hd porno porno hd porno porno

┼×izofreni

1.689 okundu

┼×izofreni, ki┼činin ger├že─či anlama, duygular─▒n─▒ denetleme, yarg─▒da bulunabilme ve ileti┼čim kurma becerilerini etkileyen zihinsel bir hastal─▒kt─▒r. ┼×izofreni hastal─▒─č─▒nda d├╝┼č├╝nme, alg─▒lama ve duygulan─▒mda bozukluklar ortaya ├ž─▒kar. D├╝┼č├╝nce, duygu ve davran─▒┼člar─▒n─▒n bilindi─či, ba┼čkalar─▒ taraf─▒ndan zihninin okundu─ču, hareketlerinin kontrol edildi─či ya da ba┼čkalar─▒n─▒n zihninin okunabildi─či d├╝┼č├╝nceleri olabilir. Ba┼čkalar─▒n─▒n duymad─▒─č─▒ sesler duyma ve hayaller g├Ârme olabilir. Toplumsal kurallara ayk─▒r─▒ davran─▒┼člar, tuhaf y├╝z ifadeleri, ama├žs─▒z hareketler g├Âr├╝lebilir.

┼×izofreni daha ├žok 15-35 ya┼člar─▒ aras─▒nda ortaya ├ž─▒kar. Toplumda ortalama 100 ki┼čiden birinde g├Âr├╝l├╝r. 40 ya┼č─▒ndan sonra g├Âr├╝lmesi nadirdir.

B- ┼×izofreni Hastal─▒─č─▒n─▒n Ay─▒rt Edici ├ľzellikleri

┼×izofreni hastas─▒;

  • Giyimine, ├Âzbak─▒m─▒na ├Âzen g├Âstermeyebilir. Tuhaf, al─▒┼č─▒lm─▒┼č─▒n d─▒┼č─▒nda, mevsime uygun d├╝┼čmeyen giyim tarz─▒ olabilir.
  • Y├╝z ifadesi donukla┼čabilir, mimikler ve hareketlerde azalma, ├ževrede olup bitenlere ilgisiz g├Âr├╝nebilir. Baz─▒ hastalarda ise endi┼če, ├╝z├╝nt├╝ ya da ├Âfke ifadesi olabilir.
  • Baz─▒ hastalar─▒n konu┼čmalar─▒ da─č─▒n─▒k, anla┼č─▒lmaz olabilir. Konu┼čmada duraklamalar ve kopukluklar olabilece─či gibi a┼č─▒r─▒ ayr─▒nt─▒c─▒ ve mant─▒k d─▒┼č─▒ konu┼čmalar g├Âzlenebilir. Konu┼čurken konudan konuya atlamas─▒ ve birbiriyle ilgisiz fakat birbirini ├ža─čr─▒┼čt─▒ran s├Âzc├╝klerden olu┼čan ÔÇťlaf salatas─▒ÔÇŁ bi├žiminde konu┼čmas─▒ s├Âz konusu olabilir.
  • Bu hastalarda toplumdan, di─čer insanlardan uzak kalma, yaln─▒z ya┼čamaya e─čilim olabilece─či gibi tam tersine yak─▒nlar─▒na ba─č─▒ml─▒l─▒k ortaya ├ž─▒kabilir.
  • Anlams─▒z ve ama├žs─▒z gibi g├Âr├╝nen hareketleri olabilir. Yerinden saatlerce hatta g├╝nlerce hi├ž k─▒p─▒rdamama, uzun s├╝re garip bir duru┼ču s├╝rd├╝rme, hi├ž konu┼čmadan s├╝rekli bir noktaya bakma gibi davran─▒┼člar g├Âr├╝lebilir.
  • Banyo yapmak, sa├ž─▒n─▒ taramak, t─▒rnaklar─▒n─▒ kesmek, t─▒ra┼č olmak gibi ki┼čisel temizlik i├žin gerekli davran─▒┼člar─▒n ihmal edildi─či hatta bunlar─▒ yapmaktan ka├ž─▒n─▒ld─▒─č─▒ g├Âzlenebilir.
  • Baz─▒ hastalarda ise yersiz bi├žimde, ba┼čka insanlar─▒n kendisine ve/veya yak─▒nlar─▒na zarar verece─či, k├Ât├╝l├╝k yapaca─č─▒ ┼č├╝pheleri olabilir. B├Âyle durumlarda hasta kendisinin di─čer insanlardan farkl─▒, ├Âzel nitelik ve yetenekleri oldu─ču i├žin se├žilmi┼č oldu─čuna, bu nedenle zarar g├Ârece─čine inan─▒yor olabilir. ├ľrne─čin d├╝nyay─▒ ya da ├╝lkesini k├Ât├╝l├╝klerden kurtaracak g├╝├žlere sahip oldu─ču inanc─▒ ta┼č─▒yabilir. K├Ât├╝l├╝k g├Ârme endi┼čeleri olan hastalar─▒n huzursuz bi├žimde dola┼čt─▒klar─▒, ├ževreyi ara┼čt─▒rarak izlenip izlenmediklerini kontrol etmeye ├žal─▒┼čt─▒klar─▒, evden ├ž─▒kmad─▒klar─▒, zehirlenme endi┼česiyle yemek yemedikleri, ila├ž i├žmedikleri g├Âr├╝lebilir.
  • Baz─▒ hastalar kendileriyle ilgili yay─▒n yap─▒ld─▒─č─▒, bu yolla kendilerine mesaj verilmeye ├žal─▒┼č─▒ld─▒─č─▒ d├╝┼č├╝ncesiyle televizyondan, gazetelerden rahats─▒z olabilir ya da d├╝┼č├╝ncelerinin okundu─čuna, ├žal─▒nd─▒─č─▒na inanabilirler.
  • Kimi hastalar bedenleri ile d─▒┼č d├╝nya aras─▒ndaki s─▒n─▒r─▒n silindi─čini, bedensiz olduklar─▒n─▒ ya da v├╝cutlar─▒n─▒n baz─▒ b├Âl├╝mlerinin de─či┼čti─čini veya yok oldu─čunu d├╝┼č├╝nebilirler.
  • Kendilerine emirler veren, hakaret ya da tehdit eden, hareketleri hakk─▒nda yorumlar yapan hayali sesler duyabilirler. Kendi d├╝┼č├╝ncelerinin ba┼čkalar─▒ taraf─▒ndan duyuldu─čunu sanabilirler. Uyan─▒kken ba┼čkalar─▒n─▒n g├Ârmedi─či ├že┼čitli g├Âr├╝nt├╝ler, hayaller g├Ârebilirler. Hastalar bu hayali ses ve g├Âr├╝nt├╝lerden bazen ├žok rahats─▒z olurken bazen bu ses ve g├Âr├╝nt├╝ler ger├žekmi┼č gibi davranabilir, ├Ârne─čin emir veren hayali sesler do─črultusunda davran─▒┼člar sergileyebilirler.

Hastal─▒k belirtileri genellikle s├╝rekli de─čildir, alevlenme oldu─ču zaman belirtiler g├Âr├╝l├╝p yat─▒┼čma oldu─čunda ortadan kalkabilirler.

S├Âz├╝ edilen belirtilerin bir iki tanesinin g├Âr├╝lmesi hemen ┼čizofreni tan─▒s─▒ koymak i├žin yeterli de─čildir. ┼×izofreni konusunda okuduklar─▒m─▒z ya da televizyonda izlediklerimizin etkisiyle, kendimizin ya da yak─▒n─▒m─▒z─▒n hasta oldu─čuna karar vermek uygun de─čildir. En iyisi bu belirtilerin de─čerlendirilebilmesi i├žin bir ruh sa─čl─▒─č─▒ ve hastal─▒klar─▒ uzman─▒na ba┼čvurmakt─▒r.

C- ┼×izofreninin Nedenleri

┼×izofreninin nedeni kesin olarak bilinmemekle birlikte hastal─▒─č─▒n ortaya ├ž─▒k─▒┼č─▒nda biyolojik, kal─▒t─▒msal, ├ževresel, toplumsal ve ruhsal fakt├Ârlerin etkisi bulunmaktad─▒r. Genel olarak, ┼čizofreni hastal─▒─č─▒n─▒n biyolojik olarak yatk─▒nl─▒─č─▒ bulunan bir insanda bir d─▒┼č etkenin tetiklemesiyle ortaya ├ž─▒kt─▒─č─▒ s├Âylenebilir. ┼×izofreni hastal─▒─č─▒nda kal─▒t─▒m─▒n yani irsiyetin rol├╝ vard─▒r; annede ya da babada ┼čizofreni varsa ├žocukta olma oran─▒ % 10-12 yani onda bir ihtimaldir. ┼×izofreni hastas─▒ olan birinin ├žocu─ču da kesinlikle ┼čizofreni olacak demek yanl─▒┼čt─▒r.

├çok ├žal─▒┼čmak, ├žok dayak yemek, ÔÇťkara sevdaya d├╝┼čmekÔÇŁ ┼čizofreniye yol a├žmaz, belki sadece ortaya ├ž─▒kmas─▒n─▒ kolayla┼čt─▒rabilir.

D- ┼×izofreni Hastas─▒n─▒n Gereksinimleri

├ľncelikle hekim kontrol├╝nde, uzun s├╝re ve d├╝zenli olarak s├╝rd├╝r├╝lmesi gereken ila├ž tedavisi gerekmektedir. D├╝zenli bir bi├žimde kullan─▒ld─▒─č─▒nda ila├žlar─▒n etkileri en erken iki-├╝├ž hafta sonra g├Âr├╝lebilir. ─░la├ž tedavisi ├žo─ču zaman hastal─▒─č─▒ tamam─▒yla iyile┼čtirmemekle birlikte, ─░la├ž tedavisi her g├╝n a─č─▒zdan d├╝zenli olarak al─▒nacak ila├žlarla ya da iki-d├Ârt haftada bir kal├žadan yap─▒lan i─čnelerle s├╝rd├╝r├╝lebilmektedir. ┼×izofreni tedavisinde kullan─▒lan ila├žlar ba─č─▒ml─▒l─▒k yap─▒c─▒ ya da uyu┼čturucu maddeler de─čildir, hastalar─▒n ila├ž etkisiyle ya┼čad─▒klar─▒ durgunla┼čmay─▒ ila├žlar─▒n uyu┼čturucu oldu─ču bi├žiminde de─čerlendirmemek gerekir.

Hekim g├Âzetiminde s├╝rd├╝r├╝lecek d├╝zenli bir ila├ž tedavisinin yan─▒ s─▒ra di─čer tedavi y├Ântemleri de uygulanabilir. Di─čer tedavi y├Ântemleri, ┼čizofreni hastalar─▒n─▒n ya da yak─▒nlar─▒n─▒n bir araya gelece─či grup tedavileri, davran─▒┼č├ž─▒ ve destekleyici tedavi yakla┼č─▒mlar─▒, u─čra┼č─▒ tedavileri olabilmektedir.

Bir ┼čizofreni hastas─▒n─▒n hastal─▒─č─▒n─▒n aktif belirtilerinin olmad─▒─č─▒, sa─čl─▒kl─▒ bi├žimde ger├že─či de─čerlendirme ve yarg─▒lamas─▒n─▒n m├╝mk├╝n olabildi─či bir d├Ânemde evlenmesinde sak─▒nca bulunmamaktad─▒r. Ancak ┼čizofreni hastal─▒─č─▒n─▒n evlenme ile d├╝zelebilece─či inanc─▒ tamam─▒yla yanl─▒┼čt─▒r.

Hocalara okutmak, muska yapt─▒rmak, kur┼čun d├Âkt├╝rmek gibi davran─▒┼člar─▒n ┼čizofreni hastal─▒─č─▒n─▒n d├╝zelmesi a├ž─▒s─▒ndan hi├žbir yarar─▒ yoktur.

E- Ba┼č Etme Yollar─▒

┼×izofreni hastal─▒─č─▒n─▒n belirtileri ki┼čiden ki┼čiye de─či┼čiklik g├Âsterir. Ayn─▒ ki┼čide de zaman i├žinde alevlenmeler ve yat─▒┼čmalar g├Âr├╝lebilmektedir. Eskiden ┼čizofreni hastalar─▒ toplumdan uzak yerlerde tutulur ya da baz─▒ kurumlara kapat─▒l─▒rlarm─▒┼č. G├╝n├╝m├╝zdeki tedavi yakla┼č─▒mlar─▒ ve hasta haklar─▒ anlay─▒┼č─▒ ├žer├ževesinde ise hastal─▒─č─▒n alevlendi─či d├Ânemlerde k─▒sa s├╝reli yat─▒┼člar d─▒┼č─▒nda ├žo─čunlukla ayaktan takip ve tedavi uygulanmaktad─▒r.

┼×izofreni hastalar─▒nda genellikle hastal─▒k ba┼člamadan ├Ânceki i┼člevsellik d├╝zeyine tamam─▒yla d├Ân├╝┼č olamamaktad─▒r ama tedaviyle hastal─▒k belirtileri yat─▒┼čmakta, ki┼činin ├ževresiyle ili┼čkileri daha iyi duruma gelmekte, hastaneye yat─▒┼člar─▒ azalmaktad─▒r.

┼×izofreni hastal─▒─č─▒ ki┼činin toplumdan uzakla┼č─▒p yaln─▒z ya┼čamaya y├Ânelmesine yol a├žabilir ama baz─▒ hastalar sosyal ili┼čkilerini koruyabilir, mesleklerini s├╝rd├╝rebilirler. Baz─▒ hasta yak─▒nlar─▒ ge├žmi┼čte yapt─▒klar─▒ kimi davran─▒┼člar─▒n hatal─▒ oldu─ču ve hastal─▒─ča yol a├žt─▒─č─▒ d├╝┼č├╝ncesiyle su├žluluk duyabilirler. Baz─▒lar─▒ da hastal─▒─č─▒n ├ževrede yaratt─▒─č─▒ etkiler kar┼č─▒s─▒nda utan├ž duygusuna kap─▒labilirler. ┼×izofreni hastas─▒n─▒n ailesi hastal─▒─ča kendisinin yol a├žt─▒─č─▒na inanarak hastay─▒ kom┼čular─▒ndan, yak─▒n ├ževresinden saklamaya ├žal─▒┼č─▒rsa hasta bunu fark ederek ailesine ├Âfke duyabilir ve giderek daha fazla i├že kapanabilir.

┼×izofreninin bir su├ž ya da ceza de─čil biyolojik k├Âkenleri olan bir hastal─▒k oldu─čunun kabul edilmesi hastan─▒n baz─▒ becerilerinde ortaya ├ž─▒kan kay─▒plar─▒ anlamay─▒ kolayla┼čt─▒r─▒r. B├Âylece hastan─▒n kar┼č─▒layamayaca─č─▒ beklentiler ve sonu├žta hayal k─▒r─▒kl─▒klar─▒n─▒n ├Ân├╝ne ge├žilmi┼č olur.

Aile ├Ânceleri bu yeni duruma kar┼č─▒ inanamama, ┼čok, ┼ča┼čk─▒nl─▒k, ald─▒rmazl─▒k, ya da hayal k─▒r─▒kl─▒─č─▒na u─črama gibi ├že┼čitli tepkiler verir. Aile kimi zaman de─či┼čiklikleri g├Ârmezden gelebilir, kimi zaman da kabul edilemez olarak de─čerlendirip bu davran─▒┼člar─▒ bilin├žli olarak yapt─▒─č─▒ d├╝┼č├╝ncesiyle hastayla tart─▒┼čmaya, ├žat─▒┼čmaya ba┼člar. Her iki durumda da de─či┼čikliklerin bir rahats─▒zl─▒─ča ba─čl─▒ oldu─ču anla┼č─▒lana kadar aylar hatta y─▒llar ge├žebilir. Sonunda aile i├žindeki ortam dayan─▒lmaz bir hal ald─▒─č─▒nda d─▒┼čardan yard─▒m almaya karar verilir. Yard─▒m─▒n nerede aranaca─č─▒, kime ba┼čvurulmas─▒ gerekece─či bir s├╝re belirsiz olarak kalabilir.

┼×izofrenisi olan ki┼čiyle ili┼čkide ├Ânemli olan unsurlar ┼čunlard─▒r:

  • Onu zaaflar─▒ ve gereksinimleriyle birlikte oldu─ču gibi kabul etmek ve ciddiye almakt─▒r.
  • Ailenin davran─▒┼člar─▒n─▒n nas─▒l olmas─▒ gerekti─čine dair haz─▒r re├žeteler vermek yarars─▒zd─▒r. ┼×izofrenisi olanlar─▒n ├ževrelerinde olup bitenleri alg─▒lamakta ve de─čerlendirmekte zaman zaman g├╝├žl├╝k ├žekebileceklerini varsayarak onlarla k─▒sa, ├Âzl├╝ ve net bir ileti┼čim kurmak gerekti─či s├Âylenebilir. ├ľrne─čin a├ž─▒k davranarak, bir kerede birden fazla tercih aras─▒nda se├žim yapmaya zorlamak yerine tek bir soru sormak, net bir istekte bulunmak daha uygun olabilir.
  • ├çok konu┼čmak ve ona kendi do─črular─▒m─▒z─▒ iletmeye ├žal─▒┼čmak yerine dinlemek; her s├Âyledi─čine ya da her yapt─▒─č─▒na m├╝dahale etmek yerine duygusal olarak m├╝mk├╝n oldu─čunca tarafs─▒z bir tutum tak─▒nmak, esnek ve uyum sa─člay─▒c─▒ tav─▒rlar i├žinde bulunmak ili┼čki kurmam─▒z─▒ kolayla┼čt─▒r─▒r.
  • Yapmac─▒k ve gizli tav─▒rlar yerine do─čal ve a├ž─▒k davranmak hasta ile ileti┼čimi ├žok daha kolayla┼čt─▒r─▒r.
  • Do─čru olmayan ┼čeyler s├Âylemek ve hastay─▒ aldatmak g├╝venini sarsarak daha da ┼č├╝pheci hale gelmesine neden olabilir.
  • Hastadan ayn─▒ anda birden fazla istekte bulunmak, birbiriyle ├želi┼čen anlat─▒mlarda bulunmak s─▒k─▒nt─▒ ve huzursuzlu─čunu art─▒rabilir.
  • Hastan─▒n ger├žekle uyu┼čmayan d├╝┼č├╝ncelerini de─či┼čtirmek i├žin konu┼čarak ikna etmeye ├žal─▒┼č─▒p durmak yersiz ve uygun olmayan bir davran─▒┼čt─▒r.
  • Hastay─▒ s├╝rekli yapamad─▒─č─▒ baz─▒ ┼čeyleri yapmaya zorlamak ├Ârne─čin ├žal─▒┼čmas─▒n─▒ istemek, ailecek yap─▒lan birlikte yemek yeme, misafir a─č─▒rlama gibi etkinliklere kat─▒lmas─▒ i├žin ─▒srar etmek yerine yaln─▒z kalma ve duygusal mesafeyi koruma iste─čine sayg─▒ duyarak davranmak daha uygun olacakt─▒r.
  • Aile ortam─▒nda her yapt─▒klar─▒na kar─▒┼č─▒lan, s├╝rekli ele┼čtirilen ve ├Âfke g├Âsterilen hastalar─▒n ila├žlar─▒n─▒ d├╝zenli kullansalar bile iyile┼čmeleri m├╝mk├╝n olmayabilir ya da hastal─▒klar─▒ alevlenebilir. Bu nedenle ailenin anlay─▒┼čl─▒ ve destekleyici tutumu tedavi s├╝recinde olduk├ža ├Ânemlidir.

─░├že kapanma hallerinde ne yap─▒lmas─▒ gerekti─či sorulabilir:

  • Genel olarak ki┼činin yaln─▒z kalma iste─čine kar┼č─▒ ├ž─▒k─▒lmamal─▒d─▒r. E─čer i├že kapanma a┼č─▒r─▒ ya da ├žok uzun s├╝rerse daha ciddi belirtilerin habercisi olabilir.
  • Bu durumda hekimiyle ili┼čki kurmak gerekir. Ancak ├žo─ču insanda i├že kapanma kendi i├žsel karma┼čas─▒yla ba┼ča ├ž─▒kma yolu olarak ortaya ├ž─▒kmaktad─▒r. Bu gibi durumlarda ┼čizofrenisi olan insan─▒n mesafe iste─čine sayg─▒l─▒ olarak ihtiya├ž duydu─čunda ula┼čabilece─či bir uzakl─▒kta bulunmak yeterlidir.
  • ┼×izofreni olan insanlar genellikle tek bir misafirle daha kolay ba┼ča ├ž─▒kabilirler ama gruplar halinde toplant─▒lar, ev oturmalar─▒ ├žo─ču zaman onlar i├žin zor ve kafa kar─▒┼čt─▒r─▒c─▒ olabilir. Onlar i├žin ho┼č olabilecek bo┼č zaman etkinlikleri bulmak daha uygundur.
  • Ailelerin s─▒kl─▒kla d├╝┼čt├╝kleri bir ba┼čka yan─▒lg─▒ da istenmeyen b├╝t├╝n davran─▒┼člar─▒n rahats─▒zl─▒─ča ba─članmas─▒d─▒r. ┼×izofrenisi olan insanlar─▒n da hepimizin ya┼čad─▒─č─▒ gibi k├Ât├╝ g├╝nleri olabilece─či bilinmelidir.
  • Tedavisini d├╝zenli s├╝rd├╝ren ve alevlenme belirtileri g├Âstermeyenlerin ev i├žinde di─čer bireylerden farkl─▒ bir yakla┼č─▒ma fazlaca gereksinimleri yoktur. Baz─▒ aileler ┼čizofrenisi olan bireylerin kendi ba┼člar─▒na bir ┼čeyler yapmalar─▒na izin verme konusunda g├Ân├╝ls├╝zd├╝rler. ├ç├╝nk├╝ kendi ana-babal─▒k rollerini her konumda s├╝rd├╝rme ihtiyac─▒ i├žindedirler. Sorumluluk ve ba─č─▒ms─▒zl─▒k sorunlar─▒n─▒ ├ž├Âzmenin en iyi yolu, di─čer aile bireyleriyle yap─▒ld─▒─č─▒ gibi, beklenen ve istenenleri ┼čizofrenisi olan bireyle konu┼čmak ve bir uzla┼čma zemininde birlikte karar vermektir.
  • ┼×izofrenide g├Âr├╝len d├╝┼č├╝nce bozukluklar─▒n─▒ tart─▒┼čarak de─či┼čtiremeyiz. Ona kat─▒lmak ya da kar┼č─▒ ├ž─▒kmak yerine g├Âr├╝┼člerine sayg─▒ duyuldu─ču belli edilerek kendi g├Âr├╝┼č├╝m├╝z neyse onu dile getirmek gerekir. ├ľrne─čin ba┼čka gezegenlerden mesajlar ald─▒─č─▒n─▒ s├Âyleyen bir insana, “Sa├žmalama. ├Âyle ┼čey olmaz” ya da “A! Evet. O mesajlar─▒ ben de al─▒yorum” diyerek yan─▒t vermek yerine “Buna inand─▒─č─▒n─▒ biliyorum, ama ben ba┼čka gezegenlerden buraya haber ula┼čt─▒r─▒ld─▒─č─▒n─▒ d├╝┼č├╝nm├╝yorum” demek daha uygundur. Takip edildi─čini d├╝┼č├╝nen bir insana takip edilmedi─čini ├že┼čitli akla uygun kan─▒tlarla kan─▒tlamaya ├žal─▒┼čmak yerine yan─▒m─▒zda g├╝vende oldu─ču hissini vermek ise ├Âzellikle alevlenme d├Ânemlerinde daha yerindedir.
  • ┼×izofreninin baz─▒ d├Ânemlerinde g├Âr├╝len keyifsizlik, isteksizlik, yorgunluk, ├ževreye ilgisizlik gibi belirtiler d─▒┼čar─▒dan bakan biri taraf─▒ndan tembellik ya da miskinlik olarak yorumlanabilir. B├Âyle durumlarda ┼čizofrenisi olan bir insan─▒n ├žal─▒┼čmaya bilin├žli olarak kar┼č─▒ ├ž─▒kt─▒─č─▒ i├žin de─čil, rahats─▒zl─▒─č─▒ndan dolay─▒ ya┼čad─▒─č─▒ belirtiler nedeniyle ├žal─▒┼čmak istemedi─či bilinmelidir. ┼×izofreni hastalar─▒ rahats─▒zl─▒─č─▒n tedavi alt─▒nda ve belirtisiz oldu─ču d├Ânemlerde, bilgi ve becerilerine uygun i┼člerde, uygun bir i┼č ortam─▒ sa─član─▒rsa rahatl─▒kla ├žal─▒┼čabilirler.
  • ─░la├ž kullanmay─▒ reddetme, ┼čizofrenide en s─▒k kar┼č─▒la┼č─▒lan sorunlardan biridir. ┼×izofrenide kullan─▒lan ila├žlar─▒ rahats─▒zl─▒k belirtilerinin d├╝zeldi─či d├Ânemlerde de uzun s├╝re kullanmak ve hekim g├Âzetimi olmaks─▒z─▒n kesmemek gerekmektedir. ┼×izofrenide ila├ž tedavisi varolan yak─▒nmalar─▒n giderilmesi d─▒┼č─▒nda rahats─▒zl─▒─č─▒n n├╝ksetmesini ├Ânlemek a├ž─▒s─▒ndan da gereklidir. E─čer ila├ž kullanmama iste─či al─▒nan ila├žlar─▒n yan tesirleri nedeniyle ortaya ├ž─▒km─▒┼čsa tedavinin yeniden d├╝zenlenmesi i├žin bir hekime ba┼čvurmak sorunu ├ž├Âzebilir. Bu nedenle ailenin ┼čizofrenide kullan─▒lan ila├žlar─▒n yan tesirleri konusunda bilgi eksikli─čini gidermesi b├╝y├╝k ├Ânem ta┼č─▒maktad─▒r. ─░lac─▒ reddetme davran─▒┼č─▒ yan tesirlere ba─čl─▒ de─čilse yeni bir rahats─▒zl─▒k d├Âneminin ilk i┼čaretlerinden biri olabilece─či konusunda dikkatli olunmal─▒d─▒r. Aile ├╝yelerinin, ┼čizofrenisi olan ki┼čiyi ila├ž kullanmaya ikna etmek konusunda sab─▒rl─▒ ve sakin olmalar─▒ gerekmektedir. ─░la├ž kullanmaya hi├žbir ┼čekilde ikna edilemez ve rahats─▒zl─▒k aile a├ž─▒s─▒ndan dayan─▒lmaz bir hal alm─▒┼čsa, hekime bile gitmek istemiyorsa tedavinin d├╝zenlenmesi amac─▒yla yatakl─▒ bir kuruma yat─▒r─▒lma tek ├žare olarak g├╝ndeme gelir.

┼×izofrenide ila├žla tedavi, etkili olan ve en gerekli y├Ântemdir. Bu nedenle hastan─▒n ila├žlar─▒n─▒ d├╝zenli kullanmas─▒ yak─▒nlar─▒ taraf─▒ndan izlenmeli ve desteklenmelidir.

  • ┼×izofrenisi olan bireyin rahats─▒zl─▒k belirtileri kendisine ve ├ževresindekilere zarar verecek boyutlara ula┼čm─▒┼čsa ve ayakta ila├ž tedavisi uygulanam─▒yorsa, bu iki sorunu ├ž├Âz├╝mlemek amac─▒yla tedavi k─▒sa bir s├╝re i├žin hastanede s├╝rd├╝r├╝l├╝r. Eskiden bu rahats─▒zl─▒─č─▒ ya┼čayanlar─▒n uzun s├╝re hatta ├Âm├╝r boyu hastanede yatmalar─▒ gerekti─činden s├Âz edilirdi. Ancak g├╝n├╝m├╝zde tedavide kullan─▒lan ila├žlarla birlikte hastanede yatma s├╝resi on be┼č-otuz g├╝n aras─▒na inmi┼čtir. Bazen, aile yat─▒┼č ├Âncesi ya┼čad─▒─č─▒ s─▒k─▒nt─▒lar nedeniyle, ┼čizofrenisi olan ├╝yesini hastanede ziyaret etmeye isteksizlik g├Âsterebilmektedir. Oysa hastane d├Âneminde ilk g├╝nden itibaren ziyaretlere d├╝zenli olarak gitmek ve hekimlerden bilgi almak gerekmektedir.

F- ┼×izofrenide Psiko-Sosyal Tedaviler

┼×izofrenide psiko-sosyal tedavi ne anlama gelir?

┼×izofrenide ila├ž tedavisi d─▒┼č─▒nda kalan di─čer tedavi y├Ântemlerini tan─▒mlamak i├žin “psiko-sosyal tedaviler” terimi kullan─▒l─▒r. Psiko-sosyal tedaviler, d├╝zenli ila├ž kullanmakta olan ve rahats─▒zl─▒─č─▒n alevlenme d├Âneminde bulunmayanlar i├žin ge├žerlidir.

┼×izofrenisi olan ki┼či d├╝┼č├╝nce sisteminde ortaya ├ž─▒kan ger├žek d─▒┼č─▒, benli─če yabanc─▒ de─či┼čikliklerin etkisinde yo─čun bir bunalt─▒ ya┼čar. Ya┼čad─▒─č─▒ bunalt─▒ nedeniyle ki┼čiler aras─▒ ili┼čki kurmay─▒ sa─člayan basit i┼člevleri bile yerine getiremeyebilir. ─░nsanlara g├╝veninin kaybolmas─▒yla birlikte kendi d├╝nyas─▒na ├žekilmeye, ili┼čkilerini en aza indirmeye ba┼člar. Bu farkl─▒la┼čma aile ili┼čkileri, ki┼čiler aras─▒ ili┼čkiler, okul, i┼č ve sosyal uyum ├╝zerine olumsuz bir ┼čekilde yans─▒r.

Hem rahats─▒zl─▒─č─▒ olan ki┼činin i├ž d├╝nyas─▒ndaki kar─▒┼č─▒kl─▒─č─▒ d├╝zeltecek hem de toplum i├žindeki yaln─▒zl─▒─č─▒n─▒ ortadan kald─▒racak, yitirmekte oldu─ču yetenek ve becerilerini ona yeniden kazand─▒racak, bozulmu┼č ileti┼čimi yeniden kurabilmesine olanak verecek tedavi yakla┼č─▒mlar─▒n─▒n devreye girmesi gerekli olmaktad─▒r. Bu nedenle ┼čizofreni tedavisinin ├Ânemli bir b├Âl├╝m├╝n├╝ psiko-sosyal yakla┼č─▒mlar ve rehabilitasyon hizmetleri olu┼čturmaktad─▒r.

Rehabilitasyonun iki temel amac─▒:

  1. ─░┼č g├Ârme becerisindeki azalman─▒n giderilmesine y├Ânelik e─čitim vermek ve deneyimleri artt─▒rmak,
  2. Toplumsal ili┼čkilerle ilgili elveri┼čsizlikleri ortadan kald─▒rmaya y├Ânelik ├ževresel destek sistemlerini artt─▒r─▒c─▒ olanaklar geli┼čtirmektir.

Rehabilitasyon programlar─▒ ve servisleri; mesleki rehabilitasyon servisleri, tedavi evleri ve psiko-sosyal rehabilitasyon merkezlerini i├žermektedir.

┼×izofrenisi olan ki┼činin ya┼čam─▒n─▒ etkileyen en ├Ânemli sorunlardan biri i┼čsizlik, ├žal─▒┼čmama durumudur. Bu nedenle mesleki rehabilitasyon ┼čizofreninin rehabilitasyonundaki en temel yakla┼č─▒m noktalar─▒ndan biri olmaktad─▒r. Bu programlar hastanelerdeki ├žal─▒┼čma alanlar─▒nda, i┼če odaklanm─▒┼č ve mesleki yetileri geli┼čtiren ya da yitimi azaltan bir i├žerikle geli┼čmektedir. Psiko-sosyal rehabilitasyonun ger├žekle┼čtirildi─či en temel uygulama ise g├╝nd├╝z hastanesi uygulamalar─▒d─▒r. ┼×izofrenisi olan ki┼činin mesaiye gider gibi gitti─či bu ortamdan bireysel ve grup halinde uygulanan psikoterapilerin ba┼č─▒nda da daha yayg─▒n bi├žimde psiko-sosyal rehabilitasyona y├Ânelik programlar uygulanmaktad─▒r. Bireyler g├╝n boyunca sorumluluk alarak ├žay oca─č─▒, b├╝fe gibi k├╝├ž├╝k ├žapl─▒ i┼čletmeleri ├žal─▒┼čt─▒rma, b├╝t├že yapma, bankaya gitme gibi baz─▒ i┼čleri y├╝r├╝tmek, baz─▒ kurslar ve e─čitim programlar─▒na devam etmek, yeni durumlar─▒na uygun bir tak─▒m i┼čleri ├Â─črenmek ve becerilerini geli┼čtirmeye y├Ânelik u─čra┼č─▒ terapisini s├╝rd├╝rmek gibi etkinliklerde bulunmaktad─▒rlar

Ki┼čilerin yeniden hastaneye yatmalar─▒n─▒ ├Ânlemeye y├Ânelik giri┼čimler de rehabilitasyonun kapsam─▒ndad─▒r. ┼×izofrenisi olan ki┼činin mahallesinde, i┼č yerinde, ya┼čam─▒n─▒ s├╝rd├╝rmekte oldu─ču b├╝t├╝n alanlarda temel ya┼čam gereksinmelerini kar┼č─▒lamaya, sorunlar─▒n─▒ ├ž├Âzebilme ve rahats─▒zl─▒─č─▒yla ba┼ča ├ž─▒kma becerilerini geli┼čtirebilmeye, toplumsal destek sistemlerini devreye sokabilmeye y├Ânelik u─čra┼člar s├Âz konusudur. Rehabilitasyon programlar─▒n─▒n uygulanmas─▒ daima bir ekip ├žal─▒┼čmas─▒n─▒ gerektirir. ┼×izofrenisi olan ki┼čiler ve aileleri bu ekibin en vazge├žilmez par├žas─▒d─▒rlar.

Unutmay─▒n yaln─▒z de─čilsiniz ve her zoru yenmenin ya da ba┼č etmenin bir yolu vard─▒r.

dka danismanlik

DKA E─×─░T─░M DANI┼×MANLIK┬á
─░STANBUL – KARTAL

%d blogcu bunu be─čendi: