Özel ÖÄŸrenme GüçlüÄŸü: Dili yazılı ya da sözlü anlamak ve kullanabilmek için gerekli olan bilgi alma süreçlerinin birinde veya birkaçında ortaya çıkan ve dinleme, konuÅŸma, okuma, yazma, heceleme, dikkat yoÄŸunlaÅŸtırma ya da matematiksel iÅŸlemleri yapmada yetersizlik nedeniyle bireyin eÄŸitim performansının ve sosyal uyumunun olumsuz yönde etkilenmesi durumudur.

Yaygın olarak kullanılan öÄŸrenme güçlüÄŸü tanımına göre: ÖÄŸrenme güçlüÄŸü gösteren çocuklar dinleme, düÅŸünme, konuÅŸma, okuma, yazma yada matematik problemlerini çözme, anlama ya da yazılı ve sözlü dili kullanmadaki psikolojik süreçlerden birinde ya da bir kaçında yetersizliÄŸin ortaya çıktığı çocuklardır.

Nedenler:

Özel eÄŸitimin diÄŸer bütün alanlarında olduÄŸu gibi öÄŸrenme güçlüÄŸünün de nedenleri konusunda kesin veriler yoktur. Ancak bireyin öÄŸrenmesini etkileyen bir takım etmenler belirlenmiÅŸtir. Bunlar: Beynin hatalı iÅŸleyiÅŸi, biyo-kimyasal bozukluklar, kalıtım ve çevresel etmenler( Duygusal bozukluk, motivasyon eksikliÄŸi, yetersiz öÄŸretim etmenlerinden de söz edilebilir.).

Özellikleri: 

Özgül öÄŸrenme güçlüÄŸü gösteren çocukların özellileri bakımından birbirinden çok farklıdır.Her  öÄŸrenme  güçlüÄŸü gösteren çocuÄŸun kendine özgü davranış örüntüleri bulunmaktadır.Yaygın olarak sözü edilen  bazı öÄŸrenme güçlüÄŸü gösteren çocuklarda algısal, algısal-devimsel ve eÅŸgüdüm problemleri, dikkat bozuklukları ve aşırı hareketlilik ,düÅŸünme ve bellek problemleri  görülmektedir.Genel olarak sırlayacak olursak ;

Okuma becerisi:

      DinlediÄŸi, okuduÄŸu bir öyküyü anlatması istendiÄŸinde öykünün başını sonunu karıştırır ,

      Haftanın günlerini, ayları, mevsimleri doÄŸru saysa bile aradan sorulduÄŸunda (cumadan önce hangi gün gelir, marttan sonra hangi ay gelir, haftanın dördüncü günü hangisidir gibi) yanıtlamakta zorluk çeker ya da yanlış yanıtlar,

      Sayı ve harfleri dizgilemekte güçlük  çeker, (alfabenin harflerinin sırasını karıştırır; kendisinden sıra ile söylenmesi istenen sayıların yerlerini karıştırır-3865 dersiniz o size 8356 diyebilir),

      Belirli bir sıra içinde yapılması gereken iÅŸlerin sırasını karıştırabilir

      Okuma hız ve nitelik açısından yaşıtlarından geridir,

      Harf-ses uyumu geliÅŸmemiÅŸtir, bazı harflerin seslerini öÄŸrenemez,

      Harfin ÅŸekli ile sesini birleÅŸtiremez,

      Kelimeleri hecelerken ya da harflerine ayırırken zorlanır,

      Sınıf düzeyinde bir parçayı okuduÄŸunda anlamakta zorlanır, baÅŸkasının okuduklarını daha iyi anlar.

Yazma Becerisi

      Yaşıtlarına oranla el yazısı okunaksız ve çirkindir, sınıf düzeyine göre yazı yazması yavaÅŸtır,

      Tahtadaki yazıyı defterine çekerken ya da öÄŸretmenin okuduÄŸunu defterine yazarken zorlanır,

      Yazarken  bazı harf ve sayıları, kelimeleri ters yazar, karıştırır  (b-d, m-n, ı-i, 2-5, d-t, ÄŸ-g, g-y ,ve-ev gibi) ,

      Yazarken bazı harfleri, heceleri  atlar ya da harf/hece ekler,

      Sınıf düzeyine göre yazılı imla ve noktalama hataları yapar, küçük-büyük harf, noktalama,hece bölme hataları,,

      Yazarken kelimeler arasında hiç boÅŸluk bırakmaz ya da bir kelimeyi iki-üç parçaya  bölerek yazar, ka   lem, yapa  bil  mektedir gibi.

Aritmetik Becerileri

      Aritmetikte zorlanır,

      Dört iÅŸlemi yaparken yavaÅŸtır, parmak sayar, yanlış yapar,

      Problemi çözüme götürecek iÅŸleme karar veremez,

      Yaşına uygun seviyedeki matematik problemlerini yaparken otomatik olarak tepki vermekte zorlanır,

      Sayı kavramını anlamakta güçlük çeker (beÅŸ mi bir mi büyüktür, düÅŸünmeden karar vermekte zorlanır),

      Bazı aritmetik sembollerini öÄŸrenmekte zorlanır, karıştırır,

Çalışma Alışkanlığı

      Ev ödevlerini almaz, eksik alır,

      Ev ödevlerini yaparken yavaÅŸ ve verimsizdir,

      Ders çalışırken sık sık ara verir, çabuk sıkılır, ders  çalışmayı sevmez,

      Ödevlerini yaparken birilerinin yardımına ihtiyaç duyar, kendi başına çalışma alışkanlığı geliÅŸmemiÅŸtir,

      ÖÄŸrenme stratejileri eksiktir, öÄŸrenmeyi düÅŸündükleri ÅŸeyleri nasıl kontrol edeceklerini ve yönlendireceklerini (organize edeceklerini), nasıl daha fazla bilgi elde edeceklerini ve öÄŸrendiklerini nasıl hatırlayacaklarını bilemezler, çalışmak için yardım edecek birini  beklerler.

Organize Olma Becerileri

      Odası, çantası, eÅŸyaları ve giysileri dağınıktır,

      Defter ve kitaplarını kötü kullanır ve yırtar,

      Yazarken sayfayı düzenli kullanamaz, gereksiz satır atlar, boÅŸluk bırakır, sayfanın belirli bir kısmını kullanmaz,

      Defter, kalem gibi çeÅŸitli araçlarını kaybeder,

      Zamanını ayarlamakta güçlük çeker, bir iÅŸi yaparken, ne kadar zamana ihtiyacı olduÄŸunu ya da ne kadar zaman harcadığını tahmin edemez,

      Yaptığı iÅŸi zamanında bitirmekte güçlük çeker,

Üzerine aldığı görevleri düzenlemekte zorluk çeker, nereden ve nasıl baÅŸlayacağını

Oryantasyon (Yönelim) Becerileri

      SaÄŸ-sol karıştırır,

      Yönünü bulmakta zorlanır, doÄŸu-batı,kuzey-güney kavramlarını karıştırır,

      Ä°ÅŸaret sözcüklerini (burada, ÅŸurada, orada gibi) karıştırır,

      Alt-üst, ön-arka kavramlarını karıştırır,

      Zamana iliÅŸkin kavramları (dün-bugün, önce-sonra gibi) karıştırır,

      Gün, ay, yıl, mevsim kavramlarını karıştırır (Hangi aydayız denilince salı, hangi mevsimdeyiz denilince ÅŸubat diyebilir),

      Saati öÄŸrenmekte zorlanır.

Sözel Ä°fade Becerisi

      Duygu ve düÅŸüncelerini sözel olarak ifade etmekte zorlanır,

      Serbest konuÅŸurken düzgün cümleler kuramaz, heyecanlanır, takılır, ÅŸaşırır,

      Sınıfta sözel katılımı azdır,

      Bazı harflerin seslerini doÄŸru olarak telaffuz edemez (r, ÅŸ, j gibi harfleri söyleyemez ya da yanlış söyler),

Soyut kavramları anlamakta güçlük çeker (Esprileri anlamakta zorluk çekebilirler).

Motor Beceriler

      Ä°p atlama, ttp yakalama gibi hareket ve oyunlarda yaşıtlarına oranla baÅŸarısızdır (Kaba motor beceriksizlik),

      Sakardır, düÅŸer, yaralanır, istemeden  bir ÅŸeyler kırar,

      Çatal-kaşık kullanmakta, ayakkabı-kravat baÄŸlamakta zorlanır ya da bu becerileri öÄŸrenmekte zorlanmıştır,

      Ä°nce motor becerilere dayalı iÅŸlerde (düÄŸme ilikleme, makas kullanma, boncuk dizme gibi) zorluk çeker,

      Kalemi uygun biçimde kavramakta güçlük çeker,

      Yaşıtlarına oranla çizgileri ve çizimleri kötü ve dalgalıdır ,

      Yazısı genellikle okunaksızdır,

      Harflere ÅŸeklini vermekte, harfi kapatmakta güçlük çeker.

ÖÄŸretmenlere  Öneriler :             

1-ÇocuÄŸa bir ÅŸeyin anlatılmasından çok yapılarak görülmesi halinde daha baÅŸarılı olurlar. Teorik anlatımlar yerine yaparak öÄŸrenmeyi saÄŸlayan pratik çalışmalar daha yararlı olabilir.

2- ÇocuÄŸun öÄŸrenmesini kolaylaÅŸtıracak olan davranışların basitten karmaşığa doÄŸru sıralayarak, aÅŸamalı olarak öÄŸrettiÄŸiniz taktirde çocuÄŸunuzun öÄŸrenmesi daha kolay olacaktır. Yaptırdığınız egzersizlerde yardımlarınızı çocuÄŸun baÅŸarısı arttığı ölçüde azaltmanız, onun cesaretlenmesine yardımcı olacaktır.

3- ÇocuÄŸa yeni beceriler kazandırırken ya da çocuk çalıştığında, öÄŸrendiÄŸinde onu sevindirmeyi ve ödüllendirmeyi unutmayınız. Ödül, bir çocuÄŸa davranışın arkasından hemen verilen, onun çok hoÅŸuna giden herhangi bir ÅŸey olabilir. Ödül verildiÄŸi taktirde, çocuÄŸu ödüllendiren davranışlarda artış görülecektir.

Ödül olabilecek beÄŸeni sözleri, oyun veya sosyal nitelikteki ödülleri iyi seçmelisiniz.

Ödülde en önemli kural ise; ödülü istediÄŸiniz davranışın hemen arkasından hemen verip geciktirmemek çocuÄŸa ödülü baÅŸarılı davranışından dolayı verdiÄŸinizi hissettirmektir.

4- Çocukla göz teması çok önemlidir. Öncelikle onunla karşılıklı oturup size bakmasını isteyebilirsiniz. “ Umut Emre bana bak” eÄŸer bakmıyorsa çocuÄŸun çenesinden yavaÅŸça tutup, hafifçe başını kendinize doÄŸru çeviriniz. Göz kontağı kurabiliyorsanız “Aferin” ya da “Bana ne güzel baktın” gibi bir ödülle, çocukla iletiÅŸim kurmanın en önemli ve en güzel adımını atmış olacaksınız.

5- ÖÄŸrenme sırasında çocuÄŸun hareketli olmasından ziyade, bir yerde oturarak öÄŸrenme faaliyetinde bulunması ve çevredeki dikkat dağıtıcı unsurların ortadan kaldırılması çocuÄŸun baÅŸarısını artırır, bu ortamı saÄŸlamaya çalışın.

6- ÇocuÄŸun basit emirlerle yapacağı iÅŸlere uymasını saÄŸlayın ki sizinle iÅŸbirliÄŸi yapması koya olsun. Ev ortamında yapmayacakları, üslenmeyecekleri faaliyetleri  çocuÄŸa ille de yapacaksınız diye zorlamayın. Çocuk zora geldiÄŸinde ortamdan ve sizden kaçacaktır.

7- Korku ile öÄŸrenme bir arada olmaz. Baskı ve dayak ortamında öÄŸretilmeye çalışılan faaliyetler sadece korku ortamında gösterilip diÄŸer ortamlarda gösterilmeyen ve kalıcı olmayan faaliyetlerdir.

8- Çocukları akranları ve kardeÅŸleriyle kıyaslamak, çocukların çalışma hevesini artırmak yerine, tam tersine kırar.

9- ÇekingenliÄŸini önlemek için onun cesaretini ve kendine güvenini artırıcı bir tutum izlenmelidir. Kendine güvenen çocuk her zaman daha baÅŸarılı olur. Annesine ve Babasına güvenen çocuk ise silik bir kiÅŸilik oluÅŸturan bir birey olacaktır.

10- ÇocuÄŸun baÅŸarılı durumlarını fark edip göz önüne getirdiÄŸinizde yaptığı faaliyetlerde daha hevesli, daha dikkatli, baÅŸarmak için daha büyük bir çaba içinde olduÄŸunu görülecektir

11- Bu çocukların bulundukları ortamda kendilerini farklı hissedecekleri unsurları ortadan kaldırılması veya kabullenmelerinin saÄŸlanması onların daha rahat olmasını saÄŸlar. ÖrneÄŸin sınıf ortamında diÄŸer çocukların bu gibi çocukları dışlamaları, dalga geçmeleri, kurdukları iliÅŸkilerde farklı tutumlar göstermeleri bu çocukları çok rahatsız eder.Çocuklara olumsuz yaklaşımların ortadan kaldırılmasına çaba harcanmalıdır.

12- Bu çocukların kendilerini iÅŸe yaramaz hissetmelerini önlemek için; onlara baÅŸarabilecekleri basit sorumluluklar verilmelidir ve desteklenmelidirler.

13- Sınıf ortamında  bu çocukların dikkat ve ayırt etme becerileri düÅŸük olduÄŸundun düzeni ve iyi organize edilmiÅŸ bir çalışma ortamı baÅŸarılarını etkileyecektir.Bu çocukların sınıf ortamında diÄŸer çocuklar kadar baÅŸarılı olabileceklerine inanmaları davranışlarınızla gerçekleÅŸecektir.

14- Herhangi bir faaliyette çocukların dikkatlerini saÄŸladıktan sonra yavaÅŸ, açık ve basit cümlelerle o faaliyeti anlatırken mümkün olduÄŸu kadar hareket göstermelisiniz. Ä°ÅŸi öÄŸrenirken çocuÄŸun, fiziki olarak ta faaliyete katılması yapabileceÄŸini hissetmesini saÄŸlayacaktır. Bu da baÅŸarı düzeyini artıracaktır.

15-Bu çocuklara bir iÅŸ üzerinde çok egzersiz yaptırmanız önceden yaptıklarını hatırlamaya yardım edecektir. Kısa adımlarla, programda fazla hızlı ilerlemeden her gün çocuktan daha fazlasını beklemeniz ve baÅŸarılarının devam edeceÄŸi inancında olduÄŸunuzu hissettirmeniz onlarda her zaman en iyisini yapma isteÄŸinin oluÅŸmasına yardımcı olacaktır.

16.GeliÅŸimleri sürekli takip edilmelidir.