OOPS. Your Flash player is missing or outdated.Click here to update your player so you can see this content.

Ana Menü

Faydalı Linkler

Özel Eğitim Forumu
Facebook Özel Eğitim Grubu
Türkiye Özel Eğitim Derneği
Site Haritası
AdA Berard Eğitim Danışmanlık
Faydali Olmasi Dilegi ile...:
Artikülasyon, Yazdır
Artikülasyon, nefesin gırtlaktan çıktıktan sonra yutak, ağız ve burundan oluÅŸan üçüncü küme organlarında (dil, diÅŸ, damak, dudak) konuÅŸma dilimizin geleneksel seslerine dönüÅŸüp biçimlenmesidir.
Artikülasyon teriminin yanı sıra eklemleme, boÄŸumlanma, oynaklanma veya telaffuz etme terimleri de kullanılabilmektedir.

Artikülasyon BozukluÄŸu Ä°le Ä°lgili Bazı Bilgiler :

Damak ve dudak yarıklığına baÄŸlı konuÅŸma özürleri arasında en yaygın olanıdır.
En yaygın ilkokulun ilk devre¬sinde (1-2-3. sınıflar) görülür.
Erkeklerde kızlara göre daha fazla artikülasyon bozukluÄŸu olduÄŸu görülmektedir.
Nedeni bilinmeyen iÅŸlevsel ses bozukluklar 6 ve 7 yaşındakilerde yaklaşık %2-3 oranında olduÄŸu bilinmektedir. 17 yaşından sonra ise %0,5 'e düÅŸer (Avcı,1997).

Artikülasyon bozukluÄŸu çocuklarda dört deÄŸiÅŸik türde görülür. Bunlar;
Sesin düÅŸürülmesi veya atlanması (omissions),
Ses eklemesi (addittions),
Sesin deÄŸiÅŸtirilmesi (substitülions)
Sesin bozulması (disturtions)dır.

1-Sesin DüÅŸürülmesi ya da Atlanması:
hava-ava
havlu-avlu
Kapı-apı
hayvan-ayvan
araba-arba
Saat-sat

2-Ses Eklenmesi:
spor-sipor
psikoloji-pisikoloji
recep-lrecep
saat-sahat
Tren-tiren
3-Sesin DeÄŸiÅŸtirilmesi:

Para-paya
Sarı-sayı (Örneklerinde olduÄŸu gibi T yerine "y" sesi kul¬lanılabilir)
Takvim-taklim
Defter-tevter
Yüzük-yüsük.
Toprak-torpak
Kamyon-kaymon
Köprü-körpü (Örneklerinde olduÄŸu gibi yanlış öÄŸren¬meye dayalı olabilir)

4-Sesin Bozulması:

Gelir-geliy ya da gelüm (x:yöresel olarak çıkarılan bir sestir)
Karagöz-kaÄŸagöz

Nedenleri Bulma

1.Yapısal Bozuklukların Muayenesi:

2. Zihin Gücü Yoklaması:

A. Ses BelleÄŸi

a. Sayı Tekrarı:

b. Hece Tekrarı:

c. Anlamsız Sözcük Tekrarı:

B.Sesçil (fonetik) Ayırım Gücü

3. Odyolojik inceleme:

4. KonuÅŸma testleri

Tanılamada (Teşhis) Kullanılan Testler

1-Sözlü-Nesneli Artikülasyon Testleri

2-Resimli Artikülasyon Testleri

3-Yazılı Artikülasyon Testleri

* Türk dili için ilk artikülasyon testi 1982’de, Prof. Dr. Ferda AkdaÅŸ tarafından hazırlanmıştır.

Modern artikülasyon testleri: Artikülasyon + Fonoloji içerir.

Türkçe Sesletim-Sesbilgisi Testi (Seyhun TopbaÅŸ, Anadolu Üniversitesi, 2004)

Ankara Artikülasyon Testi (Pınar Ege, Ankara Üniversitesi, 2004)

SAÄžALTIM ETKÄ°NLÄ°KLERÄ° VE AÅžAMALARI

A-Nedenlerin ortadan kaldırılması

B-Özrün farkına vardırılması

C-Özürlü seslerin düzeltilmesi

D-Düzeltilen seslerin konuÅŸmada kullanılır hale getirilmesi

E-Sağaltımın sona erdirilmesi ve bireyin izlenmesi

Geleneksel yöntem : Dr. Charles Van Riper

A.Nedenlerin Ortadan Kaldırılması
ÇocuÄŸun özrü belirli bir neden ve nedenlere baÄŸlı olarak geliÅŸmiÅŸ veya geliÅŸmekteyse alınması gereken önlemlerin başında bu nedenleri ortadan kaldırmak ya da etkisini azaltmak gelmektedir. Özrü yaratan ve ağırlaÅŸtıran nedenler olduÄŸu gibi kalırsa, yapılacak düzeltme çalışmalarından kısa sürede iyi sonuç alınması beklenemez. Nedenlerin ortadan kaldırılması ya da etkinin azaltılması da bir anda ve bir kez yapılacak bir iÅŸ olarak düÅŸünülmemelidir. Bu bakımdan saÄŸaltım planlanırken; bu nedenlerin ve etkilerinin nasıl ortadan kaldırılacağı, etkilerinin nasıl azaltılacağı düÅŸülmelidir. Bunun nasıl yapılacağı çocuktan çocuÄŸa deÄŸiÅŸmekle birlikte bunlar çoÄŸunlukla dolaylı olarak ele alınmaktadır.

Özrün Farkına Vardırma

1.Bireysel Çalışma Örnekleri

a) Sözcük Listesi Kullanma

b) Öykü Anlatma

c) Kaset Çalar ile Çalışma

d) Resimleri Zarfa Koyma

ÇocuÄŸun çıkardığı hatalı sesi duysal ve kinestetik biofeedback yöntemleriyle tanıması, terapist tarafından çıkarılan veya dinletilen hedef ses arasındaki farkı algılaması saÄŸlanır.

4 aÅŸamadan oluÅŸur:

- Hedef sesin duysal, ve kinestetik özellikleri anlatılır.

- Çocuktan hedef sesi kelime, cümle içinde bulması istenir.

- Hedef ses defalarca dinletilir.

- ÇocuÄŸun hedef sesle hatalı ses arasındaki farkı iyice öÄŸrenmesi için hata bulma, hata düzeltme çalışmaları yapılır.
Çocukta sesleri ayrımlama problemi yoksa bu evre atlanabilir.

2. Grup Çalışma Örnekleri

a) Sözcük Listesi Kullanma

b) Öykü Anlatma

c) Resimleri Zarfa Koyma

Özürlü Seslerin Düzeltilmesi

Artikülasyon motor hareketleri ile ilgili ses çıkarma, kasları çalıştırma.
DoÄŸru sesleri sistematik olarak farklılık gösteren fonetik baÄŸlamlarda kullandırma. (Özgür, 1998).
BaÅŸka bir sesin modifikasyonu : ÇocuÄŸun düzgün çıkarabildiÄŸi baÅŸka bir ses modifiye edilerek hedef sese ulaşılabilir.


ÇeÅŸitli yöntemler kullanılarak önce izole ses ve daha sonra hece, kelime ve cümle düzeyinde hedef sesin üretilmesi saÄŸlanır.




Özürlü Seslerin Düzeltilmesi

Modelleme: Terapist hedef sesin nasıl çıkarılacağını gösterir.

Biofeedback: ÇeÅŸitli bilgisayar programları yardımıyla uygulanır. Genellikle diÄŸer yöntemlerle birlikte kullanılır.

Motokinestetik eÄŸitim: Hedef sese ulaÅŸmak için, terapist ilgili kasları elle maniple eder.

Düzeltilen Sesin KonuÅŸmada Kullanılır Hale Getirilmesi

a) Sesin Sözlük Ä°çinde Kullanılması

b) Sesin Konuşmada Kullanılması

c) Öz-Esas KonuÅŸma Kalıpları

KonuÅŸma Ödevleri

Sağaltımın Sona Erdirilmesi ve İzleme

ÖÄŸretmen bir parçayı yüksek sesle okur. Çocuk parçada güçlük çekilen sesin bulunduÄŸu sözcüklerin altını çizer.
ÖÄŸretmen ana-baba bir parçayı okur, çocuk izler. Okurken ya da ana-baba kasten yanlış yapar. Çocuktan bu yanlış¬ları yakalaması istenir. Çocuk yakaladığı yanlışların altını çizer. Sonra öÄŸretmen ya da anne kontrol eder. Ne kadar doÄŸru yakalayabildiÄŸim saptar.
ÇocuÄŸa, kendisininkine benzer özrü olan, baÅŸkalarının konuÅŸmalarını ve onların yanlışlarını bulup kaydetmesi görev olarak verilebilir.
Teyp kullanılır. ÇocuÄŸa bir metin okutturulur. Sonra kaseti dinler ve kendi yanlışlarını bulması istenir.
Çocuktan yanında kağıt kalem bulundurup nerede, ne zaman yanlış yaparsa onları kaydetmesi istenir. Bu kayıp¬ları sonra ana-baba, öÄŸretmen ya da uzmana gösterir.
Bu çalışmalarla çocuÄŸun kendi yakaladığı ya da baÅŸkaları tarafından fark edilen yanlışların bir listesi yapılır. Sonra bu yanlış sözcükleri içeren listeden "öz-esas konuÅŸma¬lar" için alıştırma sözcükleri hazırlanır.
http://www.ozelegitimsitesi.com
http://www.ozelegitimforumu.com
http://www.ozelegitimkulubu.com
http://rehabilitasyon.info
http://www.ozelegitimbolumu.com
< Önceki   Sonraki >
 

Yorum ekle

Güvenlik kodu
Yenile


SEO by AceSEF
Siteni Ekle
google-site-verification: google09bd85cd605c77e7.html