YaÅŸamımızın ilk yıllarından itibaren çevremizdeki sesleri iÅŸiterek, nesneleri görüp dokunarak,yiyecekleri koklayıp tadına bakarak birçok bilgi ediniriz. Bu bilgileri almak için gerekli duyularımız görme, iÅŸitme, koklama, tat alma, dokunma, pozisyon hissi (kas-iskelet sisteminden gelen proprioseption) ve denge (vestibular)dir. Her bir duyu, aldığı bilgiyi merkezi sinir sistemine iletir. Burada tüm mesajlar deÄŸerlendirilir ve aralarında iliÅŸki kurulur. Beynin mesajlar arasında baÄŸlantı kurma iÅŸlevine ‘Duyu Bütünlemesi ’ denir. Sonucunda ‘öÄŸrenme’ gerçekleÅŸir.
ÖÄŸrenme ve öÄŸrenilen bilginin davranışa dönüÅŸtürülmesi için bütün duyular birbiriyle yardımlaÅŸmalıdır. ÖrneÄŸin; anne çocuÄŸuna hırka giymeyi öÄŸretirken hırkayı gösterir, ona dokunmasını saÄŸlar, gerekli motor beceriyi saÄŸlamasında yardımcı olur ve aynı anda sözel komutlarla çocuÄŸu yönlendirir. Bu davranışı gerçekleÅŸtirirken görme, dokunma, pozisyon hissi ve iÅŸitme duyularının beyne gönderdiÄŸi mesajlar arasında baÄŸlantı kurulur ( duyu bütünlemesi yapılır). Çocuk davranış için gerekli bilgileri almış ve anlamlandırmış yani öÄŸrenmiÅŸtir. Hırka giyeceÄŸi zaman gerekli motor planlamayı (hareketleri uygun sırayla gerçekleÅŸtirme) yapabilir. Duyulardan bir veya birkaçının algılanmasında problem olduÄŸunda ya da beynin duyular arasında baÄŸlantı kuramaması durumunda ‘Duyu Bütünleme BozukluÄŸu’ oluÅŸur.    Duyu bütünleme bozukluÄŸu olan çocuklar, duyu uyaranlarına karşı diÄŸer çocuklardan farklı tepkiler verebilirler.

Verilen tepkilere göre duyu bütünleme bozukluÄŸunun belirtileri' ni 2’ye ayırabiliriz;

Duyu uyaranlarından kaçınma 
Duyu uyaranı arama

Duyu uyaranlarından kaçınan çocuklarda dokunulmaya tepki olarak; saç taramada ve/veya kestirmede zorluklar, bazı giysi ve nevresim kumaÅŸlarından aşırı rahatsızlık sonucu giyinme ve uyku problemleri yaÅŸanabilir. Banyo yapmaya ve diÅŸ fırçalamaya aşırı tepki gösterebilirler.
Bu çocuklar yüksek seslerden rahatsız olup kulaklarını kapatabilirler. Gürültülü, kalabalık ortamlara girmek istemeyebilirler.
Parlak ışıklara tepkili davranıp, karanlıkta oturmayı tercih edebilirler.
Farklı kokulara ve tatlara aşırı reaksiyon gösterebilir, yemek seçebilirler.
Merdiven inip çıkarken, kaydırak, salıncak vb. oyuncaklara binerken aşırı huzursuz olabilirler.
AÄŸrı duyusuna karşı hassas olabileceklerinden incinmeyi çok abartabilirler.
Sıcak- soÄŸuk algılamasında farklılık nedeniyle sürekli üstündeki giysileri çıkarma isteÄŸi görülebilir.

Duyu uyaranı arayan çocukla ise yukarıdakilerin tam tersi reaksiyonlar geliÅŸir. Yüksek seslere ilgi duydukları için müziÄŸin sesini sonuna kadar açmak isteyebilir, tekrarlı ışıklara odaklanabilir, yenmeyen ÅŸeyleri çiÄŸneyebilir, aşırı giyinebilir, aÄŸrıya/acıya duyarsız kalabilirler.

Duyu bütünleme bozukluÄŸu olan bir çocukta her iki grubun tepkileri de görülebilir. ÖrneÄŸin çocuk dokunulmaya tepkiliyken, yüksek sese ilgi gösterebilir. Duyu bütünleme bozukluÄŸunda aÅŸağıda ki belirtiler de gözlenebilir.
1. Ä°nce motor becerilerde ve motor planlamada yetersizlikler,
2. Okuma, yazma gibi akademik becerilerde yetersizlikler,
3. KonuÅŸma ve lisan problemleri,
4. Aşırı hareketlilik ya da hareketsizlik, sürekli yorgun olma hali.
Otizm tablosunda da karşılaşılan duyu bütünleme bozukluÄŸunda, ilk kez Dr. Jean Ayres tarafından geliÅŸtirilenuygulanmaktadır. Okulumuzda da  yapılan bu terapide amaç çocuÄŸun, vücuduna ve çevresine olan farkındalığını arttırmak, doÄŸru duyu girdileri vermek ve bunları bütünleÅŸtirmesine yardımcı olmaktır. Böylece çocuÄŸun öÄŸrenmeye daha açık olması, hareket ve tepkilerini daha kolay kontrol edebilmesi hedeflenmektedir. Duyu bütünleme terapisi bu konuda eÄŸitim almış fizyoterapistler ve iÅŸ-uÄŸraşı terapistleri tarafından yapılır. Çocuk öncelikle terapist tarafından deÄŸerlendirilir ve gereksinimleri belirlenir. Haftada 1-2 seans olacak ÅŸekilde terapiye baÅŸlanır. Terapi, gerekli duyu uyarılarını saÄŸlayacak materyallerin bulunduÄŸu özel döÅŸenmiÅŸ odalarda, özel tekniklerle ve çocuÄŸun keyif alacağı aktiviteler yardımıyla yapılmaktadır.

 Bu aktivitelere:
1. Pamukla dokunma, masaj, fırçalama teknikleri…ile dokunma duyusunu uyarma,
2. Sallanma, yuvarlanma, zıplama egzersizleri, tünel içinden geçme…ile denge ve pozisyon hissi (proprioseption) duyularını uyarma,
3. Nane, papatya, vanilya…. kokuları ile koku duyusunu uyarma,
4. Karanlık oda, renkli ışıklar…. ile görme duyusunu uyarma,
5. Klasik müzik, doÄŸal sesler…. ile iÅŸitme duyusunu uyarma,
6. Reçel, limon… gibi yiyeceklerle tat alma duyusunu uyarma örnekleri verilebil
Duyu bütünleme bozukluÄŸu olan çocukların aileleri, terapistle yardımlaÅŸarak çalışmaları evde de desteklemeli, çocuklarına karşı anlayışlı ve sabırlı olmalıdırlar.

Sevgili anne-babalar, evde bir uygulama yapmaya ne dersiniz?
    
Radyoyu açıp kanalı bozuk, cızırtılı olacak ÅŸekilde ayarlayın. Birisinden odanın ışıklarını sürekli yakıp söndürmesini isteyin. Bir ayağı kırık bir sandalyede, ayağı dengesiz sürekli sallanan bir masada oturmaya çalışın. Üzerinize dar gelen, rahatsız bir bluz geçirin, pantolonunuzu ters giyin ve ayağınıza küçük gelen bir ayakkabıyla dolaşın. Asla yemeyeceÄŸiniz, en nefret ettiÄŸiniz yemeÄŸi yemeye çalışın.
     
Çocuklarınızın çevreyi bizim gibi algılamadıklarını ve bununla ilgili zorluklarla mücadele etmeye çalıştıklarını unutmayınız.

DUYU BÜTÜNLEMESÄ°:Duyu organlarımızla gelen bilgilerle, çevremizi ve kendimizi algılarız.  Dokunma, tat alma, koku, görme, iÅŸitme, proprioseptif (kas eklemler ve baÄŸ dokusu ile algılanan pozisyon duyusu)  ve vestibüler (iç kulaktaki  duyu organı ile algılanan , hareket, denge ve yerçekimi ile ilgili mesajları alan) duyular aracılığıyla alınan uyaranlar ile merkezi sinir sistemine pek çok bilgi iletilir.Merkezi sinir sistemimiz, beyin ve beynimizin vücudumuz ile iliÅŸkisini saÄŸlayan omurilikten oluÅŸur.  Görevi; iletilen  bilgileri organize etmek, gelen bilgiler arasında baÄŸlantı kurmak ve parçalardan bir bütün oluÅŸturmaktır. Bir tek duyudan  alınan mesajlar öÄŸrenmemiz için yeterli deÄŸildir. ÇeÅŸitli duyuların saÄŸladığı bilgiler arasında iliÅŸki olmalıdır. ÖrneÄŸin; dokunma duyusu ile alınan mesajlar  görmeye, görme duyusu ile alınan mesajlar dengeye ve vücudun farkında olunmasına, bu da öÄŸrenmenin gerçekleÅŸtirilmesine yardımcı olur.  Mesajlar arasında baÄŸlantı kurulması, yani  duyu bütünlemesi sayesinde beynimiz bizim çeÅŸitli beceriler kazanmamızı ve öÄŸrenmemizi saÄŸlar.ÇocuÄŸun ayakkabısını baÄŸlamayı öÄŸrenmesi için ayakkabı bağını görmesi, ona dokunması, kendi parmak hareketlerini kontrol edebilmesi, kendine anlatılanları dinlemesi, dengesini bozmadan çömelerek belli bir pozisyonda ayakkabısını baÄŸlaması gerekmektedir. Bu da yukarıda saydığımız duyuların çoÄŸundan gelen mesajların birbiri ile baÄŸlantısının yani duyu bütünlemesinin olmasını gerektirir.
Duyu Bütünlemesi BozukluÄŸu:Duyu bütünlemesi bozukluÄŸu olan çocuklar algıladıklarını bütünleÅŸtiremezler ve parçalardan bir bütün oluÅŸturamazlar. Otistik özellikleri olan çocukların çoÄŸunda duyu bütünlemesi bozuklukları görülür.Vestibüler uyaranları bütünleme güçlüÄŸü yaÅŸayan çocukların, günlük yaÅŸamda yerçekimine güvensiz ve savunmacı davranışlar geliÅŸtirdiÄŸi görülür. ÖrneÄŸin, merdivenin son basamağından atlayamaması, kaldırım taşı üzerinde yürüyememesi, merdiven korkuluÄŸuna sıkıca tutunmadan inip çıkamaması, oturduÄŸu sandalyenin baÅŸkası tarafından hareket ettirildiÄŸinde aşırı derecede korkması gibi.Dokunsal uyaranları bütünleme güçlüÄŸü yaÅŸayan çocukların savunmacı olmasına örnek olarak; eline su damlası düÅŸmesi ile diken batmasına birbirine yakın tepkiler vermesi, öpmek ve öpülmekten hoÅŸlanmadıkları halde sıkıca sarılınmasından hoÅŸlanmaları  verilebilir.
Duyu Bütünlemesi Terapisi:Tek başına bir eÄŸitim yöntemi deÄŸildir. Duyu algılamalarında farklılık olan otistik çocukların, doÄŸru tepkileri verebilmeleri, kendilerini tanımaları, bulundukları mekân içinde kendilerini algılamaları, çevrelerinin farkında olmaları ve hareketlerini kontrol edebilmeleri saÄŸlanarak, öÄŸrenme için gerekli ortam hazırlanır. Duyu Bütünlemesi Terapisi, dört yıllık bir yüksek öÄŸrenim programını tamamladıktan sonra konusunda lisans üstü eÄŸitim, seminer ve sertifika programlarına katılmış, bu konuda deneyimli uÄŸraşı terapistlerince uygulanır. Özel tekniklerle, otistik özellikleri olan çocuÄŸun gereksinimleri doÄŸrultusunda duyuları uyarılarak beynin mesajları organize etmesine yardım edilmektedir. Bunun için geniÅŸ bir oda içinde çeÅŸitli büyüklükte terapi topları, silindir ÅŸeklinde yastıklar, tavandan asılan serbest sallanan salıncaklar, altına tekerlekler yerleÅŸtirilmiÅŸ platformlar kullanılabilir. ÇocuÄŸun yaşına uygun ve eÄŸlenceli çeÅŸitli fiziksel etkinlikleri içeren tedavide, uÄŸraşı terapisti ortamı kontrol ederken, çocuÄŸun kendi yaptıklarını kontrol etmesi beklenir. UÄŸraşı terapistlerinin uyguladığı teknikler arasında, çocuÄŸun vücut pozisyonunu deÄŸiÅŸtirme, sallama, yuvarlama, fırlatma, üstüne binme, döndürme gibi etkinliklerin yanı sıra, çocuÄŸu pamukla dokunarak uyarma, çocuÄŸu ovma ve fırçalama gibi direkt dokunsal uyaranlar verilmesi de vardır.