hd porno porno hd porno porno

D─░KKAT EKS─░KL─░─×─░ VE H─░PERAKT─░V─░TE BOZUKLU─×U

1.983 okundu

 

A┼č─▒r─▒ hareketli ├žocuklara t─▒p dilinde ÔÇťhiperaktif ├žocukÔÇŁ denir. Yuvada; yuvaya gitmediyse ilk├Â─čretim birinci s─▒n─▒fta tespit edilir. A┼č─▒r─▒ hareketlidirler, yerlerinde oturamazlar, s├╝rekli k─▒p─▒r k─▒p─▒rd─▒rlar. Halk aras─▒nda ÔÇťeli dursa aya─č─▒ durmuyorÔÇŁ ┼čeklinde ifade edilir. Bu ├žocuklarda s─▒k├ža g├Âr├╝len;

1. Yo─čunla┼čamama

2. Unutkanl─▒k, dalg─▒nl─▒k

3. D├╝rt├╝sellik

4. Uslu duramama

5. Hareket etme

6. S├Âz├╝ kesme

7. Sald─▒rgan davran─▒┼člar

 

Dikkat eksikli─či de varsa;

1. Derse hemen ba┼člayamazlar

2. Zaman─▒nda bitiremezler

3. Arkada┼člar─▒yla ili┼čkilerinde zorlan─▒rlar

4. Oyunlarda zorlan─▒rlar

5. Bir konudan di─čerine ge├žerken zorlan─▒rlar. ├ľrne─čin; matematikten T├╝rk├žeye ge├žerken zorlan─▒rlar.

6. Arkada┼člar─▒na hemen uyum sa─člayamazlar. Ya hemen vazge├žerler ya da kavga ederler.

 

Hiperaktif ├çocuklar─▒n ├ľzellikleri

 

– ├çocuk ├žok hareketlidir.

– Yerinde duramaz.

– S├Âz dinlemez.

– ├çok h─▒r├ž─▒nd─▒r.

– Zarar verici olabilir.

– Kurallara uymakta zorlan─▒r.

– Kendini ve davran─▒┼člar─▒n─▒ kontrol edemez.

– S├╝rekli olarak bir yerlerini sa─ča sola ├žarpar.

– Yemek yerken ├žo─čunlukla ├╝zerine d├Âker.

– S─▒k s─▒k ufak ev kazalar─▒ ya┼čar.

– Pek ├žok yerde ÔÇťyaramazÔÇŁ diye ad─▒ ├ž─▒kar.

– ─░┼člemedi─či su├žlar da ├╝zerine kalabilir.

– Her ┼čeyi mutlaka ellemek, tutmak, eline almak ister.

– Arkada┼člar─▒yla uyumlu oynama s├╝resi s─▒n─▒rl─▒d─▒r.

– Yuvaya gitti─činde di─čer ├žocuklardan farkl─▒ y├Ânleri oldu─ču fark edilir.

– ─░lkokula ba┼člad─▒─č─▒nda zeki olmas─▒na ra─čmen zorlan─▒r.

– Harfleri ve say─▒lar─▒ kar─▒┼čt─▒r─▒r.

– Harfleri ve say─▒lar─▒ ters yazar ve okur.

– ├ľdevlerini kaydetmeyi beceremez.

– ├ľdevlerini yanl─▒┼č anlar ve yanl─▒┼č yapar.

– ├ľdevlerini yapt─▒─č─▒ halde evde unutur.

– Okulda e┼čyalar─▒ b─▒rak─▒r ya da unutur.

– ├ľ─čretmenleri ondan ┼čikayet├ži olur.

– Serviste arkada┼člar─▒n─▒ rahats─▒z etti─či i├žin s─▒k s─▒k ┼čikayetler gelir.

 

Bu ├Âzelliklerden 10 tanesi ├žocuk i├žin ge├žerliyse psikolo─ča ba┼čvurmak gerekir.

 

Hiperaktif ├çocuklar─▒n Olumsuz ├ľzellikleri

 

1. Dalg─▒n, dikkatsiz, unutkan, sakar ve kazalara a├ž─▒kt─▒r.

2. Alg─▒lama g├╝├žl├╝kleri ya┼čarlar.

Bilgi beyine 5 duyunun t├╝m├╝n├╝ kullanarak gelir. ├ľ─črenmede ├Ânemli olanlar: g├Ârsel ve

i┼čitsel duyulard─▒r.

G├Ârsel alg─▒lama g├╝├žl├╝─č├╝ g├Ârsel bilgileri kar─▒┼čt─▒rmas─▒na sebep olabilir. ÔÇťcÔÇŁ yerine ÔÇťeÔÇŁ, ÔÇťbÔÇŁ yerine ÔÇťdÔÇŁ, ÔÇťmÔÇŁ yerine ÔÇťnÔÇŁ, ÔÇťbÔÇŁ yerine ÔÇťpÔÇŁ gibi… G├Ârsel motor problemleri olan ├žocuk top yakalama ya da f─▒rlatmada, bulmaca ├ž├Âzmede, ip atlamada, ├žeki├ž ve ├živi kullanma da sorun ya┼čar.

ÔÇťFig├╝r yerle┼čtirmeÔÇŁ problemi olabilir: okurken kelime ve sat─▒rlar─▒ atlayabilir.

Derinli─či yanl─▒┼č de─čerlendirebilir; bu y├╝zden e┼čyalara ├žarpabilir, sandalyeden

d├╝┼čebilir.

─░┼čitsel alg─▒lama g├╝├žl├╝─č├╝: hafif ses farkl─▒l─▒klar─▒n─▒ ay─▒rt etmede g├╝├žl├╝k ya┼čayabilir. ├ľrne─čin; ba┼čka ├žocuklar─▒n oyun oynad─▒─č─▒ odada tv izliyorsa, sizin ona: ÔÇť Buraya gel ve sofray─▒ kurÔÇŁ dedi─činizi duymayabilir. Bunun nedeni sizin sesinizi (fig├╝r) di─čer seslerden (fon) ay─▒rt edememesidir. B├Âylece sizi dinlemiyormu┼č gibi g├Âr├╝n├╝r.

B├╝t├╝nleme g├╝├žl├╝kleri, soyutlama ve organize etme g├╝├žl├╝kleri ya┼čayabilirler. S─▒ralama g├╝├žl├╝kleri ya┼čayabilirler; anlat─▒lan bir hikayeyi tekrar anlatmas─▒ istendi─činde olaylar─▒n s─▒ras─▒n─▒ kar─▒┼čt─▒rabilir; ÔÇť23ÔÇŁ ├╝ ÔÇť32ÔÇŁ diye yazabilir. ├ľrne─čin; 12 ay─▒ ezberler sayar ama ÔÇťEyl├╝lden sonra hangi ay gelir?ÔÇŁ sorusuna cevap veremeyebilir.

Haf─▒za g├╝├žl├╝kleri ya┼čayabilir; bilgiyi k─▒sa s├╝reli bellekten uzun s├╝reli belle─če ge├žirmede sorun ya┼čayabilirler. Uzun s├╝reli haf─▒zada sorun yoktur. 3 y─▒l ├Ânceki olay─▒ detayl─▒ ┼čekilde aktar─▒r. Ancak ├Â─čretmenin istedi─či ├Âdevi ertesi g├╝n tamam─▒yla unutabilir. Normal ├žocuk 3-5 kerede ├Â─črenirken o 10 kerede ├Â─črenir.

T├╝m bu g├╝├žl├╝klerden ├Ât├╝r├╝ yazma ve okumada fakl─▒l─▒klar g├Âsterirler. ├ľnlerine konan bir metni farkl─▒, eksik, fazla ya da yanl─▒┼č okuyabilirler.

 

3. Da─č─▒n─▒k ve d├╝zensizdirler. 17. S─▒n─▒rlar─▒ ├žizemeler.

4. Kulland─▒klar─▒ e┼čyan─▒n yerini s─▒k s─▒k unuturlar. 18. ├ľncelikleri ayarlayamazlar.

5. Acelecidirler. 19. S├╝reklili─či sa─člayamazlar.

6. Heyecanl─▒d─▒rlar. 20. M├╝kemmeliyet├židirler.

7. Sab─▒rs─▒zd─▒rlar. 21. K─▒skan├žt─▒rlar, karde┼člerini k─▒s-

8. Çabuk olumsuz tavır takınırlar. kanırlar.

9. ├çabuk sinirlenirler. 22. Kontrol g├╝├žl├╝─č├╝ ya┼čarlar.

10. ─░nat├ž─▒d─▒rlar. 23. ─░leti┼čim bozuklu─ču ya┼čarlar.

11. Tak─▒l─▒p kal─▒rlar. 24. ├çabuk karar de─či┼čtirirler.

12. Israrcıdırlar 25. Çok duyarlı, hassas ve roman-

13. ─░ddiac─▒d─▒rlar. dirler.

14. Abart─▒l─▒d─▒rlar. 26. Utanga├žt─▒rlar.

15. Merakl─▒d─▒rlar.

16. Zaman─▒ iyi kullanamazlar.

 

 

 

Hiperaktif Çocuklarda Yapılması Gerekenler

 

Hiperaktif ├žocukla ba┼čar─▒l─▒ bir ileti┼čim kurabilmek i├žin:

 

Cezadan ├Ânce ├Âd├╝l y├Ântemi kullan─▒lmal─▒, o davran─▒┼č─▒ tesad├╝fen bile yapm─▒┼č olsa.

A├ž─▒k, net ve k─▒sa konu┼čulmal─▒. Tatl─▒-sert olunmal─▒. Kurallar kesin, kararl─▒ ve de─či┼čmez

olmal─▒.

├ľzellikle duygu d├╝zeni konusunda istikrarl─▒ olunmal─▒. Ak┼čamlar─▒ ka├žta yataca─č─▒ kesin bir dille ifade edilmeli. E─čer esneme olacaksa nedeni ve ne kadar olaca─č─▒ belirtilmeli. Kurallar yaz─▒l─▒ olarak olu┼čturulmal─▒ ve odas─▒na as─▒lmal─▒. G├╝nl├╝k program haline getirilmeli. Bazen s├Âzle┼čme haline getirilerek kar┼č─▒l─▒kl─▒ imzalanabilir.

Çocuk düzene uymazsa;

– Hareketlili─či artar.

– Sinir ve H─▒r├ž─▒nl─▒k artar.

– Sakarl─▒k ve kazalara a├ž─▒kl─▒k artar.

– ─░┼čtahs─▒zl─▒k olu┼čur.

– Geli┼čimi olumsuz etkilenebilir, boy uzamas─▒ azalabilir.

 

K─▒saca;

– A├ž─▒klay─▒c─▒ k─▒sa ve ├Âz olun

– 2 se├ženek sunun.

– Do─čru yapt─▒─č─▒ her ┼čeyi ├Âd├╝llendirin.

– Zaman y├Ânetimini ├Â─čretin.

– K─▒yaslama yapmay─▒n.

– Yasaklar koymay─▒n. ( ├Ârn.; ÔÇť Sen zay─▒f ald─▒n sinemaya gitmiyorsun.ÔÇŁ )

 

Hiperaktivite ve Dikkat Da─č─▒n─▒kl─▒─č─▒ Olan ├çocuklarda Okul Ba┼čar─▒s─▒ ─░├ži

Yap─▒lmas─▒ Gerekenler:

 

D─▒┼č ortam─▒n d├╝zenlenmesi:

– Hep ayn─▒ odada ├žal─▒┼č─▒lmal─▒, o masada sadece ders ├žal─▒┼č─▒lmal─▒.

– Televizyon ve m├╝zik kapat─▒lmal─▒.

– Oda sade olmal─▒; ├žocu─čun bak─▒┼č a├ž─▒s─▒na giren resim, obje, s├╝s e┼čyas─▒ vb.

kald─▒r─▒lmal─▒.

– Y├╝z├╝ duvara d├Ân├╝k olmal─▒, oda ayd─▒nlat─▒lm─▒┼č olmal─▒.

– K├╝t├╝phane varsa ├╝st├╝ne beyaz ├žar┼čaf ├Ârt├╝lmeli.

– Dersler b├Âl├╝n├╝p planlamal─▒. 10 dk. mat., 10 dk. t├╝rk├že, 10 dk. hayat bilgisi.

Zorlan─▒yorsa araya basit, dinlendirici dersler ( m├╝zik, resim vb.) serpi┼čtirilebilir.

 

Ders ├žal─▒┼č─▒rken;

– Sabit zaman-sabit yer y├Ântemi: Hep ayn─▒ yerde hep ayn─▒ saatte ├žal─▒┼čt─▒r─▒lmal─▒.

– Hemen ┼čimdi y├Ântemi (s─▒ca─č─▒ s─▒ca─č─▒na): ├çocuk okuldan derse ─▒s─▒nm─▒┼č olarak gelir.

Hemen derse ba┼člarsan─▒z daha h─▒zl─▒ ve kolay adapte olur. Bu y├╝zden ders ├žal─▒┼čma ve ├Âdev yapma okuldan gelir gelmez hemen halledilmelidir.

– Dikkat yo─čunlu─ču saptama y├Ântemi: Dikkat sabah saatlerinde yo─čundur. Bu

yo─čunluk ├Â─člene do─čru azal─▒r. Ak┼čam azalma doruk noktas─▒ndad─▒r. Saat 21:30ÔÇÖdan itibaren dikkat biter.

– K─▒sa ├žal─▒┼čma-k─▒sa ara y├Ântemi: K─▒sa ├žal─▒┼čma: 15-20 dk. Ara s├╝resi: 2-3 dk.

televizyon seyretme, bilgisayar oynama aralarda olmamal─▒d─▒r.

– K├╝├ž├╝k par├žalara ay─▒rarak ├žal─▒┼čma y├Ântemi: ├Ârne─čin; 2 sayfal─▒k bir oku-anlat ya da yaz─▒ ├žal─▒┼čmas─▒ varsa; bir par├ža 4-5 paragrafa ayr─▒larak ├žal─▒┼čt─▒r─▒l─▒r.

 

Dikkat eksikli─či ve hiperaktivite bozuklu─ču her 20 ├žocuktan 1ÔÇÖinde g├Âr├╝l├╝r. 3 kolu

vard─▒r:

1. Dikkatsizlik

2. Hiperaktivite

3. D├╝rt├╝sellik : Ba┼čkalar─▒n─▒n s├Âz├╝n├╝ keser, araya girer, s─▒ras─▒n─▒ bekleme zorlu─ču

vard─▒r.

 

Tedavide davran─▒┼čsal yakla┼č─▒m─▒n yan─▒ s─▒ra ila├ž tedavisi (metilfenidat t─▒bbi tedavisi) uygulan─▒r. Bu kriterlerle 7 ya┼č─▒ndan ├Ânce ortaya ├ž─▒km─▒┼č olmas─▒ ve 6 aydan fazla s├╝rmesi ┼čartt─▒r. DEHB i├žin metilfenidat─▒n etkisi 30-45 dk ile ba┼člar, 1,5-2,5 saatte maksimuma ula┼č─▒r. 4 saatte biter.

DEHB genetiktir. Bu bozuklu─ču olan ├žocuklar─▒n %10 ile %35ÔÇÖinin birinci derecede akrabas─▒nda ayn─▒ bozukluk vard─▒r.

Ergenlikte devam edebilir. D├╝rt├╝sellikten dolay─▒ erken ya┼čta madde kullan─▒m─▒, alkol/sigara ba─č─▒ml─▒l─▒─č─▒, istenmeyen gebelikler, araba kazalar─▒ g├Âr├╝lebilir. Eri┼čkinlikte ani kararla evlenmeler/bo┼čanmalar, kaybedilen i┼čler, kazalar, bor├žlar, ├žocuklara fiziksel ┼čiddet g├Âr├╝lebilir.

Ya┼čam boyu ÔÇťsebats─▒zl─▒kÔÇŁ problemi, sosyal izolasyon, ├Âfke ve agresyon, yaln─▒zl─▒k, d─▒┼članma ve alay edilme g├Âr├╝l├╝r.

 

TESTLER

 

├çocuklara Y├Ânelik Testler

 

1. ├çocu─čum hiperaktif mi?

Bu test 2-6 ya┼č aras─▒ ├žocuklar i├žin ge├žerlidir. Burada yaz─▒lan ├Âzellikler genel ├Âzelliklerdir. Bu konuda karar─▒ bir psikolog vermelidir.

– Her ┼čeyi ellemek, tutmak, eline almak ister.

– Dur, yapma, gitme gibi emirlere uymak istemez.

– Yemek yerken ├╝st├╝ne d├Âker.

– Oturdu─ču yerde k─▒p─▒rdar.

– Elini a─čz─▒na sokar veya t─▒rnak yer.

– Elini veya aya─č─▒n─▒ sallar veya hareket ettirir.

– Uykuya g├Ât├╝rmek istedi─činizde itiraz eder. Uyumak istemez

– Yuvaya gitmek istemez.

– Yuvaya ilk birka├ž g├╝n gider sonra vazge├žer.

– S├╝rekli aya─ča kalkar veya y├╝r├╝mek ister.

– Evdeyken d─▒┼čar─▒ ├ž─▒kar─▒lmak gezmeye g├Ât├╝r├╝lmek ister.

– ─░nsanlar─▒n onunla ilgilenmelerinden ├žok ho┼čla─▒r.

– ─░natla┼č─▒r. Yapma denileni yapmak ister.

– ─░stedikleri olmazsa tutturur.

– S─▒k d├╝┼čer.

– S─▒k s─▒k ev kazalar─▒nda yaralan─▒r.

– G├Ârd├╝─č├╝ her ┼čeyin i├žine bakmak ister.

– Oyuncaklar─▒n nas─▒l ├žal─▒┼čt─▒─č─▒n─▒ merak eder. ─░├žine bakmak ister. Onlar─▒ k─▒rar veya

├žal─▒┼čamaz hale getirir.

 

– ├çok h─▒zl─▒ veya y├╝ksek sesle konu┼čur. Uyar─▒ld─▒─č─▒nda bazen hemen d├╝zelir. Ama

k─▒sa zaman i├žinde unutur ve yine ayn─▒ ┼čekilde davran─▒┼ča devam eder.

Yukar─▒da sayd─▒─č─▒m─▒z ┼č─▒klardan 10 tanesi ├žocu─čunuzda g├Âr├╝len davran─▒┼člardansa bu konuda bir uzmandan bilgi almal─▒s─▒n─▒z.

 

2. ├çocu─čunuz yuvada zorlanacak m─▒?

├çocu─čunuzu yuvaya g├Ât├╝rmeden bu testi yap─▒n. Bu testte yer alan 15 sorudan 7ÔÇÖsine

evet cevab─▒ veriyorsan─▒z ├žocu─čunuz i├žin ideal yuva se├žimi i├žin bir psikologla g├Âr├╝┼čmenizin iyi olaca─č─▒n─▒ d├╝┼č├╝n├╝yoruz.

– ├çocu─čunuz hareketliyse

– ├çocu─čunuz soru soruyorsa

– ├çocu─čunuz her ┼čeyi ellemek, eline almak, a├žmak, bakmak istiyorsa

– ├çocu─čunuzda inat├ž─▒l─▒k varsa

– ├çocu─čunuzun hayal g├╝c├╝ ├žok geni┼č ve zenginse

– E┼čyalar─▒, giysileri ve oyuncaklar─▒ payla┼čmak istemiyorsa

– Oyunda kaybetmeyi kabullenmek istemiyorsa

– Evde duygusal sorunlar ya┼č─▒yorsa

– Evlili─činizde ayr─▒lma karar─▒ ald─▒ysan─▒z

– Eve yeni bir karde┼č gelecekse

– Ev ta┼č─▒mak veya i┼č de─či┼čikli─či gibi hayat─▒n─▒zda ├Ânemli bir de─či┼čiklik olacaksa

– ├çocu─čunuza daha ├Ânce anneanne ve b├╝y├╝kanne bak─▒yorsa

– Yemek sorunlar─▒ ya┼č─▒yorsan─▒z

– Yeniden evlilik zaman─▒ ile yuvaya ba┼člama e┼č zamana denk geldi ise

– Siz ├žocu─čunuzdan daha ├Ânce hi├ž ayr─▒lmam─▒┼čsan─▒z veya siz bu ayr─▒l─▒─ča haz─▒r

de─čilseniz

 

3. ├çocu─čunuzda dikkat da─č─▒n─▒kl─▒─č─▒ var m─▒?

Bu test 7-12 ya┼člar─▒ aras─▒ndaki ├žocuklar i├žin ge├žerlidir. Bu testi anneler yaparak

├žocuklar─▒nda dikkat da─č─▒n─▒kl─▒─č─▒ olup olmad─▒─č─▒ konusunda bir uzman psikolo─ča dan─▒┼čmal─▒y─▒m fikrine varabilirler. Kesin karar─▒ psikolog verecektir. Burada ama├ž ailelere yol g├Âsterici olmakt─▒r.

A┼ča─č─▒daki 30 durumdan 15ÔÇÖi ├žocu─čunuz i├žin ge├žerli ise bir psikologla konu┼čabilirsiniz.

– ├çocu─čunuz s├╝rahiden barda─ča su d├Âkerken mutlaka yere su d├Âker veya suyu

ta┼č─▒r─▒r.

– Her ┼čeyi sorar.

– Sordu─ču sorular─▒ tekrar tekrar sorar.

– ─░simleri akl─▒nda tutamaz. Arkada┼člar─▒n─▒n, ├Â─čretmenlerinin ad─▒n─▒ unutur.

– Telefon, adres gibi ┼čeyleri ├žabuk unutur.

– Akrabalar─▒n─▒n isimlerini akl─▒nda tutamaz.

– Ezberde zorlan─▒r.

– ├çarp─▒m tablosunu ezberleyemez. Ya da ezberler ama k─▒sa s├╝re sonra unutur.

– Saati zor ├Â─črenir.

– Sa─č sol elini zor ├Â─črenir.

– Dersleri ezberlerken ├žok zorlan─▒r.

– Derslerde maddeleri ezberlemekte zorlan─▒r veya ├žabuk unutur.

– Birden fazla ┼čey almas─▒ istenirse ya kar─▒┼čt─▒r─▒r ya da unutur. ├ľrne─čin; peynir,

yumurta, zeytin denirse bunlar─▒ akl─▒nda tutamaz. Yaz─▒p eline vermek gerekmektedir.

– S─▒n─▒fta g├╝r├╝lt├╝ varsa ├Â─črenemez. Yaz─▒l─▒ imtihanda ortamda ses varsa konuyu

bildi─či halde performans─▒ d├╝┼čer.

– Tahtaya kalkmakta ├žok heyecanlan─▒r. Hatta bildi─čini bile unutur.

– Toplama yaparken ilave 1ÔÇÖleri unutur.

– ├ç─▒kartma yaparken yar─▒s─▒ toplama yar─▒s─▒ ├ž─▒kartma bi├žiminde yapar.

– ├çarpmalarda hep elde 1ÔÇÖleri hesaba katmay─▒ unutur.

 

4. ├çocu─čunuz okulda zorlanacak m─▒?

Bu bir ankettir. Anne babalara yard─▒mc─▒ olmak i├žin bir ├žal─▒┼čmad─▒r. Bu ankette yer alan

16 sorunun 7ÔÇÖsi ├žocu─čunuz i├žin ge├žerli ise bir psikologdan yard─▒m almal─▒s─▒n─▒z.

– ├çocu─čunuz yerinde durmakta zorlan─▒yor.

– Bir yerde uzun s├╝re kalam─▒yor. Hep gezmek, dola┼čmak istiyor.

– Y├╝ksek sesle konu┼čuyor.

– ├çok h─▒zl─▒ konu┼čuyor.

– Hep en ├Ânce kendisine bak─▒ls─▒n istiyor.

– En cici ├žocuk kendisi olsun istiyor.

– En m├╝kemmel olmak istiyor. En iyi olmak istiyor.

– Oyunda hi├ž kaybetmek istemiyor. Kaybetmeye katlanam─▒yor.

– Yazd─▒─č─▒ yaz─▒n─▒n ├žok g├╝zel olmas─▒n─▒ istiyor. ├çirkin yazmaya katlanam─▒yor.

– Kendi yazd─▒─č─▒ yaz─▒y─▒ kendisi okuyam─▒yor.

– Arkada┼člar─▒n─▒n ona niye k├╝st├╝klerini anlayam─▒yor.

– Bazen bir ┼čeye tak─▒l─▒yor. O olmazsa olmaz diye tutturuyor.

– E┼čyalar─▒n─▒ kaybediyor veya unutuyor.

– Kendini kontrol etmekte zorlan─▒yor.

– Notalar─▒ ├Â─črenmekte veya ├žarp─▒m tablosunu ├Â─črenmekte zorlan─▒yor.

 

Gen├žlere Y├Ânelik Testler

 

1.Gen├žte dikkat da─č─▒n─▒kl─▒─č─▒ varsa

A┼ča─č─▒daki 14 sorudan 7 tanesine evet diyorsan─▒z bir psikologla g├Âr├╝┼čmenizi ├Âneririz. M├╝mk├╝nse ├Ânce siz dan─▒┼č─▒n sonra gerekiyorsa birlikte de gidebilirsiniz.

1. Ders ├žal─▒┼čmas─▒na ra─čmen zay─▒f not al─▒yorsa

2. Yaz─▒l─▒ s─▒navlarda zorlan─▒yorsa

3. S├Âzl├╝ s─▒navlarda ├žok zorlan─▒yorsa

4. Dersi g├╝n├╝ g├╝n├╝ne tekrar etmiyor veya ├žal─▒┼čm─▒yorsa

5. Arkada┼člar─▒yla sorunlar ya┼č─▒yorsa

6. Ezber isteyen derslerde ├žok zorlan─▒yorsa

7. Matematikte zorlan─▒yorsa

8. Fen derslerinde zorlan─▒yorsa

9. Edebiyat, sosyal, tarih, co─črafya gibi derslerde zorlan─▒yorsa

10. ├çok ├žal─▒┼čmas─▒na ra─čmen ├žal─▒┼čt─▒─č─▒n─▒n kar┼č─▒l─▒─č─▒n─▒ alam─▒yorsa

11. ├ľ─čretmeni hep ben senden daha iyi not bekliyordum diyorsa

12. ├ľ─čretmeni bu ├žocu─čun zekas─▒ var. ├çok zeki bu not ona hi├ž yak─▒┼čm─▒yor diyorsa

13. Derslerini ├žal─▒┼č─▒rken radyo tvÔÇÖyi de birlikte devreye sokmak istiyorsa

14. ├ľdevleri ve yaz─▒l─▒ olaca─č─▒ g├╝nleri unutuyor veya s─▒k s─▒k kar─▒┼čt─▒r─▒yorsa

 

2. Gen├žlerde hiperaktivite var m─▒?

A┼ča─č─▒daki 15 sorudan 7 tanesine evet diyorsan─▒z, ├Âncelikle bir psikolo─ča dan─▒┼čmak

do─čru olacakt─▒r.

15. Elini kolunu, aya─č─▒n─▒ sall─▒yorsa

16. Yeme─čini elde at─▒┼čt─▒rmay─▒ tercih ediyorsa

17. M├╝zi─či veya tvÔÇÖnin sesini y├╝ksek a├ž─▒yorsa

18. Kendi odas─▒nda ├žal─▒┼čmay─▒p salonda ├žal─▒┼č─▒yorsa

19. Ders ├žal─▒┼čmaya bir t├╝rl├╝ ba┼člayam─▒yorsa

20. ├ľnemli bir imtihan─▒ oldu─ču zaman gereksi ┼čeylerle vakit ge├žirebiliyorsa

21. Size veya karde┼člerine k─▒zd─▒─č─▒nda ├žok a─č─▒r, sert, s├Âylenmemesi gereken s├Âzler s├Âyl├╝yorsa

22. Bana su getir diye kendi d─▒┼č─▒ndaki ki┼čilere emirler ya─čd─▒r─▒yorsa

23. Kendi odas─▒ da─č─▒n─▒k, dolaplar─▒ genelde kar─▒┼č─▒k halde ise

24. E┼čyalar─▒n─▒ bulmakta zorlan─▒yorsa

25. Karde┼čleriyle veya karde┼čiyle s├╝rekli olarak tart─▒┼č─▒yorsa

26. Ba┼čkalar─▒na kendinden fazla vakit ay─▒r─▒yorsa

27. Vaktini hep d─▒┼čar─▒da ge├žiriyorsa

28. Onu s├╝rekli arkada┼člar─▒ ar─▒yorsa

29. Cep telefonu ve ev telefonunu ├žok fazla kullan─▒yorsa

30. ├ľdevlerini ya yapmay─▒ unutuyor ya da yapt─▒─č─▒ halde g├Ât├╝rmeyi unutuyorsa

 

 

DEHS TANISI KONMU┼× L─░SE ├ľ─×RENC─░LER─░NDEN ├ľ─×RETMENLER─░NE..

 

1. Dikkat ├žekmeye, ukalal─▒k etmeye ya da k├╝stah olmaya ├žal─▒┼čm─▒yorum, ger├žekten bir

s├╝r├╝ ┼čeyi unutuyorum, her ┼čeyi her zaman hat─▒rlayam─▒yorum. Rivayete g├Âre, e─čer ├Ânemli bir ┼čeyse hat─▒rlarm─▒┼č─▒m, ama ad─▒ ├╝st├╝nde rivayetÔÇŽ

2. Ben aptal de─čilim!.

3. ├ço─ču zaman ger├žekten ├Âdevimi yap─▒yorum ama benim i├žin ka─č─▒t kaybetmek, evde

unutmak ya da ├Âdevi gerekli oldu─ču zamanda aray─▒p bulamamak ├žok ola─čan ┼čeyler. ├ľdevlerimi bir deftere yapmak sanki kaybetmemi ├Ânlermi┼č gibi geliyor, ├ž├╝nk├╝; tek tek ka─č─▒t toparlamak daha g├╝├ž. ( Bir keresinde annem ├Âdevimi ben okula gittikten sonra ekmek kutusunda bulmu┼č)

4. E─čer ayn─▒ soruyu bir daha sorarsam ya da gere─činden fazla soru sorarsam bunun

nedeni k├╝stahl─▒k de─čil. Anlamaya, toparlamaya ve neler s├Âyledi─činizi hat─▒rlamaya ├žal─▒┼č─▒yorum. L├╝tfen sab─▒r g├Âsterin ve yard─▒mc─▒ olun.

5. Ba┼čarmak istiyorum. Okul ba┼čar─▒s─▒ i├žin ├Âyle ├žok u─čra┼č─▒yorum kiÔÇŽ Tek istedi─čim

s─▒n─▒f─▒m─▒ ge├žmek

6. DEHS bir ├Âz├╝r de─čil.DEHS ger├žekten var ve d├╝┼č├╝nce yetene─čimi etkiliyor. Ben de

ÔÇťnormalÔÇŁ olmak ve ├Â─črendiklerimi hat─▒rlamak istiyorum.

7. Ba┼čar─▒l─▒ olabilmek i├žin yard─▒m─▒n─▒za ihtiyac─▒m var. Ba┼čkas─▒ndan yard─▒m istemek

benim i├žin kolay de─čil, o zaman kendimi aptal gibi hissetti─čim zamanlar oluyor. L├╝tfen bana kar┼č─▒ sab─▒rl─▒ davran─▒n ve yard─▒m teklif edin.

8. Uygunsuz davran─▒┼člar─▒m olursa l├╝tfen bunlar─▒ benimle ba┼č ba┼ča ├Âzel olarak

konu┼čun. L├╝tfen beni utand─▒rmay─▒n, a┼ča─č─▒lamay─▒n ya da hatalar─▒m─▒ s─▒n─▒fa s├Âylemeyin.

9. Detayl─▒ bir planla, benden ne bekledi─činizi bilerek daha ba┼čar─▒l─▒ olabilirim. E─čer

elinizde olmayan nedenlerden dolay─▒ planda de─či┼čiklik yaparsan─▒z l├╝tfen uyum sa─člayabilmem i├žin bana ┼čans tan─▒y─▒n. Benim de─či┼čikliklere uyum sa─člamam di─čer ├žocuklardan daha fazla uzun s├╝rer. D├╝zen ve rehberlik bana bu konuda ├žok yard─▒mc─▒ olacakt─▒r.

10. ÔÇť├ľzel davran─▒lmas─▒ndanÔÇŁ ho┼članm─▒yorum. L├╝tfen bana b├Âyle davranmay─▒n ve

DEHS s├Âz konusu edilmeden ba┼čar─▒l─▒ olabilmem i├žin bana yard─▒mc─▒ olun.

11. L├╝tfen DEHS konusunda kaynaklara ba┼čvurun. B├Âylece bizlerin nas─▒l

├Â─črenebilece─čini ve bizi y├Ânlendirmek i├žin neler yapabilece─činizi g├Ârebilirsiniz.

12. Benim duygular─▒, ihtiya├žlar─▒ ve ama├žlar─▒ olan bir brey oldu─čumu unutmay─▒n─▒z.

Sizinkiler sizin i├žin ne kadar ├Ânemliyse benimkiler de benim i├žin o kadar ├ÂnemliÔÇŽ.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Hiperaktivite Tan─▒m─▒
{loadposition header}

A┼č─▒r─▒ hareketli ├žocuklara t─▒p dilinde ÔÇťhiperaktif ├žocukÔÇŁ denir. Yuvada; yuvaya gitmediyse ilk├Â─čretim birinci s─▒n─▒fta tespit edilir. A┼č─▒r─▒ hareketlidirler, yerlerinde oturamazlar, s├╝rekli k─▒p─▒r k─▒p─▒rd─▒rlar. Halk aras─▒nda ÔÇťeli dursa aya─č─▒ durmuyorÔÇŁ ┼čeklinde ifade edilir. Bu ├žocuklarda s─▒k├ža g├Âr├╝len;

1. Yo─čunla┼čamama

2. Unutkanl─▒k, dalg─▒nl─▒k

3. D├╝rt├╝sellik

4. Uslu duramama

5. Hareket etme

6. S├Âz├╝ kesme

7. Sald─▒rgan davran─▒┼člar

 

Dikkat eksikli─či de varsa;

1. Derse hemen ba┼člayamazlar

2. Zaman─▒nda bitiremezler

3. Arkada┼člar─▒yla ili┼čkilerinde zorlan─▒rlar

4. Oyunlarda zorlan─▒rlar

5. Bir konudan di─čerine ge├žerken zorlan─▒rlar. ├ľrne─čin; matematikten T├╝rk├žeye ge├žerken zorlan─▒rlar.

6. Arkada┼člar─▒na hemen uyum sa─člayamazlar. Ya hemen vazge├žerler ya da kavga ederler.

 

Hiperaktif ├çocuklar─▒n ├ľzellikleri

 

– ├çocuk ├žok hareketlidir.

– Yerinde duramaz.

– S├Âz dinlemez.

– ├çok h─▒r├ž─▒nd─▒r.

– Zarar verici olabilir.

– Kurallara uymakta zorlan─▒r.

– Kendini ve davran─▒┼člar─▒n─▒ kontrol edemez.

– S├╝rekli olarak bir yerlerini sa─ča sola ├žarpar.

– Yemek yerken ├žo─čunlukla ├╝zerine d├Âker.

– S─▒k s─▒k ufak ev kazalar─▒ ya┼čar.

– Pek ├žok yerde ÔÇťyaramazÔÇŁ diye ad─▒ ├ž─▒kar.

– ─░┼člemedi─či su├žlar da ├╝zerine kalabilir.

– Her ┼čeyi mutlaka ellemek, tutmak, eline almak ister.

– Arkada┼člar─▒yla uyumlu oynama s├╝resi s─▒n─▒rl─▒d─▒r.

– Yuvaya gitti─činde di─čer ├žocuklardan farkl─▒ y├Ânleri oldu─ču fark edilir.

– ─░lkokula ba┼člad─▒─č─▒nda zeki olmas─▒na ra─čmen zorlan─▒r.

– Harfleri ve say─▒lar─▒ kar─▒┼čt─▒r─▒r.

– Harfleri ve say─▒lar─▒ ters yazar ve okur.

– ├ľdevlerini kaydetmeyi beceremez.

– ├ľdevlerini yanl─▒┼č anlar ve yanl─▒┼č yapar.

– ├ľdevlerini yapt─▒─č─▒ halde evde unutur.

– Okulda e┼čyalar─▒ b─▒rak─▒r ya da unutur.

– ├ľ─čretmenleri ondan ┼čikayet├ži olur.

– Serviste arkada┼člar─▒n─▒ rahats─▒z etti─či i├žin s─▒k s─▒k ┼čikayetler gelir.

 

Bu ├Âzelliklerden 10 tanesi ├žocuk i├žin ge├žerliyse psikolo─ča ba┼čvurmak gerekir.

 

Hiperaktif ├çocuklar─▒n Olumsuz ├ľzellikleri

 

1. Dalg─▒n, dikkatsiz, unutkan, sakar ve kazalara a├ž─▒kt─▒r.

2. Alg─▒lama g├╝├žl├╝kleri ya┼čarlar.

Bilgi beyine 5 duyunun t├╝m├╝n├╝ kullanarak gelir. ├ľ─črenmede ├Ânemli olanlar: g├Ârsel ve

i┼čitsel duyulard─▒r.

G├Ârsel alg─▒lama g├╝├žl├╝─č├╝ g├Ârsel bilgileri kar─▒┼čt─▒rmas─▒na sebep olabilir. ÔÇťcÔÇŁ yerine ÔÇťeÔÇŁ, ÔÇťbÔÇŁ yerine ÔÇťdÔÇŁ, ÔÇťmÔÇŁ yerine ÔÇťnÔÇŁ, ÔÇťbÔÇŁ yerine ÔÇťpÔÇŁ gibi… G├Ârsel motor problemleri olan ├žocuk top yakalama ya da f─▒rlatmada, bulmaca ├ž├Âzmede, ip atlamada, ├žeki├ž ve ├živi kullanma da sorun ya┼čar.

ÔÇťFig├╝r yerle┼čtirmeÔÇŁ problemi olabilir: okurken kelime ve sat─▒rlar─▒ atlayabilir.

Derinli─či yanl─▒┼č de─čerlendirebilir; bu y├╝zden e┼čyalara ├žarpabilir, sandalyeden

d├╝┼čebilir.

─░┼čitsel alg─▒lama g├╝├žl├╝─č├╝: hafif ses farkl─▒l─▒klar─▒n─▒ ay─▒rt etmede g├╝├žl├╝k ya┼čayabilir. ├ľrne─čin; ba┼čka ├žocuklar─▒n oyun oynad─▒─č─▒ odada tv izliyorsa, sizin ona: ÔÇť Buraya gel ve sofray─▒ kurÔÇŁ dedi─činizi duymayabilir. Bunun nedeni sizin sesinizi (fig├╝r) di─čer seslerden (fon) ay─▒rt edememesidir. B├Âylece sizi dinlemiyormu┼č gibi g├Âr├╝n├╝r.

B├╝t├╝nleme g├╝├žl├╝kleri, soyutlama ve organize etme g├╝├žl├╝kleri ya┼čayabilirler. S─▒ralama g├╝├žl├╝kleri ya┼čayabilirler; anlat─▒lan bir hikayeyi tekrar anlatmas─▒ istendi─činde olaylar─▒n s─▒ras─▒n─▒ kar─▒┼čt─▒rabilir; ÔÇť23ÔÇŁ ├╝ ÔÇť32ÔÇŁ diye yazabilir. ├ľrne─čin; 12 ay─▒ ezberler sayar ama ÔÇťEyl├╝lden sonra hangi ay gelir?ÔÇŁ sorusuna cevap veremeyebilir.

Haf─▒za g├╝├žl├╝kleri ya┼čayabilir; bilgiyi k─▒sa s├╝reli bellekten uzun s├╝reli belle─če ge├žirmede sorun ya┼čayabilirler. Uzun s├╝reli haf─▒zada sorun yoktur. 3 y─▒l ├Ânceki olay─▒ detayl─▒ ┼čekilde aktar─▒r. Ancak ├Â─čretmenin istedi─či ├Âdevi ertesi g├╝n tamam─▒yla unutabilir. Normal ├žocuk 3-5 kerede ├Â─črenirken o 10 kerede ├Â─črenir.

T├╝m bu g├╝├žl├╝klerden ├Ât├╝r├╝ yazma ve okumada fakl─▒l─▒klar g├Âsterirler. ├ľnlerine konan bir metni farkl─▒, eksik, fazla ya da yanl─▒┼č okuyabilirler.

 

3. Da─č─▒n─▒k ve d├╝zensizdirler. 17. S─▒n─▒rlar─▒ ├žizemeler.

4. Kulland─▒klar─▒ e┼čyan─▒n yerini s─▒k s─▒k unuturlar. 18. ├ľncelikleri ayarlayamazlar.

5. Acelecidirler. 19. S├╝reklili─či sa─člayamazlar.

6. Heyecanl─▒d─▒rlar. 20. M├╝kemmeliyet├židirler.

7. Sab─▒rs─▒zd─▒rlar. 21. K─▒skan├žt─▒rlar, karde┼člerini k─▒s-

8. Çabuk olumsuz tavır takınırlar. kanırlar.

9. ├çabuk sinirlenirler. 22. Kontrol g├╝├žl├╝─č├╝ ya┼čarlar.

10. ─░nat├ž─▒d─▒rlar. 23. ─░leti┼čim bozuklu─ču ya┼čarlar.

11. Tak─▒l─▒p kal─▒rlar. 24. ├çabuk karar de─či┼čtirirler.

12. Israrcıdırlar 25. Çok duyarlı, hassas ve roman-

13. ─░ddiac─▒d─▒rlar. dirler.

14. Abart─▒l─▒d─▒rlar. 26. Utanga├žt─▒rlar.

15. Merakl─▒d─▒rlar.

16. Zaman─▒ iyi kullanamazlar.

 

 

 

Hiperaktif Çocuklarda Yapılması Gerekenler

 

Hiperaktif ├žocukla ba┼čar─▒l─▒ bir ileti┼čim kurabilmek i├žin:

 

Cezadan ├Ânce ├Âd├╝l y├Ântemi kullan─▒lmal─▒, o davran─▒┼č─▒ tesad├╝fen bile yapm─▒┼č olsa.

A├ž─▒k, net ve k─▒sa konu┼čulmal─▒. Tatl─▒-sert olunmal─▒. Kurallar kesin, kararl─▒ ve de─či┼čmez

olmal─▒.

├ľzellikle duygu d├╝zeni konusunda istikrarl─▒ olunmal─▒. Ak┼čamlar─▒ ka├žta yataca─č─▒ kesin bir dille ifade edilmeli. E─čer esneme olacaksa nedeni ve ne kadar olaca─č─▒ belirtilmeli. Kurallar yaz─▒l─▒ olarak olu┼čturulmal─▒ ve odas─▒na as─▒lmal─▒. G├╝nl├╝k program haline getirilmeli. Bazen s├Âzle┼čme haline getirilerek kar┼č─▒l─▒kl─▒ imzalanabilir.

Çocuk düzene uymazsa;

– Hareketlili─či artar.

– Sinir ve H─▒r├ž─▒nl─▒k artar.

– Sakarl─▒k ve kazalara a├ž─▒kl─▒k artar.

– ─░┼čtahs─▒zl─▒k olu┼čur.

– Geli┼čimi olumsuz etkilenebilir, boy uzamas─▒ azalabilir.

 

K─▒saca;

– A├ž─▒klay─▒c─▒ k─▒sa ve ├Âz olun

– 2 se├ženek sunun.

– Do─čru yapt─▒─č─▒ her ┼čeyi ├Âd├╝llendirin.

– Zaman y├Ânetimini ├Â─čretin.

– K─▒yaslama yapmay─▒n.

– Yasaklar koymay─▒n. ( ├Ârn.; ÔÇť Sen zay─▒f ald─▒n sinemaya gitmiyorsun.ÔÇŁ )

 

Hiperaktivite ve Dikkat Da─č─▒n─▒kl─▒─č─▒ Olan ├çocuklarda Okul Ba┼čar─▒s─▒ ─░├ži

Yap─▒lmas─▒ Gerekenler:

 

D─▒┼č ortam─▒n d├╝zenlenmesi:

– Hep ayn─▒ odada ├žal─▒┼č─▒lmal─▒, o masada sadece ders ├žal─▒┼č─▒lmal─▒.

– Televizyon ve m├╝zik kapat─▒lmal─▒.

– Oda sade olmal─▒; ├žocu─čun bak─▒┼č a├ž─▒s─▒na giren resim, obje, s├╝s e┼čyas─▒ vb.

kald─▒r─▒lmal─▒.

– Y├╝z├╝ duvara d├Ân├╝k olmal─▒, oda ayd─▒nlat─▒lm─▒┼č olmal─▒.

– K├╝t├╝phane varsa ├╝st├╝ne beyaz ├žar┼čaf ├Ârt├╝lmeli.

– Dersler b├Âl├╝n├╝p planlamal─▒. 10 dk. mat., 10 dk. t├╝rk├že, 10 dk. hayat bilgisi.

Zorlan─▒yorsa araya basit, dinlendirici dersler ( m├╝zik, resim vb.) serpi┼čtirilebilir.

 

Ders ├žal─▒┼č─▒rken;

– Sabit zaman-sabit yer y├Ântemi: Hep ayn─▒ yerde hep ayn─▒ saatte ├žal─▒┼čt─▒r─▒lmal─▒.

– Hemen ┼čimdi y├Ântemi (s─▒ca─č─▒ s─▒ca─č─▒na): ├çocuk okuldan derse ─▒s─▒nm─▒┼č olarak gelir.

Hemen derse ba┼člarsan─▒z daha h─▒zl─▒ ve kolay adapte olur. Bu y├╝zden ders ├žal─▒┼čma ve ├Âdev yapma okuldan gelir gelmez hemen halledilmelidir.

– Dikkat yo─čunlu─ču saptama y├Ântemi: Dikkat sabah saatlerinde yo─čundur. Bu

yo─čunluk ├Â─člene do─čru azal─▒r. Ak┼čam azalma doruk noktas─▒ndad─▒r. Saat 21:30ÔÇÖdan itibaren dikkat biter.

– K─▒sa ├žal─▒┼čma-k─▒sa ara y├Ântemi: K─▒sa ├žal─▒┼čma: 15-20 dk. Ara s├╝resi: 2-3 dk.

televizyon seyretme, bilgisayar oynama aralarda olmamal─▒d─▒r.

– K├╝├ž├╝k par├žalara ay─▒rarak ├žal─▒┼čma y├Ântemi: ├Ârne─čin; 2 sayfal─▒k bir oku-anlat ya da yaz─▒ ├žal─▒┼čmas─▒ varsa; bir par├ža 4-5 paragrafa ayr─▒larak ├žal─▒┼čt─▒r─▒l─▒r.

 

Dikkat eksikli─či ve hiperaktivite bozuklu─ču her 20 ├žocuktan 1ÔÇÖinde g├Âr├╝l├╝r. 3 kolu

vard─▒r:

1. Dikkatsizlik

2. Hiperaktivite

3. D├╝rt├╝sellik : Ba┼čkalar─▒n─▒n s├Âz├╝n├╝ keser, araya girer, s─▒ras─▒n─▒ bekleme zorlu─ču

vard─▒r.

 

Tedavide davran─▒┼čsal yakla┼č─▒m─▒n yan─▒ s─▒ra ila├ž tedavisi (metilfenidat t─▒bbi tedavisi) uygulan─▒r. Bu kriterlerle 7 ya┼č─▒ndan ├Ânce ortaya ├ž─▒km─▒┼č olmas─▒ ve 6 aydan fazla s├╝rmesi ┼čartt─▒r. DEHB i├žin metilfenidat─▒n etkisi 30-45 dk ile ba┼člar, 1,5-2,5 saatte maksimuma ula┼č─▒r. 4 saatte biter.

DEHB genetiktir. Bu bozuklu─ču olan ├žocuklar─▒n %10 ile %35ÔÇÖinin birinci derecede akrabas─▒nda ayn─▒ bozukluk vard─▒r.

Ergenlikte devam edebilir. D├╝rt├╝sellikten dolay─▒ erken ya┼čta madde kullan─▒m─▒, alkol/sigara ba─č─▒ml─▒l─▒─č─▒, istenmeyen gebelikler, araba kazalar─▒ g├Âr├╝lebilir. Eri┼čkinlikte ani kararla evlenmeler/bo┼čanmalar, kaybedilen i┼čler, kazalar, bor├žlar, ├žocuklara fiziksel ┼čiddet g├Âr├╝lebilir.

Ya┼čam boyu ÔÇťsebats─▒zl─▒kÔÇŁ problemi, sosyal izolasyon, ├Âfke ve agresyon, yaln─▒zl─▒k, d─▒┼članma ve alay edilme g├Âr├╝l├╝r.

 

TESTLER

 

├çocuklara Y├Ânelik Testler

 

1. ├çocu─čum hiperaktif mi?

Bu test 2-6 ya┼č aras─▒ ├žocuklar i├žin ge├žerlidir. Burada yaz─▒lan ├Âzellikler genel ├Âzelliklerdir. Bu konuda karar─▒ bir psikolog vermelidir.

– Her ┼čeyi ellemek, tutmak, eline almak ister.

– Dur, yapma, gitme gibi emirlere uymak istemez.

– Yemek yerken ├╝st├╝ne d├Âker.

– Oturdu─ču yerde k─▒p─▒rdar.

– Elini a─čz─▒na sokar veya t─▒rnak yer.

– Elini veya aya─č─▒n─▒ sallar veya hareket ettirir.

– Uykuya g├Ât├╝rmek istedi─činizde itiraz eder. Uyumak istemez

– Yuvaya gitmek istemez.

– Yuvaya ilk birka├ž g├╝n gider sonra vazge├žer.

– S├╝rekli aya─ča kalkar veya y├╝r├╝mek ister.

– Evdeyken d─▒┼čar─▒ ├ž─▒kar─▒lmak gezmeye g├Ât├╝r├╝lmek ister.

– ─░nsanlar─▒n onunla ilgilenmelerinden ├žok ho┼čla─▒r.

– ─░natla┼č─▒r. Yapma denileni yapmak ister.

– ─░stedikleri olmazsa tutturur.

– S─▒k d├╝┼čer.

– S─▒k s─▒k ev kazalar─▒nda yaralan─▒r.

– G├Ârd├╝─č├╝ her ┼čeyin i├žine bakmak ister.

– Oyuncaklar─▒n nas─▒l ├žal─▒┼čt─▒─č─▒n─▒ merak eder. ─░├žine bakmak ister. Onlar─▒ k─▒rar veya

├žal─▒┼čamaz hale getirir.

 

– ├çok h─▒zl─▒ veya y├╝ksek sesle konu┼čur. Uyar─▒ld─▒─č─▒nda bazen hemen d├╝zelir. Ama

k─▒sa zaman i├žinde unutur ve yine ayn─▒ ┼čekilde davran─▒┼ča devam eder.

Yukar─▒da sayd─▒─č─▒m─▒z ┼č─▒klardan 10 tanesi ├žocu─čunuzda g├Âr├╝len davran─▒┼člardansa bu konuda bir uzmandan bilgi almal─▒s─▒n─▒z.

 

2. ├çocu─čunuz yuvada zorlanacak m─▒?

├çocu─čunuzu yuvaya g├Ât├╝rmeden bu testi yap─▒n. Bu testte yer alan 15 sorudan 7ÔÇÖsine

evet cevab─▒ veriyorsan─▒z ├žocu─čunuz i├žin ideal yuva se├žimi i├žin bir psikologla g├Âr├╝┼čmenizin iyi olaca─č─▒n─▒ d├╝┼č├╝n├╝yoruz.

– ├çocu─čunuz hareketliyse

– ├çocu─čunuz soru soruyorsa

– ├çocu─čunuz her ┼čeyi ellemek, eline almak, a├žmak, bakmak istiyorsa

– ├çocu─čunuzda inat├ž─▒l─▒k varsa

– ├çocu─čunuzun hayal g├╝c├╝ ├žok geni┼č ve zenginse

– E┼čyalar─▒, giysileri ve oyuncaklar─▒ payla┼čmak istemiyorsa

– Oyunda kaybetmeyi kabullenmek istemiyorsa

– Evde duygusal sorunlar ya┼č─▒yorsa

– Evlili─činizde ayr─▒lma karar─▒ ald─▒ysan─▒z

– Eve yeni bir karde┼č gelecekse

– Ev ta┼č─▒mak veya i┼č de─či┼čikli─či gibi hayat─▒n─▒zda ├Ânemli bir de─či┼čiklik olacaksa

– ├çocu─čunuza daha ├Ânce anneanne ve b├╝y├╝kanne bak─▒yorsa

– Yemek sorunlar─▒ ya┼č─▒yorsan─▒z

– Yeniden evlilik zaman─▒ ile yuvaya ba┼člama e┼č zamana denk geldi ise

– Siz ├žocu─čunuzdan daha ├Ânce hi├ž ayr─▒lmam─▒┼čsan─▒z veya siz bu ayr─▒l─▒─ča haz─▒r

de─čilseniz

 

3. ├çocu─čunuzda dikkat da─č─▒n─▒kl─▒─č─▒ var m─▒?

Bu test 7-12 ya┼člar─▒ aras─▒ndaki ├žocuklar i├žin ge├žerlidir. Bu testi anneler yaparak

├žocuklar─▒nda dikkat da─č─▒n─▒kl─▒─č─▒ olup olmad─▒─č─▒ konusunda bir uzman psikolo─ča dan─▒┼čmal─▒y─▒m fikrine varabilirler. Kesin karar─▒ psikolog verecektir. Burada ama├ž ailelere yol g├Âsterici olmakt─▒r.

A┼ča─č─▒daki 30 durumdan 15ÔÇÖi ├žocu─čunuz i├žin ge├žerli ise bir psikologla konu┼čabilirsiniz.

– ├çocu─čunuz s├╝rahiden barda─ča su d├Âkerken mutlaka yere su d├Âker veya suyu

ta┼č─▒r─▒r.

– Her ┼čeyi sorar.

– Sordu─ču sorular─▒ tekrar tekrar sorar.

– ─░simleri akl─▒nda tutamaz. Arkada┼člar─▒n─▒n, ├Â─čretmenlerinin ad─▒n─▒ unutur.

– Telefon, adres gibi ┼čeyleri ├žabuk unutur.

– Akrabalar─▒n─▒n isimlerini akl─▒nda tutamaz.

– Ezberde zorlan─▒r.

– ├çarp─▒m tablosunu ezberleyemez. Ya da ezberler ama k─▒sa s├╝re sonra unutur.

– Saati zor ├Â─črenir.

– Sa─č sol elini zor ├Â─črenir.

– Dersleri ezberlerken ├žok zorlan─▒r.

– Derslerde maddeleri ezberlemekte zorlan─▒r veya ├žabuk unutur.

– Birden fazla ┼čey almas─▒ istenirse ya kar─▒┼čt─▒r─▒r ya da unutur. ├ľrne─čin; peynir,

yumurta, zeytin denirse bunlar─▒ akl─▒nda tutamaz. Yaz─▒p eline vermek gerekmektedir.

– S─▒n─▒fta g├╝r├╝lt├╝ varsa ├Â─črenemez. Yaz─▒l─▒ imtihanda ortamda ses varsa konuyu

bildi─či halde performans─▒ d├╝┼čer.

– Tahtaya kalkmakta ├žok heyecanlan─▒r. Hatta bildi─čini bile unutur.

– Toplama yaparken ilave 1ÔÇÖleri unutur.

– ├ç─▒kartma yaparken yar─▒s─▒ toplama yar─▒s─▒ ├ž─▒kartma bi├žiminde yapar.

– ├çarpmalarda hep elde 1ÔÇÖleri hesaba katmay─▒ unutur.

 

4. ├çocu─čunuz okulda zorlanacak m─▒?

Bu bir ankettir. Anne babalara yard─▒mc─▒ olmak i├žin bir ├žal─▒┼čmad─▒r. Bu ankette yer alan

16 sorunun 7ÔÇÖsi ├žocu─čunuz i├žin ge├žerli ise bir psikologdan yard─▒m almal─▒s─▒n─▒z.

– ├çocu─čunuz yerinde durmakta zorlan─▒yor.

– Bir yerde uzun s├╝re kalam─▒yor. Hep gezmek, dola┼čmak istiyor.

– Y├╝ksek sesle konu┼čuyor.

– ├çok h─▒zl─▒ konu┼čuyor.

– Hep en ├Ânce kendisine bak─▒ls─▒n istiyor.

– En cici ├žocuk kendisi olsun istiyor.

– En m├╝kemmel olmak istiyor. En iyi olmak istiyor.

– Oyunda hi├ž kaybetmek istemiyor. Kaybetmeye katlanam─▒yor.

– Yazd─▒─č─▒ yaz─▒n─▒n ├žok g├╝zel olmas─▒n─▒ istiyor. ├çirkin yazmaya katlanam─▒yor.

– Kendi yazd─▒─č─▒ yaz─▒y─▒ kendisi okuyam─▒yor.

– Arkada┼člar─▒n─▒n ona niye k├╝st├╝klerini anlayam─▒yor.

– Bazen bir ┼čeye tak─▒l─▒yor. O olmazsa olmaz diye tutturuyor.

– E┼čyalar─▒n─▒ kaybediyor veya unutuyor.

– Kendini kontrol etmekte zorlan─▒yor.

– Notalar─▒ ├Â─črenmekte veya ├žarp─▒m tablosunu ├Â─črenmekte zorlan─▒yor.

 

Gen├žlere Y├Ânelik Testler

 

1.Gen├žte dikkat da─č─▒n─▒kl─▒─č─▒ varsa

A┼ča─č─▒daki 14 sorudan 7 tanesine evet diyorsan─▒z bir psikologla g├Âr├╝┼čmenizi ├Âneririz. M├╝mk├╝nse ├Ânce siz dan─▒┼č─▒n sonra gerekiyorsa birlikte de gidebilirsiniz.

1. Ders ├žal─▒┼čmas─▒na ra─čmen zay─▒f not al─▒yorsa

2. Yaz─▒l─▒ s─▒navlarda zorlan─▒yorsa

3. S├Âzl├╝ s─▒navlarda ├žok zorlan─▒yorsa

4. Dersi g├╝n├╝ g├╝n├╝ne tekrar etmiyor veya ├žal─▒┼čm─▒yorsa

5. Arkada┼člar─▒yla sorunlar ya┼č─▒yorsa

6. Ezber isteyen derslerde ├žok zorlan─▒yorsa

7. Matematikte zorlan─▒yorsa

8. Fen derslerinde zorlan─▒yorsa

9. Edebiyat, sosyal, tarih, co─črafya gibi derslerde zorlan─▒yorsa

10. ├çok ├žal─▒┼čmas─▒na ra─čmen ├žal─▒┼čt─▒─č─▒n─▒n kar┼č─▒l─▒─č─▒n─▒ alam─▒yorsa

11. ├ľ─čretmeni hep ben senden daha iyi not bekliyordum diyorsa

12. ├ľ─čretmeni bu ├žocu─čun zekas─▒ var. ├çok zeki bu not ona hi├ž yak─▒┼čm─▒yor diyorsa

13. Derslerini ├žal─▒┼č─▒rken radyo tvÔÇÖyi de birlikte devreye sokmak istiyorsa

14. ├ľdevleri ve yaz─▒l─▒ olaca─č─▒ g├╝nleri unutuyor veya s─▒k s─▒k kar─▒┼čt─▒r─▒yorsa

 

2. Gen├žlerde hiperaktivite var m─▒?

A┼ča─č─▒daki 15 sorudan 7 tanesine evet diyorsan─▒z, ├Âncelikle bir psikolo─ča dan─▒┼čmak

do─čru olacakt─▒r.

15. Elini kolunu, aya─č─▒n─▒ sall─▒yorsa

16. Yeme─čini elde at─▒┼čt─▒rmay─▒ tercih ediyorsa

17. M├╝zi─či veya tvÔÇÖnin sesini y├╝ksek a├ž─▒yorsa

18. Kendi odas─▒nda ├žal─▒┼čmay─▒p salonda ├žal─▒┼č─▒yorsa

19. Ders ├žal─▒┼čmaya bir t├╝rl├╝ ba┼člayam─▒yorsa

20. ├ľnemli bir imtihan─▒ oldu─ču zaman gereksi ┼čeylerle vakit ge├žirebiliyorsa

21. Size veya karde┼člerine k─▒zd─▒─č─▒nda ├žok a─č─▒r, sert, s├Âylenmemesi gereken s├Âzler s├Âyl├╝yorsa

22. Bana su getir diye kendi d─▒┼č─▒ndaki ki┼čilere emirler ya─čd─▒r─▒yorsa

23. Kendi odas─▒ da─č─▒n─▒k, dolaplar─▒ genelde kar─▒┼č─▒k halde ise

24. E┼čyalar─▒n─▒ bulmakta zorlan─▒yorsa

25. Karde┼čleriyle veya karde┼čiyle s├╝rekli olarak tart─▒┼č─▒yorsa

26. Ba┼čkalar─▒na kendinden fazla vakit ay─▒r─▒yorsa

27. Vaktini hep d─▒┼čar─▒da ge├žiriyorsa

28. Onu s├╝rekli arkada┼člar─▒ ar─▒yorsa

29. Cep telefonu ve ev telefonunu ├žok fazla kullan─▒yorsa

30. ├ľdevlerini ya yapmay─▒ unutuyor ya da yapt─▒─č─▒ halde g├Ât├╝rmeyi unutuyorsa

 

 

DEHS TANISI KONMU┼× L─░SE ├ľ─×RENC─░LER─░NDEN ├ľ─×RETMENLER─░NE..

 

1. Dikkat ├žekmeye, ukalal─▒k etmeye ya da k├╝stah olmaya ├žal─▒┼čm─▒yorum, ger├žekten bir

s├╝r├╝ ┼čeyi unutuyorum, her ┼čeyi her zaman hat─▒rlayam─▒yorum. Rivayete g├Âre, e─čer ├Ânemli bir ┼čeyse hat─▒rlarm─▒┼č─▒m, ama ad─▒ ├╝st├╝nde rivayetÔÇŽ

2. Ben aptal de─čilim!.

3. ├ço─ču zaman ger├žekten ├Âdevimi yap─▒yorum ama benim i├žin ka─č─▒t kaybetmek, evde

unutmak ya da ├Âdevi gerekli oldu─ču zamanda aray─▒p bulamamak ├žok ola─čan ┼čeyler. ├ľdevlerimi bir deftere yapmak sanki kaybetmemi ├Ânlermi┼č gibi geliyor, ├ž├╝nk├╝; tek tek ka─č─▒t toparlamak daha g├╝├ž. ( Bir keresinde annem ├Âdevimi ben okula gittikten sonra ekmek kutusunda bulmu┼č)

4. E─čer ayn─▒ soruyu bir daha sorarsam ya da gere─činden fazla soru sorarsam bunun

nedeni k├╝stahl─▒k de─čil. Anlamaya, toparlamaya ve neler s├Âyledi─činizi hat─▒rlamaya ├žal─▒┼č─▒yorum. L├╝tfen sab─▒r g├Âsterin ve yard─▒mc─▒ olun.

5. Ba┼čarmak istiyorum. Okul ba┼čar─▒s─▒ i├žin ├Âyle ├žok u─čra┼č─▒yorum kiÔÇŽ Tek istedi─čim

s─▒n─▒f─▒m─▒ ge├žmek

6. DEHS bir ├Âz├╝r de─čil.DEHS ger├žekten var ve d├╝┼č├╝nce yetene─čimi etkiliyor. Ben de

ÔÇťnormalÔÇŁ olmak ve ├Â─črendiklerimi hat─▒rlamak istiyorum.

7. Ba┼čar─▒l─▒ olabilmek i├žin yard─▒m─▒n─▒za ihtiyac─▒m var. Ba┼čkas─▒ndan yard─▒m istemek

benim i├žin kolay de─čil, o zaman kendimi aptal gibi hissetti─čim zamanlar oluyor. L├╝tfen bana kar┼č─▒ sab─▒rl─▒ davran─▒n ve yard─▒m teklif edin.

8. Uygunsuz davran─▒┼člar─▒m olursa l├╝tfen bunlar─▒ benimle ba┼č ba┼ča ├Âzel olarak

konu┼čun. L├╝tfen beni utand─▒rmay─▒n, a┼ča─č─▒lamay─▒n ya da hatalar─▒m─▒ s─▒n─▒fa s├Âylemeyin.

9. Detayl─▒ bir planla, benden ne bekledi─činizi bilerek daha ba┼čar─▒l─▒ olabilirim. E─čer

elinizde olmayan nedenlerden dolay─▒ planda de─či┼čiklik yaparsan─▒z l├╝tfen uyum sa─člayabilmem i├žin bana ┼čans tan─▒y─▒n. Benim de─či┼čikliklere uyum sa─člamam di─čer ├žocuklardan daha fazla uzun s├╝rer. D├╝zen ve rehberlik bana bu konuda ├žok yard─▒mc─▒ olacakt─▒r.

10. ÔÇť├ľzel davran─▒lmas─▒ndanÔÇŁ ho┼članm─▒yorum. L├╝tfen bana b├Âyle davranmay─▒n ve

DEHS s├Âz konusu edilmeden ba┼čar─▒l─▒ olabilmem i├žin bana yard─▒mc─▒ olun.

11. L├╝tfen DEHS konusunda kaynaklara ba┼čvurun. B├Âylece bizlerin nas─▒l

├Â─črenebilece─čini ve bizi y├Ânlendirmek i├žin neler yapabilece─činizi g├Ârebilirsiniz.

12. Benim duygular─▒, ihtiya├žlar─▒ ve ama├žlar─▒ olan bir brey oldu─čumu unutmay─▒n─▒z.

Sizinkiler sizin i├žin ne kadar ├Ânemliyse benimkiler de benim i├žin o kadar ├ÂnemliÔÇŽ.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Hiperaktivite Tan─▒m─▒
{loadposition header}

A┼č─▒r─▒ hareketli ├žocuklara t─▒p dilinde ÔÇťhiperaktif ├žocukÔÇŁ denir. Yuvada; yuvaya gitmediyse ilk├Â─čretim birinci s─▒n─▒fta tespit edilir. A┼č─▒r─▒ hareketlidirler, yerlerinde oturamazlar, s├╝rekli k─▒p─▒r k─▒p─▒rd─▒rlar. Halk aras─▒nda ÔÇťeli dursa aya─č─▒ durmuyorÔÇŁ ┼čeklinde ifade edilir. Bu ├žocuklarda s─▒k├ža g├Âr├╝len;

1. Yo─čunla┼čamama

2. Unutkanl─▒k, dalg─▒nl─▒k

3. D├╝rt├╝sellik

4. Uslu duramama

5. Hareket etme

6. S├Âz├╝ kesme

7. Sald─▒rgan davran─▒┼člar

 

Dikkat eksikli─či de varsa;

1. Derse hemen ba┼člayamazlar

2. Zaman─▒nda bitiremezler

3. Arkada┼člar─▒yla ili┼čkilerinde zorlan─▒rlar

4. Oyunlarda zorlan─▒rlar

5. Bir konudan di─čerine ge├žerken zorlan─▒rlar. ├ľrne─čin; matematikten T├╝rk├žeye ge├žerken zorlan─▒rlar.

6. Arkada┼člar─▒na hemen uyum sa─člayamazlar. Ya hemen vazge├žerler ya da kavga ederler.

 

Hiperaktif ├çocuklar─▒n ├ľzellikleri

 

– ├çocuk ├žok hareketlidir.

– Yerinde duramaz.

– S├Âz dinlemez.

– ├çok h─▒r├ž─▒nd─▒r.

– Zarar verici olabilir.

– Kurallara uymakta zorlan─▒r.

– Kendini ve davran─▒┼člar─▒n─▒ kontrol edemez.

– S├╝rekli olarak bir yerlerini sa─ča sola ├žarpar.

– Yemek yerken ├žo─čunlukla ├╝zerine d├Âker.

– S─▒k s─▒k ufak ev kazalar─▒ ya┼čar.

– Pek ├žok yerde ÔÇťyaramazÔÇŁ diye ad─▒ ├ž─▒kar.

– ─░┼člemedi─či su├žlar da ├╝zerine kalabilir.

– Her ┼čeyi mutlaka ellemek, tutmak, eline almak ister.

– Arkada┼člar─▒yla uyumlu oynama s├╝resi s─▒n─▒rl─▒d─▒r.

– Yuvaya gitti─činde di─čer ├žocuklardan farkl─▒ y├Ânleri oldu─ču fark edilir.

– ─░lkokula ba┼člad─▒─č─▒nda zeki olmas─▒na ra─čmen zorlan─▒r.

– Harfleri ve say─▒lar─▒ kar─▒┼čt─▒r─▒r.

– Harfleri ve say─▒lar─▒ ters yazar ve okur.

– ├ľdevlerini kaydetmeyi beceremez.

– ├ľdevlerini yanl─▒┼č anlar ve yanl─▒┼č yapar.

– ├ľdevlerini yapt─▒─č─▒ halde evde unutur.

– Okulda e┼čyalar─▒ b─▒rak─▒r ya da unutur.

– ├ľ─čretmenleri ondan ┼čikayet├ži olur.

– Serviste arkada┼člar─▒n─▒ rahats─▒z etti─či i├žin s─▒k s─▒k ┼čikayetler gelir.

 

Bu ├Âzelliklerden 10 tanesi ├žocuk i├žin ge├žerliyse psikolo─ča ba┼čvurmak gerekir.

 

Hiperaktif ├çocuklar─▒n Olumsuz ├ľzellikleri

 

1. Dalg─▒n, dikkatsiz, unutkan, sakar ve kazalara a├ž─▒kt─▒r.

2. Alg─▒lama g├╝├žl├╝kleri ya┼čarlar.

Bilgi beyine 5 duyunun t├╝m├╝n├╝ kullanarak gelir. ├ľ─črenmede ├Ânemli olanlar: g├Ârsel ve

i┼čitsel duyulard─▒r.

G├Ârsel alg─▒lama g├╝├žl├╝─č├╝ g├Ârsel bilgileri kar─▒┼čt─▒rmas─▒na sebep olabilir. ÔÇťcÔÇŁ yerine ÔÇťeÔÇŁ, ÔÇťbÔÇŁ yerine ÔÇťdÔÇŁ, ÔÇťmÔÇŁ yerine ÔÇťnÔÇŁ, ÔÇťbÔÇŁ yerine ÔÇťpÔÇŁ gibi… G├Ârsel motor problemleri olan ├žocuk top yakalama ya da f─▒rlatmada, bulmaca ├ž├Âzmede, ip atlamada, ├žeki├ž ve ├živi kullanma da sorun ya┼čar.

ÔÇťFig├╝r yerle┼čtirmeÔÇŁ problemi olabilir: okurken kelime ve sat─▒rlar─▒ atlayabilir.

Derinli─či yanl─▒┼č de─čerlendirebilir; bu y├╝zden e┼čyalara ├žarpabilir, sandalyeden

d├╝┼čebilir.

─░┼čitsel alg─▒lama g├╝├žl├╝─č├╝: hafif ses farkl─▒l─▒klar─▒n─▒ ay─▒rt etmede g├╝├žl├╝k ya┼čayabilir. ├ľrne─čin; ba┼čka ├žocuklar─▒n oyun oynad─▒─č─▒ odada tv izliyorsa, sizin ona: ÔÇť Buraya gel ve sofray─▒ kurÔÇŁ dedi─činizi duymayabilir. Bunun nedeni sizin sesinizi (fig├╝r) di─čer seslerden (fon) ay─▒rt edememesidir. B├Âylece sizi dinlemiyormu┼č gibi g├Âr├╝n├╝r.

B├╝t├╝nleme g├╝├žl├╝kleri, soyutlama ve organize etme g├╝├žl├╝kleri ya┼čayabilirler. S─▒ralama g├╝├žl├╝kleri ya┼čayabilirler; anlat─▒lan bir hikayeyi tekrar anlatmas─▒ istendi─činde olaylar─▒n s─▒ras─▒n─▒ kar─▒┼čt─▒rabilir; ÔÇť23ÔÇŁ ├╝ ÔÇť32ÔÇŁ diye yazabilir. ├ľrne─čin; 12 ay─▒ ezberler sayar ama ÔÇťEyl├╝lden sonra hangi ay gelir?ÔÇŁ sorusuna cevap veremeyebilir.

Haf─▒za g├╝├žl├╝kleri ya┼čayabilir; bilgiyi k─▒sa s├╝reli bellekten uzun s├╝reli belle─če ge├žirmede sorun ya┼čayabilirler. Uzun s├╝reli haf─▒zada sorun yoktur. 3 y─▒l ├Ânceki olay─▒ detayl─▒ ┼čekilde aktar─▒r. Ancak ├Â─čretmenin istedi─či ├Âdevi ertesi g├╝n tamam─▒yla unutabilir. Normal ├žocuk 3-5 kerede ├Â─črenirken o 10 kerede ├Â─črenir.

T├╝m bu g├╝├žl├╝klerden ├Ât├╝r├╝ yazma ve okumada fakl─▒l─▒klar g├Âsterirler. ├ľnlerine konan bir metni farkl─▒, eksik, fazla ya da yanl─▒┼č okuyabilirler.

 

3. Da─č─▒n─▒k ve d├╝zensizdirler. 17. S─▒n─▒rlar─▒ ├žizemeler.

4. Kulland─▒klar─▒ e┼čyan─▒n yerini s─▒k s─▒k unuturlar. 18. ├ľncelikleri ayarlayamazlar.

5. Acelecidirler. 19. S├╝reklili─či sa─člayamazlar.

6. Heyecanl─▒d─▒rlar. 20. M├╝kemmeliyet├židirler.

7. Sab─▒rs─▒zd─▒rlar. 21. K─▒skan├žt─▒rlar, karde┼člerini k─▒s-

8. Çabuk olumsuz tavır takınırlar. kanırlar.

9. ├çabuk sinirlenirler. 22. Kontrol g├╝├žl├╝─č├╝ ya┼čarlar.

10. ─░nat├ž─▒d─▒rlar. 23. ─░leti┼čim bozuklu─ču ya┼čarlar.

11. Tak─▒l─▒p kal─▒rlar. 24. ├çabuk karar de─či┼čtirirler.

12. Israrcıdırlar 25. Çok duyarlı, hassas ve roman-

13. ─░ddiac─▒d─▒rlar. dirler.

14. Abart─▒l─▒d─▒rlar. 26. Utanga├žt─▒rlar.

15. Merakl─▒d─▒rlar.

16. Zaman─▒ iyi kullanamazlar.

 

 

 

Hiperaktif Çocuklarda Yapılması Gerekenler

 

Hiperaktif ├žocukla ba┼čar─▒l─▒ bir ileti┼čim kurabilmek i├žin:

 

Cezadan ├Ânce ├Âd├╝l y├Ântemi kullan─▒lmal─▒, o davran─▒┼č─▒ tesad├╝fen bile yapm─▒┼č olsa.

A├ž─▒k, net ve k─▒sa konu┼čulmal─▒. Tatl─▒-sert olunmal─▒. Kurallar kesin, kararl─▒ ve de─či┼čmez

olmal─▒.

├ľzellikle duygu d├╝zeni konusunda istikrarl─▒ olunmal─▒. Ak┼čamlar─▒ ka├žta yataca─č─▒ kesin bir dille ifade edilmeli. E─čer esneme olacaksa nedeni ve ne kadar olaca─č─▒ belirtilmeli. Kurallar yaz─▒l─▒ olarak olu┼čturulmal─▒ ve odas─▒na as─▒lmal─▒. G├╝nl├╝k program haline getirilmeli. Bazen s├Âzle┼čme haline getirilerek kar┼č─▒l─▒kl─▒ imzalanabilir.

Çocuk düzene uymazsa;

– Hareketlili─či artar.

– Sinir ve H─▒r├ž─▒nl─▒k artar.

– Sakarl─▒k ve kazalara a├ž─▒kl─▒k artar.

– ─░┼čtahs─▒zl─▒k olu┼čur.

– Geli┼čimi olumsuz etkilenebilir, boy uzamas─▒ azalabilir.

 

K─▒saca;

– A├ž─▒klay─▒c─▒ k─▒sa ve ├Âz olun

– 2 se├ženek sunun.

– Do─čru yapt─▒─č─▒ her ┼čeyi ├Âd├╝llendirin.

– Zaman y├Ânetimini ├Â─čretin.

– K─▒yaslama yapmay─▒n.

– Yasaklar koymay─▒n. ( ├Ârn.; ÔÇť Sen zay─▒f ald─▒n sinemaya gitmiyorsun.ÔÇŁ )

 

Hiperaktivite ve Dikkat Da─č─▒n─▒kl─▒─č─▒ Olan ├çocuklarda Okul Ba┼čar─▒s─▒ ─░├ži

Yap─▒lmas─▒ Gerekenler:

 

D─▒┼č ortam─▒n d├╝zenlenmesi:

– Hep ayn─▒ odada ├žal─▒┼č─▒lmal─▒, o masada sadece ders ├žal─▒┼č─▒lmal─▒.

– Televizyon ve m├╝zik kapat─▒lmal─▒.

– Oda sade olmal─▒; ├žocu─čun bak─▒┼č a├ž─▒s─▒na giren resim, obje, s├╝s e┼čyas─▒ vb.

kald─▒r─▒lmal─▒.

– Y├╝z├╝ duvara d├Ân├╝k olmal─▒, oda ayd─▒nlat─▒lm─▒┼č olmal─▒.

– K├╝t├╝phane varsa ├╝st├╝ne beyaz ├žar┼čaf ├Ârt├╝lmeli.

– Dersler b├Âl├╝n├╝p planlamal─▒. 10 dk. mat., 10 dk. t├╝rk├že, 10 dk. hayat bilgisi.

Zorlan─▒yorsa araya basit, dinlendirici dersler ( m├╝zik, resim vb.) serpi┼čtirilebilir.

 

Ders ├žal─▒┼č─▒rken;

– Sabit zaman-sabit yer y├Ântemi: Hep ayn─▒ yerde hep ayn─▒ saatte ├žal─▒┼čt─▒r─▒lmal─▒.

– Hemen ┼čimdi y├Ântemi (s─▒ca─č─▒ s─▒ca─č─▒na): ├çocuk okuldan derse ─▒s─▒nm─▒┼č olarak gelir.

Hemen derse ba┼člarsan─▒z daha h─▒zl─▒ ve kolay adapte olur. Bu y├╝zden ders ├žal─▒┼čma ve ├Âdev yapma okuldan gelir gelmez hemen halledilmelidir.

– Dikkat yo─čunlu─ču saptama y├Ântemi: Dikkat sabah saatlerinde yo─čundur. Bu

yo─čunluk ├Â─člene do─čru azal─▒r. Ak┼čam azalma doruk noktas─▒ndad─▒r. Saat 21:30ÔÇÖdan itibaren dikkat biter.

– K─▒sa ├žal─▒┼čma-k─▒sa ara y├Ântemi: K─▒sa ├žal─▒┼čma: 15-20 dk. Ara s├╝resi: 2-3 dk.

televizyon seyretme, bilgisayar oynama aralarda olmamal─▒d─▒r.

– K├╝├ž├╝k par├žalara ay─▒rarak ├žal─▒┼čma y├Ântemi: ├Ârne─čin; 2 sayfal─▒k bir oku-anlat ya da yaz─▒ ├žal─▒┼čmas─▒ varsa; bir par├ža 4-5 paragrafa ayr─▒larak ├žal─▒┼čt─▒r─▒l─▒r.

 

Dikkat eksikli─či ve hiperaktivite bozuklu─ču her 20 ├žocuktan 1ÔÇÖinde g├Âr├╝l├╝r. 3 kolu

vard─▒r:

1. Dikkatsizlik

2. Hiperaktivite

3. D├╝rt├╝sellik : Ba┼čkalar─▒n─▒n s├Âz├╝n├╝ keser, araya girer, s─▒ras─▒n─▒ bekleme zorlu─ču

vard─▒r.

 

Tedavide davran─▒┼čsal yakla┼č─▒m─▒n yan─▒ s─▒ra ila├ž tedavisi (metilfenidat t─▒bbi tedavisi) uygulan─▒r. Bu kriterlerle 7 ya┼č─▒ndan ├Ânce ortaya ├ž─▒km─▒┼č olmas─▒ ve 6 aydan fazla s├╝rmesi ┼čartt─▒r. DEHB i├žin metilfenidat─▒n etkisi 30-45 dk ile ba┼člar, 1,5-2,5 saatte maksimuma ula┼č─▒r. 4 saatte biter.

DEHB genetiktir. Bu bozuklu─ču olan ├žocuklar─▒n %10 ile %35ÔÇÖinin birinci derecede akrabas─▒nda ayn─▒ bozukluk vard─▒r.

Ergenlikte devam edebilir. D├╝rt├╝sellikten dolay─▒ erken ya┼čta madde kullan─▒m─▒, alkol/sigara ba─č─▒ml─▒l─▒─č─▒, istenmeyen gebelikler, araba kazalar─▒ g├Âr├╝lebilir. Eri┼čkinlikte ani kararla evlenmeler/bo┼čanmalar, kaybedilen i┼čler, kazalar, bor├žlar, ├žocuklara fiziksel ┼čiddet g├Âr├╝lebilir.

Ya┼čam boyu ÔÇťsebats─▒zl─▒kÔÇŁ problemi, sosyal izolasyon, ├Âfke ve agresyon, yaln─▒zl─▒k, d─▒┼članma ve alay edilme g├Âr├╝l├╝r.

 

TESTLER

 

├çocuklara Y├Ânelik Testler

 

1. ├çocu─čum hiperaktif mi?

Bu test 2-6 ya┼č aras─▒ ├žocuklar i├žin ge├žerlidir. Burada yaz─▒lan ├Âzellikler genel ├Âzelliklerdir. Bu konuda karar─▒ bir psikolog vermelidir.

– Her ┼čeyi ellemek, tutmak, eline almak ister.

– Dur, yapma, gitme gibi emirlere uymak istemez.

– Yemek yerken ├╝st├╝ne d├Âker.

– Oturdu─ču yerde k─▒p─▒rdar.

– Elini a─čz─▒na sokar veya t─▒rnak yer.

– Elini veya aya─č─▒n─▒ sallar veya hareket ettirir.

– Uykuya g├Ât├╝rmek istedi─činizde itiraz eder. Uyumak istemez

– Yuvaya gitmek istemez.

– Yuvaya ilk birka├ž g├╝n gider sonra vazge├žer.

– S├╝rekli aya─ča kalkar veya y├╝r├╝mek ister.

– Evdeyken d─▒┼čar─▒ ├ž─▒kar─▒lmak gezmeye g├Ât├╝r├╝lmek ister.

– ─░nsanlar─▒n onunla ilgilenmelerinden ├žok ho┼čla─▒r.

– ─░natla┼č─▒r. Yapma denileni yapmak ister.

– ─░stedikleri olmazsa tutturur.

– S─▒k d├╝┼čer.

– S─▒k s─▒k ev kazalar─▒nda yaralan─▒r.

– G├Ârd├╝─č├╝ her ┼čeyin i├žine bakmak ister.

– Oyuncaklar─▒n nas─▒l ├žal─▒┼čt─▒─č─▒n─▒ merak eder. ─░├žine bakmak ister. Onlar─▒ k─▒rar veya

├žal─▒┼čamaz hale getirir.

 

– ├çok h─▒zl─▒ veya y├╝ksek sesle konu┼čur. Uyar─▒ld─▒─č─▒nda bazen hemen d├╝zelir. Ama

k─▒sa zaman i├žinde unutur ve yine ayn─▒ ┼čekilde davran─▒┼ča devam eder.

Yukar─▒da sayd─▒─č─▒m─▒z ┼č─▒klardan 10 tanesi ├žocu─čunuzda g├Âr├╝len davran─▒┼člardansa bu konuda bir uzmandan bilgi almal─▒s─▒n─▒z.

 

2. ├çocu─čunuz yuvada zorlanacak m─▒?

├çocu─čunuzu yuvaya g├Ât├╝rmeden bu testi yap─▒n. Bu testte yer alan 15 sorudan 7ÔÇÖsine

evet cevab─▒ veriyorsan─▒z ├žocu─čunuz i├žin ideal yuva se├žimi i├žin bir psikologla g├Âr├╝┼čmenizin iyi olaca─č─▒n─▒ d├╝┼č├╝n├╝yoruz.

– ├çocu─čunuz hareketliyse

– ├çocu─čunuz soru soruyorsa

– ├çocu─čunuz her ┼čeyi ellemek, eline almak, a├žmak, bakmak istiyorsa

– ├çocu─čunuzda inat├ž─▒l─▒k varsa

– ├çocu─čunuzun hayal g├╝c├╝ ├žok geni┼č ve zenginse

– E┼čyalar─▒, giysileri ve oyuncaklar─▒ payla┼čmak istemiyorsa

– Oyunda kaybetmeyi kabullenmek istemiyorsa

– Evde duygusal sorunlar ya┼č─▒yorsa

– Evlili─činizde ayr─▒lma karar─▒ ald─▒ysan─▒z

– Eve yeni bir karde┼č gelecekse

– Ev ta┼č─▒mak veya i┼č de─či┼čikli─či gibi hayat─▒n─▒zda ├Ânemli bir de─či┼čiklik olacaksa

– ├çocu─čunuza daha ├Ânce anneanne ve b├╝y├╝kanne bak─▒yorsa

– Yemek sorunlar─▒ ya┼č─▒yorsan─▒z

– Yeniden evlilik zaman─▒ ile yuvaya ba┼člama e┼č zamana denk geldi ise

– Siz ├žocu─čunuzdan daha ├Ânce hi├ž ayr─▒lmam─▒┼čsan─▒z veya siz bu ayr─▒l─▒─ča haz─▒r

de─čilseniz

 

3. ├çocu─čunuzda dikkat da─č─▒n─▒kl─▒─č─▒ var m─▒?

Bu test 7-12 ya┼člar─▒ aras─▒ndaki ├žocuklar i├žin ge├žerlidir. Bu testi anneler yaparak

├žocuklar─▒nda dikkat da─č─▒n─▒kl─▒─č─▒ olup olmad─▒─č─▒ konusunda bir uzman psikolo─ča dan─▒┼čmal─▒y─▒m fikrine varabilirler. Kesin karar─▒ psikolog verecektir. Burada ama├ž ailelere yol g├Âsterici olmakt─▒r.

A┼ča─č─▒daki 30 durumdan 15ÔÇÖi ├žocu─čunuz i├žin ge├žerli ise bir psikologla konu┼čabilirsiniz.

– ├çocu─čunuz s├╝rahiden barda─ča su d├Âkerken mutlaka yere su d├Âker veya suyu

ta┼č─▒r─▒r.

– Her ┼čeyi sorar.

– Sordu─ču sorular─▒ tekrar tekrar sorar.

– ─░simleri akl─▒nda tutamaz. Arkada┼člar─▒n─▒n, ├Â─čretmenlerinin ad─▒n─▒ unutur.

– Telefon, adres gibi ┼čeyleri ├žabuk unutur.

– Akrabalar─▒n─▒n isimlerini akl─▒nda tutamaz.

– Ezberde zorlan─▒r.

– ├çarp─▒m tablosunu ezberleyemez. Ya da ezberler ama k─▒sa s├╝re sonra unutur.

– Saati zor ├Â─črenir.

– Sa─č sol elini zor ├Â─črenir.

– Dersleri ezberlerken ├žok zorlan─▒r.

– Derslerde maddeleri ezberlemekte zorlan─▒r veya ├žabuk unutur.

– Birden fazla ┼čey almas─▒ istenirse ya kar─▒┼čt─▒r─▒r ya da unutur. ├ľrne─čin; peynir,

yumurta, zeytin denirse bunlar─▒ akl─▒nda tutamaz. Yaz─▒p eline vermek gerekmektedir.

– S─▒n─▒fta g├╝r├╝lt├╝ varsa ├Â─črenemez. Yaz─▒l─▒ imtihanda ortamda ses varsa konuyu

bildi─či halde performans─▒ d├╝┼čer.

– Tahtaya kalkmakta ├žok heyecanlan─▒r. Hatta bildi─čini bile unutur.

– Toplama yaparken ilave 1ÔÇÖleri unutur.

– ├ç─▒kartma yaparken yar─▒s─▒ toplama yar─▒s─▒ ├ž─▒kartma bi├žiminde yapar.

– ├çarpmalarda hep elde 1ÔÇÖleri hesaba katmay─▒ unutur.

 

4. ├çocu─čunuz okulda zorlanacak m─▒?

Bu bir ankettir. Anne babalara yard─▒mc─▒ olmak i├žin bir ├žal─▒┼čmad─▒r. Bu ankette yer alan

16 sorunun 7ÔÇÖsi ├žocu─čunuz i├žin ge├žerli ise bir psikologdan yard─▒m almal─▒s─▒n─▒z.

– ├çocu─čunuz yerinde durmakta zorlan─▒yor.

– Bir yerde uzun s├╝re kalam─▒yor. Hep gezmek, dola┼čmak istiyor.

– Y├╝ksek sesle konu┼čuyor.

– ├çok h─▒zl─▒ konu┼čuyor.

– Hep en ├Ânce kendisine bak─▒ls─▒n istiyor.

– En cici ├žocuk kendisi olsun istiyor.

– En m├╝kemmel olmak istiyor. En iyi olmak istiyor.

– Oyunda hi├ž kaybetmek istemiyor. Kaybetmeye katlanam─▒yor.

– Yazd─▒─č─▒ yaz─▒n─▒n ├žok g├╝zel olmas─▒n─▒ istiyor. ├çirkin yazmaya katlanam─▒yor.

– Kendi yazd─▒─č─▒ yaz─▒y─▒ kendisi okuyam─▒yor.

– Arkada┼člar─▒n─▒n ona niye k├╝st├╝klerini anlayam─▒yor.

– Bazen bir ┼čeye tak─▒l─▒yor. O olmazsa olmaz diye tutturuyor.

– E┼čyalar─▒n─▒ kaybediyor veya unutuyor.

– Kendini kontrol etmekte zorlan─▒yor.

– Notalar─▒ ├Â─črenmekte veya ├žarp─▒m tablosunu ├Â─črenmekte zorlan─▒yor.

 

Gen├žlere Y├Ânelik Testler

 

1.Gen├žte dikkat da─č─▒n─▒kl─▒─č─▒ varsa

A┼ča─č─▒daki 14 sorudan 7 tanesine evet diyorsan─▒z bir psikologla g├Âr├╝┼čmenizi ├Âneririz. M├╝mk├╝nse ├Ânce siz dan─▒┼č─▒n sonra gerekiyorsa birlikte de gidebilirsiniz.

1. Ders ├žal─▒┼čmas─▒na ra─čmen zay─▒f not al─▒yorsa

2. Yaz─▒l─▒ s─▒navlarda zorlan─▒yorsa

3. S├Âzl├╝ s─▒navlarda ├žok zorlan─▒yorsa

4. Dersi g├╝n├╝ g├╝n├╝ne tekrar etmiyor veya ├žal─▒┼čm─▒yorsa

5. Arkada┼člar─▒yla sorunlar ya┼č─▒yorsa

6. Ezber isteyen derslerde ├žok zorlan─▒yorsa

7. Matematikte zorlan─▒yorsa

8. Fen derslerinde zorlan─▒yorsa

9. Edebiyat, sosyal, tarih, co─črafya gibi derslerde zorlan─▒yorsa

10. ├çok ├žal─▒┼čmas─▒na ra─čmen ├žal─▒┼čt─▒─č─▒n─▒n kar┼č─▒l─▒─č─▒n─▒ alam─▒yorsa

11. ├ľ─čretmeni hep ben senden daha iyi not bekliyordum diyorsa

12. ├ľ─čretmeni bu ├žocu─čun zekas─▒ var. ├çok zeki bu not ona hi├ž yak─▒┼čm─▒yor diyorsa

13. Derslerini ├žal─▒┼č─▒rken radyo tvÔÇÖyi de birlikte devreye sokmak istiyorsa

14. ├ľdevleri ve yaz─▒l─▒ olaca─č─▒ g├╝nleri unutuyor veya s─▒k s─▒k kar─▒┼čt─▒r─▒yorsa

 

2. Gen├žlerde hiperaktivite var m─▒?

A┼ča─č─▒daki 15 sorudan 7 tanesine evet diyorsan─▒z, ├Âncelikle bir psikolo─ča dan─▒┼čmak

do─čru olacakt─▒r.

15. Elini kolunu, aya─č─▒n─▒ sall─▒yorsa

16. Yeme─čini elde at─▒┼čt─▒rmay─▒ tercih ediyorsa

17. M├╝zi─či veya tvÔÇÖnin sesini y├╝ksek a├ž─▒yorsa

18. Kendi odas─▒nda ├žal─▒┼čmay─▒p salonda ├žal─▒┼č─▒yorsa

19. Ders ├žal─▒┼čmaya bir t├╝rl├╝ ba┼člayam─▒yorsa

20. ├ľnemli bir imtihan─▒ oldu─ču zaman gereksi ┼čeylerle vakit ge├žirebiliyorsa

21. Size veya karde┼člerine k─▒zd─▒─č─▒nda ├žok a─č─▒r, sert, s├Âylenmemesi gereken s├Âzler s├Âyl├╝yorsa

22. Bana su getir diye kendi d─▒┼č─▒ndaki ki┼čilere emirler ya─čd─▒r─▒yorsa

23. Kendi odas─▒ da─č─▒n─▒k, dolaplar─▒ genelde kar─▒┼č─▒k halde ise

24. E┼čyalar─▒n─▒ bulmakta zorlan─▒yorsa

25. Karde┼čleriyle veya karde┼čiyle s├╝rekli olarak tart─▒┼č─▒yorsa

26. Ba┼čkalar─▒na kendinden fazla vakit ay─▒r─▒yorsa

27. Vaktini hep d─▒┼čar─▒da ge├žiriyorsa

28. Onu s├╝rekli arkada┼člar─▒ ar─▒yorsa

29. Cep telefonu ve ev telefonunu ├žok fazla kullan─▒yorsa

30. ├ľdevlerini ya yapmay─▒ unutuyor ya da yapt─▒─č─▒ halde g├Ât├╝rmeyi unutuyorsa

 

 

DEHS TANISI KONMU┼× L─░SE ├ľ─×RENC─░LER─░NDEN ├ľ─×RETMENLER─░NE..

 

1. Dikkat ├žekmeye, ukalal─▒k etmeye ya da k├╝stah olmaya ├žal─▒┼čm─▒yorum, ger├žekten bir

s├╝r├╝ ┼čeyi unutuyorum, her ┼čeyi her zaman hat─▒rlayam─▒yorum. Rivayete g├Âre, e─čer ├Ânemli bir ┼čeyse hat─▒rlarm─▒┼č─▒m, ama ad─▒ ├╝st├╝nde rivayetÔÇŽ

2. Ben aptal de─čilim!.

3. ├ço─ču zaman ger├žekten ├Âdevimi yap─▒yorum ama benim i├žin ka─č─▒t kaybetmek, evde

unutmak ya da ├Âdevi gerekli oldu─ču zamanda aray─▒p bulamamak ├žok ola─čan ┼čeyler. ├ľdevlerimi bir deftere yapmak sanki kaybetmemi ├Ânlermi┼č gibi geliyor, ├ž├╝nk├╝; tek tek ka─č─▒t toparlamak daha g├╝├ž. ( Bir keresinde annem ├Âdevimi ben okula gittikten sonra ekmek kutusunda bulmu┼č)

4. E─čer ayn─▒ soruyu bir daha sorarsam ya da gere─činden fazla soru sorarsam bunun

nedeni k├╝stahl─▒k de─čil. Anlamaya, toparlamaya ve neler s├Âyledi─činizi hat─▒rlamaya ├žal─▒┼č─▒yorum. L├╝tfen sab─▒r g├Âsterin ve yard─▒mc─▒ olun.

5. Ba┼čarmak istiyorum. Okul ba┼čar─▒s─▒ i├žin ├Âyle ├žok u─čra┼č─▒yorum kiÔÇŽ Tek istedi─čim

s─▒n─▒f─▒m─▒ ge├žmek

6. DEHS bir ├Âz├╝r de─čil.DEHS ger├žekten var ve d├╝┼č├╝nce yetene─čimi etkiliyor. Ben de

ÔÇťnormalÔÇŁ olmak ve ├Â─črendiklerimi hat─▒rlamak istiyorum.

7. Ba┼čar─▒l─▒ olabilmek i├žin yard─▒m─▒n─▒za ihtiyac─▒m var. Ba┼čkas─▒ndan yard─▒m istemek

benim i├žin kolay de─čil, o zaman kendimi aptal gibi hissetti─čim zamanlar oluyor. L├╝tfen bana kar┼č─▒ sab─▒rl─▒ davran─▒n ve yard─▒m teklif edin.

8. Uygunsuz davran─▒┼člar─▒m olursa l├╝tfen bunlar─▒ benimle ba┼č ba┼ča ├Âzel olarak

konu┼čun. L├╝tfen beni utand─▒rmay─▒n, a┼ča─č─▒lamay─▒n ya da hatalar─▒m─▒ s─▒n─▒fa s├Âylemeyin.

9. Detayl─▒ bir planla, benden ne bekledi─činizi bilerek daha ba┼čar─▒l─▒ olabilirim. E─čer

elinizde olmayan nedenlerden dolay─▒ planda de─či┼čiklik yaparsan─▒z l├╝tfen uyum sa─člayabilmem i├žin bana ┼čans tan─▒y─▒n. Benim de─či┼čikliklere uyum sa─člamam di─čer ├žocuklardan daha fazla uzun s├╝rer. D├╝zen ve rehberlik bana bu konuda ├žok yard─▒mc─▒ olacakt─▒r.

10. ÔÇť├ľzel davran─▒lmas─▒ndanÔÇŁ ho┼članm─▒yorum. L├╝tfen bana b├Âyle davranmay─▒n ve

DEHS s├Âz konusu edilmeden ba┼čar─▒l─▒ olabilmem i├žin bana yard─▒mc─▒ olun.

11. L├╝tfen DEHS konusunda kaynaklara ba┼čvurun. B├Âylece bizlerin nas─▒l

├Â─črenebilece─čini ve bizi y├Ânlendirmek i├žin neler yapabilece─činizi g├Ârebilirsiniz.

12. Benim duygular─▒, ihtiya├žlar─▒ ve ama├žlar─▒ olan bir brey oldu─čumu unutmay─▒n─▒z.

Sizinkiler sizin i├žin ne kadar ├Ânemliyse benimkiler de benim i├žin o kadar ├ÂnemliÔÇŽ.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Hiperaktivite Tan─▒m─▒
{loadposition header}

A┼č─▒r─▒ hareketli ├žocuklara t─▒p dilinde ÔÇťhiperaktif ├žocukÔÇŁ denir. Yuvada; yuvaya gitmediyse ilk├Â─čretim birinci s─▒n─▒fta tespit edilir. A┼č─▒r─▒ hareketlidirler, yerlerinde oturamazlar, s├╝rekli k─▒p─▒r k─▒p─▒rd─▒rlar. Halk aras─▒nda ÔÇťeli dursa aya─č─▒ durmuyorÔÇŁ ┼čeklinde ifade edilir. Bu ├žocuklarda s─▒k├ža g├Âr├╝len;

1. Yo─čunla┼čamama

2. Unutkanl─▒k, dalg─▒nl─▒k

3. D├╝rt├╝sellik

4. Uslu duramama

5. Hareket etme

6. S├Âz├╝ kesme

7. Sald─▒rgan davran─▒┼člar

 

Dikkat eksikli─či de varsa;

1. Derse hemen ba┼člayamazlar

2. Zaman─▒nda bitiremezler

3. Arkada┼člar─▒yla ili┼čkilerinde zorlan─▒rlar

4. Oyunlarda zorlan─▒rlar

5. Bir konudan di─čerine ge├žerken zorlan─▒rlar. ├ľrne─čin; matematikten T├╝rk├žeye ge├žerken zorlan─▒rlar.

6. Arkada┼člar─▒na hemen uyum sa─člayamazlar. Ya hemen vazge├žerler ya da kavga ederler.

 

Hiperaktif ├çocuklar─▒n ├ľzellikleri

 

– ├çocuk ├žok hareketlidir.

– Yerinde duramaz.

– S├Âz dinlemez.

– ├çok h─▒r├ž─▒nd─▒r.

– Zarar verici olabilir.

– Kurallara uymakta zorlan─▒r.

– Kendini ve davran─▒┼člar─▒n─▒ kontrol edemez.

– S├╝rekli olarak bir yerlerini sa─ča sola ├žarpar.

– Yemek yerken ├žo─čunlukla ├╝zerine d├Âker.

– S─▒k s─▒k ufak ev kazalar─▒ ya┼čar.

– Pek ├žok yerde ÔÇťyaramazÔÇŁ diye ad─▒ ├ž─▒kar.

– ─░┼člemedi─či su├žlar da ├╝zerine kalabilir.

– Her ┼čeyi mutlaka ellemek, tutmak, eline almak ister.

– Arkada┼člar─▒yla uyumlu oynama s├╝resi s─▒n─▒rl─▒d─▒r.

– Yuvaya gitti─činde di─čer ├žocuklardan farkl─▒ y├Ânleri oldu─ču fark edilir.

– ─░lkokula ba┼člad─▒─č─▒nda zeki olmas─▒na ra─čmen zorlan─▒r.

– Harfleri ve say─▒lar─▒ kar─▒┼čt─▒r─▒r.

– Harfleri ve say─▒lar─▒ ters yazar ve okur.

– ├ľdevlerini kaydetmeyi beceremez.

– ├ľdevlerini yanl─▒┼č anlar ve yanl─▒┼č yapar.

– ├ľdevlerini yapt─▒─č─▒ halde evde unutur.

– Okulda e┼čyalar─▒ b─▒rak─▒r ya da unutur.

– ├ľ─čretmenleri ondan ┼čikayet├ži olur.

– Serviste arkada┼člar─▒n─▒ rahats─▒z etti─či i├žin s─▒k s─▒k ┼čikayetler gelir.

 

Bu ├Âzelliklerden 10 tanesi ├žocuk i├žin ge├žerliyse psikolo─ča ba┼čvurmak gerekir.

 

Hiperaktif ├çocuklar─▒n Olumsuz ├ľzellikleri

 

1. Dalg─▒n, dikkatsiz, unutkan, sakar ve kazalara a├ž─▒kt─▒r.

2. Alg─▒lama g├╝├žl├╝kleri ya┼čarlar.

Bilgi beyine 5 duyunun t├╝m├╝n├╝ kullanarak gelir. ├ľ─črenmede ├Ânemli olanlar: g├Ârsel ve

i┼čitsel duyulard─▒r.

G├Ârsel alg─▒lama g├╝├žl├╝─č├╝ g├Ârsel bilgileri kar─▒┼čt─▒rmas─▒na sebep olabilir. ÔÇťcÔÇŁ yerine ÔÇťeÔÇŁ, ÔÇťbÔÇŁ yerine ÔÇťdÔÇŁ, ÔÇťmÔÇŁ yerine ÔÇťnÔÇŁ, ÔÇťbÔÇŁ yerine ÔÇťpÔÇŁ gibi… G├Ârsel motor problemleri olan ├žocuk top yakalama ya da f─▒rlatmada, bulmaca ├ž├Âzmede, ip atlamada, ├žeki├ž ve ├živi kullanma da sorun ya┼čar.

ÔÇťFig├╝r yerle┼čtirmeÔÇŁ problemi olabilir: okurken kelime ve sat─▒rlar─▒ atlayabilir.

Derinli─či yanl─▒┼č de─čerlendirebilir; bu y├╝zden e┼čyalara ├žarpabilir, sandalyeden

d├╝┼čebilir.

─░┼čitsel alg─▒lama g├╝├žl├╝─č├╝: hafif ses farkl─▒l─▒klar─▒n─▒ ay─▒rt etmede g├╝├žl├╝k ya┼čayabilir. ├ľrne─čin; ba┼čka ├žocuklar─▒n oyun oynad─▒─č─▒ odada tv izliyorsa, sizin ona: ÔÇť Buraya gel ve sofray─▒ kurÔÇŁ dedi─činizi duymayabilir. Bunun nedeni sizin sesinizi (fig├╝r) di─čer seslerden (fon) ay─▒rt edememesidir. B├Âylece sizi dinlemiyormu┼č gibi g├Âr├╝n├╝r.

B├╝t├╝nleme g├╝├žl├╝kleri, soyutlama ve organize etme g├╝├žl├╝kleri ya┼čayabilirler. S─▒ralama g├╝├žl├╝kleri ya┼čayabilirler; anlat─▒lan bir hikayeyi tekrar anlatmas─▒ istendi─činde olaylar─▒n s─▒ras─▒n─▒ kar─▒┼čt─▒rabilir; ÔÇť23ÔÇŁ ├╝ ÔÇť32ÔÇŁ diye yazabilir. ├ľrne─čin; 12 ay─▒ ezberler sayar ama ÔÇťEyl├╝lden sonra hangi ay gelir?ÔÇŁ sorusuna cevap veremeyebilir.

Haf─▒za g├╝├žl├╝kleri ya┼čayabilir; bilgiyi k─▒sa s├╝reli bellekten uzun s├╝reli belle─če ge├žirmede sorun ya┼čayabilirler. Uzun s├╝reli haf─▒zada sorun yoktur. 3 y─▒l ├Ânceki olay─▒ detayl─▒ ┼čekilde aktar─▒r. Ancak ├Â─čretmenin istedi─či ├Âdevi ertesi g├╝n tamam─▒yla unutabilir. Normal ├žocuk 3-5 kerede ├Â─črenirken o 10 kerede ├Â─črenir.

T├╝m bu g├╝├žl├╝klerden ├Ât├╝r├╝ yazma ve okumada fakl─▒l─▒klar g├Âsterirler. ├ľnlerine konan bir metni farkl─▒, eksik, fazla ya da yanl─▒┼č okuyabilirler.

 

3. Da─č─▒n─▒k ve d├╝zensizdirler. 17. S─▒n─▒rlar─▒ ├žizemeler.

4. Kulland─▒klar─▒ e┼čyan─▒n yerini s─▒k s─▒k unuturlar. 18. ├ľncelikleri ayarlayamazlar.

5. Acelecidirler. 19. S├╝reklili─či sa─člayamazlar.

6. Heyecanl─▒d─▒rlar. 20. M├╝kemmeliyet├židirler.

7. Sab─▒rs─▒zd─▒rlar. 21. K─▒skan├žt─▒rlar, karde┼člerini k─▒s-

8. Çabuk olumsuz tavır takınırlar. kanırlar.

9. ├çabuk sinirlenirler. 22. Kontrol g├╝├žl├╝─č├╝ ya┼čarlar.

10. ─░nat├ž─▒d─▒rlar. 23. ─░leti┼čim bozuklu─ču ya┼čarlar.

11. Tak─▒l─▒p kal─▒rlar. 24. ├çabuk karar de─či┼čtirirler.

12. Israrcıdırlar 25. Çok duyarlı, hassas ve roman-

13. ─░ddiac─▒d─▒rlar. dirler.

14. Abart─▒l─▒d─▒rlar. 26. Utanga├žt─▒rlar.

15. Merakl─▒d─▒rlar.

16. Zaman─▒ iyi kullanamazlar.

 

 

 

Hiperaktif Çocuklarda Yapılması Gerekenler

 

Hiperaktif ├žocukla ba┼čar─▒l─▒ bir ileti┼čim kurabilmek i├žin:

 

Cezadan ├Ânce ├Âd├╝l y├Ântemi kullan─▒lmal─▒, o davran─▒┼č─▒ tesad├╝fen bile yapm─▒┼č olsa.

A├ž─▒k, net ve k─▒sa konu┼čulmal─▒. Tatl─▒-sert olunmal─▒. Kurallar kesin, kararl─▒ ve de─či┼čmez

olmal─▒.

├ľzellikle duygu d├╝zeni konusunda istikrarl─▒ olunmal─▒. Ak┼čamlar─▒ ka├žta yataca─č─▒ kesin bir dille ifade edilmeli. E─čer esneme olacaksa nedeni ve ne kadar olaca─č─▒ belirtilmeli. Kurallar yaz─▒l─▒ olarak olu┼čturulmal─▒ ve odas─▒na as─▒lmal─▒. G├╝nl├╝k program haline getirilmeli. Bazen s├Âzle┼čme haline getirilerek kar┼č─▒l─▒kl─▒ imzalanabilir.

Çocuk düzene uymazsa;

– Hareketlili─či artar.

– Sinir ve H─▒r├ž─▒nl─▒k artar.

– Sakarl─▒k ve kazalara a├ž─▒kl─▒k artar.

– ─░┼čtahs─▒zl─▒k olu┼čur.

– Geli┼čimi olumsuz etkilenebilir, boy uzamas─▒ azalabilir.

 

K─▒saca;

– A├ž─▒klay─▒c─▒ k─▒sa ve ├Âz olun

– 2 se├ženek sunun.

– Do─čru yapt─▒─č─▒ her ┼čeyi ├Âd├╝llendirin.

– Zaman y├Ânetimini ├Â─čretin.

– K─▒yaslama yapmay─▒n.

– Yasaklar koymay─▒n. ( ├Ârn.; ÔÇť Sen zay─▒f ald─▒n sinemaya gitmiyorsun.ÔÇŁ )

 

Hiperaktivite ve Dikkat Da─č─▒n─▒kl─▒─č─▒ Olan ├çocuklarda Okul Ba┼čar─▒s─▒ ─░├ži

Yap─▒lmas─▒ Gerekenler:

 

D─▒┼č ortam─▒n d├╝zenlenmesi:

– Hep ayn─▒ odada ├žal─▒┼č─▒lmal─▒, o masada sadece ders ├žal─▒┼č─▒lmal─▒.

– Televizyon ve m├╝zik kapat─▒lmal─▒.

– Oda sade olmal─▒; ├žocu─čun bak─▒┼č a├ž─▒s─▒na giren resim, obje, s├╝s e┼čyas─▒ vb.

kald─▒r─▒lmal─▒.

– Y├╝z├╝ duvara d├Ân├╝k olmal─▒, oda ayd─▒nlat─▒lm─▒┼č olmal─▒.

– K├╝t├╝phane varsa ├╝st├╝ne beyaz ├žar┼čaf ├Ârt├╝lmeli.

– Dersler b├Âl├╝n├╝p planlamal─▒. 10 dk. mat., 10 dk. t├╝rk├že, 10 dk. hayat bilgisi.

Zorlan─▒yorsa araya basit, dinlendirici dersler ( m├╝zik, resim vb.) serpi┼čtirilebilir.

 

Ders ├žal─▒┼č─▒rken;

– Sabit zaman-sabit yer y├Ântemi: Hep ayn─▒ yerde hep ayn─▒ saatte ├žal─▒┼čt─▒r─▒lmal─▒.

– Hemen ┼čimdi y├Ântemi (s─▒ca─č─▒ s─▒ca─č─▒na): ├çocuk okuldan derse ─▒s─▒nm─▒┼č olarak gelir.

Hemen derse ba┼člarsan─▒z daha h─▒zl─▒ ve kolay adapte olur. Bu y├╝zden ders ├žal─▒┼čma ve ├Âdev yapma okuldan gelir gelmez hemen halledilmelidir.

– Dikkat yo─čunlu─ču saptama y├Ântemi: Dikkat sabah saatlerinde yo─čundur. Bu

yo─čunluk ├Â─člene do─čru azal─▒r. Ak┼čam azalma doruk noktas─▒ndad─▒r. Saat 21:30ÔÇÖdan itibaren dikkat biter.

– K─▒sa ├žal─▒┼čma-k─▒sa ara y├Ântemi: K─▒sa ├žal─▒┼čma: 15-20 dk. Ara s├╝resi: 2-3 dk.

televizyon seyretme, bilgisayar oynama aralarda olmamal─▒d─▒r.

– K├╝├ž├╝k par├žalara ay─▒rarak ├žal─▒┼čma y├Ântemi: ├Ârne─čin; 2 sayfal─▒k bir oku-anlat ya da yaz─▒ ├žal─▒┼čmas─▒ varsa; bir par├ža 4-5 paragrafa ayr─▒larak ├žal─▒┼čt─▒r─▒l─▒r.

 

Dikkat eksikli─či ve hiperaktivite bozuklu─ču her 20 ├žocuktan 1ÔÇÖinde g├Âr├╝l├╝r. 3 kolu

vard─▒r:

1. Dikkatsizlik

2. Hiperaktivite

3. D├╝rt├╝sellik : Ba┼čkalar─▒n─▒n s├Âz├╝n├╝ keser, araya girer, s─▒ras─▒n─▒ bekleme zorlu─ču

vard─▒r.

 

Tedavide davran─▒┼čsal yakla┼č─▒m─▒n yan─▒ s─▒ra ila├ž tedavisi (metilfenidat t─▒bbi tedavisi) uygulan─▒r. Bu kriterlerle 7 ya┼č─▒ndan ├Ânce ortaya ├ž─▒km─▒┼č olmas─▒ ve 6 aydan fazla s├╝rmesi ┼čartt─▒r. DEHB i├žin metilfenidat─▒n etkisi 30-45 dk ile ba┼člar, 1,5-2,5 saatte maksimuma ula┼č─▒r. 4 saatte biter.

DEHB genetiktir. Bu bozuklu─ču olan ├žocuklar─▒n %10 ile %35ÔÇÖinin birinci derecede akrabas─▒nda ayn─▒ bozukluk vard─▒r.

Ergenlikte devam edebilir. D├╝rt├╝sellikten dolay─▒ erken ya┼čta madde kullan─▒m─▒, alkol/sigara ba─č─▒ml─▒l─▒─č─▒, istenmeyen gebelikler, araba kazalar─▒ g├Âr├╝lebilir. Eri┼čkinlikte ani kararla evlenmeler/bo┼čanmalar, kaybedilen i┼čler, kazalar, bor├žlar, ├žocuklara fiziksel ┼čiddet g├Âr├╝lebilir.

Ya┼čam boyu ÔÇťsebats─▒zl─▒kÔÇŁ problemi, sosyal izolasyon, ├Âfke ve agresyon, yaln─▒zl─▒k, d─▒┼članma ve alay edilme g├Âr├╝l├╝r.

 

TESTLER

 

├çocuklara Y├Ânelik Testler

 

1. ├çocu─čum hiperaktif mi?

Bu test 2-6 ya┼č aras─▒ ├žocuklar i├žin ge├žerlidir. Burada yaz─▒lan ├Âzellikler genel ├Âzelliklerdir. Bu konuda karar─▒ bir psikolog vermelidir.

– Her ┼čeyi ellemek, tutmak, eline almak ister.

– Dur, yapma, gitme gibi emirlere uymak istemez.

– Yemek yerken ├╝st├╝ne d├Âker.

– Oturdu─ču yerde k─▒p─▒rdar.

– Elini a─čz─▒na sokar veya t─▒rnak yer.

– Elini veya aya─č─▒n─▒ sallar veya hareket ettirir.

– Uykuya g├Ât├╝rmek istedi─činizde itiraz eder. Uyumak istemez

– Yuvaya gitmek istemez.

– Yuvaya ilk birka├ž g├╝n gider sonra vazge├žer.

– S├╝rekli aya─ča kalkar veya y├╝r├╝mek ister.

– Evdeyken d─▒┼čar─▒ ├ž─▒kar─▒lmak gezmeye g├Ât├╝r├╝lmek ister.

– ─░nsanlar─▒n onunla ilgilenmelerinden ├žok ho┼čla─▒r.

– ─░natla┼č─▒r. Yapma denileni yapmak ister.

– ─░stedikleri olmazsa tutturur.

– S─▒k d├╝┼čer.

– S─▒k s─▒k ev kazalar─▒nda yaralan─▒r.

– G├Ârd├╝─č├╝ her ┼čeyin i├žine bakmak ister.

– Oyuncaklar─▒n nas─▒l ├žal─▒┼čt─▒─č─▒n─▒ merak eder. ─░├žine bakmak ister. Onlar─▒ k─▒rar veya

├žal─▒┼čamaz hale getirir.

 

– ├çok h─▒zl─▒ veya y├╝ksek sesle konu┼čur. Uyar─▒ld─▒─č─▒nda bazen hemen d├╝zelir. Ama

k─▒sa zaman i├žinde unutur ve yine ayn─▒ ┼čekilde davran─▒┼ča devam eder.

Yukar─▒da sayd─▒─č─▒m─▒z ┼č─▒klardan 10 tanesi ├žocu─čunuzda g├Âr├╝len davran─▒┼člardansa bu konuda bir uzmandan bilgi almal─▒s─▒n─▒z.

 

2. ├çocu─čunuz yuvada zorlanacak m─▒?

├çocu─čunuzu yuvaya g├Ât├╝rmeden bu testi yap─▒n. Bu testte yer alan 15 sorudan 7ÔÇÖsine

evet cevab─▒ veriyorsan─▒z ├žocu─čunuz i├žin ideal yuva se├žimi i├žin bir psikologla g├Âr├╝┼čmenizin iyi olaca─č─▒n─▒ d├╝┼č├╝n├╝yoruz.

– ├çocu─čunuz hareketliyse

– ├çocu─čunuz soru soruyorsa

– ├çocu─čunuz her ┼čeyi ellemek, eline almak, a├žmak, bakmak istiyorsa

– ├çocu─čunuzda inat├ž─▒l─▒k varsa

– ├çocu─čunuzun hayal g├╝c├╝ ├žok geni┼č ve zenginse

– E┼čyalar─▒, giysileri ve oyuncaklar─▒ payla┼čmak istemiyorsa

– Oyunda kaybetmeyi kabullenmek istemiyorsa

– Evde duygusal sorunlar ya┼č─▒yorsa

– Evlili─činizde ayr─▒lma karar─▒ ald─▒ysan─▒z

– Eve yeni bir karde┼č gelecekse

– Ev ta┼č─▒mak veya i┼č de─či┼čikli─či gibi hayat─▒n─▒zda ├Ânemli bir de─či┼čiklik olacaksa

– ├çocu─čunuza daha ├Ânce anneanne ve b├╝y├╝kanne bak─▒yorsa

– Yemek sorunlar─▒ ya┼č─▒yorsan─▒z

– Yeniden evlilik zaman─▒ ile yuvaya ba┼člama e┼č zamana denk geldi ise

– Siz ├žocu─čunuzdan daha ├Ânce hi├ž ayr─▒lmam─▒┼čsan─▒z veya siz bu ayr─▒l─▒─ča haz─▒r

de─čilseniz

 

3. ├çocu─čunuzda dikkat da─č─▒n─▒kl─▒─č─▒ var m─▒?

Bu test 7-12 ya┼člar─▒ aras─▒ndaki ├žocuklar i├žin ge├žerlidir. Bu testi anneler yaparak

├žocuklar─▒nda dikkat da─č─▒n─▒kl─▒─č─▒ olup olmad─▒─č─▒ konusunda bir uzman psikolo─ča dan─▒┼čmal─▒y─▒m fikrine varabilirler. Kesin karar─▒ psikolog verecektir. Burada ama├ž ailelere yol g├Âsterici olmakt─▒r.

A┼ča─č─▒daki 30 durumdan 15ÔÇÖi ├žocu─čunuz i├žin ge├žerli ise bir psikologla konu┼čabilirsiniz.

– ├çocu─čunuz s├╝rahiden barda─ča su d├Âkerken mutlaka yere su d├Âker veya suyu

ta┼č─▒r─▒r.

– Her ┼čeyi sorar.

– Sordu─ču sorular─▒ tekrar tekrar sorar.

– ─░simleri akl─▒nda tutamaz. Arkada┼člar─▒n─▒n, ├Â─čretmenlerinin ad─▒n─▒ unutur.

– Telefon, adres gibi ┼čeyleri ├žabuk unutur.

– Akrabalar─▒n─▒n isimlerini akl─▒nda tutamaz.

– Ezberde zorlan─▒r.

– ├çarp─▒m tablosunu ezberleyemez. Ya da ezberler ama k─▒sa s├╝re sonra unutur.

– Saati zor ├Â─črenir.

– Sa─č sol elini zor ├Â─črenir.

– Dersleri ezberlerken ├žok zorlan─▒r.

– Derslerde maddeleri ezberlemekte zorlan─▒r veya ├žabuk unutur.

– Birden fazla ┼čey almas─▒ istenirse ya kar─▒┼čt─▒r─▒r ya da unutur. ├ľrne─čin; peynir,

yumurta, zeytin denirse bunlar─▒ akl─▒nda tutamaz. Yaz─▒p eline vermek gerekmektedir.

– S─▒n─▒fta g├╝r├╝lt├╝ varsa ├Â─črenemez. Yaz─▒l─▒ imtihanda ortamda ses varsa konuyu

bildi─či halde performans─▒ d├╝┼čer.

– Tahtaya kalkmakta ├žok heyecanlan─▒r. Hatta bildi─čini bile unutur.

– Toplama yaparken ilave 1ÔÇÖleri unutur.

– ├ç─▒kartma yaparken yar─▒s─▒ toplama yar─▒s─▒ ├ž─▒kartma bi├žiminde yapar.

– ├çarpmalarda hep elde 1ÔÇÖleri hesaba katmay─▒ unutur.

 

4. ├çocu─čunuz okulda zorlanacak m─▒?

Bu bir ankettir. Anne babalara yard─▒mc─▒ olmak i├žin bir ├žal─▒┼čmad─▒r. Bu ankette yer alan

16 sorunun 7ÔÇÖsi ├žocu─čunuz i├žin ge├žerli ise bir psikologdan yard─▒m almal─▒s─▒n─▒z.

– ├çocu─čunuz yerinde durmakta zorlan─▒yor.

– Bir yerde uzun s├╝re kalam─▒yor. Hep gezmek, dola┼čmak istiyor.

– Y├╝ksek sesle konu┼čuyor.

– ├çok h─▒zl─▒ konu┼čuyor.

– Hep en ├Ânce kendisine bak─▒ls─▒n istiyor.

– En cici ├žocuk kendisi olsun istiyor.

– En m├╝kemmel olmak istiyor. En iyi olmak istiyor.

– Oyunda hi├ž kaybetmek istemiyor. Kaybetmeye katlanam─▒yor.

– Yazd─▒─č─▒ yaz─▒n─▒n ├žok g├╝zel olmas─▒n─▒ istiyor. ├çirkin yazmaya katlanam─▒yor.

– Kendi yazd─▒─č─▒ yaz─▒y─▒ kendisi okuyam─▒yor.

– Arkada┼člar─▒n─▒n ona niye k├╝st├╝klerini anlayam─▒yor.

– Bazen bir ┼čeye tak─▒l─▒yor. O olmazsa olmaz diye tutturuyor.

– E┼čyalar─▒n─▒ kaybediyor veya unutuyor.

– Kendini kontrol etmekte zorlan─▒yor.

– Notalar─▒ ├Â─črenmekte veya ├žarp─▒m tablosunu ├Â─črenmekte zorlan─▒yor.

 

Gen├žlere Y├Ânelik Testler

 

1.Gen├žte dikkat da─č─▒n─▒kl─▒─č─▒ varsa

A┼ča─č─▒daki 14 sorudan 7 tanesine evet diyorsan─▒z bir psikologla g├Âr├╝┼čmenizi ├Âneririz. M├╝mk├╝nse ├Ânce siz dan─▒┼č─▒n sonra gerekiyorsa birlikte de gidebilirsiniz.

1. Ders ├žal─▒┼čmas─▒na ra─čmen zay─▒f not al─▒yorsa

2. Yaz─▒l─▒ s─▒navlarda zorlan─▒yorsa

3. S├Âzl├╝ s─▒navlarda ├žok zorlan─▒yorsa

4. Dersi g├╝n├╝ g├╝n├╝ne tekrar etmiyor veya ├žal─▒┼čm─▒yorsa

5. Arkada┼člar─▒yla sorunlar ya┼č─▒yorsa

6. Ezber isteyen derslerde ├žok zorlan─▒yorsa

7. Matematikte zorlan─▒yorsa

8. Fen derslerinde zorlan─▒yorsa

9. Edebiyat, sosyal, tarih, co─črafya gibi derslerde zorlan─▒yorsa

10. ├çok ├žal─▒┼čmas─▒na ra─čmen ├žal─▒┼čt─▒─č─▒n─▒n kar┼č─▒l─▒─č─▒n─▒ alam─▒yorsa

11. ├ľ─čretmeni hep ben senden daha iyi not bekliyordum diyorsa

12. ├ľ─čretmeni bu ├žocu─čun zekas─▒ var. ├çok zeki bu not ona hi├ž yak─▒┼čm─▒yor diyorsa

13. Derslerini ├žal─▒┼č─▒rken radyo tvÔÇÖyi de birlikte devreye sokmak istiyorsa

14. ├ľdevleri ve yaz─▒l─▒ olaca─č─▒ g├╝nleri unutuyor veya s─▒k s─▒k kar─▒┼čt─▒r─▒yorsa

 

2. Gen├žlerde hiperaktivite var m─▒?

A┼ča─č─▒daki 15 sorudan 7 tanesine evet diyorsan─▒z, ├Âncelikle bir psikolo─ča dan─▒┼čmak

do─čru olacakt─▒r.

15. Elini kolunu, aya─č─▒n─▒ sall─▒yorsa

16. Yeme─čini elde at─▒┼čt─▒rmay─▒ tercih ediyorsa

17. M├╝zi─či veya tvÔÇÖnin sesini y├╝ksek a├ž─▒yorsa

18. Kendi odas─▒nda ├žal─▒┼čmay─▒p salonda ├žal─▒┼č─▒yorsa

19. Ders ├žal─▒┼čmaya bir t├╝rl├╝ ba┼člayam─▒yorsa

20. ├ľnemli bir imtihan─▒ oldu─ču zaman gereksi ┼čeylerle vakit ge├žirebiliyorsa

21. Size veya karde┼člerine k─▒zd─▒─č─▒nda ├žok a─č─▒r, sert, s├Âylenmemesi gereken s├Âzler s├Âyl├╝yorsa

22. Bana su getir diye kendi d─▒┼č─▒ndaki ki┼čilere emirler ya─čd─▒r─▒yorsa

23. Kendi odas─▒ da─č─▒n─▒k, dolaplar─▒ genelde kar─▒┼č─▒k halde ise

24. E┼čyalar─▒n─▒ bulmakta zorlan─▒yorsa

25. Karde┼čleriyle veya karde┼čiyle s├╝rekli olarak tart─▒┼č─▒yorsa

26. Ba┼čkalar─▒na kendinden fazla vakit ay─▒r─▒yorsa

27. Vaktini hep d─▒┼čar─▒da ge├žiriyorsa

28. Onu s├╝rekli arkada┼člar─▒ ar─▒yorsa

29. Cep telefonu ve ev telefonunu ├žok fazla kullan─▒yorsa

30. ├ľdevlerini ya yapmay─▒ unutuyor ya da yapt─▒─č─▒ halde g├Ât├╝rmeyi unutuyorsa

 

 

DEHS TANISI KONMU┼× L─░SE ├ľ─×RENC─░LER─░NDEN ├ľ─×RETMENLER─░NE..

 

1. Dikkat ├žekmeye, ukalal─▒k etmeye ya da k├╝stah olmaya ├žal─▒┼čm─▒yorum, ger├žekten bir

s├╝r├╝ ┼čeyi unutuyorum, her ┼čeyi her zaman hat─▒rlayam─▒yorum. Rivayete g├Âre, e─čer ├Ânemli bir ┼čeyse hat─▒rlarm─▒┼č─▒m, ama ad─▒ ├╝st├╝nde rivayetÔÇŽ

2. Ben aptal de─čilim!.

3. ├ço─ču zaman ger├žekten ├Âdevimi yap─▒yorum ama benim i├žin ka─č─▒t kaybetmek, evde

unutmak ya da ├Âdevi gerekli oldu─ču zamanda aray─▒p bulamamak ├žok ola─čan ┼čeyler. ├ľdevlerimi bir deftere yapmak sanki kaybetmemi ├Ânlermi┼č gibi geliyor, ├ž├╝nk├╝; tek tek ka─č─▒t toparlamak daha g├╝├ž. ( Bir keresinde annem ├Âdevimi ben okula gittikten sonra ekmek kutusunda bulmu┼č)

4. E─čer ayn─▒ soruyu bir daha sorarsam ya da gere─činden fazla soru sorarsam bunun

nedeni k├╝stahl─▒k de─čil. Anlamaya, toparlamaya ve neler s├Âyledi─činizi hat─▒rlamaya ├žal─▒┼č─▒yorum. L├╝tfen sab─▒r g├Âsterin ve yard─▒mc─▒ olun.

5. Ba┼čarmak istiyorum. Okul ba┼čar─▒s─▒ i├žin ├Âyle ├žok u─čra┼č─▒yorum kiÔÇŽ Tek istedi─čim

s─▒n─▒f─▒m─▒ ge├žmek

6. DEHS bir ├Âz├╝r de─čil.DEHS ger├žekten var ve d├╝┼č├╝nce yetene─čimi etkiliyor. Ben de

ÔÇťnormalÔÇŁ olmak ve ├Â─črendiklerimi hat─▒rlamak istiyorum.

7. Ba┼čar─▒l─▒ olabilmek i├žin yard─▒m─▒n─▒za ihtiyac─▒m var. Ba┼čkas─▒ndan yard─▒m istemek

benim i├žin kolay de─čil, o zaman kendimi aptal gibi hissetti─čim zamanlar oluyor. L├╝tfen bana kar┼č─▒ sab─▒rl─▒ davran─▒n ve yard─▒m teklif edin.

8. Uygunsuz davran─▒┼člar─▒m olursa l├╝tfen bunlar─▒ benimle ba┼č ba┼ča ├Âzel olarak

konu┼čun. L├╝tfen beni utand─▒rmay─▒n, a┼ča─č─▒lamay─▒n ya da hatalar─▒m─▒ s─▒n─▒fa s├Âylemeyin.

9. Detayl─▒ bir planla, benden ne bekledi─činizi bilerek daha ba┼čar─▒l─▒ olabilirim. E─čer

elinizde olmayan nedenlerden dolay─▒ planda de─či┼čiklik yaparsan─▒z l├╝tfen uyum sa─člayabilmem i├žin bana ┼čans tan─▒y─▒n. Benim de─či┼čikliklere uyum sa─člamam di─čer ├žocuklardan daha fazla uzun s├╝rer. D├╝zen ve rehberlik bana bu konuda ├žok yard─▒mc─▒ olacakt─▒r.

10. ÔÇť├ľzel davran─▒lmas─▒ndanÔÇŁ ho┼članm─▒yorum. L├╝tfen bana b├Âyle davranmay─▒n ve

DEHS s├Âz konusu edilmeden ba┼čar─▒l─▒ olabilmem i├žin bana yard─▒mc─▒ olun.

11. L├╝tfen DEHS konusunda kaynaklara ba┼čvurun. B├Âylece bizlerin nas─▒l

├Â─črenebilece─čini ve bizi y├Ânlendirmek i├žin neler yapabilece─činizi g├Ârebilirsiniz.

12. Benim duygular─▒, ihtiya├žlar─▒ ve ama├žlar─▒ olan bir brey oldu─čumu unutmay─▒n─▒z.

Sizinkiler sizin i├žin ne kadar ├Ânemliyse benimkiler de benim i├žin o kadar ├ÂnemliÔÇŽ.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Hiperaktivite Tan─▒m─▒
{loadposition header}

A┼č─▒r─▒ hareketli ├žocuklara t─▒p dilinde ÔÇťhiperaktif ├žocukÔÇŁ denir. Yuvada; yuvaya gitmediyse ilk├Â─čretim birinci s─▒n─▒fta tespit edilir. A┼č─▒r─▒ hareketlidirler, yerlerinde oturamazlar, s├╝rekli k─▒p─▒r k─▒p─▒rd─▒rlar. Halk aras─▒nda ÔÇťeli dursa aya─č─▒ durmuyorÔÇŁ ┼čeklinde ifade edilir. Bu ├žocuklarda s─▒k├ža g├Âr├╝len;

1. Yo─čunla┼čamama

2. Unutkanl─▒k, dalg─▒nl─▒k

3. D├╝rt├╝sellik

4. Uslu duramama

5. Hareket etme

6. S├Âz├╝ kesme

7. Sald─▒rgan davran─▒┼člar

 

Dikkat eksikli─či de varsa;

1. Derse hemen ba┼člayamazlar

2. Zaman─▒nda bitiremezler

3. Arkada┼člar─▒yla ili┼čkilerinde zorlan─▒rlar

4. Oyunlarda zorlan─▒rlar

5. Bir konudan di─čerine ge├žerken zorlan─▒rlar. ├ľrne─čin; matematikten T├╝rk├žeye ge├žerken zorlan─▒rlar.

6. Arkada┼člar─▒na hemen uyum sa─člayamazlar. Ya hemen vazge├žerler ya da kavga ederler.

 

Hiperaktif ├çocuklar─▒n ├ľzellikleri

 

– ├çocuk ├žok hareketlidir.

– Yerinde duramaz.

– S├Âz dinlemez.

– ├çok h─▒r├ž─▒nd─▒r.

– Zarar verici olabilir.

– Kurallara uymakta zorlan─▒r.

– Kendini ve davran─▒┼člar─▒n─▒ kontrol edemez.

– S├╝rekli olarak bir yerlerini sa─ča sola ├žarpar.

– Yemek yerken ├žo─čunlukla ├╝zerine d├Âker.

– S─▒k s─▒k ufak ev kazalar─▒ ya┼čar.

– Pek ├žok yerde ÔÇťyaramazÔÇŁ diye ad─▒ ├ž─▒kar.

– ─░┼člemedi─či su├žlar da ├╝zerine kalabilir.

– Her ┼čeyi mutlaka ellemek, tutmak, eline almak ister.

– Arkada┼člar─▒yla uyumlu oynama s├╝resi s─▒n─▒rl─▒d─▒r.

– Yuvaya gitti─činde di─čer ├žocuklardan farkl─▒ y├Ânleri oldu─ču fark edilir.

– ─░lkokula ba┼člad─▒─č─▒nda zeki olmas─▒na ra─čmen zorlan─▒r.

– Harfleri ve say─▒lar─▒ kar─▒┼čt─▒r─▒r.

– Harfleri ve say─▒lar─▒ ters yazar ve okur.

– ├ľdevlerini kaydetmeyi beceremez.

– ├ľdevlerini yanl─▒┼č anlar ve yanl─▒┼č yapar.

– ├ľdevlerini yapt─▒─č─▒ halde evde unutur.

– Okulda e┼čyalar─▒ b─▒rak─▒r ya da unutur.

– ├ľ─čretmenleri ondan ┼čikayet├ži olur.

– Serviste arkada┼člar─▒n─▒ rahats─▒z etti─či i├žin s─▒k s─▒k ┼čikayetler gelir.

 

Bu ├Âzelliklerden 10 tanesi ├žocuk i├žin ge├žerliyse psikolo─ča ba┼čvurmak gerekir.

 

Hiperaktif ├çocuklar─▒n Olumsuz ├ľzellikleri

 

1. Dalg─▒n, dikkatsiz, unutkan, sakar ve kazalara a├ž─▒kt─▒r.

2. Alg─▒lama g├╝├žl├╝kleri ya┼čarlar.

Bilgi beyine 5 duyunun t├╝m├╝n├╝ kullanarak gelir. ├ľ─črenmede ├Ânemli olanlar: g├Ârsel ve

i┼čitsel duyulard─▒r.

G├Ârsel alg─▒lama g├╝├žl├╝─č├╝ g├Ârsel bilgileri kar─▒┼čt─▒rmas─▒na sebep olabilir. ÔÇťcÔÇŁ yerine ÔÇťeÔÇŁ, ÔÇťbÔÇŁ yerine ÔÇťdÔÇŁ, ÔÇťmÔÇŁ yerine ÔÇťnÔÇŁ, ÔÇťbÔÇŁ yerine ÔÇťpÔÇŁ gibi… G├Ârsel motor problemleri olan ├žocuk top yakalama ya da f─▒rlatmada, bulmaca ├ž├Âzmede, ip atlamada, ├žeki├ž ve ├živi kullanma da sorun ya┼čar.

ÔÇťFig├╝r yerle┼čtirmeÔÇŁ problemi olabilir: okurken kelime ve sat─▒rlar─▒ atlayabilir.

Derinli─či yanl─▒┼č de─čerlendirebilir; bu y├╝zden e┼čyalara ├žarpabilir, sandalyeden

d├╝┼čebilir.

─░┼čitsel alg─▒lama g├╝├žl├╝─č├╝: hafif ses farkl─▒l─▒klar─▒n─▒ ay─▒rt etmede g├╝├žl├╝k ya┼čayabilir. ├ľrne─čin; ba┼čka ├žocuklar─▒n oyun oynad─▒─č─▒ odada tv izliyorsa, sizin ona: ÔÇť Buraya gel ve sofray─▒ kurÔÇŁ dedi─činizi duymayabilir. Bunun nedeni sizin sesinizi (fig├╝r) di─čer seslerden (fon) ay─▒rt edememesidir. B├Âylece sizi dinlemiyormu┼č gibi g├Âr├╝n├╝r.

B├╝t├╝nleme g├╝├žl├╝kleri, soyutlama ve organize etme g├╝├žl├╝kleri ya┼čayabilirler. S─▒ralama g├╝├žl├╝kleri ya┼čayabilirler; anlat─▒lan bir hikayeyi tekrar anlatmas─▒ istendi─činde olaylar─▒n s─▒ras─▒n─▒ kar─▒┼čt─▒rabilir; ÔÇť23ÔÇŁ ├╝ ÔÇť32ÔÇŁ diye yazabilir. ├ľrne─čin; 12 ay─▒ ezberler sayar ama ÔÇťEyl├╝lden sonra hangi ay gelir?ÔÇŁ sorusuna cevap veremeyebilir.

Haf─▒za g├╝├žl├╝kleri ya┼čayabilir; bilgiyi k─▒sa s├╝reli bellekten uzun s├╝reli belle─če ge├žirmede sorun ya┼čayabilirler. Uzun s├╝reli haf─▒zada sorun yoktur. 3 y─▒l ├Ânceki olay─▒ detayl─▒ ┼čekilde aktar─▒r. Ancak ├Â─čretmenin istedi─či ├Âdevi ertesi g├╝n tamam─▒yla unutabilir. Normal ├žocuk 3-5 kerede ├Â─črenirken o 10 kerede ├Â─črenir.

T├╝m bu g├╝├žl├╝klerden ├Ât├╝r├╝ yazma ve okumada fakl─▒l─▒klar g├Âsterirler. ├ľnlerine konan bir metni farkl─▒, eksik, fazla ya da yanl─▒┼č okuyabilirler.

 

3. Da─č─▒n─▒k ve d├╝zensizdirler. 17. S─▒n─▒rlar─▒ ├žizemeler.

4. Kulland─▒klar─▒ e┼čyan─▒n yerini s─▒k s─▒k unuturlar. 18. ├ľncelikleri ayarlayamazlar.

5. Acelecidirler. 19. S├╝reklili─či sa─člayamazlar.

6. Heyecanl─▒d─▒rlar. 20. M├╝kemmeliyet├židirler.

7. Sab─▒rs─▒zd─▒rlar. 21. K─▒skan├žt─▒rlar, karde┼člerini k─▒s-

8. Çabuk olumsuz tavır takınırlar. kanırlar.

9. ├çabuk sinirlenirler. 22. Kontrol g├╝├žl├╝─č├╝ ya┼čarlar.

10. ─░nat├ž─▒d─▒rlar. 23. ─░leti┼čim bozuklu─ču ya┼čarlar.

11. Tak─▒l─▒p kal─▒rlar. 24. ├çabuk karar de─či┼čtirirler.

12. Israrcıdırlar 25. Çok duyarlı, hassas ve roman-

13. ─░ddiac─▒d─▒rlar. dirler.

14. Abart─▒l─▒d─▒rlar. 26. Utanga├žt─▒rlar.

15. Merakl─▒d─▒rlar.

16. Zaman─▒ iyi kullanamazlar.

 

 

 

Hiperaktif Çocuklarda Yapılması Gerekenler

 

Hiperaktif ├žocukla ba┼čar─▒l─▒ bir ileti┼čim kurabilmek i├žin:

 

Cezadan ├Ânce ├Âd├╝l y├Ântemi kullan─▒lmal─▒, o davran─▒┼č─▒ tesad├╝fen bile yapm─▒┼č olsa.

A├ž─▒k, net ve k─▒sa konu┼čulmal─▒. Tatl─▒-sert olunmal─▒. Kurallar kesin, kararl─▒ ve de─či┼čmez

olmal─▒.

├ľzellikle duygu d├╝zeni konusunda istikrarl─▒ olunmal─▒. Ak┼čamlar─▒ ka├žta yataca─č─▒ kesin bir dille ifade edilmeli. E─čer esneme olacaksa nedeni ve ne kadar olaca─č─▒ belirtilmeli. Kurallar yaz─▒l─▒ olarak olu┼čturulmal─▒ ve odas─▒na as─▒lmal─▒. G├╝nl├╝k program haline getirilmeli. Bazen s├Âzle┼čme haline getirilerek kar┼č─▒l─▒kl─▒ imzalanabilir.

Çocuk düzene uymazsa;

– Hareketlili─či artar.

– Sinir ve H─▒r├ž─▒nl─▒k artar.

– Sakarl─▒k ve kazalara a├ž─▒kl─▒k artar.

– ─░┼čtahs─▒zl─▒k olu┼čur.

– Geli┼čimi olumsuz etkilenebilir, boy uzamas─▒ azalabilir.

 

K─▒saca;

– A├ž─▒klay─▒c─▒ k─▒sa ve ├Âz olun

– 2 se├ženek sunun.

– Do─čru yapt─▒─č─▒ her ┼čeyi ├Âd├╝llendirin.

– Zaman y├Ânetimini ├Â─čretin.

– K─▒yaslama yapmay─▒n.

– Yasaklar koymay─▒n. ( ├Ârn.; ÔÇť Sen zay─▒f ald─▒n sinemaya gitmiyorsun.ÔÇŁ )

 

Hiperaktivite ve Dikkat Da─č─▒n─▒kl─▒─č─▒ Olan ├çocuklarda Okul Ba┼čar─▒s─▒ ─░├ži

Yap─▒lmas─▒ Gerekenler:

 

D─▒┼č ortam─▒n d├╝zenlenmesi:

– Hep ayn─▒ odada ├žal─▒┼č─▒lmal─▒, o masada sadece ders ├žal─▒┼č─▒lmal─▒.

– Televizyon ve m├╝zik kapat─▒lmal─▒.

– Oda sade olmal─▒; ├žocu─čun bak─▒┼č a├ž─▒s─▒na giren resim, obje, s├╝s e┼čyas─▒ vb.

kald─▒r─▒lmal─▒.

– Y├╝z├╝ duvara d├Ân├╝k olmal─▒, oda ayd─▒nlat─▒lm─▒┼č olmal─▒.

– K├╝t├╝phane varsa ├╝st├╝ne beyaz ├žar┼čaf ├Ârt├╝lmeli.

– Dersler b├Âl├╝n├╝p planlamal─▒. 10 dk. mat., 10 dk. t├╝rk├že, 10 dk. hayat bilgisi.

Zorlan─▒yorsa araya basit, dinlendirici dersler ( m├╝zik, resim vb.) serpi┼čtirilebilir.

 

Ders ├žal─▒┼č─▒rken;

– Sabit zaman-sabit yer y├Ântemi: Hep ayn─▒ yerde hep ayn─▒ saatte ├žal─▒┼čt─▒r─▒lmal─▒.

– Hemen ┼čimdi y├Ântemi (s─▒ca─č─▒ s─▒ca─č─▒na): ├çocuk okuldan derse ─▒s─▒nm─▒┼č olarak gelir.

Hemen derse ba┼člarsan─▒z daha h─▒zl─▒ ve kolay adapte olur. Bu y├╝zden ders ├žal─▒┼čma ve ├Âdev yapma okuldan gelir gelmez hemen halledilmelidir.

– Dikkat yo─čunlu─ču saptama y├Ântemi: Dikkat sabah saatlerinde yo─čundur. Bu

yo─čunluk ├Â─člene do─čru azal─▒r. Ak┼čam azalma doruk noktas─▒ndad─▒r. Saat 21:30ÔÇÖdan itibaren dikkat biter.

– K─▒sa ├žal─▒┼čma-k─▒sa ara y├Ântemi: K─▒sa ├žal─▒┼čma: 15-20 dk. Ara s├╝resi: 2-3 dk.

televizyon seyretme, bilgisayar oynama aralarda olmamal─▒d─▒r.

– K├╝├ž├╝k par├žalara ay─▒rarak ├žal─▒┼čma y├Ântemi: ├Ârne─čin; 2 sayfal─▒k bir oku-anlat ya da yaz─▒ ├žal─▒┼čmas─▒ varsa; bir par├ža 4-5 paragrafa ayr─▒larak ├žal─▒┼čt─▒r─▒l─▒r.

 

Dikkat eksikli─či ve hiperaktivite bozuklu─ču her 20 ├žocuktan 1ÔÇÖinde g├Âr├╝l├╝r. 3 kolu

vard─▒r:

1. Dikkatsizlik

2. Hiperaktivite

3. D├╝rt├╝sellik : Ba┼čkalar─▒n─▒n s├Âz├╝n├╝ keser, araya girer, s─▒ras─▒n─▒ bekleme zorlu─ču

vard─▒r.

 

Tedavide davran─▒┼čsal yakla┼č─▒m─▒n yan─▒ s─▒ra ila├ž tedavisi (metilfenidat t─▒bbi tedavisi) uygulan─▒r. Bu kriterlerle 7 ya┼č─▒ndan ├Ânce ortaya ├ž─▒km─▒┼č olmas─▒ ve 6 aydan fazla s├╝rmesi ┼čartt─▒r. DEHB i├žin metilfenidat─▒n etkisi 30-45 dk ile ba┼člar, 1,5-2,5 saatte maksimuma ula┼č─▒r. 4 saatte biter.

DEHB genetiktir. Bu bozuklu─ču olan ├žocuklar─▒n %10 ile %35ÔÇÖinin birinci derecede akrabas─▒nda ayn─▒ bozukluk vard─▒r.

Ergenlikte devam edebilir. D├╝rt├╝sellikten dolay─▒ erken ya┼čta madde kullan─▒m─▒, alkol/sigara ba─č─▒ml─▒l─▒─č─▒, istenmeyen gebelikler, araba kazalar─▒ g├Âr├╝lebilir. Eri┼čkinlikte ani kararla evlenmeler/bo┼čanmalar, kaybedilen i┼čler, kazalar, bor├žlar, ├žocuklara fiziksel ┼čiddet g├Âr├╝lebilir.

Ya┼čam boyu ÔÇťsebats─▒zl─▒kÔÇŁ problemi, sosyal izolasyon, ├Âfke ve agresyon, yaln─▒zl─▒k, d─▒┼članma ve alay edilme g├Âr├╝l├╝r.

 

TESTLER

 

├çocuklara Y├Ânelik Testler

 

1. ├çocu─čum hiperaktif mi?

Bu test 2-6 ya┼č aras─▒ ├žocuklar i├žin ge├žerlidir. Burada yaz─▒lan ├Âzellikler genel ├Âzelliklerdir. Bu konuda karar─▒ bir psikolog vermelidir.

– Her ┼čeyi ellemek, tutmak, eline almak ister.

– Dur, yapma, gitme gibi emirlere uymak istemez.

– Yemek yerken ├╝st├╝ne d├Âker.

– Oturdu─ču yerde k─▒p─▒rdar.

– Elini a─čz─▒na sokar veya t─▒rnak yer.

– Elini veya aya─č─▒n─▒ sallar veya hareket ettirir.

– Uykuya g├Ât├╝rmek istedi─činizde itiraz eder. Uyumak istemez

– Yuvaya gitmek istemez.

– Yuvaya ilk birka├ž g├╝n gider sonra vazge├žer.

– S├╝rekli aya─ča kalkar veya y├╝r├╝mek ister.

– Evdeyken d─▒┼čar─▒ ├ž─▒kar─▒lmak gezmeye g├Ât├╝r├╝lmek ister.

– ─░nsanlar─▒n onunla ilgilenmelerinden ├žok ho┼čla─▒r.

– ─░natla┼č─▒r. Yapma denileni yapmak ister.

– ─░stedikleri olmazsa tutturur.

– S─▒k d├╝┼čer.

– S─▒k s─▒k ev kazalar─▒nda yaralan─▒r.

– G├Ârd├╝─č├╝ her ┼čeyin i├žine bakmak ister.

– Oyuncaklar─▒n nas─▒l ├žal─▒┼čt─▒─č─▒n─▒ merak eder. ─░├žine bakmak ister. Onlar─▒ k─▒rar veya

├žal─▒┼čamaz hale getirir.

 

– ├çok h─▒zl─▒ veya y├╝ksek sesle konu┼čur. Uyar─▒ld─▒─č─▒nda bazen hemen d├╝zelir. Ama

k─▒sa zaman i├žinde unutur ve yine ayn─▒ ┼čekilde davran─▒┼ča devam eder.

Yukar─▒da sayd─▒─č─▒m─▒z ┼č─▒klardan 10 tanesi ├žocu─čunuzda g├Âr├╝len davran─▒┼člardansa bu konuda bir uzmandan bilgi almal─▒s─▒n─▒z.

 

2. ├çocu─čunuz yuvada zorlanacak m─▒?

├çocu─čunuzu yuvaya g├Ât├╝rmeden bu testi yap─▒n. Bu testte yer alan 15 sorudan 7ÔÇÖsine

evet cevab─▒ veriyorsan─▒z ├žocu─čunuz i├žin ideal yuva se├žimi i├žin bir psikologla g├Âr├╝┼čmenizin iyi olaca─č─▒n─▒ d├╝┼č├╝n├╝yoruz.

– ├çocu─čunuz hareketliyse

– ├çocu─čunuz soru soruyorsa

– ├çocu─čunuz her ┼čeyi ellemek, eline almak, a├žmak, bakmak istiyorsa

– ├çocu─čunuzda inat├ž─▒l─▒k varsa

– ├çocu─čunuzun hayal g├╝c├╝ ├žok geni┼č ve zenginse

– E┼čyalar─▒, giysileri ve oyuncaklar─▒ payla┼čmak istemiyorsa

– Oyunda kaybetmeyi kabullenmek istemiyorsa

– Evde duygusal sorunlar ya┼č─▒yorsa

– Evlili─činizde ayr─▒lma karar─▒ ald─▒ysan─▒z

– Eve yeni bir karde┼č gelecekse

– Ev ta┼č─▒mak veya i┼č de─či┼čikli─či gibi hayat─▒n─▒zda ├Ânemli bir de─či┼čiklik olacaksa

– ├çocu─čunuza daha ├Ânce anneanne ve b├╝y├╝kanne bak─▒yorsa

– Yemek sorunlar─▒ ya┼č─▒yorsan─▒z

– Yeniden evlilik zaman─▒ ile yuvaya ba┼člama e┼č zamana denk geldi ise

– Siz ├žocu─čunuzdan daha ├Ânce hi├ž ayr─▒lmam─▒┼čsan─▒z veya siz bu ayr─▒l─▒─ča haz─▒r

de─čilseniz

 

3. ├çocu─čunuzda dikkat da─č─▒n─▒kl─▒─č─▒ var m─▒?

Bu test 7-12 ya┼člar─▒ aras─▒ndaki ├žocuklar i├žin ge├žerlidir. Bu testi anneler yaparak

├žocuklar─▒nda dikkat da─č─▒n─▒kl─▒─č─▒ olup olmad─▒─č─▒ konusunda bir uzman psikolo─ča dan─▒┼čmal─▒y─▒m fikrine varabilirler. Kesin karar─▒ psikolog verecektir. Burada ama├ž ailelere yol g├Âsterici olmakt─▒r.

A┼ča─č─▒daki 30 durumdan 15ÔÇÖi ├žocu─čunuz i├žin ge├žerli ise bir psikologla konu┼čabilirsiniz.

– ├çocu─čunuz s├╝rahiden barda─ča su d├Âkerken mutlaka yere su d├Âker veya suyu

ta┼č─▒r─▒r.

– Her ┼čeyi sorar.

– Sordu─ču sorular─▒ tekrar tekrar sorar.

– ─░simleri akl─▒nda tutamaz. Arkada┼člar─▒n─▒n, ├Â─čretmenlerinin ad─▒n─▒ unutur.

– Telefon, adres gibi ┼čeyleri ├žabuk unutur.

– Akrabalar─▒n─▒n isimlerini akl─▒nda tutamaz.

– Ezberde zorlan─▒r.

– ├çarp─▒m tablosunu ezberleyemez. Ya da ezberler ama k─▒sa s├╝re sonra unutur.

– Saati zor ├Â─črenir.

– Sa─č sol elini zor ├Â─črenir.

– Dersleri ezberlerken ├žok zorlan─▒r.

– Derslerde maddeleri ezberlemekte zorlan─▒r veya ├žabuk unutur.

– Birden fazla ┼čey almas─▒ istenirse ya kar─▒┼čt─▒r─▒r ya da unutur. ├ľrne─čin; peynir,

yumurta, zeytin denirse bunlar─▒ akl─▒nda tutamaz. Yaz─▒p eline vermek gerekmektedir.

– S─▒n─▒fta g├╝r├╝lt├╝ varsa ├Â─črenemez. Yaz─▒l─▒ imtihanda ortamda ses varsa konuyu

bildi─či halde performans─▒ d├╝┼čer.

– Tahtaya kalkmakta ├žok heyecanlan─▒r. Hatta bildi─čini bile unutur.

– Toplama yaparken ilave 1ÔÇÖleri unutur.

– ├ç─▒kartma yaparken yar─▒s─▒ toplama yar─▒s─▒ ├ž─▒kartma bi├žiminde yapar.

– ├çarpmalarda hep elde 1ÔÇÖleri hesaba katmay─▒ unutur.

 

4. ├çocu─čunuz okulda zorlanacak m─▒?

Bu bir ankettir. Anne babalara yard─▒mc─▒ olmak i├žin bir ├žal─▒┼čmad─▒r. Bu ankette yer alan

16 sorunun 7ÔÇÖsi ├žocu─čunuz i├žin ge├žerli ise bir psikologdan yard─▒m almal─▒s─▒n─▒z.

– ├çocu─čunuz yerinde durmakta zorlan─▒yor.

– Bir yerde uzun s├╝re kalam─▒yor. Hep gezmek, dola┼čmak istiyor.

– Y├╝ksek sesle konu┼čuyor.

– ├çok h─▒zl─▒ konu┼čuyor.

– Hep en ├Ânce kendisine bak─▒ls─▒n istiyor.

– En cici ├žocuk kendisi olsun istiyor.

– En m├╝kemmel olmak istiyor. En iyi olmak istiyor.

– Oyunda hi├ž kaybetmek istemiyor. Kaybetmeye katlanam─▒yor.

– Yazd─▒─č─▒ yaz─▒n─▒n ├žok g├╝zel olmas─▒n─▒ istiyor. ├çirkin yazmaya katlanam─▒yor.

– Kendi yazd─▒─č─▒ yaz─▒y─▒ kendisi okuyam─▒yor.

– Arkada┼člar─▒n─▒n ona niye k├╝st├╝klerini anlayam─▒yor.

– Bazen bir ┼čeye tak─▒l─▒yor. O olmazsa olmaz diye tutturuyor.

– E┼čyalar─▒n─▒ kaybediyor veya unutuyor.

– Kendini kontrol etmekte zorlan─▒yor.

– Notalar─▒ ├Â─črenmekte veya ├žarp─▒m tablosunu ├Â─črenmekte zorlan─▒yor.

 

Gen├žlere Y├Ânelik Testler

 

1.Gen├žte dikkat da─č─▒n─▒kl─▒─č─▒ varsa

A┼ča─č─▒daki 14 sorudan 7 tanesine evet diyorsan─▒z bir psikologla g├Âr├╝┼čmenizi ├Âneririz. M├╝mk├╝nse ├Ânce siz dan─▒┼č─▒n sonra gerekiyorsa birlikte de gidebilirsiniz.

1. Ders ├žal─▒┼čmas─▒na ra─čmen zay─▒f not al─▒yorsa

2. Yaz─▒l─▒ s─▒navlarda zorlan─▒yorsa

3. S├Âzl├╝ s─▒navlarda ├žok zorlan─▒yorsa

4. Dersi g├╝n├╝ g├╝n├╝ne tekrar etmiyor veya ├žal─▒┼čm─▒yorsa

5. Arkada┼člar─▒yla sorunlar ya┼č─▒yorsa

6. Ezber isteyen derslerde ├žok zorlan─▒yorsa

7. Matematikte zorlan─▒yorsa

8. Fen derslerinde zorlan─▒yorsa

9. Edebiyat, sosyal, tarih, co─črafya gibi derslerde zorlan─▒yorsa

10. ├çok ├žal─▒┼čmas─▒na ra─čmen ├žal─▒┼čt─▒─č─▒n─▒n kar┼č─▒l─▒─č─▒n─▒ alam─▒yorsa

11. ├ľ─čretmeni hep ben senden daha iyi not bekliyordum diyorsa

12. ├ľ─čretmeni bu ├žocu─čun zekas─▒ var. ├çok zeki bu not ona hi├ž yak─▒┼čm─▒yor diyorsa

13. Derslerini ├žal─▒┼č─▒rken radyo tvÔÇÖyi de birlikte devreye sokmak istiyorsa

14. ├ľdevleri ve yaz─▒l─▒ olaca─č─▒ g├╝nleri unutuyor veya s─▒k s─▒k kar─▒┼čt─▒r─▒yorsa

 

2. Gen├žlerde hiperaktivite var m─▒?

A┼ča─č─▒daki 15 sorudan 7 tanesine evet diyorsan─▒z, ├Âncelikle bir psikolo─ča dan─▒┼čmak

do─čru olacakt─▒r.

15. Elini kolunu, aya─č─▒n─▒ sall─▒yorsa

16. Yeme─čini elde at─▒┼čt─▒rmay─▒ tercih ediyorsa

17. M├╝zi─či veya tvÔÇÖnin sesini y├╝ksek a├ž─▒yorsa

18. Kendi odas─▒nda ├žal─▒┼čmay─▒p salonda ├žal─▒┼č─▒yorsa

19. Ders ├žal─▒┼čmaya bir t├╝rl├╝ ba┼člayam─▒yorsa

20. ├ľnemli bir imtihan─▒ oldu─ču zaman gereksi ┼čeylerle vakit ge├žirebiliyorsa

21. Size veya karde┼člerine k─▒zd─▒─č─▒nda ├žok a─č─▒r, sert, s├Âylenmemesi gereken s├Âzler s├Âyl├╝yorsa

22. Bana su getir diye kendi d─▒┼č─▒ndaki ki┼čilere emirler ya─čd─▒r─▒yorsa

23. Kendi odas─▒ da─č─▒n─▒k, dolaplar─▒ genelde kar─▒┼č─▒k halde ise

24. E┼čyalar─▒n─▒ bulmakta zorlan─▒yorsa

25. Karde┼čleriyle veya karde┼čiyle s├╝rekli olarak tart─▒┼č─▒yorsa

26. Ba┼čkalar─▒na kendinden fazla vakit ay─▒r─▒yorsa

27. Vaktini hep d─▒┼čar─▒da ge├žiriyorsa

28. Onu s├╝rekli arkada┼člar─▒ ar─▒yorsa

29. Cep telefonu ve ev telefonunu ├žok fazla kullan─▒yorsa

30. ├ľdevlerini ya yapmay─▒ unutuyor ya da yapt─▒─č─▒ halde g├Ât├╝rmeyi unutuyorsa

 

 

DEHS TANISI KONMU┼× L─░SE ├ľ─×RENC─░LER─░NDEN ├ľ─×RETMENLER─░NE..

 

1. Dikkat ├žekmeye, ukalal─▒k etmeye ya da k├╝stah olmaya ├žal─▒┼čm─▒yorum, ger├žekten bir

s├╝r├╝ ┼čeyi unutuyorum, her ┼čeyi her zaman hat─▒rlayam─▒yorum. Rivayete g├Âre, e─čer ├Ânemli bir ┼čeyse hat─▒rlarm─▒┼č─▒m, ama ad─▒ ├╝st├╝nde rivayetÔÇŽ

2. Ben aptal de─čilim!.

3. ├ço─ču zaman ger├žekten ├Âdevimi yap─▒yorum ama benim i├žin ka─č─▒t kaybetmek, evde

unutmak ya da ├Âdevi gerekli oldu─ču zamanda aray─▒p bulamamak ├žok ola─čan ┼čeyler. ├ľdevlerimi bir deftere yapmak sanki kaybetmemi ├Ânlermi┼č gibi geliyor, ├ž├╝nk├╝; tek tek ka─č─▒t toparlamak daha g├╝├ž. ( Bir keresinde annem ├Âdevimi ben okula gittikten sonra ekmek kutusunda bulmu┼č)

4. E─čer ayn─▒ soruyu bir daha sorarsam ya da gere─činden fazla soru sorarsam bunun

nedeni k├╝stahl─▒k de─čil. Anlamaya, toparlamaya ve neler s├Âyledi─činizi hat─▒rlamaya ├žal─▒┼č─▒yorum. L├╝tfen sab─▒r g├Âsterin ve yard─▒mc─▒ olun.

5. Ba┼čarmak istiyorum. Okul ba┼čar─▒s─▒ i├žin ├Âyle ├žok u─čra┼č─▒yorum kiÔÇŽ Tek istedi─čim

s─▒n─▒f─▒m─▒ ge├žmek

6. DEHS bir ├Âz├╝r de─čil.DEHS ger├žekten var ve d├╝┼č├╝nce yetene─čimi etkiliyor. Ben de

ÔÇťnormalÔÇŁ olmak ve ├Â─črendiklerimi hat─▒rlamak istiyorum.

7. Ba┼čar─▒l─▒ olabilmek i├žin yard─▒m─▒n─▒za ihtiyac─▒m var. Ba┼čkas─▒ndan yard─▒m istemek

benim i├žin kolay de─čil, o zaman kendimi aptal gibi hissetti─čim zamanlar oluyor. L├╝tfen bana kar┼č─▒ sab─▒rl─▒ davran─▒n ve yard─▒m teklif edin.

8. Uygunsuz davran─▒┼člar─▒m olursa l├╝tfen bunlar─▒ benimle ba┼č ba┼ča ├Âzel olarak

konu┼čun. L├╝tfen beni utand─▒rmay─▒n, a┼ča─č─▒lamay─▒n ya da hatalar─▒m─▒ s─▒n─▒fa s├Âylemeyin.

9. Detayl─▒ bir planla, benden ne bekledi─činizi bilerek daha ba┼čar─▒l─▒ olabilirim. E─čer

elinizde olmayan nedenlerden dolay─▒ planda de─či┼čiklik yaparsan─▒z l├╝tfen uyum sa─člayabilmem i├žin bana ┼čans tan─▒y─▒n. Benim de─či┼čikliklere uyum sa─člamam di─čer ├žocuklardan daha fazla uzun s├╝rer. D├╝zen ve rehberlik bana bu konuda ├žok yard─▒mc─▒ olacakt─▒r.

10. ÔÇť├ľzel davran─▒lmas─▒ndanÔÇŁ ho┼članm─▒yorum. L├╝tfen bana b├Âyle davranmay─▒n ve

DEHS s├Âz konusu edilmeden ba┼čar─▒l─▒ olabilmem i├žin bana yard─▒mc─▒ olun.

11. L├╝tfen DEHS konusunda kaynaklara ba┼čvurun. B├Âylece bizlerin nas─▒l

├Â─črenebilece─čini ve bizi y├Ânlendirmek i├žin neler yapabilece─činizi g├Ârebilirsiniz.

12. Benim duygular─▒, ihtiya├žlar─▒ ve ama├žlar─▒ olan bir brey oldu─čumu unutmay─▒n─▒z.

Sizinkiler sizin i├žin ne kadar ├Ânemliyse benimkiler de benim i├žin o kadar ├ÂnemliÔÇŽ.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 
Hiperaktivite Tan─▒m─▒
{loadposition header}

A┼č─▒r─▒ hareketli ├žocuklara t─▒p dilinde ÔÇťhiperaktif ├žocukÔÇŁ denir. Yuvada; yuvaya gitmediyse ilk├Â─čretim birinci s─▒n─▒fta tespit edilir. A┼č─▒r─▒ hareketlidirler, yerlerinde oturamazlar, s├╝rekli k─▒p─▒r k─▒p─▒rd─▒rlar. Halk aras─▒nda ÔÇťeli dursa aya─č─▒ durmuyorÔÇŁ ┼čeklinde ifade edilir. Bu ├žocuklarda s─▒k├ža g├Âr├╝len;

1. Yo─čunla┼čamama

2. Unutkanl─▒k, dalg─▒nl─▒k

3. D├╝rt├╝sellik

4. Uslu duramama

5. Hareket etme

6. S├Âz├╝ kesme

7. Sald─▒rgan davran─▒┼člar

 

Dikkat eksikli─či de varsa;

1. Derse hemen ba┼člayamazlar

2. Zaman─▒nda bitiremezler

3. Arkada┼člar─▒yla ili┼čkilerinde zorlan─▒rlar

4. Oyunlarda zorlan─▒rlar

5. Bir konudan di─čerine ge├žerken zorlan─▒rlar. ├ľrne─čin; matematikten T├╝rk├žeye ge├žerken zorlan─▒rlar.

6. Arkada┼člar─▒na hemen uyum sa─člayamazlar. Ya hemen vazge├žerler ya da kavga ederler.

 

Hiperaktif ├çocuklar─▒n ├ľzellikleri

 

– ├çocuk ├žok hareketlidir.

– Yerinde duramaz.

– S├Âz dinlemez.

– ├çok h─▒r├ž─▒nd─▒r.

– Zarar verici olabilir.

– Kurallara uymakta zorlan─▒r.

– Kendini ve davran─▒┼člar─▒n─▒ kontrol edemez.

– S├╝rekli olarak bir yerlerini sa─ča sola ├žarpar.

– Yemek yerken ├žo─čunlukla ├╝zerine d├Âker.

– S─▒k s─▒k ufak ev kazalar─▒ ya┼čar.

– Pek ├žok yerde ÔÇťyaramazÔÇŁ diye ad─▒ ├ž─▒kar.

– ─░┼člemedi─či su├žlar da ├╝zerine kalabilir.

– Her ┼čeyi mutlaka ellemek, tutmak, eline almak ister.

– Arkada┼člar─▒yla uyumlu oynama s├╝resi s─▒n─▒rl─▒d─▒r.

– Yuvaya gitti─činde di─čer ├žocuklardan farkl─▒ y├Ânleri oldu─ču fark edilir.

– ─░lkokula ba┼člad─▒─č─▒nda zeki olmas─▒na ra─čmen zorlan─▒r.

– Harfleri ve say─▒lar─▒ kar─▒┼čt─▒r─▒r.

– Harfleri ve say─▒lar─▒ ters yazar ve okur.

– ├ľdevlerini kaydetmeyi beceremez.

– ├ľdevlerini yanl─▒┼č anlar ve yanl─▒┼č yapar.

– ├ľdevlerini yapt─▒─č─▒ halde evde unutur.

– Okulda e┼čyalar─▒ b─▒rak─▒r ya da unutur.

– ├ľ─čretmenleri ondan ┼čikayet├ži olur.

– Serviste arkada┼člar─▒n─▒ rahats─▒z etti─či i├žin s─▒k s─▒k ┼čikayetler gelir.

 

Bu ├Âzelliklerden 10 tanesi ├žocuk i├žin ge├žerliyse psikolo─ča ba┼čvurmak gerekir.

 

Hiperaktif ├çocuklar─▒n Olumsuz ├ľzellikleri

 

1. Dalg─▒n, dikkatsiz, unutkan, sakar ve kazalara a├ž─▒kt─▒r.

2. Alg─▒lama g├╝├žl├╝kleri ya┼čarlar.

Bilgi beyine 5 duyunun t├╝m├╝n├╝ kullanarak gelir. ├ľ─črenmede ├Ânemli olanlar: g├Ârsel ve

i┼čitsel duyulard─▒r.

G├Ârsel alg─▒lama g├╝├žl├╝─č├╝ g├Ârsel bilgileri kar─▒┼čt─▒rmas─▒na sebep olabilir. ÔÇťcÔÇŁ yerine ÔÇťeÔÇŁ, ÔÇťbÔÇŁ yerine ÔÇťdÔÇŁ, ÔÇťmÔÇŁ yerine ÔÇťnÔÇŁ, ÔÇťbÔÇŁ yerine ÔÇťpÔÇŁ gibi… G├Ârsel motor problemleri olan ├žocuk top yakalama ya da f─▒rlatmada, bulmaca ├ž├Âzmede, ip atlamada, ├žeki├ž ve ├živi kullanma da sorun ya┼čar.

ÔÇťFig├╝r yerle┼čtirmeÔÇŁ problemi olabilir: okurken kelime ve sat─▒rlar─▒ atlayabilir.

Derinli─či yanl─▒┼č de─čerlendirebilir; bu y├╝zden e┼čyalara ├žarpabilir, sandalyeden

d├╝┼čebilir.

─░┼čitsel alg─▒lama g├╝├žl├╝─č├╝: hafif ses farkl─▒l─▒klar─▒n─▒ ay─▒rt etmede g├╝├žl├╝k ya┼čayabilir. ├ľrne─čin; ba┼čka ├žocuklar─▒n oyun oynad─▒─č─▒ odada tv izliyorsa, sizin ona: ÔÇť Buraya gel ve sofray─▒ kurÔÇŁ dedi─činizi duymayabilir. Bunun nedeni sizin sesinizi (fig├╝r) di─čer seslerden (fon) ay─▒rt edememesidir. B├Âylece sizi dinlemiyormu┼č gibi g├Âr├╝n├╝r.

B├╝t├╝nleme g├╝├žl├╝kleri, soyutlama ve organize etme g├╝├žl├╝kleri ya┼čayabilirler. S─▒ralama g├╝├žl├╝kleri ya┼čayabilirler; anlat─▒lan bir hikayeyi tekrar anlatmas─▒ istendi─činde olaylar─▒n s─▒ras─▒n─▒ kar─▒┼čt─▒rabilir; ÔÇť23ÔÇŁ ├╝ ÔÇť32ÔÇŁ diye yazabilir. ├ľrne─čin; 12 ay─▒ ezberler sayar ama ÔÇťEyl├╝lden sonra hangi ay gelir?ÔÇŁ sorusuna cevap veremeyebilir.

Haf─▒za g├╝├žl├╝kleri ya┼čayabilir; bilgiyi k─▒sa s├╝reli bellekten uzun s├╝reli belle─če ge├žirmede sorun ya┼čayabilirler. Uzun s├╝reli haf─▒zada sorun yoktur. 3 y─▒l ├Ânceki olay─▒ detayl─▒ ┼čekilde aktar─▒r. Ancak ├Â─čretmenin istedi─či ├Âdevi ertesi g├╝n tamam─▒yla unutabilir. Normal ├žocuk 3-5 kerede ├Â─črenirken o 10 kerede ├Â─črenir.

T├╝m bu g├╝├žl├╝klerden ├Ât├╝r├╝ yazma ve okumada fakl─▒l─▒klar g├Âsterirler. ├ľnlerine konan bir metni farkl─▒, eksik, fazla ya da yanl─▒┼č okuyabilirler.

 

3. Da─č─▒n─▒k ve d├╝zensizdirler. 17. S─▒n─▒rlar─▒ ├žizemeler.

4. Kulland─▒klar─▒ e┼čyan─▒n yerini s─▒k s─▒k unuturlar. 18. ├ľncelikleri ayarlayamazlar.

5. Acelecidirler. 19. S├╝reklili─či sa─člayamazlar.

6. Heyecanl─▒d─▒rlar. 20. M├╝kemmeliyet├židirler.

7. Sab─▒rs─▒zd─▒rlar. 21. K─▒skan├žt─▒rlar, karde┼člerini k─▒s-

8. Çabuk olumsuz tavır takınırlar. kanırlar.

9. ├çabuk sinirlenirler. 22. Kontrol g├╝├žl├╝─č├╝ ya┼čarlar.

10. ─░nat├ž─▒d─▒rlar. 23. ─░leti┼čim bozuklu─ču ya┼čarlar.

11. Tak─▒l─▒p kal─▒rlar. 24. ├çabuk karar de─či┼čtirirler.

12. Israrcıdırlar 25. Çok duyarlı, hassas ve roman-

13. ─░ddiac─▒d─▒rlar. dirler.

14. Abart─▒l─▒d─▒rlar. 26. Utanga├žt─▒rlar.

15. Merakl─▒d─▒rlar.

16. Zaman─▒ iyi kullanamazlar.

 

 

 

Hiperaktif Çocuklarda Yapılması Gerekenler

 

Hiperaktif ├žocukla ba┼čar─▒l─▒ bir ileti┼čim kurabilmek i├žin:

 

Cezadan ├Ânce ├Âd├╝l y├Ântemi kullan─▒lmal─▒, o davran─▒┼č─▒ tesad├╝fen bile yapm─▒┼č olsa.

A├ž─▒k, net ve k─▒sa konu┼čulmal─▒. Tatl─▒-sert olunmal─▒. Kurallar kesin, kararl─▒ ve de─či┼čmez

olmal─▒.

├ľzellikle duygu d├╝zeni konusunda istikrarl─▒ olunmal─▒. Ak┼čamlar─▒ ka├žta yataca─č─▒ kesin bir dille ifade edilmeli. E─čer esneme olacaksa nedeni ve ne kadar olaca─č─▒ belirtilmeli. Kurallar yaz─▒l─▒ olarak olu┼čturulmal─▒ ve odas─▒na as─▒lmal─▒. G├╝nl├╝k program haline getirilmeli. Bazen s├Âzle┼čme haline getirilerek kar┼č─▒l─▒kl─▒ imzalanabilir.

Çocuk düzene uymazsa;

– Hareketlili─či artar.

– Sinir ve H─▒r├ž─▒nl─▒k artar.

– Sakarl─▒k ve kazalara a├ž─▒kl─▒k artar.

– ─░┼čtahs─▒zl─▒k olu┼čur.

– Geli┼čimi olumsuz etkilenebilir, boy uzamas─▒ azalabilir.

 

K─▒saca;

– A├ž─▒klay─▒c─▒ k─▒sa ve ├Âz olun

– 2 se├ženek sunun.

– Do─čru yapt─▒─č─▒ her ┼čeyi ├Âd├╝llendirin.

– Zaman y├Ânetimini ├Â─čretin.

– K─▒yaslama yapmay─▒n.

– Yasaklar koymay─▒n. ( ├Ârn.; ÔÇť Sen zay─▒f ald─▒n sinemaya gitmiyorsun.ÔÇŁ )

 

Hiperaktivite ve Dikkat Da─č─▒n─▒kl─▒─č─▒ Olan ├çocuklarda Okul Ba┼čar─▒s─▒ ─░├ži

Yap─▒lmas─▒ Gerekenler:

 

D─▒┼č ortam─▒n d├╝zenlenmesi:

– Hep ayn─▒ odada ├žal─▒┼č─▒lmal─▒, o masada sadece ders ├žal─▒┼č─▒lmal─▒.

– Televizyon ve m├╝zik kapat─▒lmal─▒.

– Oda sade olmal─▒; ├žocu─čun bak─▒┼č a├ž─▒s─▒na giren resim, obje, s├╝s e┼čyas─▒ vb.

kald─▒r─▒lmal─▒.

– Y├╝z├╝ duvara d├Ân├╝k olmal─▒, oda ayd─▒nlat─▒lm─▒┼č olmal─▒.

– K├╝t├╝phane varsa ├╝st├╝ne beyaz ├žar┼čaf ├Ârt├╝lmeli.

– Dersler b├Âl├╝n├╝p planlamal─▒. 10 dk. mat., 10 dk. t├╝rk├že, 10 dk. hayat bilgisi.

Zorlan─▒yorsa araya basit, dinlendirici dersler ( m├╝zik, resim vb.) serpi┼čtirilebilir.

 

Ders ├žal─▒┼č─▒rken;

– Sabit zaman-sabit yer y├Ântemi: Hep ayn─▒ yerde hep ayn─▒ saatte ├žal─▒┼čt─▒r─▒lmal─▒.

– Hemen ┼čimdi y├Ântemi (s─▒ca─č─▒ s─▒ca─č─▒na): ├çocuk okuldan derse ─▒s─▒nm─▒┼č olarak gelir.

Hemen derse ba┼člarsan─▒z daha h─▒zl─▒ ve kolay adapte olur. Bu y├╝zden ders ├žal─▒┼čma ve ├Âdev yapma okuldan gelir gelmez hemen halledilmelidir.

– Dikkat yo─čunlu─ču saptama y├Ântemi: Dikkat sabah saatlerinde yo─čundur. Bu

yo─čunluk ├Â─člene do─čru azal─▒r. Ak┼čam azalma doruk noktas─▒ndad─▒r. Saat 21:30ÔÇÖdan itibaren dikkat biter.

– K─▒sa ├žal─▒┼čma-k─▒sa ara y├Ântemi: K─▒sa ├žal─▒┼čma: 15-20 dk. Ara s├╝resi: 2-3 dk.

televizyon seyretme, bilgisayar oynama aralarda olmamal─▒d─▒r.

– K├╝├ž├╝k par├žalara ay─▒rarak ├žal─▒┼čma y├Ântemi: ├Ârne─čin; 2 sayfal─▒k bir oku-anlat ya da yaz─▒ ├žal─▒┼čmas─▒ varsa; bir par├ža 4-5 paragrafa ayr─▒larak ├žal─▒┼čt─▒r─▒l─▒r.

 

Dikkat eksikli─či ve hiperaktivite bozuklu─ču her 20 ├žocuktan 1ÔÇÖinde g├Âr├╝l├╝r. 3 kolu

vard─▒r:

1. Dikkatsizlik

2. Hiperaktivite

3. D├╝rt├╝sellik : Ba┼čkalar─▒n─▒n s├Âz├╝n├╝ keser, araya girer, s─▒ras─▒n─▒ bekleme zorlu─ču

vard─▒r.

 

Tedavide davran─▒┼čsal yakla┼č─▒m─▒n yan─▒ s─▒ra ila├ž tedavisi (metilfenidat t─▒bbi tedavisi) uygulan─▒r. Bu kriterlerle 7 ya┼č─▒ndan ├Ânce ortaya ├ž─▒km─▒┼č olmas─▒ ve 6 aydan fazla s├╝rmesi ┼čartt─▒r. DEHB i├žin metilfenidat─▒n etkisi 30-45 dk ile ba┼člar, 1,5-2,5 saatte maksimuma ula┼č─▒r. 4 saatte biter.

DEHB genetiktir. Bu bozuklu─ču olan ├žocuklar─▒n %10 ile %35ÔÇÖinin birinci derecede akrabas─▒nda ayn─▒ bozukluk vard─▒r.

Ergenlikte devam edebilir. D├╝rt├╝sellikten dolay─▒ erken ya┼čta madde kullan─▒m─▒, alkol/sigara ba─č─▒ml─▒l─▒─č─▒, istenmeyen gebelikler, araba kazalar─▒ g├Âr├╝lebilir. Eri┼čkinlikte ani kararla evlenmeler/bo┼čanmalar, kaybedilen i┼čler, kazalar, bor├žlar, ├žocuklara fiziksel ┼čiddet g├Âr├╝lebilir.

Ya┼čam boyu ÔÇťsebats─▒zl─▒kÔÇŁ problemi, sosyal izolasyon, ├Âfke ve agresyon, yaln─▒zl─▒k, d─▒┼članma ve alay edilme g├Âr├╝l├╝r.

 

TESTLER

 

├çocuklara Y├Ânelik Testler

 

1. ├çocu─čum hiperaktif mi?

Bu test 2-6 ya┼č aras─▒ ├žocuklar i├žin ge├žerlidir. Burada yaz─▒lan ├Âzellikler genel ├Âzelliklerdir. Bu konuda karar─▒ bir psikolog vermelidir.

– Her ┼čeyi ellemek, tutmak, eline almak ister.

– Dur, yapma, gitme gibi emirlere uymak istemez.

– Yemek yerken ├╝st├╝ne d├Âker.

– Oturdu─ču yerde k─▒p─▒rdar.

– Elini a─čz─▒na sokar veya t─▒rnak yer.

– Elini veya aya─č─▒n─▒ sallar veya hareket ettirir.

– Uykuya g├Ât├╝rmek istedi─činizde itiraz eder. Uyumak istemez

– Yuvaya gitmek istemez.

– Yuvaya ilk birka├ž g├╝n gider sonra vazge├žer.

– S├╝rekli aya─ča kalkar veya y├╝r├╝mek ister.

– Evdeyken d─▒┼čar─▒ ├ž─▒kar─▒lmak gezmeye g├Ât├╝r├╝lmek ister.

– ─░nsanlar─▒n onunla ilgilenmelerinden ├žok ho┼čla─▒r.

– ─░natla┼č─▒r. Yapma denileni yapmak ister.

– ─░stedikleri olmazsa tutturur.

– S─▒k d├╝┼čer.

– S─▒k s─▒k ev kazalar─▒nda yaralan─▒r.

– G├Ârd├╝─č├╝ her ┼čeyin i├žine bakmak ister.

– Oyuncaklar─▒n nas─▒l ├žal─▒┼čt─▒─č─▒n─▒ merak eder. ─░├žine bakmak ister. Onlar─▒ k─▒rar veya

├žal─▒┼čamaz hale getirir.

 

– ├çok h─▒zl─▒ veya y├╝ksek sesle konu┼čur. Uyar─▒ld─▒─č─▒nda bazen hemen d├╝zelir. Ama

k─▒sa zaman i├žinde unutur ve yine ayn─▒ ┼čekilde davran─▒┼ča devam eder.

Yukar─▒da sayd─▒─č─▒m─▒z ┼č─▒klardan 10 tanesi ├žocu─čunuzda g├Âr├╝len davran─▒┼člardansa bu konuda bir uzmandan bilgi almal─▒s─▒n─▒z.

 

2. ├çocu─čunuz yuvada zorlanacak m─▒?

├çocu─čunuzu yuvaya g├Ât├╝rmeden bu testi yap─▒n. Bu testte yer alan 15 sorudan 7ÔÇÖsine

evet cevab─▒ veriyorsan─▒z ├žocu─čunuz i├žin ideal yuva se├žimi i├žin bir psikologla g├Âr├╝┼čmenizin iyi olaca─č─▒n─▒ d├╝┼č├╝n├╝yoruz.

– ├çocu─čunuz hareketliyse

– ├çocu─čunuz soru soruyorsa

– ├çocu─čunuz her ┼čeyi ellemek, eline almak, a├žmak, bakmak istiyorsa

– ├çocu─čunuzda inat├ž─▒l─▒k varsa

– ├çocu─čunuzun hayal g├╝c├╝ ├žok geni┼č ve zenginse

– E┼čyalar─▒, giysileri ve oyuncaklar─▒ payla┼čmak istemiyorsa

– Oyunda kaybetmeyi kabullenmek istemiyorsa

– Evde duygusal sorunlar ya┼č─▒yorsa

– Evlili─činizde ayr─▒lma karar─▒ ald─▒ysan─▒z

– Eve yeni bir karde┼č gelecekse

– Ev ta┼č─▒mak veya i┼č de─či┼čikli─či gibi hayat─▒n─▒zda ├Ânemli bir de─či┼čiklik olacaksa

– ├çocu─čunuza daha ├Ânce anneanne ve b├╝y├╝kanne bak─▒yorsa

– Yemek sorunlar─▒ ya┼č─▒yorsan─▒z

– Yeniden evlilik zaman─▒ ile yuvaya ba┼člama e┼č zamana denk geldi ise

– Siz ├žocu─čunuzdan daha ├Ânce hi├ž ayr─▒lmam─▒┼čsan─▒z veya siz bu ayr─▒l─▒─ča haz─▒r

de─čilseniz

 

3. ├çocu─čunuzda dikkat da─č─▒n─▒kl─▒─č─▒ var m─▒?

Bu test 7-12 ya┼člar─▒ aras─▒ndaki ├žocuklar i├žin ge├žerlidir. Bu testi anneler yaparak

├žocuklar─▒nda dikkat da─č─▒n─▒kl─▒─č─▒ olup olmad─▒─č─▒ konusunda bir uzman psikolo─ča dan─▒┼čmal─▒y─▒m fikrine varabilirler. Kesin karar─▒ psikolog verecektir. Burada ama├ž ailelere yol g├Âsterici olmakt─▒r.

A┼ča─č─▒daki 30 durumdan 15ÔÇÖi ├žocu─čunuz i├žin ge├žerli ise bir psikologla konu┼čabilirsiniz.

– ├çocu─čunuz s├╝rahiden barda─ča su d├Âkerken mutlaka yere su d├Âker veya suyu

ta┼č─▒r─▒r.

– Her ┼čeyi sorar.

– Sordu─ču sorular─▒ tekrar tekrar sorar.

– ─░simleri akl─▒nda tutamaz. Arkada┼člar─▒n─▒n, ├Â─čretmenlerinin ad─▒n─▒ unutur.

– Telefon, adres gibi ┼čeyleri ├žabuk unutur.

– Akrabalar─▒n─▒n isimlerini akl─▒nda tutamaz.

– Ezberde zorlan─▒r.

– ├çarp─▒m tablosunu ezberleyemez. Ya da ezberler ama k─▒sa s├╝re sonra unutur.

– Saati zor ├Â─črenir.

– Sa─č sol elini zor ├Â─črenir.

– Dersleri ezberlerken ├žok zorlan─▒r.

– Derslerde maddeleri ezberlemekte zorlan─▒r veya ├žabuk unutur.

– Birden fazla ┼čey almas─▒ istenirse ya kar─▒┼čt─▒r─▒r ya da unutur. ├ľrne─čin; peynir,

yumurta, zeytin denirse bunlar─▒ akl─▒nda tutamaz. Yaz─▒p eline vermek gerekmektedir.

– S─▒n─▒fta g├╝r├╝lt├╝ varsa ├Â─črenemez. Yaz─▒l─▒ imtihanda ortamda ses varsa konuyu

bildi─či halde performans─▒ d├╝┼čer.

– Tahtaya kalkmakta ├žok heyecanlan─▒r. Hatta bildi─čini bile unutur.

– Toplama yaparken ilave 1ÔÇÖleri unutur.

– ├ç─▒kartma yaparken yar─▒s─▒ toplama yar─▒s─▒ ├ž─▒kartma bi├žiminde yapar.

– ├çarpmalarda hep elde 1ÔÇÖleri hesaba katmay─▒ unutur.

 

4. ├çocu─čunuz okulda zorlanacak m─▒?

Bu bir ankettir. Anne babalara yard─▒mc─▒ olmak i├žin bir ├žal─▒┼čmad─▒r. Bu ankette yer alan

16 sorunun 7ÔÇÖsi ├žocu─čunuz i├žin ge├žerli ise bir psikologdan yard─▒m almal─▒s─▒n─▒z.

– ├çocu─čunuz yerinde durmakta zorlan─▒yor.

– Bir yerde uzun s├╝re kalam─▒yor. Hep gezmek, dola┼čmak istiyor.

– Y├╝ksek sesle konu┼čuyor.

– ├çok h─▒zl─▒ konu┼čuyor.

– Hep en ├Ânce kendisine bak─▒ls─▒n istiyor.

– En cici ├žocuk kendisi olsun istiyor.

– En m├╝kemmel olmak istiyor. En iyi olmak istiyor.

– Oyunda hi├ž kaybetmek istemiyor. Kaybetmeye katlanam─▒yor.

– Yazd─▒─č─▒ yaz─▒n─▒n ├žok g├╝zel olmas─▒n─▒ istiyor. ├çirkin yazmaya katlanam─▒yor.

– Kendi yazd─▒─č─▒ yaz─▒y─▒ kendisi okuyam─▒yor.

– Arkada┼člar─▒n─▒n ona niye k├╝st├╝klerini anlayam─▒yor.

– Bazen bir ┼čeye tak─▒l─▒yor. O olmazsa olmaz diye tutturuyor.

– E┼čyalar─▒n─▒ kaybediyor veya unutuyor.

– Kendini kontrol etmekte zorlan─▒yor.

– Notalar─▒ ├Â─črenmekte veya ├žarp─▒m tablosunu ├Â─črenmekte zorlan─▒yor.

 

Gen├žlere Y├Ânelik Testler

 

1.Gen├žte dikkat da─č─▒n─▒kl─▒─č─▒ varsa

A┼ča─č─▒daki 14 sorudan 7 tanesine evet diyorsan─▒z bir psikologla g├Âr├╝┼čmenizi ├Âneririz. M├╝mk├╝nse ├Ânce siz dan─▒┼č─▒n sonra gerekiyorsa birlikte de gidebilirsiniz.

1. Ders ├žal─▒┼čmas─▒na ra─čmen zay─▒f not al─▒yorsa

2. Yaz─▒l─▒ s─▒navlarda zorlan─▒yorsa

3. S├Âzl├╝ s─▒navlarda ├žok zorlan─▒yorsa

4. Dersi g├╝n├╝ g├╝n├╝ne tekrar etmiyor veya ├žal─▒┼čm─▒yorsa

5. Arkada┼člar─▒yla sorunlar ya┼č─▒yorsa

6. Ezber isteyen derslerde ├žok zorlan─▒yorsa

7. Matematikte zorlan─▒yorsa

8. Fen derslerinde zorlan─▒yorsa

9. Edebiyat, sosyal, tarih, co─črafya gibi derslerde zorlan─▒yorsa

10. ├çok ├žal─▒┼čmas─▒na ra─čmen ├žal─▒┼čt─▒─č─▒n─▒n kar┼č─▒l─▒─č─▒n─▒ alam─▒yorsa

11. ├ľ─čretmeni hep ben senden daha iyi not bekliyordum diyorsa

12. ├ľ─čretmeni bu ├žocu─čun zekas─▒ var. ├çok zeki bu not ona hi├ž yak─▒┼čm─▒yor diyorsa

13. Derslerini ├žal─▒┼č─▒rken radyo tvÔÇÖyi de birlikte devreye sokmak istiyorsa

14. ├ľdevleri ve yaz─▒l─▒ olaca─č─▒ g├╝nleri unutuyor veya s─▒k s─▒k kar─▒┼čt─▒r─▒yorsa

 

2. Gen├žlerde hiperaktivite var m─▒?

A┼ča─č─▒daki 15 sorudan 7 tanesine evet diyorsan─▒z, ├Âncelikle bir psikolo─ča dan─▒┼čmak

do─čru olacakt─▒r.

15. Elini kolunu, aya─č─▒n─▒ sall─▒yorsa

16. Yeme─čini elde at─▒┼čt─▒rmay─▒ tercih ediyorsa

17. M├╝zi─či veya tvÔÇÖnin sesini y├╝ksek a├ž─▒yorsa

18. Kendi odas─▒nda ├žal─▒┼čmay─▒p salonda ├žal─▒┼č─▒yorsa

19. Ders ├žal─▒┼čmaya bir t├╝rl├╝ ba┼člayam─▒yorsa

20. ├ľnemli bir imtihan─▒ oldu─ču zaman gereksi ┼čeylerle vakit ge├žirebiliyorsa

21. Size veya karde┼člerine k─▒zd─▒─č─▒nda ├žok a─č─▒r, sert, s├Âylenmemesi gereken s├Âzler s├Âyl├╝yorsa

22. Bana su getir diye kendi d─▒┼č─▒ndaki ki┼čilere emirler ya─čd─▒r─▒yorsa

23. Kendi odas─▒ da─č─▒n─▒k, dolaplar─▒ genelde kar─▒┼č─▒k halde ise

24. E┼čyalar─▒n─▒ bulmakta zorlan─▒yorsa

25. Karde┼čleriyle veya karde┼čiyle s├╝rekli olarak tart─▒┼č─▒yorsa

26. Ba┼čkalar─▒na kendinden fazla vakit ay─▒r─▒yorsa

27. Vaktini hep d─▒┼čar─▒da ge├žiriyorsa

28. Onu s├╝rekli arkada┼člar─▒ ar─▒yorsa

29. Cep telefonu ve ev telefonunu ├žok fazla kullan─▒yorsa

30. ├ľdevlerini ya yapmay─▒ unutuyor ya da yapt─▒─č─▒ halde g├Ât├╝rmeyi unutuyorsa

 

 

DEHS TANISI KONMU┼× L─░SE ├ľ─×RENC─░LER─░NDEN ├ľ─×RETMENLER─░NE..

 

1. Dikkat ├žekmeye, ukalal─▒k etmeye ya da k├╝stah olmaya ├žal─▒┼čm─▒yorum, ger├žekten bir

s├╝r├╝ ┼čeyi unutuyorum, her ┼čeyi her zaman hat─▒rlayam─▒yorum. Rivayete g├Âre, e─čer ├Ânemli bir ┼čeyse hat─▒rlarm─▒┼č─▒m, ama ad─▒ ├╝st├╝nde rivayetÔÇŽ

2. Ben aptal de─čilim!.

3. ├ço─ču zaman ger├žekten ├Âdevimi yap─▒yorum ama benim i├žin ka─č─▒t kaybetmek, evde

unutmak ya da ├Âdevi gerekli oldu─ču zamanda aray─▒p bulamamak ├žok ola─čan ┼čeyler. ├ľdevlerimi bir deftere yapmak sanki kaybetmemi ├Ânlermi┼č gibi geliyor, ├ž├╝nk├╝; tek tek ka─č─▒t toparlamak daha g├╝├ž. ( Bir keresinde annem ├Âdevimi ben okula gittikten sonra ekmek kutusunda bulmu┼č)

4. E─čer ayn─▒ soruyu bir daha sorarsam ya da gere─činden fazla soru sorarsam bunun

nedeni k├╝stahl─▒k de─čil. Anlamaya, toparlamaya ve neler s├Âyledi─činizi hat─▒rlamaya ├žal─▒┼č─▒yorum. L├╝tfen sab─▒r g├Âsterin ve yard─▒mc─▒ olun.

5. Ba┼čarmak istiyorum. Okul ba┼čar─▒s─▒ i├žin ├Âyle ├žok u─čra┼č─▒yorum kiÔÇŽ Tek istedi─čim

s─▒n─▒f─▒m─▒ ge├žmek

6. DEHS bir ├Âz├╝r de─čil.DEHS ger├žekten var ve d├╝┼č├╝nce yetene─čimi etkiliyor. Ben de

ÔÇťnormalÔÇŁ olmak ve ├Â─črendiklerimi hat─▒rlamak istiyorum.

7. Ba┼čar─▒l─▒ olabilmek i├žin yard─▒m─▒n─▒za ihtiyac─▒m var. Ba┼čkas─▒ndan yard─▒m istemek

benim i├žin kolay de─čil, o zaman kendimi aptal gibi hissetti─čim zamanlar oluyor. L├╝tfen bana kar┼č─▒ sab─▒rl─▒ davran─▒n ve yard─▒m teklif edin.

8. Uygunsuz davran─▒┼člar─▒m olursa l├╝tfen bunlar─▒ benimle ba┼č ba┼ča ├Âzel olarak

konu┼čun. L├╝tfen beni utand─▒rmay─▒n, a┼ča─č─▒lamay─▒n ya da hatalar─▒m─▒ s─▒n─▒fa s├Âylemeyin.

9. Detayl─▒ bir planla, benden ne bekledi─činizi bilerek daha ba┼čar─▒l─▒ olabilirim. E─čer

elinizde olmayan nedenlerden dolay─▒ planda de─či┼čiklik yaparsan─▒z l├╝tfen uyum sa─člayabilmem i├žin bana ┼čans tan─▒y─▒n. Benim de─či┼čikliklere uyum sa─člamam di─čer ├žocuklardan daha fazla uzun s├╝rer. D├╝zen ve rehberlik bana bu konuda ├žok yard─▒mc─▒ olacakt─▒r.

10. ÔÇť├ľzel davran─▒lmas─▒ndanÔÇŁ ho┼članm─▒yorum. L├╝tfen bana b├Âyle davranmay─▒n ve

DEHS s├Âz konusu edilmeden ba┼čar─▒l─▒ olabilmem i├žin bana yard─▒mc─▒ olun.

11. L├╝tfen DEHS konusunda kaynaklara ba┼čvurun. B├Âylece bizlerin nas─▒l

├Â─črenebilece─čini ve bizi y├Ânlendirmek i├žin neler yapabilece─činizi g├Ârebilirsiniz.

12. Benim duygular─▒, ihtiya├žlar─▒ ve ama├žlar─▒ olan bir brey oldu─čumu unutmay─▒n─▒z.

Sizinkiler sizin i├žin ne kadar ├Ânemliyse benimkiler de benim i├žin o kadar ├ÂnemliÔÇŽ.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Hiperaktivite Tan─▒m─▒
{loadposition header}

A┼č─▒r─▒ hareketli ├žocuklara t─▒p dilinde ÔÇťhiperaktif ├žocukÔÇŁ denir. Yuvada; yuvaya gitmediyse ilk├Â─čretim birinci s─▒n─▒fta tespit edilir. A┼č─▒r─▒ hareketlidirler, yerlerinde oturamazlar, s├╝rekli k─▒p─▒r k─▒p─▒rd─▒rlar. Halk aras─▒nda ÔÇťeli dursa aya─č─▒ durmuyorÔÇŁ ┼čeklinde ifade edilir. Bu ├žocuklarda s─▒k├ža g├Âr├╝len;

1. Yo─čunla┼čamama

2. Unutkanl─▒k, dalg─▒nl─▒k

3. D├╝rt├╝sellik

4. Uslu duramama

5. Hareket etme

6. S├Âz├╝ kesme

7. Sald─▒rgan davran─▒┼člar

 

Dikkat eksikli─či de varsa;

1. Derse hemen ba┼člayamazlar

2. Zaman─▒nda bitiremezler

3. Arkada┼člar─▒yla ili┼čkilerinde zorlan─▒rlar

4. Oyunlarda zorlan─▒rlar

5. Bir konudan di─čerine ge├žerken zorlan─▒rlar. ├ľrne─čin; matematikten T├╝rk├žeye ge├žerken zorlan─▒rlar.

6. Arkada┼člar─▒na hemen uyum sa─člayamazlar. Ya hemen vazge├žerler ya da kavga ederler.

 

Hiperaktif ├çocuklar─▒n ├ľzellikleri

 

– ├çocuk ├žok hareketlidir.

– Yerinde duramaz.

– S├Âz dinlemez.

– ├çok h─▒r├ž─▒nd─▒r.

– Zarar verici olabilir.

– Kurallara uymakta zorlan─▒r.

– Kendini ve davran─▒┼člar─▒n─▒ kontrol edemez.

– S├╝rekli olarak bir yerlerini sa─ča sola ├žarpar.

– Yemek yerken ├žo─čunlukla ├╝zerine d├Âker.

– S─▒k s─▒k ufak ev kazalar─▒ ya┼čar.

– Pek ├žok yerde ÔÇťyaramazÔÇŁ diye ad─▒ ├ž─▒kar.

– ─░┼člemedi─či su├žlar da ├╝zerine kalabilir.

– Her ┼čeyi mutlaka ellemek, tutmak, eline almak ister.

– Arkada┼člar─▒yla uyumlu oynama s├╝resi s─▒n─▒rl─▒d─▒r.

– Yuvaya gitti─činde di─čer ├žocuklardan farkl─▒ y├Ânleri oldu─ču fark edilir.

– ─░lkokula ba┼člad─▒─č─▒nda zeki olmas─▒na ra─čmen zorlan─▒r.

– Harfleri ve say─▒lar─▒ kar─▒┼čt─▒r─▒r.

– Harfleri ve say─▒lar─▒ ters yazar ve okur.

– ├ľdevlerini kaydetmeyi beceremez.

– ├ľdevlerini yanl─▒┼č anlar ve yanl─▒┼č yapar.

– ├ľdevlerini yapt─▒─č─▒ halde evde unutur.

– Okulda e┼čyalar─▒ b─▒rak─▒r ya da unutur.

– ├ľ─čretmenleri ondan ┼čikayet├ži olur.

– Serviste arkada┼člar─▒n─▒ rahats─▒z etti─či i├žin s─▒k s─▒k ┼čikayetler gelir.

 

Bu ├Âzelliklerden 10 tanesi ├žocuk i├žin ge├žerliyse psikolo─ča ba┼čvurmak gerekir.

 

Hiperaktif ├çocuklar─▒n Olumsuz ├ľzellikleri

 

1. Dalg─▒n, dikkatsiz, unutkan, sakar ve kazalara a├ž─▒kt─▒r.

2. Alg─▒lama g├╝├žl├╝kleri ya┼čarlar.

Bilgi beyine 5 duyunun t├╝m├╝n├╝ kullanarak gelir. ├ľ─črenmede ├Ânemli olanlar: g├Ârsel ve

i┼čitsel duyulard─▒r.

G├Ârsel alg─▒lama g├╝├žl├╝─č├╝ g├Ârsel bilgileri kar─▒┼čt─▒rmas─▒na sebep olabilir. ÔÇťcÔÇŁ yerine ÔÇťeÔÇŁ, ÔÇťbÔÇŁ yerine ÔÇťdÔÇŁ, ÔÇťmÔÇŁ yerine ÔÇťnÔÇŁ, ÔÇťbÔÇŁ yerine ÔÇťpÔÇŁ gibi… G├Ârsel motor problemleri olan ├žocuk top yakalama ya da f─▒rlatmada, bulmaca ├ž├Âzmede, ip atlamada, ├žeki├ž ve ├živi kullanma da sorun ya┼čar.

ÔÇťFig├╝r yerle┼čtirmeÔÇŁ problemi olabilir: okurken kelime ve sat─▒rlar─▒ atlayabilir.

Derinli─či yanl─▒┼č de─čerlendirebilir; bu y├╝zden e┼čyalara ├žarpabilir, sandalyeden

d├╝┼čebilir.

─░┼čitsel alg─▒lama g├╝├žl├╝─č├╝: hafif ses farkl─▒l─▒klar─▒n─▒ ay─▒rt etmede g├╝├žl├╝k ya┼čayabilir. ├ľrne─čin; ba┼čka ├žocuklar─▒n oyun oynad─▒─č─▒ odada tv izliyorsa, sizin ona: ÔÇť Buraya gel ve sofray─▒ kurÔÇŁ dedi─činizi duymayabilir. Bunun nedeni sizin sesinizi (fig├╝r) di─čer seslerden (fon) ay─▒rt edememesidir. B├Âylece sizi dinlemiyormu┼č gibi g├Âr├╝n├╝r.

B├╝t├╝nleme g├╝├žl├╝kleri, soyutlama ve organize etme g├╝├žl├╝kleri ya┼čayabilirler. S─▒ralama g├╝├žl├╝kleri ya┼čayabilirler; anlat─▒lan bir hikayeyi tekrar anlatmas─▒ istendi─činde olaylar─▒n s─▒ras─▒n─▒ kar─▒┼čt─▒rabilir; ÔÇť23ÔÇŁ ├╝ ÔÇť32ÔÇŁ diye yazabilir. ├ľrne─čin; 12 ay─▒ ezberler sayar ama ÔÇťEyl├╝lden sonra hangi ay gelir?ÔÇŁ sorusuna cevap veremeyebilir.

Haf─▒za g├╝├žl├╝kleri ya┼čayabilir; bilgiyi k─▒sa s├╝reli bellekten uzun s├╝reli belle─če ge├žirmede sorun ya┼čayabilirler. Uzun s├╝reli haf─▒zada sorun yoktur. 3 y─▒l ├Ânceki olay─▒ detayl─▒ ┼čekilde aktar─▒r. Ancak ├Â─čretmenin istedi─či ├Âdevi ertesi g├╝n tamam─▒yla unutabilir. Normal ├žocuk 3-5 kerede ├Â─črenirken o 10 kerede ├Â─črenir.

T├╝m bu g├╝├žl├╝klerden ├Ât├╝r├╝ yazma ve okumada fakl─▒l─▒klar g├Âsterirler. ├ľnlerine konan bir metni farkl─▒, eksik, fazla ya da yanl─▒┼č okuyabilirler.

 

3. Da─č─▒n─▒k ve d├╝zensizdirler. 17. S─▒n─▒rlar─▒ ├žizemeler.

4. Kulland─▒klar─▒ e┼čyan─▒n yerini s─▒k s─▒k unuturlar. 18. ├ľncelikleri ayarlayamazlar.

5. Acelecidirler. 19. S├╝reklili─či sa─člayamazlar.

6. Heyecanl─▒d─▒rlar. 20. M├╝kemmeliyet├židirler.

7. Sab─▒rs─▒zd─▒rlar. 21. K─▒skan├žt─▒rlar, karde┼člerini k─▒s-

8. Çabuk olumsuz tavır takınırlar. kanırlar.

9. ├çabuk sinirlenirler. 22. Kontrol g├╝├žl├╝─č├╝ ya┼čarlar.

10. ─░nat├ž─▒d─▒rlar. 23. ─░leti┼čim bozuklu─ču ya┼čarlar.

11. Tak─▒l─▒p kal─▒rlar. 24. ├çabuk karar de─či┼čtirirler.

12. Israrcıdırlar 25. Çok duyarlı, hassas ve roman-

13. ─░ddiac─▒d─▒rlar. dirler.

14. Abart─▒l─▒d─▒rlar. 26. Utanga├žt─▒rlar.

15. Merakl─▒d─▒rlar.

16. Zaman─▒ iyi kullanamazlar.

 

 

 

Hiperaktif Çocuklarda Yapılması Gerekenler

 

Hiperaktif ├žocukla ba┼čar─▒l─▒ bir ileti┼čim kurabilmek i├žin:

 

Cezadan ├Ânce ├Âd├╝l y├Ântemi kullan─▒lmal─▒, o davran─▒┼č─▒ tesad├╝fen bile yapm─▒┼č olsa.

A├ž─▒k, net ve k─▒sa konu┼čulmal─▒. Tatl─▒-sert olunmal─▒. Kurallar kesin, kararl─▒ ve de─či┼čmez

olmal─▒.

├ľzellikle duygu d├╝zeni konusunda istikrarl─▒ olunmal─▒. Ak┼čamlar─▒ ka├žta yataca─č─▒ kesin bir dille ifade edilmeli. E─čer esneme olacaksa nedeni ve ne kadar olaca─č─▒ belirtilmeli. Kurallar yaz─▒l─▒ olarak olu┼čturulmal─▒ ve odas─▒na as─▒lmal─▒. G├╝nl├╝k program haline getirilmeli. Bazen s├Âzle┼čme haline getirilerek kar┼č─▒l─▒kl─▒ imzalanabilir.

Çocuk düzene uymazsa;

– Hareketlili─či artar.

– Sinir ve H─▒r├ž─▒nl─▒k artar.

– Sakarl─▒k ve kazalara a├ž─▒kl─▒k artar.

– ─░┼čtahs─▒zl─▒k olu┼čur.

– Geli┼čimi olumsuz etkilenebilir, boy uzamas─▒ azalabilir.

 

K─▒saca;

– A├ž─▒klay─▒c─▒ k─▒sa ve ├Âz olun

– 2 se├ženek sunun.

– Do─čru yapt─▒─č─▒ her ┼čeyi ├Âd├╝llendirin.

– Zaman y├Ânetimini ├Â─čretin.

– K─▒yaslama yapmay─▒n.

– Yasaklar koymay─▒n. ( ├Ârn.; ÔÇť Sen zay─▒f ald─▒n sinemaya gitmiyorsun.ÔÇŁ )

 

Hiperaktivite ve Dikkat Da─č─▒n─▒kl─▒─č─▒ Olan ├çocuklarda Okul Ba┼čar─▒s─▒ ─░├ži

Yap─▒lmas─▒ Gerekenler:

 

D─▒┼č ortam─▒n d├╝zenlenmesi:

– Hep ayn─▒ odada ├žal─▒┼č─▒lmal─▒, o masada sadece ders ├žal─▒┼č─▒lmal─▒.

– Televizyon ve m├╝zik kapat─▒lmal─▒.

– Oda sade olmal─▒; ├žocu─čun bak─▒┼č a├ž─▒s─▒na giren resim, obje, s├╝s e┼čyas─▒ vb.

kald─▒r─▒lmal─▒.

– Y├╝z├╝ duvara d├Ân├╝k olmal─▒, oda ayd─▒nlat─▒lm─▒┼č olmal─▒.

– K├╝t├╝phane varsa ├╝st├╝ne beyaz ├žar┼čaf ├Ârt├╝lmeli.

– Dersler b├Âl├╝n├╝p planlamal─▒. 10 dk. mat., 10 dk. t├╝rk├že, 10 dk. hayat bilgisi.

Zorlan─▒yorsa araya basit, dinlendirici dersler ( m├╝zik, resim vb.) serpi┼čtirilebilir.

 

Ders ├žal─▒┼č─▒rken;

– Sabit zaman-sabit yer y├Ântemi: Hep ayn─▒ yerde hep ayn─▒ saatte ├žal─▒┼čt─▒r─▒lmal─▒.

– Hemen ┼čimdi y├Ântemi (s─▒ca─č─▒ s─▒ca─č─▒na): ├çocuk okuldan derse ─▒s─▒nm─▒┼č olarak gelir.

Hemen derse ba┼člarsan─▒z daha h─▒zl─▒ ve kolay adapte olur. Bu y├╝zden ders ├žal─▒┼čma ve ├Âdev yapma okuldan gelir gelmez hemen halledilmelidir.

– Dikkat yo─čunlu─ču saptama y├Ântemi: Dikkat sabah saatlerinde yo─čundur. Bu

yo─čunluk ├Â─člene do─čru azal─▒r. Ak┼čam azalma doruk noktas─▒ndad─▒r. Saat 21:30ÔÇÖdan itibaren dikkat biter.

– K─▒sa ├žal─▒┼čma-k─▒sa ara y├Ântemi: K─▒sa ├žal─▒┼čma: 15-20 dk. Ara s├╝resi: 2-3 dk.

televizyon seyretme, bilgisayar oynama aralarda olmamal─▒d─▒r.

– K├╝├ž├╝k par├žalara ay─▒rarak ├žal─▒┼čma y├Ântemi: ├Ârne─čin; 2 sayfal─▒k bir oku-anlat ya da yaz─▒ ├žal─▒┼čmas─▒ varsa; bir par├ža 4-5 paragrafa ayr─▒larak ├žal─▒┼čt─▒r─▒l─▒r.

 

Dikkat eksikli─či ve hiperaktivite bozuklu─ču her 20 ├žocuktan 1ÔÇÖinde g├Âr├╝l├╝r. 3 kolu

vard─▒r:

1. Dikkatsizlik

2. Hiperaktivite

3. D├╝rt├╝sellik : Ba┼čkalar─▒n─▒n s├Âz├╝n├╝ keser, araya girer, s─▒ras─▒n─▒ bekleme zorlu─ču

vard─▒r.

 

Tedavide davran─▒┼čsal yakla┼č─▒m─▒n yan─▒ s─▒ra ila├ž tedavisi (metilfenidat t─▒bbi tedavisi) uygulan─▒r. Bu kriterlerle 7 ya┼č─▒ndan ├Ânce ortaya ├ž─▒km─▒┼č olmas─▒ ve 6 aydan fazla s├╝rmesi ┼čartt─▒r. DEHB i├žin metilfenidat─▒n etkisi 30-45 dk ile ba┼člar, 1,5-2,5 saatte maksimuma ula┼č─▒r. 4 saatte biter.

DEHB genetiktir. Bu bozuklu─ču olan ├žocuklar─▒n %10 ile %35ÔÇÖinin birinci derecede akrabas─▒nda ayn─▒ bozukluk vard─▒r.

Ergenlikte devam edebilir. D├╝rt├╝sellikten dolay─▒ erken ya┼čta madde kullan─▒m─▒, alkol/sigara ba─č─▒ml─▒l─▒─č─▒, istenmeyen gebelikler, araba kazalar─▒ g├Âr├╝lebilir. Eri┼čkinlikte ani kararla evlenmeler/bo┼čanmalar, kaybedilen i┼čler, kazalar, bor├žlar, ├žocuklara fiziksel ┼čiddet g├Âr├╝lebilir.

Ya┼čam boyu ÔÇťsebats─▒zl─▒kÔÇŁ problemi, sosyal izolasyon, ├Âfke ve agresyon, yaln─▒zl─▒k, d─▒┼članma ve alay edilme g├Âr├╝l├╝r.

 

TESTLER

 

├çocuklara Y├Ânelik Testler

 

1. ├çocu─čum hiperaktif mi?

Bu test 2-6 ya┼č aras─▒ ├žocuklar i├žin ge├žerlidir. Burada yaz─▒lan ├Âzellikler genel ├Âzelliklerdir. Bu konuda karar─▒ bir psikolog vermelidir.

– Her ┼čeyi ellemek, tutmak, eline almak ister.

– Dur, yapma, gitme gibi emirlere uymak istemez.

– Yemek yerken ├╝st├╝ne d├Âker.

– Oturdu─ču yerde k─▒p─▒rdar.

– Elini a─čz─▒na sokar veya t─▒rnak yer.

– Elini veya aya─č─▒n─▒ sallar veya hareket ettirir.

– Uykuya g├Ât├╝rmek istedi─činizde itiraz eder. Uyumak istemez

– Yuvaya gitmek istemez.

– Yuvaya ilk birka├ž g├╝n gider sonra vazge├žer.

– S├╝rekli aya─ča kalkar veya y├╝r├╝mek ister.

– Evdeyken d─▒┼čar─▒ ├ž─▒kar─▒lmak gezmeye g├Ât├╝r├╝lmek ister.

– ─░nsanlar─▒n onunla ilgilenmelerinden ├žok ho┼čla─▒r.

– ─░natla┼č─▒r. Yapma denileni yapmak ister.

– ─░stedikleri olmazsa tutturur.

– S─▒k d├╝┼čer.

– S─▒k s─▒k ev kazalar─▒nda yaralan─▒r.

– G├Ârd├╝─č├╝ her ┼čeyin i├žine bakmak ister.

– Oyuncaklar─▒n nas─▒l ├žal─▒┼čt─▒─č─▒n─▒ merak eder. ─░├žine bakmak ister. Onlar─▒ k─▒rar veya

├žal─▒┼čamaz hale getirir.

 

– ├çok h─▒zl─▒ veya y├╝ksek sesle konu┼čur. Uyar─▒ld─▒─č─▒nda bazen hemen d├╝zelir. Ama

k─▒sa zaman i├žinde unutur ve yine ayn─▒ ┼čekilde davran─▒┼ča devam eder.

Yukar─▒da sayd─▒─č─▒m─▒z ┼č─▒klardan 10 tanesi ├žocu─čunuzda g├Âr├╝len davran─▒┼člardansa bu konuda bir uzmandan bilgi almal─▒s─▒n─▒z.

 

2. ├çocu─čunuz yuvada zorlanacak m─▒?

├çocu─čunuzu yuvaya g├Ât├╝rmeden bu testi yap─▒n. Bu testte yer alan 15 sorudan 7ÔÇÖsine

evet cevab─▒ veriyorsan─▒z ├žocu─čunuz i├žin ideal yuva se├žimi i├žin bir psikologla g├Âr├╝┼čmenizin iyi olaca─č─▒n─▒ d├╝┼č├╝n├╝yoruz.

– ├çocu─čunuz hareketliyse

– ├çocu─čunuz soru soruyorsa

– ├çocu─čunuz her ┼čeyi ellemek, eline almak, a├žmak, bakmak istiyorsa

– ├çocu─čunuzda inat├ž─▒l─▒k varsa

– ├çocu─čunuzun hayal g├╝c├╝ ├žok geni┼č ve zenginse

– E┼čyalar─▒, giysileri ve oyuncaklar─▒ payla┼čmak istemiyorsa

– Oyunda kaybetmeyi kabullenmek istemiyorsa

– Evde duygusal sorunlar ya┼č─▒yorsa

– Evlili─činizde ayr─▒lma karar─▒ ald─▒ysan─▒z

– Eve yeni bir karde┼č gelecekse

– Ev ta┼č─▒mak veya i┼č de─či┼čikli─či gibi hayat─▒n─▒zda ├Ânemli bir de─či┼čiklik olacaksa

– ├çocu─čunuza daha ├Ânce anneanne ve b├╝y├╝kanne bak─▒yorsa

– Yemek sorunlar─▒ ya┼č─▒yorsan─▒z

– Yeniden evlilik zaman─▒ ile yuvaya ba┼člama e┼č zamana denk geldi ise

– Siz ├žocu─čunuzdan daha ├Ânce hi├ž ayr─▒lmam─▒┼čsan─▒z veya siz bu ayr─▒l─▒─ča haz─▒r

de─čilseniz

 

3. ├çocu─čunuzda dikkat da─č─▒n─▒kl─▒─č─▒ var m─▒?

Bu test 7-12 ya┼člar─▒ aras─▒ndaki ├žocuklar i├žin ge├žerlidir. Bu testi anneler yaparak

├žocuklar─▒nda dikkat da─č─▒n─▒kl─▒─č─▒ olup olmad─▒─č─▒ konusunda bir uzman psikolo─ča dan─▒┼čmal─▒y─▒m fikrine varabilirler. Kesin karar─▒ psikolog verecektir. Burada ama├ž ailelere yol g├Âsterici olmakt─▒r.

A┼ča─č─▒daki 30 durumdan 15ÔÇÖi ├žocu─čunuz i├žin ge├žerli ise bir psikologla konu┼čabilirsiniz.

– ├çocu─čunuz s├╝rahiden barda─ča su d├Âkerken mutlaka yere su d├Âker veya suyu

ta┼č─▒r─▒r.

– Her ┼čeyi sorar.

– Sordu─ču sorular─▒ tekrar tekrar sorar.

– ─░simleri akl─▒nda tutamaz. Arkada┼člar─▒n─▒n, ├Â─čretmenlerinin ad─▒n─▒ unutur.

– Telefon, adres gibi ┼čeyleri ├žabuk unutur.

– Akrabalar─▒n─▒n isimlerini akl─▒nda tutamaz.

– Ezberde zorlan─▒r.

– ├çarp─▒m tablosunu ezberleyemez. Ya da ezberler ama k─▒sa s├╝re sonra unutur.

– Saati zor ├Â─črenir.

– Sa─č sol elini zor ├Â─črenir.

– Dersleri ezberlerken ├žok zorlan─▒r.

– Derslerde maddeleri ezberlemekte zorlan─▒r veya ├žabuk unutur.

– Birden fazla ┼čey almas─▒ istenirse ya kar─▒┼čt─▒r─▒r ya da unutur. ├ľrne─čin; peynir,

yumurta, zeytin denirse bunlar─▒ akl─▒nda tutamaz. Yaz─▒p eline vermek gerekmektedir.

– S─▒n─▒fta g├╝r├╝lt├╝ varsa ├Â─črenemez. Yaz─▒l─▒ imtihanda ortamda ses varsa konuyu

bildi─či halde performans─▒ d├╝┼čer.

– Tahtaya kalkmakta ├žok heyecanlan─▒r. Hatta bildi─čini bile unutur.

– Toplama yaparken ilave 1ÔÇÖleri unutur.

– ├ç─▒kartma yaparken yar─▒s─▒ toplama yar─▒s─▒ ├ž─▒kartma bi├žiminde yapar.

– ├çarpmalarda hep elde 1ÔÇÖleri hesaba katmay─▒ unutur.

 

4. ├çocu─čunuz okulda zorlanacak m─▒?

Bu bir ankettir. Anne babalara yard─▒mc─▒ olmak i├žin bir ├žal─▒┼čmad─▒r. Bu ankette yer alan

16 sorunun 7ÔÇÖsi ├žocu─čunuz i├žin ge├žerli ise bir psikologdan yard─▒m almal─▒s─▒n─▒z.

– ├çocu─čunuz yerinde durmakta zorlan─▒yor.

– Bir yerde uzun s├╝re kalam─▒yor. Hep gezmek, dola┼čmak istiyor.

– Y├╝ksek sesle konu┼čuyor.

– ├çok h─▒zl─▒ konu┼čuyor.

– Hep en ├Ânce kendisine bak─▒ls─▒n istiyor.

– En cici ├žocuk kendisi olsun istiyor.

– En m├╝kemmel olmak istiyor. En iyi olmak istiyor.

– Oyunda hi├ž kaybetmek istemiyor. Kaybetmeye katlanam─▒yor.

– Yazd─▒─č─▒ yaz─▒n─▒n ├žok g├╝zel olmas─▒n─▒ istiyor. ├çirkin yazmaya katlanam─▒yor.

– Kendi yazd─▒─č─▒ yaz─▒y─▒ kendisi okuyam─▒yor.

– Arkada┼člar─▒n─▒n ona niye k├╝st├╝klerini anlayam─▒yor.

– Bazen bir ┼čeye tak─▒l─▒yor. O olmazsa olmaz diye tutturuyor.

– E┼čyalar─▒n─▒ kaybediyor veya unutuyor.

– Kendini kontrol etmekte zorlan─▒yor.

– Notalar─▒ ├Â─črenmekte veya ├žarp─▒m tablosunu ├Â─črenmekte zorlan─▒yor.

 

Gen├žlere Y├Ânelik Testler

 

1.Gen├žte dikkat da─č─▒n─▒kl─▒─č─▒ varsa

A┼ča─č─▒daki 14 sorudan 7 tanesine evet diyorsan─▒z bir psikologla g├Âr├╝┼čmenizi ├Âneririz. M├╝mk├╝nse ├Ânce siz dan─▒┼č─▒n sonra gerekiyorsa birlikte de gidebilirsiniz.

1. Ders ├žal─▒┼čmas─▒na ra─čmen zay─▒f not al─▒yorsa

2. Yaz─▒l─▒ s─▒navlarda zorlan─▒yorsa

3. S├Âzl├╝ s─▒navlarda ├žok zorlan─▒yorsa

4. Dersi g├╝n├╝ g├╝n├╝ne tekrar etmiyor veya ├žal─▒┼čm─▒yorsa

5. Arkada┼člar─▒yla sorunlar ya┼č─▒yorsa

6. Ezber isteyen derslerde ├žok zorlan─▒yorsa

7. Matematikte zorlan─▒yorsa

8. Fen derslerinde zorlan─▒yorsa

9. Edebiyat, sosyal, tarih, co─črafya gibi derslerde zorlan─▒yorsa

10. ├çok ├žal─▒┼čmas─▒na ra─čmen ├žal─▒┼čt─▒─č─▒n─▒n kar┼č─▒l─▒─č─▒n─▒ alam─▒yorsa

11. ├ľ─čretmeni hep ben senden daha iyi not bekliyordum diyorsa

12. ├ľ─čretmeni bu ├žocu─čun zekas─▒ var. ├çok zeki bu not ona hi├ž yak─▒┼čm─▒yor diyorsa

13. Derslerini ├žal─▒┼č─▒rken radyo tvÔÇÖyi de birlikte devreye sokmak istiyorsa

14. ├ľdevleri ve yaz─▒l─▒ olaca─č─▒ g├╝nleri unutuyor veya s─▒k s─▒k kar─▒┼čt─▒r─▒yorsa

 

2. Gen├žlerde hiperaktivite var m─▒?

A┼ča─č─▒daki 15 sorudan 7 tanesine evet diyorsan─▒z, ├Âncelikle bir psikolo─ča dan─▒┼čmak

do─čru olacakt─▒r.

15. Elini kolunu, aya─č─▒n─▒ sall─▒yorsa

16. Yeme─čini elde at─▒┼čt─▒rmay─▒ tercih ediyorsa

17. M├╝zi─či veya tvÔÇÖnin sesini y├╝ksek a├ž─▒yorsa

18. Kendi odas─▒nda ├žal─▒┼čmay─▒p salonda ├žal─▒┼č─▒yorsa

19. Ders ├žal─▒┼čmaya bir t├╝rl├╝ ba┼člayam─▒yorsa

20. ├ľnemli bir imtihan─▒ oldu─ču zaman gereksi ┼čeylerle vakit ge├žirebiliyorsa

21. Size veya karde┼člerine k─▒zd─▒─č─▒nda ├žok a─č─▒r, sert, s├Âylenmemesi gereken s├Âzler s├Âyl├╝yorsa

22. Bana su getir diye kendi d─▒┼č─▒ndaki ki┼čilere emirler ya─čd─▒r─▒yorsa

23. Kendi odas─▒ da─č─▒n─▒k, dolaplar─▒ genelde kar─▒┼č─▒k halde ise

24. E┼čyalar─▒n─▒ bulmakta zorlan─▒yorsa

25. Karde┼čleriyle veya karde┼čiyle s├╝rekli olarak tart─▒┼č─▒yorsa

26. Ba┼čkalar─▒na kendinden fazla vakit ay─▒r─▒yorsa

27. Vaktini hep d─▒┼čar─▒da ge├žiriyorsa

28. Onu s├╝rekli arkada┼člar─▒ ar─▒yorsa

29. Cep telefonu ve ev telefonunu ├žok fazla kullan─▒yorsa

30. ├ľdevlerini ya yapmay─▒ unutuyor ya da yapt─▒─č─▒ halde g├Ât├╝rmeyi unutuyorsa

 

 

DEHS TANISI KONMU┼× L─░SE ├ľ─×RENC─░LER─░NDEN ├ľ─×RETMENLER─░NE..

 

1. Dikkat ├žekmeye, ukalal─▒k etmeye ya da k├╝stah olmaya ├žal─▒┼čm─▒yorum, ger├žekten bir

s├╝r├╝ ┼čeyi unutuyorum, her ┼čeyi her zaman hat─▒rlayam─▒yorum. Rivayete g├Âre, e─čer ├Ânemli bir ┼čeyse hat─▒rlarm─▒┼č─▒m, ama ad─▒ ├╝st├╝nde rivayetÔÇŽ

2. Ben aptal de─čilim!.

3. ├ço─ču zaman ger├žekten ├Âdevimi yap─▒yorum ama benim i├žin ka─č─▒t kaybetmek, evde

unutmak ya da ├Âdevi gerekli oldu─ču zamanda aray─▒p bulamamak ├žok ola─čan ┼čeyler. ├ľdevlerimi bir deftere yapmak sanki kaybetmemi ├Ânlermi┼č gibi geliyor, ├ž├╝nk├╝; tek tek ka─č─▒t toparlamak daha g├╝├ž. ( Bir keresinde annem ├Âdevimi ben okula gittikten sonra ekmek kutusunda bulmu┼č)

4. E─čer ayn─▒ soruyu bir daha sorarsam ya da gere─činden fazla soru sorarsam bunun

nedeni k├╝stahl─▒k de─čil. Anlamaya, toparlamaya ve neler s├Âyledi─činizi hat─▒rlamaya ├žal─▒┼č─▒yorum. L├╝tfen sab─▒r g├Âsterin ve yard─▒mc─▒ olun.

5. Ba┼čarmak istiyorum. Okul ba┼čar─▒s─▒ i├žin ├Âyle ├žok u─čra┼č─▒yorum kiÔÇŽ Tek istedi─čim

s─▒n─▒f─▒m─▒ ge├žmek

6. DEHS bir ├Âz├╝r de─čil.DEHS ger├žekten var ve d├╝┼č├╝nce yetene─čimi etkiliyor. Ben de

ÔÇťnormalÔÇŁ olmak ve ├Â─črendiklerimi hat─▒rlamak istiyorum.

7. Ba┼čar─▒l─▒ olabilmek i├žin yard─▒m─▒n─▒za ihtiyac─▒m var. Ba┼čkas─▒ndan yard─▒m istemek

benim i├žin kolay de─čil, o zaman kendimi aptal gibi hissetti─čim zamanlar oluyor. L├╝tfen bana kar┼č─▒ sab─▒rl─▒ davran─▒n ve yard─▒m teklif edin.

8. Uygunsuz davran─▒┼člar─▒m olursa l├╝tfen bunlar─▒ benimle ba┼č ba┼ča ├Âzel olarak

konu┼čun. L├╝tfen beni utand─▒rmay─▒n, a┼ča─č─▒lamay─▒n ya da hatalar─▒m─▒ s─▒n─▒fa s├Âylemeyin.

9. Detayl─▒ bir planla, benden ne bekledi─činizi bilerek daha ba┼čar─▒l─▒ olabilirim. E─čer

elinizde olmayan nedenlerden dolay─▒ planda de─či┼čiklik yaparsan─▒z l├╝tfen uyum sa─člayabilmem i├žin bana ┼čans tan─▒y─▒n. Benim de─či┼čikliklere uyum sa─člamam di─čer ├žocuklardan daha fazla uzun s├╝rer. D├╝zen ve rehberlik bana bu konuda ├žok yard─▒mc─▒ olacakt─▒r.

10. ÔÇť├ľzel davran─▒lmas─▒ndanÔÇŁ ho┼članm─▒yorum. L├╝tfen bana b├Âyle davranmay─▒n ve

DEHS s├Âz konusu edilmeden ba┼čar─▒l─▒ olabilmem i├žin bana yard─▒mc─▒ olun.

11. L├╝tfen DEHS konusunda kaynaklara ba┼čvurun. B├Âylece bizlerin nas─▒l

├Â─črenebilece─čini ve bizi y├Ânlendirmek i├žin neler yapabilece─činizi g├Ârebilirsiniz.

12. Benim duygular─▒, ihtiya├žlar─▒ ve ama├žlar─▒ olan bir brey oldu─čumu unutmay─▒n─▒z.

Sizinkiler sizin i├žin ne kadar ├Ânemliyse benimkiler de benim i├žin o kadar ├ÂnemliÔÇŽ.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Hiperaktivite Tan─▒m─▒
{loadposition header}

A┼č─▒r─▒ hareketli ├žocuklara t─▒p dilinde ÔÇťhiperaktif ├žocukÔÇŁ denir. Yuvada; yuvaya gitmediyse ilk├Â─čretim birinci s─▒n─▒fta tespit edilir. A┼č─▒r─▒ hareketlidirler, yerlerinde oturamazlar, s├╝rekli k─▒p─▒r k─▒p─▒rd─▒rlar. Halk aras─▒nda ÔÇťeli dursa aya─č─▒ durmuyorÔÇŁ ┼čeklinde ifade edilir. Bu ├žocuklarda s─▒k├ža g├Âr├╝len;

1. Yo─čunla┼čamama

2. Unutkanl─▒k, dalg─▒nl─▒k

3. D├╝rt├╝sellik

4. Uslu duramama

5. Hareket etme

6. S├Âz├╝ kesme

7. Sald─▒rgan davran─▒┼člar

 

Dikkat eksikli─či de varsa;

1. Derse hemen ba┼člayamazlar

2. Zaman─▒nda bitiremezler

3. Arkada┼člar─▒yla ili┼čkilerinde zorlan─▒rlar

4. Oyunlarda zorlan─▒rlar

5. Bir konudan di─čerine ge├žerken zorlan─▒rlar. ├ľrne─čin; matematikten T├╝rk├žeye ge├žerken zorlan─▒rlar.

6. Arkada┼člar─▒na hemen uyum sa─člayamazlar. Ya hemen vazge├žerler ya da kavga ederler.

 

Hiperaktif ├çocuklar─▒n ├ľzellikleri

 

– ├çocuk ├žok hareketlidir.

– Yerinde duramaz.

– S├Âz dinlemez.

– ├çok h─▒r├ž─▒nd─▒r.

– Zarar verici olabilir.

– Kurallara uymakta zorlan─▒r.

– Kendini ve davran─▒┼člar─▒n─▒ kontrol edemez.

– S├╝rekli olarak bir yerlerini sa─ča sola ├žarpar.

– Yemek yerken ├žo─čunlukla ├╝zerine d├Âker.

– S─▒k s─▒k ufak ev kazalar─▒ ya┼čar.

– Pek ├žok yerde ÔÇťyaramazÔÇŁ diye ad─▒ ├ž─▒kar.

– ─░┼člemedi─či su├žlar da ├╝zerine kalabilir.

– Her ┼čeyi mutlaka ellemek, tutmak, eline almak ister.

– Arkada┼člar─▒yla uyumlu oynama s├╝resi s─▒n─▒rl─▒d─▒r.

– Yuvaya gitti─činde di─čer ├žocuklardan farkl─▒ y├Ânleri oldu─ču fark edilir.

– ─░lkokula ba┼člad─▒─č─▒nda zeki olmas─▒na ra─čmen zorlan─▒r.

– Harfleri ve say─▒lar─▒ kar─▒┼čt─▒r─▒r.

– Harfleri ve say─▒lar─▒ ters yazar ve okur.

– ├ľdevlerini kaydetmeyi beceremez.

– ├ľdevlerini yanl─▒┼č anlar ve yanl─▒┼č yapar.

– ├ľdevlerini yapt─▒─č─▒ halde evde unutur.

– Okulda e┼čyalar─▒ b─▒rak─▒r ya da unutur.

– ├ľ─čretmenleri ondan ┼čikayet├ži olur.

– Serviste arkada┼člar─▒n─▒ rahats─▒z etti─či i├žin s─▒k s─▒k ┼čikayetler gelir.

 

Bu ├Âzelliklerden 10 tanesi ├žocuk i├žin ge├žerliyse psikolo─ča ba┼čvurmak gerekir.

 

Hiperaktif ├çocuklar─▒n Olumsuz ├ľzellikleri

 

1. Dalg─▒n, dikkatsiz, unutkan, sakar ve kazalara a├ž─▒kt─▒r.

2. Alg─▒lama g├╝├žl├╝kleri ya┼čarlar.

Bilgi beyine 5 duyunun t├╝m├╝n├╝ kullanarak gelir. ├ľ─črenmede ├Ânemli olanlar: g├Ârsel ve

i┼čitsel duyulard─▒r.

G├Ârsel alg─▒lama g├╝├žl├╝─č├╝ g├Ârsel bilgileri kar─▒┼čt─▒rmas─▒na sebep olabilir. ÔÇťcÔÇŁ yerine ÔÇťeÔÇŁ, ÔÇťbÔÇŁ yerine ÔÇťdÔÇŁ, ÔÇťmÔÇŁ yerine ÔÇťnÔÇŁ, ÔÇťbÔÇŁ yerine ÔÇťpÔÇŁ gibi… G├Ârsel motor problemleri olan ├žocuk top yakalama ya da f─▒rlatmada, bulmaca ├ž├Âzmede, ip atlamada, ├žeki├ž ve ├živi kullanma da sorun ya┼čar.

ÔÇťFig├╝r yerle┼čtirmeÔÇŁ problemi olabilir: okurken kelime ve sat─▒rlar─▒ atlayabilir.

Derinli─či yanl─▒┼č de─čerlendirebilir; bu y├╝zden e┼čyalara ├žarpabilir, sandalyeden

d├╝┼čebilir.

─░┼čitsel alg─▒lama g├╝├žl├╝─č├╝: hafif ses farkl─▒l─▒klar─▒n─▒ ay─▒rt etmede g├╝├žl├╝k ya┼čayabilir. ├ľrne─čin; ba┼čka ├žocuklar─▒n oyun oynad─▒─č─▒ odada tv izliyorsa, sizin ona: ÔÇť Buraya gel ve sofray─▒ kurÔÇŁ dedi─činizi duymayabilir. Bunun nedeni sizin sesinizi (fig├╝r) di─čer seslerden (fon) ay─▒rt edememesidir. B├Âylece sizi dinlemiyormu┼č gibi g├Âr├╝n├╝r.

B├╝t├╝nleme g├╝├žl├╝kleri, soyutlama ve organize etme g├╝├žl├╝kleri ya┼čayabilirler. S─▒ralama g├╝├žl├╝kleri ya┼čayabilirler; anlat─▒lan bir hikayeyi tekrar anlatmas─▒ istendi─činde olaylar─▒n s─▒ras─▒n─▒ kar─▒┼čt─▒rabilir; ÔÇť23ÔÇŁ ├╝ ÔÇť32ÔÇŁ diye yazabilir. ├ľrne─čin; 12 ay─▒ ezberler sayar ama ÔÇťEyl├╝lden sonra hangi ay gelir?ÔÇŁ sorusuna cevap veremeyebilir.

Haf─▒za g├╝├žl├╝kleri ya┼čayabilir; bilgiyi k─▒sa s├╝reli bellekten uzun s├╝reli belle─če ge├žirmede sorun ya┼čayabilirler. Uzun s├╝reli haf─▒zada sorun yoktur. 3 y─▒l ├Ânceki olay─▒ detayl─▒ ┼čekilde aktar─▒r. Ancak ├Â─čretmenin istedi─či ├Âdevi ertesi g├╝n tamam─▒yla unutabilir. Normal ├žocuk 3-5 kerede ├Â─črenirken o 10 kerede ├Â─črenir.

T├╝m bu g├╝├žl├╝klerden ├Ât├╝r├╝ yazma ve okumada fakl─▒l─▒klar g├Âsterirler. ├ľnlerine konan bir metni farkl─▒, eksik, fazla ya da yanl─▒┼č okuyabilirler.

 

3. Da─č─▒n─▒k ve d├╝zensizdirler. 17. S─▒n─▒rlar─▒ ├žizemeler.

4. Kulland─▒klar─▒ e┼čyan─▒n yerini s─▒k s─▒k unuturlar. 18. ├ľncelikleri ayarlayamazlar.

5. Acelecidirler. 19. S├╝reklili─či sa─člayamazlar.

6. Heyecanl─▒d─▒rlar. 20. M├╝kemmeliyet├židirler.

7. Sab─▒rs─▒zd─▒rlar. 21. K─▒skan├žt─▒rlar, karde┼člerini k─▒s-

8. Çabuk olumsuz tavır takınırlar. kanırlar.

9. ├çabuk sinirlenirler. 22. Kontrol g├╝├žl├╝─č├╝ ya┼čarlar.

10. ─░nat├ž─▒d─▒rlar. 23. ─░leti┼čim bozuklu─ču ya┼čarlar.

11. Tak─▒l─▒p kal─▒rlar. 24. ├çabuk karar de─či┼čtirirler.

12. Israrcıdırlar 25. Çok duyarlı, hassas ve roman-

13. ─░ddiac─▒d─▒rlar. dirler.

14. Abart─▒l─▒d─▒rlar. 26. Utanga├žt─▒rlar.

15. Merakl─▒d─▒rlar.

16. Zaman─▒ iyi kullanamazlar.

 

 

 

Hiperaktif Çocuklarda Yapılması Gerekenler

 

Hiperaktif ├žocukla ba┼čar─▒l─▒ bir ileti┼čim kurabilmek i├žin:

 

Cezadan ├Ânce ├Âd├╝l y├Ântemi kullan─▒lmal─▒, o davran─▒┼č─▒ tesad├╝fen bile yapm─▒┼č olsa.

A├ž─▒k, net ve k─▒sa konu┼čulmal─▒. Tatl─▒-sert olunmal─▒. Kurallar kesin, kararl─▒ ve de─či┼čmez

olmal─▒.

├ľzellikle duygu d├╝zeni konusunda istikrarl─▒ olunmal─▒. Ak┼čamlar─▒ ka├žta yataca─č─▒ kesin bir dille ifade edilmeli. E─čer esneme olacaksa nedeni ve ne kadar olaca─č─▒ belirtilmeli. Kurallar yaz─▒l─▒ olarak olu┼čturulmal─▒ ve odas─▒na as─▒lmal─▒. G├╝nl├╝k program haline getirilmeli. Bazen s├Âzle┼čme haline getirilerek kar┼č─▒l─▒kl─▒ imzalanabilir.

Çocuk düzene uymazsa;

– Hareketlili─či artar.

– Sinir ve H─▒r├ž─▒nl─▒k artar.

– Sakarl─▒k ve kazalara a├ž─▒kl─▒k artar.

– ─░┼čtahs─▒zl─▒k olu┼čur.

– Geli┼čimi olumsuz etkilenebilir, boy uzamas─▒ azalabilir.

 

K─▒saca;

– A├ž─▒klay─▒c─▒ k─▒sa ve ├Âz olun

– 2 se├ženek sunun.

– Do─čru yapt─▒─č─▒ her ┼čeyi ├Âd├╝llendirin.

– Zaman y├Ânetimini ├Â─čretin.

– K─▒yaslama yapmay─▒n.

– Yasaklar koymay─▒n. ( ├Ârn.; ÔÇť Sen zay─▒f ald─▒n sinemaya gitmiyorsun.ÔÇŁ )

 

Hiperaktivite ve Dikkat Da─č─▒n─▒kl─▒─č─▒ Olan ├çocuklarda Okul Ba┼čar─▒s─▒ ─░├ži

Yap─▒lmas─▒ Gerekenler:

 

D─▒┼č ortam─▒n d├╝zenlenmesi:

– Hep ayn─▒ odada ├žal─▒┼č─▒lmal─▒, o masada sadece ders ├žal─▒┼č─▒lmal─▒.

– Televizyon ve m├╝zik kapat─▒lmal─▒.

– Oda sade olmal─▒; ├žocu─čun bak─▒┼č a├ž─▒s─▒na giren resim, obje, s├╝s e┼čyas─▒ vb.

kald─▒r─▒lmal─▒.

– Y├╝z├╝ duvara d├Ân├╝k olmal─▒, oda ayd─▒nlat─▒lm─▒┼č olmal─▒.

– K├╝t├╝phane varsa ├╝st├╝ne beyaz ├žar┼čaf ├Ârt├╝lmeli.

– Dersler b├Âl├╝n├╝p planlamal─▒. 10 dk. mat., 10 dk. t├╝rk├že, 10 dk. hayat bilgisi.

Zorlan─▒yorsa araya basit, dinlendirici dersler ( m├╝zik, resim vb.) serpi┼čtirilebilir.

 

Ders ├žal─▒┼č─▒rken;

– Sabit zaman-sabit yer y├Ântemi: Hep ayn─▒ yerde hep ayn─▒ saatte ├žal─▒┼čt─▒r─▒lmal─▒.

– Hemen ┼čimdi y├Ântemi (s─▒ca─č─▒ s─▒ca─č─▒na): ├çocuk okuldan derse ─▒s─▒nm─▒┼č olarak gelir.

Hemen derse ba┼člarsan─▒z daha h─▒zl─▒ ve kolay adapte olur. Bu y├╝zden ders ├žal─▒┼čma ve ├Âdev yapma okuldan gelir gelmez hemen halledilmelidir.

– Dikkat yo─čunlu─ču saptama y├Ântemi: Dikkat sabah saatlerinde yo─čundur. Bu

yo─čunluk ├Â─člene do─čru azal─▒r. Ak┼čam azalma doruk noktas─▒ndad─▒r. Saat 21:30ÔÇÖdan itibaren dikkat biter.

– K─▒sa ├žal─▒┼čma-k─▒sa ara y├Ântemi: K─▒sa ├žal─▒┼čma: 15-20 dk. Ara s├╝resi: 2-3 dk.

televizyon seyretme, bilgisayar oynama aralarda olmamal─▒d─▒r.

– K├╝├ž├╝k par├žalara ay─▒rarak ├žal─▒┼čma y├Ântemi: ├Ârne─čin; 2 sayfal─▒k bir oku-anlat ya da yaz─▒ ├žal─▒┼čmas─▒ varsa; bir par├ža 4-5 paragrafa ayr─▒larak ├žal─▒┼čt─▒r─▒l─▒r.

 

Dikkat eksikli─či ve hiperaktivite bozuklu─ču her 20 ├žocuktan 1ÔÇÖinde g├Âr├╝l├╝r. 3 kolu

vard─▒r:

1. Dikkatsizlik

2. Hiperaktivite

3. D├╝rt├╝sellik : Ba┼čkalar─▒n─▒n s├Âz├╝n├╝ keser, araya girer, s─▒ras─▒n─▒ bekleme zorlu─ču

vard─▒r.

 

Tedavide davran─▒┼čsal yakla┼č─▒m─▒n yan─▒ s─▒ra ila├ž tedavisi (metilfenidat t─▒bbi tedavisi) uygulan─▒r. Bu kriterlerle 7 ya┼č─▒ndan ├Ânce ortaya ├ž─▒km─▒┼č olmas─▒ ve 6 aydan fazla s├╝rmesi ┼čartt─▒r. DEHB i├žin metilfenidat─▒n etkisi 30-45 dk ile ba┼člar, 1,5-2,5 saatte maksimuma ula┼č─▒r. 4 saatte biter.

DEHB genetiktir. Bu bozuklu─ču olan ├žocuklar─▒n %10 ile %35ÔÇÖinin birinci derecede akrabas─▒nda ayn─▒ bozukluk vard─▒r.

Ergenlikte devam edebilir. D├╝rt├╝sellikten dolay─▒ erken ya┼čta madde kullan─▒m─▒, alkol/sigara ba─č─▒ml─▒l─▒─č─▒, istenmeyen gebelikler, araba kazalar─▒ g├Âr├╝lebilir. Eri┼čkinlikte ani kararla evlenmeler/bo┼čanmalar, kaybedilen i┼čler, kazalar, bor├žlar, ├žocuklara fiziksel ┼čiddet g├Âr├╝lebilir.

Ya┼čam boyu ÔÇťsebats─▒zl─▒kÔÇŁ problemi, sosyal izolasyon, ├Âfke ve agresyon, yaln─▒zl─▒k, d─▒┼članma ve alay edilme g├Âr├╝l├╝r.

 

TESTLER

 

├çocuklara Y├Ânelik Testler

 

1. ├çocu─čum hiperaktif mi?

Bu test 2-6 ya┼č aras─▒ ├žocuklar i├žin ge├žerlidir. Burada yaz─▒lan ├Âzellikler genel ├Âzelliklerdir. Bu konuda karar─▒ bir psikolog vermelidir.

– Her ┼čeyi ellemek, tutmak, eline almak ister.

– Dur, yapma, gitme gibi emirlere uymak istemez.

– Yemek yerken ├╝st├╝ne d├Âker.

– Oturdu─ču yerde k─▒p─▒rdar.

– Elini a─čz─▒na sokar veya t─▒rnak yer.

– Elini veya aya─č─▒n─▒ sallar veya hareket ettirir.

– Uykuya g├Ât├╝rmek istedi─činizde itiraz eder. Uyumak istemez

– Yuvaya gitmek istemez.

– Yuvaya ilk birka├ž g├╝n gider sonra vazge├žer.

– S├╝rekli aya─ča kalkar veya y├╝r├╝mek ister.

– Evdeyken d─▒┼čar─▒ ├ž─▒kar─▒lmak gezmeye g├Ât├╝r├╝lmek ister.

– ─░nsanlar─▒n onunla ilgilenmelerinden ├žok ho┼čla─▒r.

– ─░natla┼č─▒r. Yapma denileni yapmak ister.

– ─░stedikleri olmazsa tutturur.

– S─▒k d├╝┼čer.

– S─▒k s─▒k ev kazalar─▒nda yaralan─▒r.

– G├Ârd├╝─č├╝ her ┼čeyin i├žine bakmak ister.

– Oyuncaklar─▒n nas─▒l ├žal─▒┼čt─▒─č─▒n─▒ merak eder. ─░├žine bakmak ister. Onlar─▒ k─▒rar veya

├žal─▒┼čamaz hale getirir.

 

– ├çok h─▒zl─▒ veya y├╝ksek sesle konu┼čur. Uyar─▒ld─▒─č─▒nda bazen hemen d├╝zelir. Ama

k─▒sa zaman i├žinde unutur ve yine ayn─▒ ┼čekilde davran─▒┼ča devam eder.

Yukar─▒da sayd─▒─č─▒m─▒z ┼č─▒klardan 10 tanesi ├žocu─čunuzda g├Âr├╝len davran─▒┼člardansa bu konuda bir uzmandan bilgi almal─▒s─▒n─▒z.

 

2. ├çocu─čunuz yuvada zorlanacak m─▒?

├çocu─čunuzu yuvaya g├Ât├╝rmeden bu testi yap─▒n. Bu testte yer alan 15 sorudan 7ÔÇÖsine

evet cevab─▒ veriyorsan─▒z ├žocu─čunuz i├žin ideal yuva se├žimi i├žin bir psikologla g├Âr├╝┼čmenizin iyi olaca─č─▒n─▒ d├╝┼č├╝n├╝yoruz.

– ├çocu─čunuz hareketliyse

– ├çocu─čunuz soru soruyorsa

– ├çocu─čunuz her ┼čeyi ellemek, eline almak, a├žmak, bakmak istiyorsa

– ├çocu─čunuzda inat├ž─▒l─▒k varsa

– ├çocu─čunuzun hayal g├╝c├╝ ├žok geni┼č ve zenginse

– E┼čyalar─▒, giysileri ve oyuncaklar─▒ payla┼čmak istemiyorsa

– Oyunda kaybetmeyi kabullenmek istemiyorsa

– Evde duygusal sorunlar ya┼č─▒yorsa

– Evlili─činizde ayr─▒lma karar─▒ ald─▒ysan─▒z

– Eve yeni bir karde┼č gelecekse

– Ev ta┼č─▒mak veya i┼č de─či┼čikli─či gibi hayat─▒n─▒zda ├Ânemli bir de─či┼čiklik olacaksa

– ├çocu─čunuza daha ├Ânce anneanne ve b├╝y├╝kanne bak─▒yorsa

– Yemek sorunlar─▒ ya┼č─▒yorsan─▒z

– Yeniden evlilik zaman─▒ ile yuvaya ba┼člama e┼č zamana denk geldi ise

– Siz ├žocu─čunuzdan daha ├Ânce hi├ž ayr─▒lmam─▒┼čsan─▒z veya siz bu ayr─▒l─▒─ča haz─▒r

de─čilseniz

 

3. ├çocu─čunuzda dikkat da─č─▒n─▒kl─▒─č─▒ var m─▒?

Bu test 7-12 ya┼člar─▒ aras─▒ndaki ├žocuklar i├žin ge├žerlidir. Bu testi anneler yaparak

├žocuklar─▒nda dikkat da─č─▒n─▒kl─▒─č─▒ olup olmad─▒─č─▒ konusunda bir uzman psikolo─ča dan─▒┼čmal─▒y─▒m fikrine varabilirler. Kesin karar─▒ psikolog verecektir. Burada ama├ž ailelere yol g├Âsterici olmakt─▒r.

A┼ča─č─▒daki 30 durumdan 15ÔÇÖi ├žocu─čunuz i├žin ge├žerli ise bir psikologla konu┼čabilirsiniz.

– ├çocu─čunuz s├╝rahiden barda─ča su d├Âkerken mutlaka yere su d├Âker veya suyu

ta┼č─▒r─▒r.

– Her ┼čeyi sorar.

– Sordu─ču sorular─▒ tekrar tekrar sorar.

– ─░simleri akl─▒nda tutamaz. Arkada┼člar─▒n─▒n, ├Â─čretmenlerinin ad─▒n─▒ unutur.

– Telefon, adres gibi ┼čeyleri ├žabuk unutur.

– Akrabalar─▒n─▒n isimlerini akl─▒nda tutamaz.

– Ezberde zorlan─▒r.

– ├çarp─▒m tablosunu ezberleyemez. Ya da ezberler ama k─▒sa s├╝re sonra unutur.

– Saati zor ├Â─črenir.

– Sa─č sol elini zor ├Â─črenir.

– Dersleri ezberlerken ├žok zorlan─▒r.

– Derslerde maddeleri ezberlemekte zorlan─▒r veya ├žabuk unutur.

– Birden fazla ┼čey almas─▒ istenirse ya kar─▒┼čt─▒r─▒r ya da unutur. ├ľrne─čin; peynir,

yumurta, zeytin denirse bunlar─▒ akl─▒nda tutamaz. Yaz─▒p eline vermek gerekmektedir.

– S─▒n─▒fta g├╝r├╝lt├╝ varsa ├Â─črenemez. Yaz─▒l─▒ imtihanda ortamda ses varsa konuyu

bildi─či halde performans─▒ d├╝┼čer.

– Tahtaya kalkmakta ├žok heyecanlan─▒r. Hatta bildi─čini bile unutur.

– Toplama yaparken ilave 1ÔÇÖleri unutur.

– ├ç─▒kartma yaparken yar─▒s─▒ toplama yar─▒s─▒ ├ž─▒kartma bi├žiminde yapar.

– ├çarpmalarda hep elde 1ÔÇÖleri hesaba katmay─▒ unutur.

 

4. ├çocu─čunuz okulda zorlanacak m─▒?

Bu bir ankettir. Anne babalara yard─▒mc─▒ olmak i├žin bir ├žal─▒┼čmad─▒r. Bu ankette yer alan

16 sorunun 7ÔÇÖsi ├žocu─čunuz i├žin ge├žerli ise bir psikologdan yard─▒m almal─▒s─▒n─▒z.

– ├çocu─čunuz yerinde durmakta zorlan─▒yor.

– Bir yerde uzun s├╝re kalam─▒yor. Hep gezmek, dola┼čmak istiyor.

– Y├╝ksek sesle konu┼čuyor.

– ├çok h─▒zl─▒ konu┼čuyor.

– Hep en ├Ânce kendisine bak─▒ls─▒n istiyor.

– En cici ├žocuk kendisi olsun istiyor.

– En m├╝kemmel olmak istiyor. En iyi olmak istiyor.

– Oyunda hi├ž kaybetmek istemiyor. Kaybetmeye katlanam─▒yor.

– Yazd─▒─č─▒ yaz─▒n─▒n ├žok g├╝zel olmas─▒n─▒ istiyor. ├çirkin yazmaya katlanam─▒yor.

– Kendi yazd─▒─č─▒ yaz─▒y─▒ kendisi okuyam─▒yor.

– Arkada┼člar─▒n─▒n ona niye k├╝st├╝klerini anlayam─▒yor.

– Bazen bir ┼čeye tak─▒l─▒yor. O olmazsa olmaz diye tutturuyor.

– E┼čyalar─▒n─▒ kaybediyor veya unutuyor.

– Kendini kontrol etmekte zorlan─▒yor.

– Notalar─▒ ├Â─črenmekte veya ├žarp─▒m tablosunu ├Â─črenmekte zorlan─▒yor.

 

Gen├žlere Y├Ânelik Testler

 

1.Gen├žte dikkat da─č─▒n─▒kl─▒─č─▒ varsa

A┼ča─č─▒daki 14 sorudan 7 tanesine evet diyorsan─▒z bir psikologla g├Âr├╝┼čmenizi ├Âneririz. M├╝mk├╝nse ├Ânce siz dan─▒┼č─▒n sonra gerekiyorsa birlikte de gidebilirsiniz.

1. Ders ├žal─▒┼čmas─▒na ra─čmen zay─▒f not al─▒yorsa

2. Yaz─▒l─▒ s─▒navlarda zorlan─▒yorsa

3. S├Âzl├╝ s─▒navlarda ├žok zorlan─▒yorsa

4. Dersi g├╝n├╝ g├╝n├╝ne tekrar etmiyor veya ├žal─▒┼čm─▒yorsa

5. Arkada┼člar─▒yla sorunlar ya┼č─▒yorsa

6. Ezber isteyen derslerde ├žok zorlan─▒yorsa

7. Matematikte zorlan─▒yorsa

8. Fen derslerinde zorlan─▒yorsa

9. Edebiyat, sosyal, tarih, co─črafya gibi derslerde zorlan─▒yorsa

10. ├çok ├žal─▒┼čmas─▒na ra─čmen ├žal─▒┼čt─▒─č─▒n─▒n kar┼č─▒l─▒─č─▒n─▒ alam─▒yorsa

11. ├ľ─čretmeni hep ben senden daha iyi not bekliyordum diyorsa

12. ├ľ─čretmeni bu ├žocu─čun zekas─▒ var. ├çok zeki bu not ona hi├ž yak─▒┼čm─▒yor diyorsa

13. Derslerini ├žal─▒┼č─▒rken radyo tvÔÇÖyi de birlikte devreye sokmak istiyorsa

14. ├ľdevleri ve yaz─▒l─▒ olaca─č─▒ g├╝nleri unutuyor veya s─▒k s─▒k kar─▒┼čt─▒r─▒yorsa

 

2. Gen├žlerde hiperaktivite var m─▒?

A┼ča─č─▒daki 15 sorudan 7 tanesine evet diyorsan─▒z, ├Âncelikle bir psikolo─ča dan─▒┼čmak

do─čru olacakt─▒r.

15. Elini kolunu, aya─č─▒n─▒ sall─▒yorsa

16. Yeme─čini elde at─▒┼čt─▒rmay─▒ tercih ediyorsa

17. M├╝zi─či veya tvÔÇÖnin sesini y├╝ksek a├ž─▒yorsa

18. Kendi odas─▒nda ├žal─▒┼čmay─▒p salonda ├žal─▒┼č─▒yorsa

19. Ders ├žal─▒┼čmaya bir t├╝rl├╝ ba┼člayam─▒yorsa

20. ├ľnemli bir imtihan─▒ oldu─ču zaman gereksi ┼čeylerle vakit ge├žirebiliyorsa

21. Size veya karde┼člerine k─▒zd─▒─č─▒nda ├žok a─č─▒r, sert, s├Âylenmemesi gereken s├Âzler s├Âyl├╝yorsa

22. Bana su getir diye kendi d─▒┼č─▒ndaki ki┼čilere emirler ya─čd─▒r─▒yorsa

23. Kendi odas─▒ da─č─▒n─▒k, dolaplar─▒ genelde kar─▒┼č─▒k halde ise

24. E┼čyalar─▒n─▒ bulmakta zorlan─▒yorsa

25. Karde┼čleriyle veya karde┼čiyle s├╝rekli olarak tart─▒┼č─▒yorsa

26. Ba┼čkalar─▒na kendinden fazla vakit ay─▒r─▒yorsa

27. Vaktini hep d─▒┼čar─▒da ge├žiriyorsa

28. Onu s├╝rekli arkada┼člar─▒ ar─▒yorsa

29. Cep telefonu ve ev telefonunu ├žok fazla kullan─▒yorsa

30. ├ľdevlerini ya yapmay─▒ unutuyor ya da yapt─▒─č─▒ halde g├Ât├╝rmeyi unutuyorsa

 

 

DEHS TANISI KONMU┼× L─░SE ├ľ─×RENC─░LER─░NDEN ├ľ─×RETMENLER─░NE..

 

1. Dikkat ├žekmeye, ukalal─▒k etmeye ya da k├╝stah olmaya ├žal─▒┼čm─▒yorum, ger├žekten bir

s├╝r├╝ ┼čeyi unutuyorum, her ┼čeyi her zaman hat─▒rlayam─▒yorum. Rivayete g├Âre, e─čer ├Ânemli bir ┼čeyse hat─▒rlarm─▒┼č─▒m, ama ad─▒ ├╝st├╝nde rivayetÔÇŽ

2. Ben aptal de─čilim!.

3. ├ço─ču zaman ger├žekten ├Âdevimi yap─▒yorum ama benim i├žin ka─č─▒t kaybetmek, evde

unutmak ya da ├Âdevi gerekli oldu─ču zamanda aray─▒p bulamamak ├žok ola─čan ┼čeyler. ├ľdevlerimi bir deftere yapmak sanki kaybetmemi ├Ânlermi┼č gibi geliyor, ├ž├╝nk├╝; tek tek ka─č─▒t toparlamak daha g├╝├ž. ( Bir keresinde annem ├Âdevimi ben okula gittikten sonra ekmek kutusunda bulmu┼č)

4. E─čer ayn─▒ soruyu bir daha sorarsam ya da gere─činden fazla soru sorarsam bunun

nedeni k├╝stahl─▒k de─čil. Anlamaya, toparlamaya ve neler s├Âyledi─činizi hat─▒rlamaya ├žal─▒┼č─▒yorum. L├╝tfen sab─▒r g├Âsterin ve yard─▒mc─▒ olun.

5. Ba┼čarmak istiyorum. Okul ba┼čar─▒s─▒ i├žin ├Âyle ├žok u─čra┼č─▒yorum kiÔÇŽ Tek istedi─čim

s─▒n─▒f─▒m─▒ ge├žmek

6. DEHS bir ├Âz├╝r de─čil.DEHS ger├žekten var ve d├╝┼č├╝nce yetene─čimi etkiliyor. Ben de

ÔÇťnormalÔÇŁ olmak ve ├Â─črendiklerimi hat─▒rlamak istiyorum.

7. Ba┼čar─▒l─▒ olabilmek i├žin yard─▒m─▒n─▒za ihtiyac─▒m var. Ba┼čkas─▒ndan yard─▒m istemek

benim i├žin kolay de─čil, o zaman kendimi aptal gibi hissetti─čim zamanlar oluyor. L├╝tfen bana kar┼č─▒ sab─▒rl─▒ davran─▒n ve yard─▒m teklif edin.

8. Uygunsuz davran─▒┼člar─▒m olursa l├╝tfen bunlar─▒ benimle ba┼č ba┼ča ├Âzel olarak

konu┼čun. L├╝tfen beni utand─▒rmay─▒n, a┼ča─č─▒lamay─▒n ya da hatalar─▒m─▒ s─▒n─▒fa s├Âylemeyin.

9. Detayl─▒ bir planla, benden ne bekledi─činizi bilerek daha ba┼čar─▒l─▒ olabilirim. E─čer

elinizde olmayan nedenlerden dolay─▒ planda de─či┼čiklik yaparsan─▒z l├╝tfen uyum sa─člayabilmem i├žin bana ┼čans tan─▒y─▒n. Benim de─či┼čikliklere uyum sa─člamam di─čer ├žocuklardan daha fazla uzun s├╝rer. D├╝zen ve rehberlik bana bu konuda ├žok yard─▒mc─▒ olacakt─▒r.

10. ÔÇť├ľzel davran─▒lmas─▒ndanÔÇŁ ho┼članm─▒yorum. L├╝tfen bana b├Âyle davranmay─▒n ve

DEHS s├Âz konusu edilmeden ba┼čar─▒l─▒ olabilmem i├žin bana yard─▒mc─▒ olun.

11. L├╝tfen DEHS konusunda kaynaklara ba┼čvurun. B├Âylece bizlerin nas─▒l

├Â─črenebilece─čini ve bizi y├Ânlendirmek i├žin neler yapabilece─činizi g├Ârebilirsiniz.

12. Benim duygular─▒, ihtiya├žlar─▒ ve ama├žlar─▒ olan bir brey oldu─čumu unutmay─▒n─▒z.

Sizinkiler sizin i├žin ne kadar ├Ânemliyse benimkiler de benim i├žin o kadar ├ÂnemliÔÇŽ.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

raktivite Tan─▒m─▒
{loadposition header}

A┼č─▒r─▒ hareketli ├žocuklara t─▒p dilinde ÔÇťhiperaktif ├žocukÔÇŁ denir. Yuvada; yuvaya gitmediyse ilk├Â─čretim birinci s─▒n─▒fta tespit edilir. A┼č─▒r─▒ hareketlidirler, yerlerinde oturamazlar, s├╝rekli k─▒p─▒r k─▒p─▒rd─▒rlar. Halk aras─▒nda ÔÇťeli dursa aya─č─▒ durmuyorÔÇŁ ┼čeklinde ifade edilir. Bu ├žocuklarda s─▒k├ža g├Âr├╝len;

1. Yo─čunla┼čamama

2. Unutkanl─▒k, dalg─▒nl─▒k

3. D├╝rt├╝sellik

4. Uslu duramama

5. Hareket etme

6. S├Âz├╝ kesme

7. Sald─▒rgan davran─▒┼člar

 

Dikkat eksikli─či de varsa;

1. Derse hemen ba┼člayamazlar

2. Zaman─▒nda bitiremezler

3. Arkada┼člar─▒yla ili┼čkilerinde zorlan─▒rlar

4. Oyunlarda zorlan─▒rlar

5. Bir konudan di─čerine ge├žerken zorlan─▒rlar. ├ľrne─čin; matematikten T├╝rk├žeye ge├žerken zorlan─▒rlar.

6. Arkada┼člar─▒na hemen uyum sa─člayamazlar. Ya hemen vazge├žerler ya da kavga ederler.

 

Hiperaktif ├çocuklar─▒n ├ľzellikleri

 

– ├çocuk ├žok hareketlidir.

– Yerinde duramaz.

– S├Âz dinlemez.

– ├çok h─▒r├ž─▒nd─▒r.

– Zarar verici olabilir.

– Kurallara uymakta zorlan─▒r.

– Kendini ve davran─▒┼člar─▒n─▒ kontrol edemez.

– S├╝rekli olarak bir yerlerini sa─ča sola ├žarpar.

– Yemek yerken ├žo─čunlukla ├╝zerine d├Âker.

– S─▒k s─▒k ufak ev kazalar─▒ ya┼čar.

– Pek ├žok yerde ÔÇťyaramazÔÇŁ diye ad─▒ ├ž─▒kar.

– ─░┼člemedi─či su├žlar da ├╝zerine kalabilir.

– Her ┼čeyi mutlaka ellemek, tutmak, eline almak ister.

– Arkada┼člar─▒yla uyumlu oynama s├╝resi s─▒n─▒rl─▒d─▒r.

– Yuvaya gitti─činde di─čer ├žocuklardan farkl─▒ y├Ânleri oldu─ču fark edilir.

– ─░lkokula ba┼člad─▒─č─▒nda zeki olmas─▒na ra─čmen zorlan─▒r.

– Harfleri ve say─▒lar─▒ kar─▒┼čt─▒r─▒r.

– Harfleri ve say─▒lar─▒ ters yazar ve okur.

– ├ľdevlerini kaydetmeyi beceremez.

– ├ľdevlerini yanl─▒┼č anlar ve yanl─▒┼č yapar.

– ├ľdevlerini yapt─▒─č─▒ halde evde unutur.

– Okulda e┼čyalar─▒ b─▒rak─▒r ya da unutur.

– ├ľ─čretmenleri ondan ┼čikayet├ži olur.

– Serviste arkada┼člar─▒n─▒ rahats─▒z etti─či i├žin s─▒k s─▒k ┼čikayetler gelir.

 

Bu ├Âzelliklerden 10 tanesi ├žocuk i├žin ge├žerliyse psikolo─ča ba┼čvurmak gerekir.

 

Hiperaktif ├çocuklar─▒n Olumsuz ├ľzellikleri

 

1. Dalg─▒n, dikkatsiz, unutkan, sakar ve kazalara a├ž─▒kt─▒r.

2. Alg─▒lama g├╝├žl├╝kleri ya┼čarlar.

Bilgi beyine 5 duyunun t├╝m├╝n├╝ kullanarak gelir. ├ľ─črenmede ├Ânemli olanlar: g├Ârsel ve

i┼čitsel duyulard─▒r.

G├Ârsel alg─▒lama g├╝├žl├╝─č├╝ g├Ârsel bilgileri kar─▒┼čt─▒rmas─▒na sebep olabilir. ÔÇťcÔÇŁ yerine ÔÇťeÔÇŁ, ÔÇťbÔÇŁ yerine ÔÇťdÔÇŁ, ÔÇťmÔÇŁ yerine ÔÇťnÔÇŁ, ÔÇťbÔÇŁ yerine ÔÇťpÔÇŁ gibi… G├Ârsel motor problemleri olan ├žocuk top yakalama ya da f─▒rlatmada, bulmaca ├ž├Âzmede, ip atlamada, ├žeki├ž ve ├živi kullanma da sorun ya┼čar.

ÔÇťFig├╝r yerle┼čtirmeÔÇŁ problemi olabilir: okurken kelime ve sat─▒rlar─▒ atlayabilir.

Derinli─či yanl─▒┼č de─čerlendirebilir; bu y├╝zden e┼čyalara ├žarpabilir, sandalyeden

d├╝┼čebilir.

─░┼čitsel alg─▒lama g├╝├žl├╝─č├╝: hafif ses farkl─▒l─▒klar─▒n─▒ ay─▒rt etmede g├╝├žl├╝k ya┼čayabilir. ├ľrne─čin; ba┼čka ├žocuklar─▒n oyun oynad─▒─č─▒ odada tv izliyorsa, sizin ona: ÔÇť Buraya gel ve sofray─▒ kurÔÇŁ dedi─činizi duymayabilir. Bunun nedeni sizin sesinizi (fig├╝r) di─čer seslerden (fon) ay─▒rt edememesidir. B├Âylece sizi dinlemiyormu┼č gibi g├Âr├╝n├╝r.

B├╝t├╝nleme g├╝├žl├╝kleri, soyutlama ve organize etme g├╝├žl├╝kleri ya┼čayabilirler. S─▒ralama g├╝├žl├╝kleri ya┼čayabilirler; anlat─▒lan bir hikayeyi tekrar anlatmas─▒ istendi─činde olaylar─▒n s─▒ras─▒n─▒ kar─▒┼čt─▒rabilir; ÔÇť23ÔÇŁ ├╝ ÔÇť32ÔÇŁ diye yazabilir. ├ľrne─čin; 12 ay─▒ ezberler sayar ama ÔÇťEyl├╝lden sonra hangi ay gelir?ÔÇŁ sorusuna cevap veremeyebilir.

Haf─▒za g├╝├žl├╝kleri ya┼čayabilir; bilgiyi k─▒sa s├╝reli bellekten uzun s├╝reli belle─če ge├žirmede sorun ya┼čayabilirler. Uzun s├╝reli haf─▒zada sorun yoktur. 3 y─▒l ├Ânceki olay─▒ detayl─▒ ┼čekilde aktar─▒r. Ancak ├Â─čretmenin istedi─či ├Âdevi ertesi g├╝n tamam─▒yla unutabilir. Normal ├žocuk 3-5 kerede ├Â─črenirken o 10 kerede ├Â─črenir.

T├╝m bu g├╝├žl├╝klerden ├Ât├╝r├╝ yazma ve okumada fakl─▒l─▒klar g├Âsterirler. ├ľnlerine konan bir metni farkl─▒, eksik, fazla ya da yanl─▒┼č okuyabilirler.

 

3. Da─č─▒n─▒k ve d├╝zensizdirler. 17. S─▒n─▒rlar─▒ ├žizemeler.

4. Kulland─▒klar─▒ e┼čyan─▒n yerini s─▒k s─▒k unuturlar. 18. ├ľncelikleri ayarlayamazlar.

5. Acelecidirler. 19. S├╝reklili─či sa─člayamazlar.

6. Heyecanl─▒d─▒rlar. 20. M├╝kemmeliyet├židirler.

7. Sab─▒rs─▒zd─▒rlar. 21. K─▒skan├žt─▒rlar, karde┼člerini k─▒s-

8. Çabuk olumsuz tavır takınırlar. kanırlar.

9. ├çabuk sinirlenirler. 22. Kontrol g├╝├žl├╝─č├╝ ya┼čarlar.

10. ─░nat├ž─▒d─▒rlar. 23. ─░leti┼čim bozuklu─ču ya┼čarlar.

11. Tak─▒l─▒p kal─▒rlar. 24. ├çabuk karar de─či┼čtirirler.

12. Israrcıdırlar 25. Çok duyarlı, hassas ve roman-

13. ─░ddiac─▒d─▒rlar. dirler.

14. Abart─▒l─▒d─▒rlar. 26. Utanga├žt─▒rlar.

15. Merakl─▒d─▒rlar.

16. Zaman─▒ iyi kullanamazlar.

 

 

 

Hiperaktif Çocuklarda Yapılması Gerekenler

 

Hiperaktif ├žocukla ba┼čar─▒l─▒ bir ileti┼čim kurabilmek i├žin:

 

Cezadan ├Ânce ├Âd├╝l y├Ântemi kullan─▒lmal─▒, o davran─▒┼č─▒ tesad├╝fen bile yapm─▒┼č olsa.

A├ž─▒k, net ve k─▒sa konu┼čulmal─▒. Tatl─▒-sert olunmal─▒. Kurallar kesin, kararl─▒ ve de─či┼čmez

olmal─▒.

├ľzellikle duygu d├╝zeni konusunda istikrarl─▒ olunmal─▒. Ak┼čamlar─▒ ka├žta yataca─č─▒ kesin bir dille ifade edilmeli. E─čer esneme olacaksa nedeni ve ne kadar olaca─č─▒ belirtilmeli. Kurallar yaz─▒l─▒ olarak olu┼čturulmal─▒ ve odas─▒na as─▒lmal─▒. G├╝nl├╝k program haline getirilmeli. Bazen s├Âzle┼čme haline getirilerek kar┼č─▒l─▒kl─▒ imzalanabilir.

Çocuk düzene uymazsa;

– Hareketlili─či artar.

– Sinir ve H─▒r├ž─▒nl─▒k artar.

– Sakarl─▒k ve kazalara a├ž─▒kl─▒k artar.

– ─░┼čtahs─▒zl─▒k olu┼čur.

– Geli┼čimi olumsuz etkilenebilir, boy uzamas─▒ azalabilir.

 

K─▒saca;

– A├ž─▒klay─▒c─▒ k─▒sa ve ├Âz olun

– 2 se├ženek sunun.

– Do─čru yapt─▒─č─▒ her ┼čeyi ├Âd├╝llendirin.

– Zaman y├Ânetimini ├Â─čretin.

– K─▒yaslama yapmay─▒n.

– Yasaklar koymay─▒n. ( ├Ârn.; ÔÇť Sen zay─▒f ald─▒n sinemaya gitmiyorsun.ÔÇŁ )

 

Hiperaktivite ve Dikkat Da─č─▒n─▒kl─▒─č─▒ Olan ├çocuklarda Okul Ba┼čar─▒s─▒ ─░├ži

Yap─▒lmas─▒ Gerekenler:

 

D─▒┼č ortam─▒n d├╝zenlenmesi:

– Hep ayn─▒ odada ├žal─▒┼č─▒lmal─▒, o masada sadece ders ├žal─▒┼č─▒lmal─▒.

– Televizyon ve m├╝zik kapat─▒lmal─▒.

– Oda sade olmal─▒; ├žocu─čun bak─▒┼č a├ž─▒s─▒na giren resim, obje, s├╝s e┼čyas─▒ vb.

kald─▒r─▒lmal─▒.

– Y├╝z├╝ duvara d├Ân├╝k olmal─▒, oda ayd─▒nlat─▒lm─▒┼č olmal─▒.

– K├╝t├╝phane varsa ├╝st├╝ne beyaz ├žar┼čaf ├Ârt├╝lmeli.

– Dersler b├Âl├╝n├╝p planlamal─▒. 10 dk. mat., 10 dk. t├╝rk├že, 10 dk. hayat bilgisi.

Zorlan─▒yorsa araya basit, dinlendirici dersler ( m├╝zik, resim vb.) serpi┼čtirilebilir.

 

Ders ├žal─▒┼č─▒rken;

– Sabit zaman-sabit yer y├Ântemi: Hep ayn─▒ yerde hep ayn─▒ saatte ├žal─▒┼čt─▒r─▒lmal─▒.

– Hemen ┼čimdi y├Ântemi (s─▒ca─č─▒ s─▒ca─č─▒na): ├çocuk okuldan derse ─▒s─▒nm─▒┼č olarak gelir.

Hemen derse ba┼člarsan─▒z daha h─▒zl─▒ ve kolay adapte olur. Bu y├╝zden ders ├žal─▒┼čma ve ├Âdev yapma okuldan gelir gelmez hemen halledilmelidir.

– Dikkat yo─čunlu─ču saptama y├Ântemi: Dikkat sabah saatlerinde yo─čundur. Bu

yo─čunluk ├Â─člene do─čru azal─▒r. Ak┼čam azalma doruk noktas─▒ndad─▒r. Saat 21:30ÔÇÖdan itibaren dikkat biter.

– K─▒sa ├žal─▒┼čma-k─▒sa ara y├Ântemi: K─▒sa ├žal─▒┼čma: 15-20 dk. Ara s├╝resi: 2-3 dk.

televizyon seyretme, bilgisayar oynama aralarda olmamal─▒d─▒r.

– K├╝├ž├╝k par├žalara ay─▒rarak ├žal─▒┼čma y├Ântemi: ├Ârne─čin; 2 sayfal─▒k bir oku-anlat ya da yaz─▒ ├žal─▒┼čmas─▒ varsa; bir par├ža 4-5 paragrafa ayr─▒larak ├žal─▒┼čt─▒r─▒l─▒r.

 

Dikkat eksikli─či ve hiperaktivite bozuklu─ču her 20 ├žocuktan 1ÔÇÖinde g├Âr├╝l├╝r. 3 kolu

vard─▒r:

1. Dikkatsizlik

2. Hiperaktivite

3. D├╝rt├╝sellik : Ba┼čkalar─▒n─▒n s├Âz├╝n├╝ keser, araya girer, s─▒ras─▒n─▒ bekleme zorlu─ču

vard─▒r.

 

Tedavide davran─▒┼čsal yakla┼č─▒m─▒n yan─▒ s─▒ra ila├ž tedavisi (metilfenidat t─▒bbi tedavisi) uygulan─▒r. Bu kriterlerle 7 ya┼č─▒ndan ├Ânce ortaya ├ž─▒km─▒┼č olmas─▒ ve 6 aydan fazla s├╝rmesi ┼čartt─▒r. DEHB i├žin metilfenidat─▒n etkisi 30-45 dk ile ba┼člar, 1,5-2,5 saatte maksimuma ula┼č─▒r. 4 saatte biter.

DEHB genetiktir. Bu bozuklu─ču olan ├žocuklar─▒n %10 ile %35ÔÇÖinin birinci derecede akrabas─▒nda ayn─▒ bozukluk vard─▒r.

Ergenlikte devam edebilir. D├╝rt├╝sellikten dolay─▒ erken ya┼čta madde kullan─▒m─▒, alkol/sigara ba─č─▒ml─▒l─▒─č─▒, istenmeyen gebelikler, araba kazalar─▒ g├Âr├╝lebilir. Eri┼čkinlikte ani kararla evlenmeler/bo┼čanmalar, kaybedilen i┼čler, kazalar, bor├žlar, ├žocuklara fiziksel ┼čiddet g├Âr├╝lebilir.

Ya┼čam boyu ÔÇťsebats─▒zl─▒kÔÇŁ problemi, sosyal izolasyon, ├Âfke ve agresyon, yaln─▒zl─▒k, d─▒┼članma ve alay edilme g├Âr├╝l├╝r.

 

TESTLER

 

├çocuklara Y├Ânelik Testler

 

1. ├çocu─čum hiperaktif mi?

Bu test 2-6 ya┼č aras─▒ ├žocuklar i├žin ge├žerlidir. Burada yaz─▒lan ├Âzellikler genel ├Âzelliklerdir. Bu konuda karar─▒ bir psikolog vermelidir.

– Her ┼čeyi ellemek, tutmak, eline almak ister.

– Dur, yapma, gitme gibi emirlere uymak istemez.

– Yemek yerken ├╝st├╝ne d├Âker.

– Oturdu─ču yerde k─▒p─▒rdar.

– Elini a─čz─▒na sokar veya t─▒rnak yer.

– Elini veya aya─č─▒n─▒ sallar veya hareket ettirir.

– Uykuya g├Ât├╝rmek istedi─činizde itiraz eder. Uyumak istemez

– Yuvaya gitmek istemez.

– Yuvaya ilk birka├ž g├╝n gider sonra vazge├žer.

– S├╝rekli aya─ča kalkar veya y├╝r├╝mek ister.

– Evdeyken d─▒┼čar─▒ ├ž─▒kar─▒lmak gezmeye g├Ât├╝r├╝lmek ister.

– ─░nsanlar─▒n onunla ilgilenmelerinden ├žok ho┼čla─▒r.

– ─░natla┼č─▒r. Yapma denileni yapmak ister.

– ─░stedikleri olmazsa tutturur.

– S─▒k d├╝┼čer.

– S─▒k s─▒k ev kazalar─▒nda yaralan─▒r.

– G├Ârd├╝─č├╝ her ┼čeyin i├žine bakmak ister.

– Oyuncaklar─▒n nas─▒l ├žal─▒┼čt─▒─č─▒n─▒ merak eder. ─░├žine bakmak ister. Onlar─▒ k─▒rar veya

├žal─▒┼čamaz hale getirir.

 

– ├çok h─▒zl─▒ veya y├╝ksek sesle konu┼čur. Uyar─▒ld─▒─č─▒nda bazen hemen d├╝zelir. Ama

k─▒sa zaman i├žinde unutur ve yine ayn─▒ ┼čekilde davran─▒┼ča devam eder.

Yukar─▒da sayd─▒─č─▒m─▒z ┼č─▒klardan 10 tanesi ├žocu─čunuzda g├Âr├╝len davran─▒┼člardansa bu konuda bir uzmandan bilgi almal─▒s─▒n─▒z.

 

2. ├çocu─čunuz yuvada zorlanacak m─▒?

├çocu─čunuzu yuvaya g├Ât├╝rmeden bu testi yap─▒n. Bu testte yer alan 15 sorudan 7ÔÇÖsine

evet cevab─▒ veriyorsan─▒z ├žocu─čunuz i├žin ideal yuva se├žimi i├žin bir psikologla g├Âr├╝┼čmenizin iyi olaca─č─▒n─▒ d├╝┼č├╝n├╝yoruz.

– ├çocu─čunuz hareketliyse

– ├çocu─čunuz soru soruyorsa

– ├çocu─čunuz her ┼čeyi ellemek, eline almak, a├žmak, bakmak istiyorsa

– ├çocu─čunuzda inat├ž─▒l─▒k varsa

– ├çocu─čunuzun hayal g├╝c├╝ ├žok geni┼č ve zenginse

– E┼čyalar─▒, giysileri ve oyuncaklar─▒ payla┼čmak istemiyorsa

– Oyunda kaybetmeyi kabullenmek istemiyorsa

– Evde duygusal sorunlar ya┼č─▒yorsa

– Evlili─činizde ayr─▒lma karar─▒ ald─▒ysan─▒z

– Eve yeni bir karde┼č gelecekse

– Ev ta┼č─▒mak veya i┼č de─či┼čikli─či gibi hayat─▒n─▒zda ├Ânemli bir de─či┼čiklik olacaksa

– ├çocu─čunuza daha ├Ânce anneanne ve b├╝y├╝kanne bak─▒yorsa

– Yemek sorunlar─▒ ya┼č─▒yorsan─▒z

– Yeniden evlilik zaman─▒ ile yuvaya ba┼člama e┼č zamana denk geldi ise

– Siz ├žocu─čunuzdan daha ├Ânce hi├ž ayr─▒lmam─▒┼čsan─▒z veya siz bu ayr─▒l─▒─ča haz─▒r

de─čilseniz

 

3. ├çocu─čunuzda dikkat da─č─▒n─▒kl─▒─č─▒ var m─▒?

Bu test 7-12 ya┼člar─▒ aras─▒ndaki ├žocuklar i├žin ge├žerlidir. Bu testi anneler yaparak

├žocuklar─▒nda dikkat da─č─▒n─▒kl─▒─č─▒ olup olmad─▒─č─▒ konusunda bir uzman psikolo─ča dan─▒┼čmal─▒y─▒m fikrine varabilirler. Kesin karar─▒ psikolog verecektir. Burada ama├ž ailelere yol g├Âsterici olmakt─▒r.

A┼ča─č─▒daki 30 durumdan 15ÔÇÖi ├žocu─čunuz i├žin ge├žerli ise bir psikologla konu┼čabilirsiniz.

– ├çocu─čunuz s├╝rahiden barda─ča su d├Âkerken mutlaka yere su d├Âker veya suyu

ta┼č─▒r─▒r.

– Her ┼čeyi sorar.

– Sordu─ču sorular─▒ tekrar tekrar sorar.

– ─░simleri akl─▒nda tutamaz. Arkada┼člar─▒n─▒n, ├Â─čretmenlerinin ad─▒n─▒ unutur.

– Telefon, adres gibi ┼čeyleri ├žabuk unutur.

– Akrabalar─▒n─▒n isimlerini akl─▒nda tutamaz.

– Ezberde zorlan─▒r.

– ├çarp─▒m tablosunu ezberleyemez. Ya da ezberler ama k─▒sa s├╝re sonra unutur.

– Saati zor ├Â─črenir.

– Sa─č sol elini zor ├Â─črenir.

– Dersleri ezberlerken ├žok zorlan─▒r.

– Derslerde maddeleri ezberlemekte zorlan─▒r veya ├žabuk unutur.

– Birden fazla ┼čey almas─▒ istenirse ya kar─▒┼čt─▒r─▒r ya da unutur. ├ľrne─čin; peynir,

yumurta, zeytin denirse bunlar─▒ akl─▒nda tutamaz. Yaz─▒p eline vermek gerekmektedir.

– S─▒n─▒fta g├╝r├╝lt├╝ varsa ├Â─črenemez. Yaz─▒l─▒ imtihanda ortamda ses varsa konuyu

bildi─či halde performans─▒ d├╝┼čer.

– Tahtaya kalkmakta ├žok heyecanlan─▒r. Hatta bildi─čini bile unutur.

– Toplama yaparken ilave 1ÔÇÖleri unutur.

– ├ç─▒kartma yaparken yar─▒s─▒ toplama yar─▒s─▒ ├ž─▒kartma bi├žiminde yapar.

– ├çarpmalarda hep elde 1ÔÇÖleri hesaba katmay─▒ unutur.

 

4. ├çocu─čunuz okulda zorlanacak m─▒?

Bu bir ankettir. Anne babalara yard─▒mc─▒ olmak i├žin bir ├žal─▒┼čmad─▒r. Bu ankette yer alan

16 sorunun 7ÔÇÖsi ├žocu─čunuz i├žin ge├žerli ise bir psikologdan yard─▒m almal─▒s─▒n─▒z.

– ├çocu─čunuz yerinde durmakta zorlan─▒yor.

– Bir yerde uzun s├╝re kalam─▒yor. Hep gezmek, dola┼čmak istiyor.

– Y├╝ksek sesle konu┼čuyor.

– ├çok h─▒zl─▒ konu┼čuyor.

– Hep en ├Ânce kendisine bak─▒ls─▒n istiyor.

– En cici ├žocuk kendisi olsun istiyor.

– En m├╝kemmel olmak istiyor. En iyi olmak istiyor.

– Oyunda hi├ž kaybetmek istemiyor. Kaybetmeye katlanam─▒yor.

– Yazd─▒─č─▒ yaz─▒n─▒n ├žok g├╝zel olmas─▒n─▒ istiyor. ├çirkin yazmaya katlanam─▒yor.

– Kendi yazd─▒─č─▒ yaz─▒y─▒ kendisi okuyam─▒yor.

– Arkada┼člar─▒n─▒n ona niye k├╝st├╝klerini anlayam─▒yor.

– Bazen bir ┼čeye tak─▒l─▒yor. O olmazsa olmaz diye tutturuyor.

– E┼čyalar─▒n─▒ kaybediyor veya unutuyor.

– Kendini kontrol etmekte zorlan─▒yor.

– Notalar─▒ ├Â─črenmekte veya ├žarp─▒m tablosunu ├Â─črenmekte zorlan─▒yor.

 

Gen├žlere Y├Ânelik Testler

 

1.Gen├žte dikkat da─č─▒n─▒kl─▒─č─▒ varsa

A┼ča─č─▒daki 14 sorudan 7 tanesine evet diyorsan─▒z bir psikologla g├Âr├╝┼čmenizi ├Âneririz. M├╝mk├╝nse ├Ânce siz dan─▒┼č─▒n sonra gerekiyorsa birlikte de gidebilirsiniz.

1. Ders ├žal─▒┼čmas─▒na ra─čmen zay─▒f not al─▒yorsa

2. Yaz─▒l─▒ s─▒navlarda zorlan─▒yorsa

3. S├Âzl├╝ s─▒navlarda ├žok zorlan─▒yorsa

4. Dersi g├╝n├╝ g├╝n├╝ne tekrar etmiyor veya ├žal─▒┼čm─▒yorsa

5. Arkada┼člar─▒yla sorunlar ya┼č─▒yorsa

6. Ezber isteyen derslerde ├žok zorlan─▒yorsa

7. Matematikte zorlan─▒yorsa

8. Fen derslerinde zorlan─▒yorsa

9. Edebiyat, sosyal, tarih, co─črafya gibi derslerde zorlan─▒yorsa

10. ├çok ├žal─▒┼čmas─▒na ra─čmen ├žal─▒┼čt─▒─č─▒n─▒n kar┼č─▒l─▒─č─▒n─▒ alam─▒yorsa

11. ├ľ─čretmeni hep ben senden daha iyi not bekliyordum diyorsa

12. ├ľ─čretmeni bu ├žocu─čun zekas─▒ var. ├çok zeki bu not ona hi├ž yak─▒┼čm─▒yor diyorsa

13. Derslerini ├žal─▒┼č─▒rken radyo tvÔÇÖyi de birlikte devreye sokmak istiyorsa

14. ├ľdevleri ve yaz─▒l─▒ olaca─č─▒ g├╝nleri unutuyor veya s─▒k s─▒k kar─▒┼čt─▒r─▒yorsa

 

2. Gen├žlerde hiperaktivite var m─▒?

A┼ča─č─▒daki 15 sorudan 7 tanesine evet diyorsan─▒z, ├Âncelikle bir psikolo─ča dan─▒┼čmak

do─čru olacakt─▒r.

15. Elini kolunu, aya─č─▒n─▒ sall─▒yorsa

16. Yeme─čini elde at─▒┼čt─▒rmay─▒ tercih ediyorsa

17. M├╝zi─či veya tvÔÇÖnin sesini y├╝ksek a├ž─▒yorsa

18. Kendi odas─▒nda ├žal─▒┼čmay─▒p salonda ├žal─▒┼č─▒yorsa

19. Ders ├žal─▒┼čmaya bir t├╝rl├╝ ba┼člayam─▒yorsa

20. ├ľnemli bir imtihan─▒ oldu─ču zaman gereksi ┼čeylerle vakit ge├žirebiliyorsa

21. Size veya karde┼člerine k─▒zd─▒─č─▒nda ├žok a─č─▒r, sert, s├Âylenmemesi gereken s├Âzler s├Âyl├╝yorsa

22. Bana su getir diye kendi d─▒┼č─▒ndaki ki┼čilere emirler ya─čd─▒r─▒yorsa

23. Kendi odas─▒ da─č─▒n─▒k, dolaplar─▒ genelde kar─▒┼č─▒k halde ise

24. E┼čyalar─▒n─▒ bulmakta zorlan─▒yorsa

25. Karde┼čleriyle veya karde┼čiyle s├╝rekli olarak tart─▒┼č─▒yorsa

26. Ba┼čkalar─▒na kendinden fazla vakit ay─▒r─▒yorsa

27. Vaktini hep d─▒┼čar─▒da ge├žiriyorsa

28. Onu s├╝rekli arkada┼člar─▒ ar─▒yorsa

29. Cep telefonu ve ev telefonunu ├žok fazla kullan─▒yorsa

30. ├ľdevlerini ya yapmay─▒ unutuyor ya da yapt─▒─č─▒ halde g├Ât├╝rmeyi unutuyorsa

 

 

DEHS TANISI KONMU┼× L─░SE ├ľ─×RENC─░LER─░NDEN ├ľ─×RETMENLER─░NE..

 

1. Dikkat ├žekmeye, ukalal─▒k etmeye ya da k├╝stah olmaya ├žal─▒┼čm─▒yorum, ger├žekten bir

s├╝r├╝ ┼čeyi unutuyorum, her ┼čeyi her zaman hat─▒rlayam─▒yorum. Rivayete g├Âre, e─čer ├Ânemli bir ┼čeyse hat─▒rlarm─▒┼č─▒m, ama ad─▒ ├╝st├╝nde rivayetÔÇŽ

2. Ben aptal de─čilim!.

3. ├ço─ču zaman ger├žekten ├Âdevimi yap─▒yorum ama benim i├žin ka─č─▒t kaybetmek, evde

unutmak ya da ├Âdevi gerekli oldu─ču zamanda aray─▒p bulamamak ├žok ola─čan ┼čeyler. ├ľdevlerimi bir deftere yapmak sanki kaybetmemi ├Ânlermi┼č gibi geliyor, ├ž├╝nk├╝; tek tek ka─č─▒t toparlamak daha g├╝├ž. ( Bir keresinde annem ├Âdevimi ben okula gittikten sonra ekmek kutusunda bulmu┼č)

4. E─čer ayn─▒ soruyu bir daha sorarsam ya da gere─činden fazla soru sorarsam bunun

nedeni k├╝stahl─▒k de─čil. Anlamaya, toparlamaya ve neler s├Âyledi─činizi hat─▒rlamaya ├žal─▒┼č─▒yorum. L├╝tfen sab─▒r g├Âsterin ve yard─▒mc─▒ olun.

5. Ba┼čarmak istiyorum. Okul ba┼čar─▒s─▒ i├žin ├Âyle ├žok u─čra┼č─▒yorum kiÔÇŽ Tek istedi─čim

s─▒n─▒f─▒m─▒ ge├žmek

6. DEHS bir ├Âz├╝r de─čil.DEHS ger├žekten var ve d├╝┼č├╝nce yetene─čimi etkiliyor. Ben de

ÔÇťnormalÔÇŁ olmak ve ├Â─črendiklerimi hat─▒rlamak istiyorum.

7. Ba┼čar─▒l─▒ olabilmek i├žin yard─▒m─▒n─▒za ihtiyac─▒m var. Ba┼čkas─▒ndan yard─▒m istemek

benim i├žin kolay de─čil, o zaman kendimi aptal gibi hissetti─čim zamanlar oluyor. L├╝tfen bana kar┼č─▒ sab─▒rl─▒ davran─▒n ve yard─▒m teklif edin.

8. Uygunsuz davran─▒┼člar─▒m olursa l├╝tfen bunlar─▒ benimle ba┼č ba┼ča ├Âzel olarak

konu┼čun. L├╝tfen beni utand─▒rmay─▒n, a┼ča─č─▒lamay─▒n ya da hatalar─▒m─▒ s─▒n─▒fa s├Âylemeyin.

9. Detayl─▒ bir planla, benden ne bekledi─činizi bilerek daha ba┼čar─▒l─▒ olabilirim. E─čer

elinizde olmayan nedenlerden dolay─▒ planda de─či┼čiklik yaparsan─▒z l├╝tfen uyum sa─člayabilmem i├žin bana ┼čans tan─▒y─▒n. Benim de─či┼čikliklere uyum sa─člamam di─čer ├žocuklardan daha fazla uzun s├╝rer. D├╝zen ve rehberlik bana bu konuda ├žok yard─▒mc─▒ olacakt─▒r.

10. ÔÇť├ľzel davran─▒lmas─▒ndanÔÇŁ ho┼članm─▒yorum. L├╝tfen bana b├Âyle davranmay─▒n ve

DEHS s├Âz konusu edilmeden ba┼čar─▒l─▒ olabilmem i├žin bana yard─▒mc─▒ olun.

11. L├╝tfen DEHS konusunda kaynaklara ba┼čvurun. B├Âylece bizlerin nas─▒l

├Â─črenebilece─čini ve bizi y├Ânlendirmek i├žin neler yapabilece─činizi g├Ârebilirsiniz.

12. Benim duygular─▒, ihtiya├žlar─▒ ve ama├žlar─▒ olan bir brey oldu─čumu unutmay─▒n─▒z.

Sizinkiler sizin i├žin ne kadar ├Ânemliyse benimkiler de benim i├žin o kadar ├ÂnemliÔÇŽ.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

%d blogcu bunu be─čendi: