bir konuÅŸma kazanmaları pek enderdir. Damak ve boÄŸaz çevresinde kısmi felç olduÄŸunda yine aynı durum görülebilir. Bu bakımdan nörolojik muayeneyi içine alan tam bir tıbbi muayene gerekmektedir. Aile ve Çevre KoÅŸulları: Aile ile ilgili nedenlerin başında çocuÄŸun konuÅŸma için gerektiÄŸi kadar güdülenmeyiÅŸi gelir. Çocuk konuÅŸmanın bir iÅŸe yaradığını hissetmezse konuÅŸmayı öÄŸrenmek için kendini zorlamaz. ÖÄŸrenmede güdüleme ödül ve ceza ile olur. Ailenin çocuÄŸa konuÅŸmayı öÄŸretmek için ne gibi bir yol izlediÄŸini öÄŸrenmek gerekir. Disiplin daha ağır basıp ödül yetersiz,zamana ve duruma uygun olarak kullanılmıyorsa konuÅŸma geliÅŸimi çok yavaÅŸ olur. Hatta bazen hiç geliÅŸmez. 3 yaşından önce konuÅŸmalarında geliÅŸme görülmeyen çocuklarla ilgili olarak yapılan vaka incelemeleri bu çocukların bir yaşından önce tuvalet kontrolü ve kendi kendilerine yemek yemeleri için aşırı zorlanmış olduklarını ortaya çıkarmıştır. ÇocuÄŸun konuÅŸmayı öÄŸrendiÄŸi devrede evde iyi, açık ve anlaşılır konuÅŸma örneÄŸine sahip olması önemlidir. Evde birden fazla dilin konuÅŸulması da çocukta dilin algılanmasını güçleÅŸtirir. Duygusal Çatışma: Çocuklar konuÅŸmalarını bir kaza, bir ÅŸok veya duygusal çatışma nedeniyle kaybedebilirler. Korkular, heyecanlar, aile hayatındaki büyük deÄŸiÅŸiklikler, yeni bir kardeÅŸin doÄŸumu gibi durumlar konuÅŸmayı etkiler. Problemin giderilmesi, çocuÄŸun konuÅŸmasının ilerletilebilmesi için teÅŸhis ÅŸarttır. Ne çeÅŸit bir problem olduÄŸu ve ayrıntıları bilinirse terapi sürecinin baÅŸlatılıp baÅŸlatılmayacağına karar verilir. İnceleme doktorlar , psikologlar ve konuÅŸma engeli uzmanları tarafından yapılır. İnceleme raporu hazırlanarak yapılacak çalışmalar belirlenerek aileye bilgi verilir. KEKEMELİK
|
SEO by AceSEF
En Çok Okunanlar
- Çocuklarda Motor Becerileri geliştirme çalışmaları
- Kaybolan zihinsel engelli parmak izinden bulunacak
- Kekeleyen çocuğa nasıl davranmalıyız
- Oral Motor Egzersizler- Yarık Damakta Sesletim Terapisine Etkisi
- Kaybolan zihinsel engelli parmak izinden bulunacak
- 10-16 Mayıs Engelliler Haftası Yaklaşıyor.
- Ada berard aıt eğitim ve danışmanlık merkezinden bir ilk
- Nisan Ayı Otizim Farkındalık Ayı
- ÖSYM 2012 Sınav Takvimi
- Rehabilitasyon Merkezinde Taciz İddiası haberi
- 3 yaşına kadar organik gıda tüketilmeli
- Zihinsel engelliler için memurluk sınavı kursu açıldı
- Ankara için 2012 engelliler yılı
- 8,5 milyon engellimiz var biliyor muyuz!
- Bebeklerin fiziksel ve zihinsel sağlık gelişimleri için dikkat edilmesi gerekenler
- Erken sağlık taraması, 4 bin 600 çocuğu zekâ geriliğinden kurtardı
- Sağlıklı çocuk gelişimde BABA
- Genetik hastalıklar önlenebilir mi
- YaÄŸmur Adam izle
- İstanbul Müftülüğünden Engelliler haftası hutbesi










