hd porno porno hd porno porno

Afazi Rehabilitasyonu

1.622 okundu

Afazide dil terapisi performans─▒n zay─▒f oldu─ču dil veya bili┼č moduna uyaran─▒n bir zorluk hiyerar┼čisi i├žinde tan─▒t─▒lmas─▒, beynin uyar─▒lmas─▒ ve ├Â─črenilenin ger├žek ya┼čama transfer edilmesi ┼čeklinde ger├žekle┼čir. Terapinin amac─▒ bireyin edinip kaybetti─či dili tedavi ve e─čitimle tekrar yap─▒land─▒rmaya ve d├╝zenlemeye ├žal─▒┼čmak, dili klinik bir oda i├žinde de─čil, ya┼čam i├žinde onarmak olmal─▒d─▒r.

Terapi sonunda iyile┼čme hastan─▒n uyarana g├Âsterdi─či tepki davran─▒┼č─▒ de─čil, g├╝nl├╝k ya┼čam i├žindeki spontan ve ama├žl─▒ s├Âzel ifade kullan─▒m─▒ olmal─▒d─▒r. O halde, afazi terapisi sadece dil i┼člevine s─▒n─▒rl─▒ kalmamal─▒, afazik hastan─▒n olumlu tutum kazanmas─▒n─▒ sa─člamal─▒, moralini artt─▒rmal─▒, sosyal ili┼čkilerini sa─člamal─▒, ├Âzr├╝ne bir bak─▒┼č a├ž─▒s─▒ kazand─▒rmal─▒, iyimserlik, duygusal tutarl─▒l─▒k, ve kabul duygusu geli┼čtirmeli, bireye ├Âzg├╝ haz─▒rlanmal─▒, geli┼čime ya da ba┼čar─▒s─▒zl─▒k sinyallerine g├Âre devaml─▒ elden ge├žirilmeli, sosyal, dilsel, n├Ârolojik gereksinimlere cevap veren yarat─▒c─▒ bir s├╝re├ž olmal─▒d─▒r. K─▒saca, afazi terapisi hastan─▒n ki┼čisel, duygusal, sosyal, ailevi ve mesleki ya┼čam─▒nda fel├žin getirdi─či hasar─▒n etkilerini azaltabilmektir (Hegde, 1996). Hasta maksimum fiziksel, psikolojik, sosyal, mesleki ve ileti┼čimsel i┼člevlere ula┼čt─▒─č─▒ zaman sonland─▒r─▒labilir.
Yine de bu s├╝renin ├žok k─▒sa olaca─č─▒ s├Âylenemez.

Konu┼čma terapistinin bu s├╝re├ž i├žinde rol├╝ fazlad─▒r. Afazi terapisti sorumlu, duyarl─▒, uzman ve yetkin olmal─▒, soruna ili┼čkin verileri do─čru analiz edip sentezlemeli, basit ya da kompleks olgularda terapi planlay─▒p uygulamak i├žin ilgili bilgi, yakla┼č─▒m veya modeller yaratmal─▒, ve yapt─▒─č─▒ her uygulama i├žin bir gerek├žesi olmal─▒ ve bunu hastas─▒na a├ž─▒klamal─▒d─▒r. Terapi program─▒n─▒ ger├žek├ži planlamal─▒: zaman s─▒n─▒rl─▒l─▒klar─▒n─▒, , ara├ž-gere├ž kullan─▒m─▒n─▒, materyallerin varl─▒─č─▒n─▒ ve ├Âzellikle olgu ├Âzelli─čini g├Âz ├Ân├╝nde bulundurmal─▒d─▒r. Hastan─▒n terapiye uygun olup olmad─▒─č─▒ karar─▒ ├žok ├Ânemlidir. E─čer hastan─▒n terapiye m├╝dahale edici komplike medikal sorunlar─▒ varsa hastan─▒n medikal a├ž─▒dan stabil duruma ge├žmesinin beklenmesi iyi olur. Hastane ├ž─▒k─▒┼č─▒n─▒n hemen arkas─▒nda beyinde ├Âdem devam ediyor olabilir. Bu ├Âdem azal─▒rken spontan iyile┼čme de devreye girebilir; bu durumda hasarlanan h├╝crelerin tekrar onar─▒l─▒yor olmas─▒ olas─▒d─▒r. Bu y├╝zden yo─čun bir terapi program─▒ uygulamadan ├Ânce spontan iyile┼čme d├Ânemi i├žinde neler olaca─č─▒n─▒ bekleyip g├Ârmek iyi bir d├╝┼č├╝nce olabilir.

E─čer terapi program─▒ ba┼člam─▒┼čsa, terapinin NASIL verimli, N─░├ç─░N ba┼čar─▒s─▒z oldu─čunu s─▒k aralarla sorgulamal─▒d─▒r. ├ľ─črenmede sorumluluk almal─▒, hastada uygun tutum ve beceri geli┼čtirmeyi desteklemeli, ba┼čkalar─▒na yard─▒m etme motivasyonu olmal─▒, hastas─▒ ile kar┼č─▒l─▒kl─▒ ili┼čkide g├╝ven sa─člamal─▒, sab─▒rl─▒ bir yap─▒s─▒ olmal─▒, mizah duygular─▒ geli┼čmi┼č olmal─▒, terapisini ilgin├ž ve e─členceli yapabilmelidir.

Terapi program─▒n─▒ ├žok iyi planlamak ve terapistin ├žok etkin olmas─▒, do─čru te┼čhis, de─čerlendirme, terapi ├Ânerme, ve planlama ba┼čar─▒l─▒ terapi programlar─▒n─▒n garantisi olamaz ├ž├╝nk├╝ bunlar─▒n d─▒┼č─▒nda pek ├žok fakt├Âr terapinin ba┼čar─▒s─▒n─▒ etkileyecektir. ├ľrne─čin, terapinin ne s├╝rede, hangi yo─čunlukta verilece─či, Olumlu sonucun zamana terapiye veya ikisinin etkile┼čimine ba─čl─▒ olup olmad─▒─č─▒, Olgu de─či┼čkenli─či, Ya┼č fakt├Âr├╝, Afazi Tipi ve ciddiyeti program planmada d├╝┼č├╝n├╝lmesi gereken ├Âzelliklerdir.

UYGULANAN TERAP─░N─░N ETK─░S─░ (Programl─▒ ve programs─▒z terapilerin etkisi)

Terapide se├žilen yakla┼č─▒m─▒n da b├╝y├╝k ├Ânemi vard─▒r. Terapideki ileti┼čimin klinik bir ortam yerine do─čal ortamda y├╝r├╝t├╝lmesi tercih edilir. Terapiye kat─▒l─▒m ve ailenin deste─či iyile┼čtirmeyi artt─▒r─▒c─▒ fakt├Ârd├╝r. Asl─▒nda klinik zeminli terapi y├Ântemlerinin de i┼člevsel etkisi olabilece─či ge├žmi┼č terapi y├Ântemlerine bir alternatif olarak ├Âne s├╝r├╝lmektedir. ÔÇťTotal CommunicationÔÇŁ a─č─▒r afazik bireyler i├žin ileti┼čimde s├Âzel kesitsel y├Ânleri augmente eden klinik zeminli bir tekniktir. Bu t├╝r bir terapi hastaya ├Âzg├╝ bir kar─▒┼č─▒m terapiyi ├Ânermektedir; ├Ârne─čin, jest-mimik, yaz─▒l─▒, ├žizili, g├Ârsel dilsel ya da dilsel olmayan bi├žimlerden bir karma hastaya sunulabilir. B├╝t├╝n bu terapiler bir klinik ortam i├žinde ger├žekle┼čtirilebilir. Ama├ž hastalar─▒n ortak bir konu veya g├Ânderge ├╝zerinde birle┼čecekleri bir kesit bulabilmektir. Konu┼čma, yaz─▒, ├žizim ve jest-mimiklerin kombine kullan─▒m─▒n─▒ ├Â─črenmek afazik ki┼čiyi bir i├žerik d├╝zeyinde ileti┼čimsel s─▒ra almaya kat─▒l─▒m─▒n─▒ olas─▒ k─▒lacakt─▒r; aksi takdirde hepsi konu┼čma ile bir araya gelemezler.

Ara┼čt─▒rmac─▒lar ne yaz─▒k ki, etkin terapi y├Ântemleri konusunda ├že┼čitli g├Âr├╝┼čleri savunmu┼člard─▒r. ├ľrne─čin, baz─▒lar─▒ etkinli─čin cross-modal stimulasyon kullanarak korteksin kendini tekrar d├╝zenlemesini sa─člamas─▒yla ortaya ├ž─▒kaca─č─▒n─▒ ├Ânermi┼člerdir (Luria, ) Bu g├Âr├╝┼če g├Âre uyaran─▒n al─▒nmas─▒ ve ger├žekle┼čtirilmesine ili┼čkin yeni yollar geli┼čtirilmi┼čtir. Sonu├žta dil ve bellek yeterliliklerinde ciddi geli┼čmeler g├Âzlenmi┼čtir. Schuel bu kuram─▒ i┼čitmeyi e─čitmenin i┼čitsel anlamay─▒ geli┼čtirece─či g├Âr├╝┼č├╝ ile desteklemi┼čtir. Bu yolla i├ž ses organisazyonu geli┼čecek, i┼čitsel anlama da dolay─▒s─▒ ile iyile┼čecektir.

Temel bili┼čsel s├╝re├žleri ├Ânemseyen bir di─čer teknik deblockingÔÇÖtir (Kerns, 1997). de-blocking Di─čer modalitelerin kullan─▒m─▒n─▒ kolayla┼čt─▒rmak amac─▒yla kullan─▒lan bir korunmu┼č i┼člev korteksin kendini tekrar d├╝zenlemesini sa─člayacakt─▒r g├Âr├╝┼č├╝nde yola ├ž─▒km─▒┼čt─▒r. Yar─▒k├╝relerin ├Âzellikleri, ├Ârne─čin, sa─č yar─▒k├╝renin daha ├Ânce sol yar─▒k├╝rede olan i┼člevlerden baz─▒lar─▒na sahip oldu─ču varsay─▒m─▒ bu teknik uyumunda bir g├Âr├╝┼čt├╝r. Melodik Entonasyon Terapisi ve g├Ârsel yarat─▒c─▒l─▒k/ imajlama de-blocking tekniklerinden ├Ârneklerdir. 1945lerde ilk olarak Backus taraf─▒ndan ├Ânerilen melodik ezgi terapisi s├Âzc├╝k ve s├Âzc├╝k ├Âbeklerinin hastaya hep ayn─▒ ritmik ezgi ile tan─▒t─▒lmas─▒n─▒ ├Âng├Ârm├╝┼čt├╝. Aradan ge├žen zamanla 1973 y─▒llar─▒nda Albert ve arkada┼člar─▒ basit s├Âzc├╝k ve kal─▒p s├Âzc├╝k ezgilerinin tutuk afazilerdeki konu┼čmay─▒ kolayla┼čt─▒rd─▒─č─▒n─▒ tekrar g├╝ndeme getirdiler. Bu kuram─▒n d├╝┼č├╝ncesi sa─č hemisferde korunmu┼č baz─▒ i┼člevlerin sol hemisfer hasarl─▒ hastalr─▒n iyile┼čtirilmesinde kullan─▒labilece─či y├Ân├╝ndedir.

G├Ârsel etkinlik terapisi (Visual Action Therapy) hemisferik ├Âzelle┼čtirmenin bir ba┼čka ├Ârne─čidir ve sistemin tekrar d├╝zenlenmesi ile ilgilidir (Helm and Benson, 1978). Global afazili hastalarda bir terapi y├Ântemi olarak g├Ârsel ileti┼čimi kullanan bu kuramc─▒lar yakla┼č─▒mlar─▒n─▒ nesne ve eylemleri tan─▒mlamada kulland─▒klar─▒ el ve kol jestleri ile geli┼čtirdiler. Do─čal olarak bu y├Ântemde s├Âzel terapi uygulanmamaktad─▒r.

kaynak: Mavi┼č, ─░. N├Ârojenik Dil ve Konu┼čma Bozukluklar─▒; ed. O─čuz, H., Dursun, E., ve N,Dursun., T─▒bbi Rehabilitasyon. B├Âl.40, 797-809. Nobel T─▒p Kitapevleri, ─░stanbul, 2.bask─▒, 2004

%d blogcu bunu be─čendi: